IV SA/Wa 2537/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2019-01-15
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
odpadyprzemieszczanie odpadówkara pieniężnaochrona środowiskatransport odpadówdokumentacjaodpowiedzialność administracyjnaWSAkontrolaprzepisy prawa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska o nałożeniu kary pieniężnej za przewóz odpadów bez wymaganych dokumentów, uznając, że spółka ponosi odpowiedzialność za naruszenie przepisów, nawet jeśli działała nieumyślnie.

Spółka zaskarżyła decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska o nałożeniu kary pieniężnej za przewóz odpadów bez wymaganych dokumentów. Spółka argumentowała, że nie miała możliwości sprawdzenia zawartości przesyłki i że jej działanie nie było umyślne. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że odpowiedzialność przewoźnika za przewóz odpadów bez wymaganych dokumentów jest niezależna od umyślności, a spółka ponosi odpowiedzialność za niedopełnienie obowiązków, zwłaszcza w kontekście powtarzających się naruszeń.

Przedmiotem sprawy była skarga spółki L. sp. z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (GIOŚ), która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu na spółkę kary pieniężnej za przewóz odpadów bez wymaganych dokumentów. Spółka twierdziła, że przewożone odpady były zakwalifikowane jako stałe tworzywa sztuczne, a jej pracownicy nie mieli możliwości zweryfikowania rzeczywistej zawartości przesyłek. Organy administracji uznały jednak, że odpady stanowiły mieszaninę różnych frakcji, w tym odpadów komunalnych, co wymagało zgłoszenia i uzyskania zgody na przewóz, których spółka nie posiadała. Sąd administracyjny oddalił skargę, podkreślając, że odpowiedzialność przewoźnika za przewóz odpadów bez wymaganych dokumentów jest obiektywna i wystarczy co najmniej nieumyślne działanie. Sąd zwrócił uwagę na powtarzający się charakter naruszeń ze strony spółki, co wykluczało możliwość odstąpienia od nałożenia kary ze względu na znikomą wagę naruszenia. Sąd uznał również, że organy ochrony środowiska posiadają wystarczającą wiedzę specjalistyczną do oceny rodzaju odpadów i nie było potrzeby powoływania biegłego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, odpowiedzialność przewoźnika jest niezależna od umyślności, wystarczy co najmniej nieumyślne działanie.

Uzasadnienie

Przepis art. 33 ust. 3 pkt 4 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów przewiduje odpowiedzialność za przewóz odpadów bez wymaganych dokumentów, jeśli działanie było co najmniej nieumyślne. Sąd uznał, że niedopełnienie obowiązków przez spółkę, w tym brak weryfikacji zawartości przesyłki, stanowiło co najmniej nieumyślne naruszenie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

u.p.o. art. 33 § ust. 3 pkt 4

Ustawa z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów

Nakłada na transportującego odpady karę pieniężną, jeżeli ten, choćby nieumyślnie, dokonywał przewozu odpadów bez dołączenia do transportu wszystkich wymaganych dokumentów.

u.p.o. art. 34

Ustawa z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów

Określa czynniki uwzględniane przy ustalaniu wysokości kar, w tym ilość, rodzaj i charakter odpadów, możliwość zagrożeń oraz okoliczności uprzedniego naruszenia przepisów.

Pomocnicze

Rozporządzenie 1013/2006 art. 3 § ust. 5

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1013/2006 z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów

Definiuje zgłoszenie i zezwolenie na przemieszczanie odpadów.

Rozporządzenie 1013/2006 art. 4

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1013/2006 z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów

Określa, że mieszaniny odpadów podlegają zgłoszeniu i uzyskaniu zgody na przewóz.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 84 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada przekonywania, organ powinien wyjaśnić podstawy faktyczne i prawne decyzji.

k.p.a. art. 189f § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanki obligatoryjnego odstąpienia od nałożenia kary.

k.p.a. art. 189f § § 2 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Możliwość wyznaczenia terminu do przedstawienia dowodów potwierdzających usunięcie naruszenia.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądów administracyjnych nad decyzjami administracyjnymi.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Środki stosowane przez sąd w celu usunięcia naruszenia prawa.

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie przez sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. w przypadku oddalenia skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odpowiedzialność przewoźnika za przewóz odpadów bez wymaganych dokumentów jest niezależna od umyślności. Organy ochrony środowiska posiadają wystarczającą wiedzę specjalistyczną do oceny rodzaju odpadów. Powtarzający się charakter naruszeń wyklucza odstąpienie od kary ze względu na znikomą wagę naruszenia.

Odrzucone argumenty

Spółka nie miała możliwości sprawdzenia zawartości przesyłki i nie ponosi winy. Konieczność powołania biegłego do ustalenia rodzaju odpadów. Znikoma waga naruszenia uzasadniająca odstąpienie od kary. Naruszenie przepisów k.p.a. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego i brak wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności.

Godne uwagi sformułowania

Przewoźnik nie może w kwestii przewożonego ładunku zdać się wyłącznie na nadawcę. Zawsze bowiem to przewoźnik odpowiada za przejazd pojazdu załadowanego przez nadawcę. Inspekcja Ochrony Środowiska jest wyspecjalizowanym organem, powołanym do badania i oceny stanu środowiska. Odpowiedzialność administracyjna nie jest uzależniona od zaistnienia umyślności działania podmiotu przewożącego odpady bez dołączenia do transportu wszystkich wymaganych dokumentów.

Skład orzekający

Grzegorz Rząsa

przewodniczący

Kaja Angerman

członek

Tomasz Wykowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie odpowiedzialności przewoźnika za przewóz odpadów bez wymaganych dokumentów, nawet przy braku umyślności, oraz brak konieczności powoływania biegłego przez organy ochrony środowiska w standardowych przypadkach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej regulacji dotyczącej międzynarodowego przemieszczania odpadów i kar administracyjnych. Interpretacja przepisów k.p.a. w kontekście znikomej wagi naruszenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności firm transportujących odpady i potencjalnych zagrożeń środowiskowych, co jest tematem istotnym dla branży i opinii publicznej. Podkreśla znaczenie dokładnej weryfikacji ładunku.

Przewoźnik odpadów odpowiada nawet za nieumyślne naruszenie przepisów – wyrok WSA w Warszawie.

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wa 2537/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-01-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-09-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grzegorz Rząsa /przewodniczący/
Kaja Angerman
Tomasz Wykowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne
Odpady
Sygn. powiązane
III OSK 1696/21 - Wyrok NSA z 2022-12-08
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2007 nr 124 poz 859
art. 34
Ustawa z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman, sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant ref. Magdalena Dębska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
I. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") jest decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej "GIOŚ") z [...] lipca 2018 r. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej także "WIOŚ", "organ I instancji") z [...] marca 2018 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 33 ust. 3 pkt 4, art. 34 i art. 35 ust. 1 ustawy z 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. 2018 poz. 296), dalej "ustawą z 2007 r." albo "ustawą", nakładającą na spółkę L. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej "Strona", "Spółka", "Skarżąca") karę pieniężną za dokonywanie przewozu odpadów bez dołączenia wszystkich wymaganych dokumentów.
II. Decyzja Ministra została wydana w następującym stanie faktycznym:
1. W dniu [...] września 2017 r. do organu I instancji wpłynęło pismo WIOŚ w K., przekazujące materiał dowodowy z oględzin przeprowadzonych w sprawie transportu z W. do P. trzema naczepami odpadów o kodzie [...], zrealizowanego przez Spółkę. W ramach przekazanych materiałów WIOŚ otrzymał kopie protokołów oględzin odpadów, oraz kopie notatek służbowych. Z dokumentacji wynikało, że na naczepach będących własnością Spółki znajdowały się odpady tworzyw sztucznych oraz odpady mogące pochodzić ze zmieszanych odpadów komunalnych. Po przeprowadzeniu oględzin stwierdzono, że naczepy zawierały sprasowane odpady z opakowań z tworzyw sztucznych, sprasowane odpady foliowe, zawierające również rozmięknięte opakowania kartonowe i zabrudzone resztkami produktów, zabrudzone i wydzielające zapach charakterystyczny dla rozkładu odpadów komunalnych. Podmiot organizujący przemieszczenie odpadów – firma [...] – zakwalifikowała odpady zgodnie z załącznikiem III do Rozporządzenia nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (DZ. U. UE L 2006 nr 190 poz. 1; dalej: Rozporządzenie 1013/2006) pod kodem B3010 jako stałe odpady tworzyw sztucznych pod kodem, a także pod kodem 19 12 04 – tworzywa sztuczne i guma.
2. Zawiadomieniem z dnia [...] października 2017 r. WIOŚ wszczął postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, o czym poinformował Spółkę. W odpowiedzi Spółka złożyła wyjaśnienia, wedle których transport miał obejmować jedyne odpady z tworzyw sztucznych i gumy, a przed wykonaniem transportu pracownicy spółki sprawdzali dokumentację dotyczącą przewozu. Z żadnego z otrzymanych dokumentów nie wynikało, że przewóz miał dotyczyć odpadów komunalnych. Kierowcy nie mogli być obecni przy załadunku odpadów, więc nie mogli zweryfikować, co było załadowane na ciężarówki. Samochody zostały zaplombowane, a kierowcy otrzymali dokumenty przewozowe. Do wyjaśnień załączono dokumenty zleceń przewozu.
3. Decyzją z [...] marca 2018 r. organ I instancji nałożył na Stronę karę pieniężną. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że przewiezione odpady stanowiły mieszaninę odpadów różnych frakcji niesklasyfikowanych pod żadnym kodem w załączniku III, IIIA, HIB, IV lub IVA do Rozporządzenia 1013/2006. Jako takie, wymagały dla przeprowadzenia operacji ich przewiezienia uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody na dokonanie tej czynności. Spółka nie posiadała natomiast ani dokumentu zgłoszeniowego, ani pisemnej zgody właściwego organu na przewiezienie odpadów. Zgłoszone przez stronę okoliczności, w jakich przeprowadzono operacje transportu odpadów, nie miały dla sprawy znaczenia, bowiem karze za nieprawidłowy przewóz odpadów można nałożyć także w przypadku nieumyślnego niedopełnienia obowiązków.
Organ I instancji wskazał, że brak jest w ustawie o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów przesłanek odstąpienia od nałożenia kar administracyjnych. Jednocześnie nie dopatrzył się spełnienia w sprawie przesłanek przewidzianych w art. 189e i następnych ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2017 poz. 1257 ze zm.; dalej: k.p.a.), umożliwiających odstąpienie od nałożenia kary.
4. Spółka wniosła odwołanie od powyższej decyzji, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów art. 7, 77 § 1 oraz 84 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w tym realnej możliwości sprawdzenia przez pracowników Spółki, co faktycznie stało się przedmiotem przewozu, a także bark zwrócenia się o opinie biegłego na okoliczność rodzaju przewożonych odpadów i ich klasyfikacji. Ponadto podniesiono zarzut naruszenia art. 33 ust. 3 pkt 4 ostawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów poprzez jego zastosowanie z założenie świadomego naruszenia przez Stronę niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Zarzucono także pominiecie okoliczności wpływających na możliwość złagodzenia lub odstąpienia od wymierzenia kary administracyjnej.
III. Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Stronę, GIOŚ wydał wskazaną na wstępie decyzję z [...] lipca 2018 r. i utrzymał w mocy decyzję [...] WIOŚ.
W jej uzasadnieniu wskazano w szczególności, co następuje:
(i) Strona błędnie kwalifikuje odpady będące przedmiotem transportu. Odpady o kodzie 19 12 12 tj. inne odpady (w tym zmieszane substancje i przedmioty) z mechanicznej obróbki odpadów nie stanowią odpadów o kodzie B 3010 tj. stałych odpadów tworzyw sztucznych z załącznika III do Rozporządzenia nr 1013/2006 oraz odpadów o kodzie 19 12 04 tj. tworzywa sztuczne i guma. Natomiast stanowią one mieszaninę różnych frakcji odpadów m.in. tworzyw sztucznych, gumy oraz opakowań wielomateriałowych. Potwierdziły to zarówno oględziny pracowników Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w K., jak i [...] Agencja Środowiska, która prowadziła działania w sprawie zwrotu ww. odpadów do W. Wysyłka tych odpadów wymagała zgłoszenia i uzyskania zezwolenia. Zdaniem organu II instancji, Strona błędnie rozumiała przepisy Rozporządzenia 1013/2006 w kwestii wymaganych do transportu poszczególnych rodzajów odpadów dokumentów.
(ii) Odnosząc się do zarzutu niepowołania biegłego dla dokonania oceny rodzaju odpadów, GIOŚ wskazał, że zgromadzeniem i oceną materiału dowodowego zajęły się wyspecjalizowane organy tj. [...] oraz [...] Wojewódzcy Inspektorowie Ochrony Środowiska, posiadające fachową wiedzę w zakresie transgranicznego przemieszczania odpadów. Zatem inspektorzy ochrony środowiska nie są zobowiązani do posiłkowania się opiniami biegłych przy wykonywaniu swoich obowiązków służbowych, w tym przy dokonywaniu ocen i klasyfikacji transgranicznych przemieszczeń odpadów, co wchodzi w zakres ich obowiązków.
(iii) Odnosząc się zaś do zarzutu pominięcia dowodu z przesłuchania świadków, GIOŚ wskazał, że okoliczności, co do których miałyby zostać odebrane zeznania, nie są przez organy kwestionowane, a jedynie są nieistotne dla sprawy. Kwestia braku możliwości sprawdzenia przez kierowców załadowanych odpadów, a tym samym umyślności popełnienia wykroczenia, nie ma bowiem znaczenia dla możliwości nałożenia na Spółkę kary pieniężnej. Zgodnie z art. 33 ust. 3 pkt 4 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów WIOŚ miał obowiązek stwierdzić czy Strona transportowała odpady bez wszystkich wymaganych dokumentów, co jest jedynym kryterium rozstrzygającym o nałożeniu kary. Przewoźnik nie może w kwestii przewożonego ładunku zdać się wyłącznie na nadawcę. Nie może oczekiwać, że skoro nadawca dokonał załadowania niewłaściwego towaru, to przewoźnik bez jakichkolwiek konsekwencji może taki przewóz wykonać. Zawsze bowiem to przewoźnik odpowiada za przejazd pojazdu załadowanego przez nadawcę.
(iv) W kwestii zarzutu naruszenia art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. organ II instancji stwierdził, że nie można w przypadku Spółki mówić o znikomej wadze naruszenia. Spółka kilkukrotnie przewoziła w sposób nielegalny odpady na terytorium P. Pomimo odkrycia takiego przypadku już kilka miesięcy przed rozpatrywaną sprawą, Strona nie poczyniła starań mających na celu zapobieżenie podobnym zdarzeniom w przyszłości. Niniejsza sprawa nie była odosobnionym przypadkiem. Organ II instancji ocenił sytuację jako zorganizowany proceder, który nie może zostać zakwalifikowany jako znikome naruszenie przepisów. Z tego też powodu istniały podstawy do jej podwyższenia. Za okoliczność łagodzącą nie zostało uznane zgłoszenie faktu zmiany procedur dotyczących przewozu odpadów.
IV. Spółka wniosła do Sądu skargę na decyzję GIOŚ, wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W skardze podniesiono zarzuty naruszenia:
– art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i dokonanie błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, skutkujące uznaniem, że Skarżąca przyznała, że przewożone odpady stanowiły mieszaninę, zawierającą odpady opakowaniowe oraz rozdrobnione odpady tworzyw sztucznych oraz znaczne ilości odpadów opakowań kartonowych o kodzie 19 12 12, podczas gdy Spółka nigdy takiej okoliczności nie przyznała, a jedynie wskazywała na taką ewentualność, podnosząc jednocześnie, że rodzaj przewożonych odpadów powinien zostać ustalony przez powołanego przez Organ biegłego do spraw ochrony środowiska, z zakresu gospodarki odpadami;
– art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie polegające na uznaniu, że pracownicy Organu I i II instancji dysponują wiedzą specjalną potrzebną do ustalenia rodzaju przewożonych przez Spółkę odpadów, w związku z czym ocena nie wymaga powołania biegłego, podczas gdy ustalenie rodzaju przewożonych odpadów wymaga posiadania wiadomości specjalnych, w tym wymaga przeprowadzenie odpowiednich badań próbek tych odpadów, do czego niezbędnym jest powołanie biegłego;
– art. 33 ust. 3 pkt. 4 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów poprzez uznanie, że dla ustalenia odpowiedzialności Skarżącej za dokonanie przewozu odpadów bez wymaganych dokumentów nie jest konieczne wyjaśnienie przyczyn takiego dokonania przewozu i w konsekwencji zaniechanie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie okoliczności, w jakich doszło do dokonania przewozu odpadów bez wymaganych dokumentów, w szczególności zaniechanie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków;
– art. 33 ust. 3 pkt 4 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że transportujący odpady ponosi odpowiedzialność za dokonanie przewozu odpadów bez wymaganych dokumentów nawet w przypadku, gdy nie można mu przypisać winy za dokonanie takiego przewozu, podczas gdy zgodnie z literalnym brzemieniem tego przepisu, transportujący odpady ponosi odpowiedzialność za dokonanie przewozu odpadów bez wymaganych dokumentów, jeżeli jego działanie zostało popełnione co najmniej nieumyślnie, a tym samym nie ponosi tej odpowiedzialności jeżeli jego działaniu nie można przypisać chociażby nieumyślności;
– art. 34 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na uznaniu, że przewiezienie ok. [...] Mg odpadów oraz przewożenie odpadów komunalnych bez wymaganych dokumentów uzasadnia nałożenie na Spółkę kary powyżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia, podczas gdy powołane powyżej okoliczności powinny zostać poddane ocenie w kontekście wszystkich okoliczności sprawy;
– art. 189f § 1 ust. 1 i § 2k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nałożenie kary za dokonanie przewozu odpadów bez wymaganych dokumentów, podczas gdy w niniejszej sprawie istnieją okoliczności uzasadniające obligatoryjne odstąpienie od nałożenia kary, a cel kary został spełniony.
V. W odpowiedzi na skargę GIOŚ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
VI. Na rozprawie przed Sądem, przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2019 r., pełnomocnik Skarżącej wskazał, że aktualnie Spółka nie przyjmuje zleceń transportu odpadów, co do których nie ma możliwości sprawdzenia rzeczywistej zawartości przesyłki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
VII. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Ministra z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz.U. z 2018 r., poz.2107 z późn. zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2018 poz.1302 z późn. zm. – zwanej dalej "p.p.s.a.").
W myśl art.134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei w myśl art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób upoważniający Sąd do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.
Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a.
W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził.
VIII. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji GIOŚ prowadzi do następujących wniosków:
1. Podstawą prawną wydania rozpatrywanej decyzji były przepisy ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Zgodnie z art. 33 ust. 3 pkt 4 tej ustawy (w brzmieniu z daty wydania decyzji), wojewódzki inspektor ochrony środowiska nakłada na transportującego odpady, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości od 20 000 do 60 000 zł, jeżeli ten, choćby nieumyślnie, dokonywał przewozu odpadów bez dołączenia do transportu wszystkich wymaganych dokumentów. Trafnie uznały organy obu instancji, że przesłanki do zastosowania w/w sankcji administracyjnej w stosunku do Skarżącej wystąpiły. Zarzutów skargi nie można było uwzględnić.
2. Spór w niniejszej sprawie dotyczy w pierwszej kolejności tego, czy przewożone odpady, zakwalifikowane przez ich nadawcę pod kodem 19 12 04 oraz kodem B 3010 tj. stałe odpady tworzyw sztucznych z załącznika III do Rozporządzenia 1013/2006 - tworzywa sztuczne i guma, w istocie należały do tej kategorii. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego – protokołów oględzin naczep, na które załadowane były przewiezione przez Skarżącą odpady – wynikało, że odpady te stanowiły mieszaninę odpadów o kodzie 19 12 12 tj. inne odpady (w tym zmieszane substancje i przedmioty) z mechanicznej obróbki odpadów, składające się z tworzyw sztucznych, opakowań kartonowych i wielomateriałowych (zawartość folii aluminiowej) oraz gumy, niesklasyfikowane w załącznikach III, IIIA, IIIB, IV lub IVA do Rozporządzenia 1013/2006. Odpady te powinny zostać sklasyfikowane pod kodem 19 12 12 jako inne odpady. Mieszaniny odpadów zgodnie z treścią art. 4 tego Rozporządzenia, powinny podlegać przed dokonaniem przewozu zgłoszeniu oraz uzyskaniu zgody na jego dokonanie. Spółka nie była w posiadaniu dokumentów potwierdzających zgłoszenie oraz uzyskanie zgody na przewiezienie takich odpadów.
Organ dokonujący oględzin stwierdził obecność frakcji innych odpadów niż wskazane w dokumentach przewozowych. Nie było konieczności przeprowadzania np. badań laboratoryjnych dla określenia ich parametrów fizyko - chemicznych. Wystarczyły jedynie przeprowadzone przez pracowników WIOŚ oględziny, aby stwierdzić obecność odpadów innych niż zadeklarowanych: z tworzyw sztucznych i gumy. Brak było konieczności przeprowadzania jakichkolwiek specjalistycznych działań. Ponadto zgodzić się należy z przytoczonym przez GIOŚ argumentem, iż Inspekcja Ochrony Środowiska jest wyspecjalizowanym organem, powołanym do badania i oceny stanu środowiska. Pracownicy tej instytucji są zobowiązani do posiadania specjalistycznej wiedzy pozwalającej na wykonywanie ich ustawowych obowiązków. Nie muszą się zatem posiłkować opiniami biegłych. Zatem należy uznać podniesiony zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy za nieuzasadniony.
3. W świetle art. 33 ust. 3 pkt 4 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów przewidziana tam odpowiedzialność administracyjna nie jest uzależniona od zaistnienia umyślności działania podmiotu przewożącego odpady bez dołączenia do transportu wszystkich wymaganych dokumentów (wystarczające zatem jest co najmniej nieumyślne działanie w tym zakresie). Okoliczności sprawy upoważniają do sformułowania jednoznacznego wniosku, że; (-) Skarżąca przewiozła na zlecenie [...] kontrahenta odpady, co do których zgodnie z art. 3 ust. 5 oraz art. 4 Rozporządzenia 1013/2006 powinno zostać dokonane zgłoszenie ich transportu i uzyskana zgoda, (-) wszystkie wymagane dokumenty nie zostały załączone, (-) w/w zdarzenia, składające się na delikt administracyjny, są zawinione przez Spółkę co najmniej nieumyślnie. Stwierdzić należy, że co do zasady rzetelne ustalenie przez podmiot świadczący usługi w zakresie międzynarodowego przewozu odpadów, przed przystąpieniem do wykonania konkretnej usługi, czy zlecony transport podlega w/w reżimowi nadzorczemu (z uwagi na charakter odpadów), a w razie niemożności poczynienia takich ustaleń - odstąpienie od wykonania przewozu, jest podstawowym obowiązkiem tego podmiotu, z którego nie może się on skutecznie zwolnić, powołując się na rzekomy brak możliwości przeprowadzenia niezbędnych czynności sprawdzających. Z powyższym łączy się oczywista konieczność opracowania przez zobowiązany podmiot, wdrożenia oraz egzekwowania od własnych przedstawicieli przestrzegania zasad postępowania, gwarantujących wykonanie w/w powinności (w przypadku Spółki do wprowadzania wymaganych procedur ostatecznie doszło, niemniej dopiero po wykonaniu przewozu objętego niniejszym postępowaniem). Bezsporne zaniedbanie w/w czynności przez Spółkę w czasie wykonywania przez jej przedstawicieli czynności przewozowych, objętych niniejszym postępowaniem, jest równoznaczne z zawinionym niedochowaniem przez ten pomiot należytej staranności, w oczywisty sposób upoważaniającym organ do zastosowania sankcji z art. 33 ust. 3 pkt 4 ustawy.
4. Odnosząc się do kwestii naruszenia przepisów art. 34 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, należy zauważyć, że treść tego przepisu nakazuje uwzględnić przy ustalaniu wysokości kar ilość, rodzaj i charakter odpadów, w tym możliwość zagrożeń dla ludzi i środowiska powodowanych przez te odpady, oraz okoliczności uprzedniego naruszenia przepisów ustawy i rozporządzenia nr 1013/2006. Spółka zatem niezasadnie podnosi, że nie wykazano w toku postępowania, że transportowane przez nią odpady stanowiły zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi, albowiem nie jest to wyłączna przesłanka wysokości nałożonej kary. Poczynione przez organy ustalenia wskazują, że nie był to pierwszy przypadek realizowania nielegalnego transportu odpadów przez Skarżącą, bez wszystkich wymaganych dokumentów, a zdarzenia takie miały miejsce kilkukrotnie. Skarżąca zrealizowała w okresie od kwietnia do lipca 2017 r. łącznie [...] transportów odpadów z [...] do [...] na znaczącą, łączną masę ok. [...] Mg. Wszystkie zostały przeprowadzone bez zachowania wymagań dotyczących zezwolenia. Ponadto organy zaznaczyły, że jakkolwiek nie ma dowodów na faktyczne zaistnienie zagrożenia dla zdrowia ludzi spowodowanego wykonaniem przedmiotowego przewozu, to ww. przepis mówi o możliwości zaistnienia zagrożenia. Jednocześnie zauważono, że sprowadzone odpady nie są obojętne dla środowiska, a obecna w nich frakcja organiczna stanowić może zagrożenie sanitarne dla ludzi. W świetle tych okoliczności nieuzasadniony jest zarzut dowolnego podwyższenia wymierzonej kary pieniężnej. W ocenie Sądu, ustalone przez organy obu instancji okoliczności sprawy uzasadniały wymierzenie kary w wyższej niż minimalna wysokości. Ponadto należy zgodzić się z organem II instancji się, że kara pieniężna w wysokości [...] zł, gdzie możliwy przedział to od 20 000 do 60 000 zł., znajduje się w dolnej jego granicy.
5. Nieuzasadnione są także w tym kontekście zarzuty dotyczące niezastosowania art. 189f k.p.a., nie zaszły bowiem w sprawie – wbrew twierdzeniom Skarżącej – okoliczności opisane w tym przepisie, upoważniające do odstąpienia od nałożenia kary. Jak już wskazano powyżej, wobec Skarżącej prowadzone były już postępowania w przedmiocie realizowania transportów odpadów bez wymaganych zgłoszeń i zezwoleń. Pomimo wystąpienia problemów z legalnością pierwszego transportu, nie zostały wdrożone już na tym etapie żadne działania mające zapobiec ich powtarzaniu się w przyszłości.
W treści skargi, a także na rozprawie pełnomocnik przyznał, że dopiero w ostatnim czasie Spółka zmieniła procedury dotyczące wykonywania międzynarodowych transportów odpadów, reagując na prowadzone wobec niej postępowania administracyjne w przedmiocie nałożenia kar administracyjnych. Oczywistym jest, że powtarzalny, czy wręcz uporczywy charakter łamania przez Spółkę przepisów o międzynarodowym transporcie odpadów uniemożliwiał zakwalifikowanie obecnie ujawnionego naruszenia jako posiadającego znikomą wagę. Sąd podziela tutaj dokonaną przez organy obu instancji ocenę. Natomiast samo zaistnienie przesłanki wymienionej w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. zdaniem Sądu wyłącza możliwość zastosowania instytucji uregulowanej w § 2 pkt 1 ww. artykułu. Stanowi on bowiem, że organ administracji publicznej może w drodze postanowienia wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających usunięcie naruszenia prawa w przypadkach innych niż wymienione w § 1. Nieadekwatne są zatem rozważania Skarżącej dotyczące dowolności w postępowaniu GIOŚ i pominięciu przez ten organ faktu ewentualnego spełnienia celów, dla których kara miałaby być nałożona.
Podsumowując, Sąd nie widzi podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i podziela przeprowadzone w niej rozumowanie oraz wyciągnięte przez organy wnioski. W ocenie Sądu nie można również stwierdzić naruszeń przepisów k.p.a., na które wskazano w skardze, ani innych, które mogłyby stać się podstawą do uchylenia rozstrzygnięcia organu II instancji.
W takim stanie sprawy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI