IV SA/Wa 2455/06

IV SA/Wa 2455/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-04-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-12-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Jakub Linkowski /przewodniczący/
Krystyna Napiórkowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi B. F. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania wypisu z rejestru gruntów 1. uchyla zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji; 2. zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] na rzecz skarżącej B. F. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Prezydent miasta W. postanowieniem z dnia [...] maja 2006 r. Nr [...],[...], odmówił B. F. wydania wypisu z rejestru gruntów dla działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] w jednostce ewidencyjnej [...]/Dzielnica B. W./ położonej w rejonie ul. [...] i ul. [...] w W.
W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wskazał, iż aktualnie w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] figurują działki ewidencyjne nr [...] i [...] - powstałe z dawnej działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] w wyniku podziału nieruchomości. Podniesiono tamże, iż wnioskodawczyni, pomimo wezwania organu administracyjnego, nie wykazała, by posiadała interes prawny określony przepisem art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne /t. j. Dz. U. Nr 240 z 2005 r., poz. 2027 zezm./.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] postanowieniem z dnia [...] października 2006 r. Nr [...],[...], po rozpatrzeniu zażalenia B. F. od powyższego rozstrzygnięcia administracyjnego, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Prezydenta miasta W.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdził, iż wnioskodawczyni nie wyjaśniła w toku postępowania administracyjnego, do jakiego celu potrzebny jest jej wypis z ewidencji gruntów. Skoro B. F. nie jest właścicielem ani władającym spornej nieruchomości, zaś z treści wniosku, zdaniem organu II instancji, nie wynika też interes prawny w żądaniu takiego wypisu, to uznano, że postanowienie Prezydenta miasta W. jest prawidłowe. Organ odwoławczy podniósł nadto, że organ prowadzący postępowanie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości zwrócił się bezpośrednio
do organu prowadzącego ewidencję gruntów o przesłanie aktualnego wypisu z rejestru gruntów dla przedmiotowych działek i wypisy takie zostały mu przesłane.
B. F. zaskarżyła w całości powyższe postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania sadowego. Skarżąca zarzuciła, iż organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania administracyjnego poprzez błędną interpretację art. 28 Kpa, a nadto zarzuciła naruszenie regulacji art. 24 ust. 1-3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne. B. F. podniosła, że w toku postępowania administracyjnego o wydanie wypisu z rejestru gruntów wykazała, iż jest jednym ze spadkobierców byłych właścicieli działki o nr [...] z obrębu [...] i aktualnie toczy się postępowanie o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości, którego jest stroną, zaś wypis z rejestru gruntów dotyczący przedmiotowej działki niezbędny jest celem ochrony jej praw.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga B. F.jest zasadna.
Stosownie do dyspozycji art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne /t. j. Dz. U. Nr 240 z 2005 r., poz. 2027 ze zm./ wyrysy i wypisy z operatu ewidencyjnego są wydawane przez organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków odpłatnie na żądanie właścicieli lub osób fizycznych i prawnych, w których władaniu znajduje się grunt, budynek lub lokal, osób fizycznych i prawnych oraz innych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, które mają interes prawny w tym zakresie, a także na żądanie zainteresowanych organów administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego.
Bezsporne jest w sprawie, iż B. F. nie jest właścicielem działki o dawnym nr ew. [...] z obrębu [...] położonej w rejonie ul. [...] i ul. [...] w W.. Nie jest również w sprawie kwestionowane, że przedmiotowa działka nie znajduje się we władaniu skarżącej.
W sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania spór sprowadza się zatem do ustalenia, czy B. F. posiada interes prawny uprawniający ją do żądania wypisu z rejestru gruntów w zakresie działki o dawnym nr ew. [...] z obrębu [...] położonej w rejonie ul. [...] i ul. [...] w W.
Jakkolwiek w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego pojęcie "interesu prawnego" nie zostało normatywnie określone, to uznać należy, iż treścią tego pojęcia jest publiczne prawo podmiotowe, rozumiane jako przyznanie przez przepis prawa jednostce konkretnych korzyści, które można realizować w postępowaniu administracyjnym, bo orzeka się o nich przez wydanie aktu administracyjnego /decyzji, postanowienia/. Interes prawny charakteryzuje się tym, że jest on bezpośredni, indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego I confer wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2005 r., II OSK 310/05, Lex nr 190891; wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 grudnia 2004 r., II SA 4537/03, Lex nr 175320/.
O istnieniu interesu prawnego decydują, w myśl ugruntowanych poglądów judykatury, przepisy prawa materialnego przyznające stronie konkretne, indywidualne i aktualne korzyści /vide wyrok NSA z dnia 26 listopada 1998 r., II SA 1104/98, niepublik./. Interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza więc ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można żądać skutecznie czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby.
Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga zatem ustalenia owego związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt
stosowania tej normy /decyzja, postanowienie/ może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego.
Zdaniem Sądu, od tak pojmowanego interesu prawnego trzeba odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym podmiot wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji /confer wyrok NSA z dnia 22 lutego 1984 r., I SA 1748/83, niepublik./.
Pojęcie interesu prawnego jest kluczowym elementem ustawowej definicji strony postępowania administracyjnego przedstawionej w dyspozycji art. 28 Kpa. Przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie lub w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw /vide wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2005 r., II OSK 310/05, Lex nr 190891/.
Strona postępowania administracyjnego jest instytucją procesową, rozumianą jako zespół norm prawnych odnoszących się do sytuacji prawnej wyodrębnionej ze względu na jej doniosłość społeczną lub prawną /por. B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Warszawa 2004 C. H. Beck, s. 227/. W tym zespole norm prawnych będą zmienne, ze swej natury, normy materialnego prawa administracyjnego, ale też innych gałęzi prawa, np. prawa cywilnego, gdy poddają one niektóre sprawy władczej decyzyjnej regulacji przez administrację publiczną /np. niektóre sprawy własności, rzeczowych praw ograniczonych, odszkodowań etc./ oraz przepisy prawa materialnego cywilnego w tym zakresie, w jakim odsyła do nich art. 30 oraz szereg przepisów proceduralnych zawartych w Kpa.
W doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się wszakże, iż interes prawny w rozumieniu art. 28 Kpa powinien być analizowany w płaszczyźnie prawa materialnego, nie zaś procesowego. Podkreślić przy tym należy, iż interes prawny może wynikać nie tylko z przepisów prawa
administracyjnego cywilnego, lecz także z prawa cywilnego /vide wyrok NSA z dnia 19 stycznia 1982 r., SA/KR 517/81, ONSA 1982, nr 1 poz. 11/.
W ocenie Sądu, wobec powyższych rozważań należało uznać, że organy administracyjne obu instancji orzekające w przedmiotowej sprawie błędnie przyjęły, że B. F. nie ma interesu prawnego, który uprawniałby ją do żądania wypisu z rejestru gruntów dotyczącego działki o dawnym nr [...] z obrębu [...], stanowiącej przed wywłaszczeniem własność jej wstępnych. W toku postępowania administracyjnego skarżąca wykazała, że jest jednym ze spadkobierców dawnych właścicieli spornej nieruchomości, złożyła bowiem do akt sprawy kopie: prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego dla miasta W. w W. z dnia [...] lutego 1995 r., sygn. akt [...], o stwierdzeniu nabyciu spadku po T. K. C. i J. C. z d. R. oraz prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego dla m. W. w W. z dnia [...] stycznia 1998 r., sygn. akt [...], o stwierdzeniu nabyciu spadku po H. M. z d. C., z których jednoznacznie wynika, że jest jednym z następców prawnych dawnych właścicieli spornej nieruchomości. Jako jedna ze spadkobierców dawnych właścicieli wywłaszczonej nieruchomości B. F. posiada bezpośredni i konkretny interes prawny w sprawie uzyskania wypisu z rejestru gruntów w zakresie przedmiotowej działki
Bezsporne jest w sprawie, że przed właściwym organem administracji publicznej toczy się postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu przedmiotowej działki, zaś B. F. jest stroną tego postępowania. Wbrew twierdzeniom organów administracyjnych orzekających w przedmiotowej prawie, w ocenie Sądu, skarżąca wskazała, że żądanie wydania wypisu z ewidencji gruntów spowodowane było zamiarem przedłożenia tego dokumentu organowi prowadzącemu postępowanie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Skarżąca na podstawie prawa obowiązującego może uzyskać konkretne korzyści, jednakże dopiero po skonkretyzowaniu ich w rozstrzygnięciu organu administracji publicznej działającego w granicach swojej właściwości i kompetencji.
W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga B. F. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] oraz poprzedzające go postanowienie Prezydenta miasta W. narusza przepisy prawa materialnego, wskazane w art. 24 ust. 3 powołanej wyżej ustawy Prawo Geodezyjne i kartograficzne, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Organy administracyjne obu instancji orzekające w przedmiotowej sprawie dopuściły się, zdaniem Sądu, obrazy wspomnianej regulacji prawnej poprzez wadliwe przyjęcie, iż B. F. nie ma interesu prawnego uprawniającego ją do żądania wypisu z rejestru gruntów dotyczącego działki o dawnym nr ew. [...] z obrębu [...] w mieście W.
Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej u.p.p.s.a./ orzekł jak w pkt 1 sentencji.
Organy administracji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy na podstawie analizy całokształtu dokumentacji znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy - winny dokonać ponownej ich oceny faktycznej i prawnej, rozpoznając wniosek B. F. in meritum.
Podkreślić należy, iż ocena prawna dokonana przez Sąd w powyższych rozważaniach oraz wskazania, co do dalszego postępowania - stosownie do regulacji art. 153 u.p.p.s.a. wiąże Sąd oraz organ, który wydał zaskarżone postanowienie.
Wobec uwzględnienia skargi będącej przedmiotem niniejszego postępowania Sąd na podstawie art. 152 u.p.p.s.a. orzekł jak w pkt 2 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono w pkt 3 wyroku na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 u.p.p.s.a.