II SA/Kr 942/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2025-01-23
NSAnieruchomościŚredniawsa
zagospodarowanie przestrzennestudium uwarunkowańuchwała rady gminyprawo własnościinteres prawnyprocedura administracyjnadroga dojazdowateren rolny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na uchwałę Rady Gminy w sprawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, uznając, że procedura uchwalenia była prawidłowa, a zapisy studium nie naruszają interesu prawnego skarżącego.

Skarżący J.W. złożył skargę na uchwałę Rady Gminy dotyczącą studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, zarzucając przejęcie jego gruntu pod drogę bez jego woli i wiedzy. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że procedura uchwalenia studium była zgodna z prawem, a samo studium, jako dokument planistyczny, nie pozbawia skarżącego prawa własności ani nie narusza jego interesu prawnego, ponieważ nie przesądza o ostatecznym przeznaczeniu gruntu pod drogę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę J.W. na uchwałę Rady Gminy Rzepiennik Strzyżewski w sprawie uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Skarżący podnosił, że jego grunt został przejęty pod drogę bez jego zgody i wiedzy, co narusza jego interes prawny. Sąd, analizując sprawę, uznał, że procedura uchwalenia studium była prawidłowa i zgodna z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Podkreślono, że studium jest dokumentem planistycznym, a nie aktem prawa miejscowego, i nie pozbawia właściciela władztwa nad nieruchomością ani nie stanowi wywłaszczenia. Sąd stwierdził, że zapisy studium dotyczące nieruchomości skarżącego nie naruszają jego prawa własności, ponieważ zachowują rolne przeznaczenie terenu, a ewentualne wyznaczenie drogi będzie przedmiotem analizy na etapie sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W związku z brakiem istotnych naruszeń procedury lub prawa, sąd oddalił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, uchwała taka nie narusza interesu prawnego właściciela, jeśli procedura jej uchwalenia była prawidłowa, a samo studium nie przesądza o ostatecznym przeznaczeniu gruntu pod drogę i nie stanowi wywłaszczenia.

Uzasadnienie

Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego jest dokumentem planistycznym, który określa politykę przestrzenną gminy, ale nie jest aktem prawa miejscowego ani nie stanowi podstawy do wywłaszczenia. Zapisy studium dotyczące nieruchomości skarżącego nie naruszają jego prawa własności, jeśli zachowują dotychczasowe przeznaczenie terenu, a ewentualne wyznaczenie drogi będzie analizowane na etapie sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.p.z.p. art. 9

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Studium jest dokumentem planistycznym określającym politykę przestrzenną gminy, nie jest aktem prawa miejscowego.

u.p.z.p. art. 10

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Określa zasady uwzględniane przy sporządzaniu studium, w tym uwarunkowania wynikające z dotychczasowego przeznaczenia terenu, stanu środowiska, potrzeb rozwojowych gminy.

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola obejmuje skargi na akty organów jednostek samorządu terytorialnego.

p.p.s.a. art. 147 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność aktu lub naruszenie prawa.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku bezzasadności skargi podlega ona oddaleniu.

u.s.g. art. 101 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Legitymację do zaskarżenia uchwały ma każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone.

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 11

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Reguluje procedurę sporządzania studium, w tym uzgodnienia i opiniowanie.

u.p.z.p. art. 12

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Dotyczy wyłożenia projektu studium do publicznego wglądu i rozpatrywania uwag.

u.s.g. art. 91

Ustawa o samorządzie gminnym

Uchwała sprzeczna z prawem jest nieważna.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Procedura uchwalenia studium była zgodna z prawem. Studium nie stanowi wywłaszczenia ani nie narusza prawa własności skarżącego. Skarżący posiada interes prawny w zakresie swojej nieruchomości, ale zapisy studium nie naruszają go w sposób uzasadniający uwzględnienie skargi.

Odrzucone argumenty

Uchwała narusza interes prawny skarżącego poprzez przejęcie jego gruntu pod drogę. Organ działał bez wiedzy skarżącego i wbrew jego woli.

Godne uwagi sformułowania

Studium, w przeciwieństwie do Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego, nie jest aktem prawa miejscowego. żaden z przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie przyznaje organowi kompetencji do wywłaszczenia nieruchomości należących do skarżącego, a które to wywłaszczenie w niniejszej sprawie nie nastąpiło. Władztwo planistyczne należy ujmować jako ustawowe upoważnienie organów gminy do określenia w sposób jednostronny i władczy przeznaczenia gruntów położonych na obszarze działania gminy oraz określania sposobów ich zagospodarowania i warunków zabudowy niezależnie od tego, do kogo należą.

Skład orzekający

Sebastian Pietrzyk

przewodniczący

Piotr Fronc

sprawozdawca

Małgorzata Łoboz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, procedury jego uchwalania oraz zakresu kontroli sądowej nad takimi aktami."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji właściciela gruntu obawiającego się przeznaczenia jego nieruchomości pod drogę w ramach studium, a nie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu planowania przestrzennego i ochrony praw właścicieli nieruchomości, choć jej rozstrzygnięcie opiera się na standardowej interpretacji przepisów.

Czy uchwała o planowaniu przestrzennym może odebrać Ci ziemię? Sąd wyjaśnia granice władztwa gminy.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 942/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-01-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Małgorzata Łoboz
Piotr Fronc /sprawozdawca/
Sebastian Pietrzyk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
art 9 - 11
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk Sędziowie: Sędzia WSA Piotr Fronc (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Protokolant: starszy referent sądowy Paulina Filipek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi J. W. na uchwałę nr XXXV/245/2021 Rady Gminy Rzepiennik Strzyżewski z dnia 9 września 2021 r. w sprawie uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Rzepiennik Strzyżewski oddala skargę.
Uzasadnienie
Uzasadnienie.
J. W. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na uchwałę nr XXXV/245/2021 Rady Gminy Rzepiennik Strzyżewski z dnia 9 września 2021 roku w sprawie uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Rzepiennik Strzyżewski. W skardze J. W. zaskarżył jednocześnie kolejne dwie uchwały Rady Gminy Rzepiennik Strzyżewski podjęte i związane z opisanym na wstępie Studium i działaniami planistycznymi organu, przy czym skargi te wyłączono do odrębnych postępowań ( sygn. akt II SA/Kr 674/24 oraz II SA/Kr 943/24).
Skarżący w złożonej i kilkukrotnie uzupełnianej skardze właściwie nie formułuje konkretnych zarzutów wobec uchwały nr XXXV/245/2021 z dnia 9 września 2021 roku w sprawie uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Rzepiennik Strzyżewski. W skardze skarżący podniósł, iż sprawa dotyczy cyt: " przejęcia i przywłaszczenia mego gruntu o powierzchni 0.09ha z działki [...] przez Gminę Rzepiennik Strzyżewski pod drogę 4KDW w ramach Planu Zagospodarowania Przestrzennego. Jest prowadzona wbrew mojej woli, a tym bardziej bez jakiejkolwiek wcześniejszej informacji o takich zamiarach, jednocześnie blokowana w dopłatach z ARIMR wynikających z gruntów TUZ pomimo ich wieloletniego użytkowania. Grunty te są corocznie niszczone przez użytkowników sugerujących się błędnymi informacjami i mapkami zatwierdzonymi przez wyżej wymienione uchwały. Powstałe zniszczenia (koleiny) utrudniają koszenie trawy na TUZ oraz ich zebranie. Wspomniane w skardze kłótnie i spory dalej się utrzymują i zaostrzają. Grunty te są użytkowane corocznie przeze mnie, teren prywatny. Wydzielenie terenu pod drogę dojazdową do wspomnianych użytkowników należy wydzielić z ich własnych terenów tam się znajdujących, które to są z zamiarem przekształcenia na działki budowlane. Odmowne postępowania Gminy Rzepiennik Strzyżewski odnośnie mych zastrzeżeń i sprzeciwień uważam za bezpodstawne i bezprawne, ponieważ istnieją sprawiedliwe rozwiązania wcześniej wspomniane" ( treść skargi k. 102 akt). W piśmie z dnia 1 lipca 2024r.( k. 120 akt) skarżący uzupełniając swoją skargę podnosi cyt: " uchwały dotyczą jednej i tej samej sprawy z tym, że najwcześniejsza z nich jest uchwałą początkującą (XXXV/245/2021)do Planu Zagospodarowania Przestrzennego, kolejna zaś jest uchwałą dopełniającą (L\/II/433/2023) wprowadzającą w błąd użytkowników sugerujących się tymi zaznaczeniami, następna jest uchwałą ostateczną (LXI/471/2023) odnośnie Planu Zagospodarowania Przestrzennego, jest ona zarazem uzupełnieniem jak i dopełnieniem poprzednich uchwał z jednoczesną odmową moich wszystkich sprzeciwów i podsumowywującą oraz zakańczającą tenże Plan. W otrzymywanych pismach brak jakichkolwiek informacji o możliwości odwołania się od tych decyzji z jednoczesnym oddalaniem spraw i sukcesywnym dążeniem do zakończenia i wdrożenia Planu Zagospodarowania Przestrzennego przed zakończeniem kadencji Rady Gminy 2024. Postępowania Rady Gminy i ustalone uchwały uważam za bezprawne naruszające mienie prywatne, teren TUZ, wyłudzające z dążeniem na litość w zakończeniu sprawy sugerując brak pieniędzy oraz bezpodstawne uzasadnienia (teren jest potrzebny do dojazdu co działek budowalnych). Sprawiedliwym rozwiązaniem sprawy jest zaprzestanie dalszego postępowania przejęcia mojego terenu pod drogę w tak zaznaczony sposób, gdyż jest to od lat teren TUZ, który jest bezprawnie blokowany do dopłat z ARIMR poprzez ustalone uchwały oraz zaznaczenia graficzne z rozbieżnościami. Jednocześnie oświadczam, że jest to mój własny teren prywatny. Nie wnioskowałem o takie przejęcie mego terenu pod zaplanowaną drogę 4KDW, a po zorientowaniu i zapoznaniu się ze sprawą jestem temu przeciwny. Potwierdzeniem są liczne skargi i sprzeciwy do Gminy Rzepiennik Strzyżewski" ( k. 120 akt).
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, iż J. W. w swojej skardze wyraża sprzeciw na dalsze postępowanie w przedmiocie przejęcia gruntu skarżącego, tj. działki ew. o nr [...] połażonej w miejscowości R. S. pod drogę 4KDW o powierzchni 0,09 ha. Rada Gminy Rzepiennik Strzyżewski podniosła, iż skarżący nie sformułował żadnych zarzutów o merytorycznym lub formalnym charakterze w zakresie obowiązującej do dnia 24 września 2023 r. procedury sporządzania i uchwalania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, a jedynie zarzucił organowi przejęcie gruntów skarżącego na rzecz Gminy Rzepiennik Strzyżewski. Mając powyższe na uwadze zgodnie z ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym , w brzmieniu obowiązującym na dzień 09 września 2021 r., jako na dzień uchwalenia zaskarżonej uchwały nr XXXV/245/2021 Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego, określane w skrócie jako "Studium", jest dokumentem planistycznym sporządzanym na szczeblu gminnym. Studium, w przeciwieństwie do Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego, nie jest aktem prawa miejscowego. Podstawą prawną do sporządzenia Studium jest art. 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003 r. W Studium określa się politykę przestrzenną gminy. Stanowi ono lokalne zasady zagospodarowania przestrzennego. Dokument stanowi akt kierownictwa wewnętrznego. Ustalenia zawarte w Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego są wiążące dla Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego, który jest aktem prawa miejscowego. Studium, zgodnie z art. 9 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003 r. powinno być sporządzone dla obszaru całej gminy w jej granicach administracyjnych, przy czym dopuszcza się zmiany Studium dla części obszaru gminy. W przypadku zmian częściowych, procedura uchwalania zmian Studium przebiega analogicznie jak w przypadku uchwalania projektu Studium dla obszaru całej gminy. Podkreślić przy tym należy, że żaden z przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie przyznaje organowi kompetencji do wywłaszczenia nieruchomości należących do skarżącego, a które to wywłaszczenie w niniejszej sprawie nie nastąpiło. Jak wskazano powyżej, uchwalone Studium obowiązujące na terenie Gminy Rzepiennik Strzyżewski określa jedynie politykę przestrzenną gminy i nie pozbawia Skarżącego władztwa nad nieruchomością.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2024.935 t.j. z dnia 2024.06., dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 6, stwierdza nieważność aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Przepisy te korespondują z art. 91 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 994 ze zm., dalej "u.s.g."), który przewiduje, że uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. W przypadku bezzasadności skargi podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
W myśl art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego może każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej. Powyższe oznacza, iż warunkiem wniesienia skargi na tej podstawie jest wykazanie przez skarżącego naruszenia jego indywidualnego interesu prawnego regulacjami kwestionowanej uchwały. Istnienie tego naruszenia przesądza de facto o trzech kwestiach: o istnieniu legitymacji prawnej skarżącego, o sposobie załatwienia skargi przez sąd oraz o granicach sprawy sądowoadministracyjnej ze skargi na uchwałę organu jednostki samorządu terytorialnego.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności odnieść się należy do kwestii interesu prawnego skarżącego , istnienie którego determinuje możliwość merytorycznego rozpoznania skargi. Skarżący jest właścicielem działki nr [...] położonej w R. S. gmina R. S. – objętej zakresem obszarowym kwestionowanej uchwały. Oznacza to, iż w zakresie tej nieruchomości oznaczonej w Studium kolorem słomkowym, która leży w obszarze przewidzianym jako tereny rolne ( "Uprawa na gruntach ornych") – skarżący posiada interes prawny uzasadniający skuteczne złożenie skargi. Przeznaczenie gruntów w Studium może naruszać interes prawny skarżącego, w tym sensie, że w sposób zdecydowany może wpływać i wpływa na wykonywanie prawa własności na działce skarżącego, narzucając określony sposób możliwości wykorzystania tej nieruchomości.
Konsekwencją natomiast uznania, że zaskarżona uchwała dotyczy interesu skarżącego - jest merytoryczne jej rozpoznanie, przy czym podkreślić należy, iż zakres indywidualnego interesu prawnego skarżących nie dotyczy całego zasięgu obszarowego objętego Studium.
Merytoryczne rozważania rozpocząć należy od analizy procedury uchwalenia przedmiotowego Studium. Skarżący właściwie nie kwestionuje procedury uchwalenia Studium , ograniczając się w powyższym zakresie jedynie do stwierdzenia, że uchwałę podjęto bez wiedzy skarżącego i wbrew jego woli. W ocenie Sądu analiza akt procedowania Studium prowadzi do jednoznacznej konkluzji, iż procedura podejmowania tego aktu w żaden sposób nie narusza właściwych w tym zakresie przepisów prawa – w szczególności treści art. 9,11,12 ustawy z dnia 27 marca 2023r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w wersji obowiązującej w dacie procedowania Studium ( Dz.U. 2018.1945 z poźn. zm). Tu w nawiązaniu do zarzutu działania organu "bez wiedzy skarżącego" podkreślić należy, iż analiza dokumentacji procedowania zaskarżonej uchwały nie nasuwa najmniejszych wątpliwości, że informacje o podejmowanych w ramach procedury uchwałodawczej czynnościach podawane były do publicznej wiadomości, zgodnie z wymogami prawa w drodze obwieszczeń i ogłoszeń prasowych, zawierały nadto niezbędne pouczenia o możliwości i sposobie składania wniosków i uwag zapewniając w ten sposób możliwość udziału społeczeństwa przy tworzeniu aktu Studium. Działania organu były zatem jawne i podawane do publicznej wiadomości we właściwy, przewidziany prawem sposób. Każdy zainteresowany mógł aktywnie uczestniczyć w procedurze uchwalania studium.
Śledząc przebieg procesu uchwalenia Studium - wskazać należy, iż związana z tym procedura zainicjowana została uchwałą nr V/38/2019 Rady Gminy Rzepiennik Strzyżewski z dnia 21 lutego 2019 r. o przystąpieniu do sporządzenia zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Rzepiennik Strzyżewski. Uchwała inicjująca ( o przystąpieniu do zmiany Studium) została uzasadniona, obejmowała obszar całej gminy Rzepiennik Strzyżewski, zawierała właściwy załącznik graficzny i została należycie opublikowana.
W ramach badanej procedury podjęto i dokonano kolejnych czynności, których potwierdzenie znajduje się w aktach uchwałodawczych w postaci następujących dokumentów:
1. Wymieniona już wyżej Uchwała nr V/38/2019 Rady Gminy Rzepiennik Strzyżewski o przystąpieniu do sporządzenia zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Rzepiennik Strzyżewski Ogłoszenia prasowe i obwieszczenia o przystąpieniu do sporządzenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Rzepiennik Strzyżewski wraz z dowodami ogłoszenia.
2. Wykaz wniosków wraz z rozstrzygnięciem Wójta Gminy Rzepiennik Strzyżewski złożonych na podstawie art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym do projektu studium
uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Rzepiennik Strzyżewski.
3. Zawiadomienia instytucji i organów właściwych do uzgodnienia i opiniowania projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Rzepiennik Strzyżewski o przystąpieniu do jego sporządzenia wraz z dowodami doręczenia.
4. Wykaz wniosków zgłoszonych przez instytucje i organy właściwe do uzgadniania i opiniowania projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Rzepiennik Strzyżewski na podstawie art.
11 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
5. Wykaz materiałów planistycznych sporządzonych na potrzeby projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Rzepiennik Strzyżewski.
6. Wykaz materiałów planistycznych sporządzonych na podstawie przepisów odrębnych, wykorzystywanych na potrzeby projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Rzepiennik
Strzyżewski.
7. Dowody przekazania projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Rzepiennik Strzyżewski do zaopiniowania i uzgodnień.
8. Wykaz uzgodnień projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Rzepiennik Strzyżewski złożonych na podstawie art. 11 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz na podstawie przepisów odrębnych.
9. Wykaz opinii do projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Rzepiennik Strzyżewski złożonych na podstawie art. 11 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i
zagospodarowaniu przestrzennym.
10. Ogłoszenie prasowe i obwieszczenie o wyłożeniu projektu studium wraz z prognozą oddziaływania na środowisko do publicznego wglądu wraz z dowodami ogłoszenia.
Protokół z I dyskusji publicznej nad rozwiązaniami przyjętymi w projekcie studium.
12. Wykaz uwag wraz z rozstrzygnięciem Wójta Gminy Rzepiennik Strzyżewski zgłoszonych na podstawie art. 11 pkt 11 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym do wyłożonego po raz
pierwszy projektu studium.
13. Ogłoszenie prasowe i obwieszczenie o ponownym wyłożeniu projektu studium wraz z prognozą oddziaływania na środowisko do publicznego wglądu wraz z dowodami ogłoszenia.
Protokół z II dyskusji publicznej nad rozwiązaniami przyjętymi w projekcie studium.
15. Wykaz uwag wraz z rozstrzygnięciem Wójta Gminy Rzepiennik Strzyżewski zgłoszonych na podstawie art. 11 pkt 11 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym do wyłożonego po raz
drugi projektu studium.
16. Prognoza oddziaływania na środowisko studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Rzepiennik Strzyżewski.
17. Strategiczna ocena oddziaływania na środowisko, w tym uzgodnienie zakresu i stopnia szczegółowości informacji zawartych w prognozie oddziaływania na środowisko, uzasadnienie i podsumowanie.
18. Uchwała Rady Gminy Rzepiennik Strzyżewski w sprawie uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Rzepiennik Strzyżewski
19. lnformacja o składzie zespołu autorskiego projektu studium.
W ocenie Sądu organ dochował wymogów co do procedur określonych przepisami z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W ramach procesu uchwałodawczego przygotowano odpowiednie dokumenty, we właściwy sposób informowaniu o przystąpieniu i o kolejnych krokach procedowania Studium, zasięgnięto wymaganych opinii i uzgodnień, dokonano niezbędnych opracowań w na użytek procedowanego Studium, dokonano w przewidzianej prawem formie dyskusji publicznej o propozycjach zawartych w Studium, podjęto uchwałę o uchwaleniu Studium a następnie ją opublikowano.
Podkreślić należy, iż w ramach procedury przed podjęciem uchwały zapewniano także zainteresowanym mieszkańcom możliwość czynnego udziału w przygotowaniu projektu Studium , a także analizowano i rozpatrywano zgłaszane uwagi. Zauważyć też należy, że etapy procedury związane z opiniowaniem i uzgadnianiem oraz wyłożeniem projektu Studium do publicznego wglądu, były dwukrotnie powtarzane w związku z wprowadzonymi zmianami wynikającymi ze sposobu rozpatrzenia zgłoszonych przez mieszkańców uwag przez Wójta Gminy Rzepiennik Strzyżewski.
Wobec powyższego w ocenie Sądu brak naruszeń procedury uchwalania skarżonego Studium, zwłaszcza naruszeń istotnych, gdyż tylko takie skutkować by mogły stwierdzeniem nieważności skarżonego aktu.
Przechodząc do rozpatrzenia zarzutów związanych z zasadami obowiązującymi organ przy opracowywaniu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego wskazać należy, iż zostały one określone w treści art. 10 cyt. ustawy z dnia 27 marca 2023r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w wersji obowiązującej w dacie procedowania Studium..
Z treści powołanego przepisu wynika, iż :
1. W studium uwzględnia się uwarunkowania wynikające w szczególności z:
1) dotychczasowego przeznaczenia, zagospodarowania i uzbrojenia terenu;
2) stanu ładu przestrzennego i wymogów jego ochrony;
2a) diagnozy, o której mowa w art. 10a ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, przygotowanej na potrzeby strategii rozwoju gminy;
3) stanu środowiska, w tym stanu rolniczej i leśnej przestrzeni produkcyjnej, wielkości i jakości zasobów wodnych oraz wymogów ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu, w tym krajobrazu kulturowego;
4) stanu dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej;
4a) rekomendacji i wniosków zawartych w audycie krajobrazowym lub określenia przez audyt krajobrazowy granic krajobrazów priorytetowych;
5) warunków i jakości życia mieszkańców, w tym ochrony ich zdrowia, oraz zapewnienia dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami, o których mowa w ustawie z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami, zgodnie z uniwersalnym projektowaniem;
6) zagrożenia bezpieczeństwa ludności i jej mienia;
7) potrzeb i możliwości rozwoju gminy, uwzględniających w szczególności:
a) analizy ekonomiczne, środowiskowe i społeczne,
b) prognozy demograficzne, w tym uwzględniające, tam gdzie to uzasadnione, migracje na obszarach funkcjonalnych w rozumieniu art. 5 pkt 6a ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju,
c) możliwości finansowania przez gminę wykonania sieci komunikacyjnej i infrastruktury technicznej, a także infrastruktury społecznej, służących realizacji zadań własnych gminy,
d) bilans terenów przeznaczonych pod zabudowę;
8) stanu prawnego gruntów;
9) występowania obiektów i terenów chronionych na podstawie przepisów odrębnych;
10) występowania obszarów naturalnych zagrożeń geologicznych;
11) występowania udokumentowanych złóż kopalin, zasobów wód podziemnych oraz udokumentowanych kompleksów podziemnego składowania dwutlenku węgla;
12) występowania terenów górniczych wyznaczonych na podstawie przepisów odrębnych;
13) stanu systemów komunikacji i infrastruktury technicznej, w tym stopnia uporządkowania gospodarki wodno-ściekowej, energetycznej oraz gospodarki odpadami;
14) zadań służących realizacji ponadlokalnych celów publicznych;
15) wymagań dotyczących ochrony przeciwpowodziowej.
2. W studium określa się w szczególności:
1) uwzględniające bilans terenów przeznaczonych pod zabudowę, o którym mowa w ust. 1 pkt 7 lit. d:
a) kierunki zmian w strukturze przestrzennej gminy oraz w przeznaczeniu terenów, w tym wynikające z audytu krajobrazowego,
b) kierunki i wskaźniki dotyczące zagospodarowania oraz użytkowania terenów, w tym tereny przeznaczone pod zabudowę oraz tereny wyłączone spod zabudowy;
2) (uchylony);
3) obszary oraz zasady ochrony środowiska i jego zasobów, ochrony przyrody, krajobrazu, w tym krajobrazu kulturowego i uzdrowisk;
4) obszary i zasady ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej;
5) kierunki rozwoju systemów komunikacji i infrastruktury technicznej;
6) obszary, na których rozmieszczone będą inwestycje celu publicznego o znaczeniu lokalnym;
7) obszary, na których rozmieszczone będą inwestycje celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym, zgodnie z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego województwa;
8) obszary, dla których obowiązkowe jest sporządzenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na podstawie przepisów odrębnych, w tym obszary wymagające przeprowadzenia scaleń i podziału nieruchomości, a także obszary przestrzeni publicznej;
9) obszary, dla których gmina zamierza sporządzić miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, w tym obszary wymagające zmiany przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne;
10) kierunki i zasady kształtowania rolniczej i leśnej przestrzeni produkcyjnej;
11) obszary szczególnego zagrożenia powodzią oraz obszary osuwania się mas ziemnych;
12) obiekty lub obszary, dla których wyznacza się w złożu kopaliny filar ochronny;
13) obszary pomników zagłady i ich stref ochronnych oraz obowiązujące na nich ograniczenia prowadzenia działalności gospodarczej, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 maja 1999 r. o ochronie terenów byłych hitlerowskich obozów zagłady (Dz. U. z 2015 r. poz. 2120);
14) obszary wymagające przekształceń, rehabilitacji, rekultywacji lub remediacji;
14a) obszary zdegradowane;
15) granice terenu zamkniętego i jego strefy ochronnej, w tym stref ochronnych wynikających z decyzji lokalizacyjnych wydanych przez Komisję Planowania przy Radzie Ministrów w związku z realizacją inwestycji w zakresie obronności i bezpieczeństwa państwa;
16) (uchylony).
2a. Jeżeli na obszarze gminy przewiduje się wyznaczenie obszarów, na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 500 kW, w studium ustala się ich rozmieszczenie, z wyłączeniem:
1) wolnostojących urządzeń fotowoltaicznych, o mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 1000 kW zlokalizowanych na gruntach rolnych stanowiących użytki rolne klas V, VI, VIz i nieużytki - w rozumieniu przepisów wydanych na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne;
2) urządzeń innych niż wolnostojące.
3. (...)
3a. Jeżeli na terenie gminy przewiduje się lokalizację obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m2, w studium określa się obszary, na których mogą być one sytuowane.
3b - 4 (...).
5. Dokonując bilansu terenów przeznaczonych pod zabudowę, kolejno:
1) formułuje się, na podstawie analiz ekonomicznych, środowiskowych, społecznych, prognoz demograficznych oraz możliwości finansowych gminy, o których mowa w ust. 1 pkt 7 lit. a-c, maksymalne w skali gminy zapotrzebowanie na nową zabudowę, wyrażone w ilości powierzchni użytkowej zabudowy, w podziale na funkcje zabudowy;
2) szacuje się chłonność, położonych na terenie gminy, obszarów o w pełni wykształconej zwartej strukturze funkcjonalno-przestrzennej w granicach jednostki osadniczej w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 2003 r. o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych, rozumianą jako możliwość lokalizowania na tych obszarach nowej zabudowy, wyrażoną w powierzchni użytkowej zabudowy, w podziale na funkcje zabudowy;
3) szacuje się chłonność, położonych na terenie gminy, obszarów przeznaczonych w planach miejscowych pod zabudowę, innych niż wymienione w pkt 2, rozumianą jako możliwość lokalizowania na tych obszarach nowej zabudowy, wyrażoną w powierzchni użytkowej zabudowy, w podziale na funkcje zabudowy;
4) porównuje się maksymalne w skali gminy zapotrzebowanie na nową zabudowę, o którym mowa w pkt 1, oraz sumę powierzchni użytkowej zabudowy, w podziale na funkcje zabudowy, o której mowa w pkt 2 i 3, a następnie, gdy maksymalne w skali gminy zapotrzebowanie na nową zabudowę, o którym mowa w pkt 1:
a) nie przekracza sumy powierzchni użytkowej zabudowy, w podziale na funkcje zabudowy - nie przewiduje się lokalizacji nowej zabudowy poza obszarami, o których mowa w pkt 2 i 3,
b) przekracza sumę powierzchni użytkowej zabudowy, w podziale na funkcje zabudowy - bilans terenów pod zabudowę uzupełnia się o różnicę tych wielkości wyrażoną w powierzchni użytkowej zabudowy, w podziale na funkcje zabudowy, i przewiduje się lokalizację nowej zabudowy poza obszarami, o których mowa w pkt 2 i 3, maksymalnie w ilości wynikającej z uzupełnionego bilansu;
5) określa się:
a) możliwości finansowania przez gminę wykonania sieci komunikacyjnych i infrastruktury technicznej oraz społecznej, służących realizacji zadań własnych gminy,
b) potrzeby inwestycyjne gminy wynikające z konieczności realizacji zadań własnych, związane z lokalizacją nowej zabudowy na obszarach, o których mowa w pkt 2 i 3, oraz w przypadku, o którym mowa w pkt 4 lit. a, poza tymi obszarami;
6) w przypadku gdy potrzeby inwestycyjne, o których mowa w pkt 5 lit. b, przekraczają możliwości finansowania, o których mowa w pkt 5 lit. a, dokonuje się zmian w celu dostosowania zapotrzebowania na nową zabudowę do możliwości finansowania przez gminę wykonania sieci komunikacyjnej i infrastruktury technicznej oraz społecznej.
6. Działania, o których mowa w ust. 5, mogą wymagać powtórzenia, na zasadzie analizy wariantów lub realizacji procesu iteracyjnego, oraz powtórzenia wszystkich lub części z nich, także w połączeniu z innymi czynnościami przeprowadzanymi w ramach prac nad projektem studium.
7. Określając zapotrzebowanie na nową zabudowę, o którym mowa w ust. 5 pkt 1, bierze się pod uwagę:
1) perspektywę nie dłuższą niż 30 lat;
2) niepewność procesów rozwojowych wyrażającą się możliwością zwiększenia zapotrzebowania w stosunku do wyników analiz nie więcej niż o 30%.
Analiza dokumentacji skarżonego Studium implikuje wniosek, że wymienione wyżej zasady dotyczące tworzenia dokumentu studium zostały w badanej sprawie zachowane.
Zakres przekształceń i kierunków zmian w strukturze przestrzennej dla obszarów gminy Rzepiennik Strzyżewski sformułowano w odniesieniu do wyodrębnionych strukturalnych terenów funkcjonalnych, którym przypisano funkcję wyrażoną poprzez odpowiednie przeznaczenie terenu. Wydzielono je uwzględniając istniejący stan zagospodarowania, analizy ekonomiczne, środowiskowe i społeczne, prognozowane potrzeby rozwojowe gminy, prognozy demograficzne, uwarunkowania wynikające z przepisów odrębnych. Tereny zostały wydzielone zgodnie z wytyczonym kierunkiem zmian, z uwzględnieniem istniejącego i planowanego zainwestowania w zakresie mieszkalnictwa, usług, produkcji, rolniczej i leśnej przestrzeni produkcyjnej. Mając na uwadze skalę opracowania dokumentu, jakim jest studium oraz ze względu na specyfikę zagospodarowania terenów ( głównie rolnych) oraz dynamikę zmian przestrzennych, wyróżniono w strukturze funkcjonalno-przestrzennej gminy tereny o różnym charakterze , w oparciu o wiodącą funkcję pełnioną przez dany obszar. W przypadku działki skarżącego położonej w miejscowości R. S., oznaczonej ewidencyjnie nr [...] usankcjonowano w Studium stan istniejącego zagospodarowania tej działki – tj. jej rolnego przeznaczenia. Jak wynika z Kierunków Rozwoju Gminy ( rozdział II.11.A – str. 129 Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Rzepiennik Strzyżewski z 9 września 2021r.) tereny rolniczej przestrzeni produkcyjnej zostały zakwalifikowane do stref funkcjonalnych zgodnie ze swoim obecnym użytkowaniem i przeznaczeniem. Nieruchomość skarżącego znalazła się właśnie obszarze tych terenów. Jednocześnie ten sam dokument w zakresie kierunków rozwoju komunikacji stanowi, iż układ drogowy gminy Rzepiennik Strzyżewski wymaga stałego rozwoju, zarówno jeżeli chodzi o uzupełnienie nowych połączeń jak i przebudowę istniejących dróg. W rozwoju systemu drogowego założono budowę nowych powiązań gminy z układem dróg o znaczeniu lokalnym i regionalnym. Jednocześnie Studium stanowi, iż drogi lokalne i dojazdowe mogą mieć zmieniony przebieg lub można zrezygnować z ich wyznaczania, jeżeli takie rozwiązanie zostanie ocenione jako korzystne na etapie sporządzania planu miejscowego ( rozdział II.5.A – str. 121 Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Rzepiennik Strzyżewski z 9 września 2021r.).
Zatem zapisy Studium nie zmieniają rolnego charakteru nieruchomości skarżącego (na czym wszak skarżącemu zależy), ale jednocześnie przewidują możliwość rozwoju dróg, przy czym samo Studium w zakresie nieruchomości skarżącego nie narzuca wymogu posadowienia drogi ani jej przebiegu po działce skarżącego. Oznacza to, że dopiero na etapie badania planu miejscowego ( co jest przedmiotem odrębnej skargi) będzie podlegało ocenie, czy posadowienie drogi po działce skarżącego ( opisanej w skardze jako droga 4 KDW) było zgodne z zasadami sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Podkreślić w tym miejscu jeszcze raz należy, iż skarżone Studium tej kwestii nie narzuca i nie przesądza, a tym bardziej – używając określenia skargi – nie "wywłaszcza" skarżącego z jego nieruchomości.
Analiza zapisów Studium prowadzi zatem do wniosku, że jego regulacje w odniesieniu do nieruchomości skarżącego nie powodują ograniczenia jego prawa własności, i nie wskazują na nadużycie władztwa przez organ wyrażającego się w nieuzasadnionym względami interesu publicznego ograniczeniu sposobu wykonywania prawa własności przez skarżącego. Nieruchomość skarżącego pozostawiona jest w Studium jako teren rolny, i jest to zgodne z dotychczasowym przeznaczeniem i zagospodarowaniem tego terenu oraz zgodne oczekiwaniami skarżącego – co jest wprost realizacją zalecenia wynikającego z cytowanego wyżej art. 10 ust. 1 pkt 1 upzp. W ocenie Sądu brak jest jakichkolwiek podstaw do wyrażenia poglądu, aby zaskarżona uchwała (Studium) była niezgodna z jakimkolwiek przepisem, chroniącym własność. Władztwo planistyczne należy ujmować jako ustawowe upoważnienie organów gminy do określenia w sposób jednostronny i władczy przeznaczenia gruntów położonych na obszarze działania gminy oraz określania sposobów ich zagospodarowania i warunków zabudowy niezależnie od tego, do kogo należą. Przysługujące organom gminy prawo do władczego rozstrzygnięcia co do przeznaczenia terenu może się dokonywać nawet wbrew woli właścicieli gruntów objętych studium. W świetle orzecznictwa sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego, gmina mając wyłączną kompetencję do planowania miejscowego, może – pod warunkiem, że działa w granicach i na podstawie prawa - samodzielnie kształtować sposób zagospodarowania obszaru podlegającego jej władztwu planistycznemu.
Konkludując powyższe rozważania wskazać należy, iż zgodnie z wypracowanymi w orzecznictwie zasadami naruszenie procedury lub zasad sporządzania studium skutkujące nieważnością tego aktu w całości lub w części, musi mieć charakter naruszenia istotnego. Naruszenie to musi zatem wywierać skutki jakie w państwie praworządnym nie mogą być zaakceptowane. W ocenie Sądu, aby uznać studium za nieważne, musi ono zawierać zapisy wymuszające w uchwalanym w przyszłości miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zawarcie przepisów sprzecznych z obowiązującym porządkiem prawnym. Takich naruszeń w przypadku kwestionowanej uchwały nr XXXV/245/2021 Rady Gminy Rzepiennik Strzyżewski z dnia 9 września 2021 roku w sprawie uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Rzepiennik Strzyżewski w granicach interesu prawnego skarżącego Sąd nie dostrzega.
Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności, Sąd na zasadzie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI