IV SA/Wa 2429/06

IV SA/Wa 2429/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-03-07
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2006-12-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Wójcik. /sprawozdawca/
Łukasz Krzycki /przewodniczący/
Marta Laskowska
Symbol z opisem
6130 Pozwolenie na wprowadzenie do środowiska substancji lub energii
Sygn. powiązane
II OSK 898/07 - Wyrok NSA z 2008-07-24
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie asesor WSA Marta Laskowska, asesor WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2007 roku sprawy ze skargi M. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej pozwolenie na wprowadzenie do powietrza gazów i płynów - oddala skargę -
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2006r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. działające na podstawie art. 127§ 2 w związku z art. 17 pkt 1 kpa. po zapoznaniu się z wnioskiem M. N. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Kolegium [...] z dnia [...] maja 2006 r. wydanej w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2004r., wydanej przez Starostę G. w przedmiocie udzielenia Spółce Zakład Produkcyjno-Handlowy s.c. - [...] z siedzibą w K. pozwolenia na wprowadzanie do powietrza gazów i pyłów z istniejącej instalacji, powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymało w całości ww. decyzję SKO w W. z dnia [...] maja 2006 r.
W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny i prawny sprawy wskazując, iż w dniu 19 stycznia 2006r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wpłynął wniosek M. N. o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Starosty G. nr [...] z [...] listopada 2004r, którą na wniosek Zakładu Produkcyjno-Handlowego s.c. - [...] z siedzibą w K., udzielono Spółce na okres do 28 listopada 2014r. pozwolenia na wprowadzanie do powietrza gazów i pyłów z istniejącej instalacji, ustalono dopuszczalne do wprowadzania do powietrza ilości zanieczyszczeń gazowych oraz parametry emitorów technologicznych usytuowanych w zakładzie jak również roczną ilość substancji zanieczyszczających wprowadzanych do powietrza i zobowiązano ww. do wykonania wyszczególnionych w decyzji obowiązków.
Decyzję niniejszą wydano między innymi na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. nr 62 póz. 627 ze zm.), § 2 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Środowiska z 6 czerwca 2002 r., w sprawie dopuszczalnych poziomów niektórych substancji w powietrzu, alarmowych poziomów niektórych substancji w powietrzu oraz marginesów tolerancji dla dopuszczalnych poziomów niektórych substancji (Dz.U. nr 87 póz. 796), § 2 ust. 1 rozporządzenia
Ministra Środowiska z 5 grudnia 2002r, w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz.U. nr 1 poz. 12)
Po przeanalizowaniu całokształtu materiału zebranego w sprawie Kolegium decyzją z dnia [...] maja 2006 r. odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji Starosty G. z [...] listopada 2004r., wskazując, iż materialnoprawną podstawą przedmiotowej decyzji jest art. 183 ust. 1, art. art. 184, 188, art. 220 ust. 1, art. 224 i 378 ust. 1 ustawy z 27 kwietnia 2001 r, Prawo ochrony środowiska (Dz.U. nr 62 póz. 627 ze zm.) oraz przepisy rozporządzeń wykonawczych Ministra Środowiska z 6 czerwca 2002 r., 5 grudnia 2002 r, i 1 września 2003 r. W dacie podjęcia kwestionowanej decyzji tekst pierwotny ustawy Prawo ochrony środowiska (Dz.U.z 2001 r. nr 62 póz. 627) zawierał w art. 185 następującą regulację: "Jeżeli w postępowaniu o wydanie pozwolenia zachodzi prawdopodobieństwo, że w sprawie mogą być jeszcze inne strony nieznane organowi administracji, informację o wszczęciu postępowania należy podać do publicznej wiadomości ". Podanie do publicznej wiadomości czyniło zadość obowiązkowi zawiadomienia stron w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego. Oceny, czy w sprawie mogą być jeszcze inne strony nieznane organowi prowadzącemu postępowanie, był władny dokonać ten organ. W przedmiotowej sprawie nie stwierdzono prawdopodobieństwa istnienia innych stron postępowania. Kolegium w I instancji wskazało również, że - od 28 lipca 2005r. nastąpiła zmiana brzmienia tego przepisu (Dz.U. nr 113 póz. 954 art. 1 ustawy). W art. 185 stanowi się, co następuje: 1. Stronami postępowania o wydanie pozwolenia są prowadzący instalację oraz jeżeli w związku z eksploatacją instalacji utworzono obszar ograniczonego użytkowania, władający powierzchnią ziemi w tym obszarze.
2. W postępowaniu o wydanie pozwolenia nie stosuje się art. 31 kodeksu
postępowania administracyjnego.
3. Jeżeli liczba stron w postępowaniu przekracza 20, do stron innych niż prowadzący
instalację stosuje się art. 49 kodeksu postępowania administracyjnego."
Zdaniem Kolegium z aktualnej treści tego przepisu wynika, że osobą, której interesu
prawnego dotyczy postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w
przedmiocie udzielenia pozwolenia na wprowadzanie do powietrza gazów i pyłów nie
jest wnioskodawczyni, co wynika ze stanu faktycznego i prawnego sprawy. W
szczególności podkreślić należy, iż w przedmiotowej sprawie nie utworzono w
związku z eksploatacją urządzenia obszaru ograniczonego użytkowania. W związku
z powyższym, Kolegium stwierdziło, że wnioskodawczyni nie może być uznana za stronę postępowania o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji, a zatem nie może skutecznie żądać wszczęcia postępowania o stwierdzenie jej nieważności. Przytoczony we wniosku art. 10 ustawy Prawo ochrony środowiska stanowi o prawie do uczestniczenia w postępowaniu w sprawie wydania decyzji z zakresu ochrony środowiska itp., ale tylko w przypadkach określonych w ustawie. Żaden przepis ustawy nie przewiduje możliwości i konieczności uczestniczenia w postępowaniu osób, które wykażą tylko swój interes faktyczny.
Od powyższej decyzji złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy M. N., która wniosła też o wszczęcie postępowania z urzędu, podnosząc, że skarżona decyzja nr [...]z dnia [...] listopada 2004 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując wniosek M. N. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją [...]z dnia [...] maja 2006 r. stwierdziło, że Kolegium orzekając w I instancji wydało prawidłową decyzję. Kolegium w I instancji stwierdziło, iż że wnioskodawczyni nie może być uznana za stronę postępowania o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji, a zatem nie może skutecznie żądać wszczęcia postępowania o stwierdzenie jej nieważności. Przytoczony we wniosku art. 10 ustawy Prawo ochrony środowiska stanowi o prawie do uczestniczenia w postępowaniu w sprawie wydania decyzji z zakresu ochrony środowiska itp., ale tylko w przypadkach określonych w ustawie. Żaden przepis ustawy nie przewiduje możliwości i konieczności uczestniczenia w postępowaniu osób, które wykażą tylko swój interes faktyczny, tak jak to w sprawie wykazała M. N.. Kolegium nie stwierdziło również podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania nadzorczego w przedmiotowej sprawie. Wskazało jednak wyraźnie wnioskodawczyni, że wszczęcie w tej sprawie postępowania nadzorczego z urzędu byłoby zasadne tylko w przypadku wniesienia przez prokuratora w trybie art. 184 kpa sprzeciwu od decyzji ostatecznej. Nadmierne uciążliwości dla właścicieli nieruchomości sąsiednich, w tym i wnioskodawczyni wynikające z pracy ZPH Przetwórstwo Mięsne [...] mogą być przedmiotem kontroli przez M. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska.
Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła M.
N.. Skarżąca wskazała, iż złożyła zażalenie na decyzję Starosty z dnia [...] listopada 2004r., które zostało odrzucone z uwagi na brak przymiotu strony postępowania. W tych warunkach złożyła więc wniosek o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji. Kolegium odmówiło jednak wszczęcia postępowania nieważnościowego, uznając, iż skarżąca nie może być uznana za stronę tego postępowania. Ze stanowiskiem Kolegium nie zgadza się jednak strona skarżąca. W skardze wskazała ona, iż spółka której dotyczy decyzja Starosty z dnia [...] listopada 2004r., prowadzi działalność -ubojnia zwierząt i zakład przetwórstwa mięsnego w pobliżu budynków mieszkalnych między innymi stanowiących własność skarżącej. Emisja dymów powoduje w ocenie skarżącej uciążliwość dla sąsiednich nieruchomości, na których znajduje się zabudowa mieszkaniowa. Z tych względów w ocenie skarżącej nie można jej odmówić przymiotu strony, który posiada zgodnie z art. 28 Kpa., a który również gwarantują jej przepisy ustawy o ochronie środowiska, wskazujące, iż każdy ma prawo do uczestniczenia w postępowaniu w sprawie wydania decyzji z zakresu ochrony środowiska. Z tych względów zdaniem skarżącej ma ona niekwestionowane prawo żądania stwierdzenia nieważności decyzji, która w sposób rażący narusza jej interes prawny ale również przepisy prawa, bowiem zarówno instalacja jak i budynki zakładu stanowią samowolę budowlaną, ubiegając się o wydanie kwestionowane decyzji wnioskodawca nie przedłożył więc wymaganych dokumentów między innymi decyzji o warunkach zabudowy, w decyzji nie wskazano także wymaganych urządzeń ochronnych. Z tych względów wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji Kolegium.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całej rozciągłości stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Uprawnienia Wojewódzkich Sądów Administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności zaskarżonego aktu z
przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na mocy której odmówiono stronie skarżącej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2004r., wydanej przez Starostę G. w przedmiocie udzielenia Spółce Zakład Produkcyjno-Handlowy s.c. [...] pozwolenia na wprowadzanie do powietrza gazów i
pyłów z istniejącej instalacji uznając iż skarżąca nie jest stroną niniejszego
postępowania.
Zgodnie z art. 157 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego "Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu". W razie gdy podanie o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji składa jednostka powołująca się na własny interes prawny, organ właściwy w sprawie obowiązany jest więc co do zasady wszcząć postępowanie w sprawie. W toku postępowania organ obowiązany jest zatem ustalić interes prawny jednostki.
Dokonując powyższej oceny winien on wziąć pod uwagę, przepisy prawa materialnego, które stanowiły podstawę wydania kwestionowanego rozstrzygnięcia, a w sytuacji gdy ustalenie interesu prawnego wymaga złożonego procesu wykładni przepisy postępowaniem administracyjnym (por. wyrok NSA z 17 czerwca 2005r. OSK 1534/04).
Materialnoprawną podstawą przedmiotowej decyzji Starosty G. z [...] listopada 2004 r. stanowił art. 183 ust. 1, art. art. 184, 188, art. 220 ust. 1, art. 224 i 378 ust. 1 ustawy z 27 kwietnia 2001 r, Prawo ochrony środowiska (Dz.U. nr 62 póz. 627 ze zm.) oraz przepisy rozporządzeń wykonawczych Ministra Środowiska z 6 czerwca 2002 r., 5 grudnia 2002 r, i 1 września 2003 r. W dacie podjęcia kwestionowanej decyzji tekst pierwotny ustawy Prawo ochrony środowiska (Dz.U.z 2001 r. nr 62 póz. 627) zawierał w art. 185 następującą regulację: "Jeżeli w postępowaniu o wydanie pozwolenia zachodzi prawdopodobieństwo, że w sprawie mogą być jeszcze inne strony nieznane organowi administracji, informację o wszczęciu postępowania należy podać do publicznej wiadomości ". Podanie do publicznej wiadomości czyniło zadość obowiązkowi zawiadomienia stron w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego. Oceny, czy w sprawie mogą
być jeszcze inne strony nieznane organowi prowadzącemu postępowanie, był władny dokonać ten organ. W przedmiotowej sprawie nie stwierdzono prawdopodobieństwa istnienia innych stron postępowania.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, iż strona skarżąca nie była uznana, za stronę postępowania toczącego się w trybie zwykłym o wydanie pozwolenia na
wprowadzanie do powietrza gazów i pyłów W skardze skarżąca wskazała, zaś iż
odmówiono jej przymiotu strony w niniejszym postępowaniu.
Badając interes prawny strony skarżącej we wszczęciu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty G. z [...] listopada 2004 r organ wskazał, że - od 28 lipca 2005r. nastąpiła zmiana brzmienia art. 185 Prawo ochrony środowiska tego przepisu i obecnie paragraf 1 tegoż artykułu stanowi, iż stronami postępowania o wydanie pozwolenia są prowadzący instalację oraz jeżeli w związku z eksploatacją instalacji utworzono obszar ograniczonego użytkowania, władający powierzchnią ziemi w tym obszarze. Zdaniem Kolegium z aktualnej treści tego przepisu wynika, że osobą, której interesu prawnego dotyczy postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie udzielenia pozwolenia na wprowadzanie do powietrza gazów i pyłów nie jest wnioskodawczyni, co wynika ze stanu faktycznego i prawnego sprawy. W szczególności podkreślić należy, iż w przedmiotowej sprawie nie utworzono w związku z eksploatacją urządzenia obszaru ograniczonego użytkowania. W związku z powyższym, Kolegium stwierdziło, że wnioskodawczyni nie może być uznana za stronę postępowania o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji, a zatem nie może skutecznie żądać wszczęcia postępowania o stwierdzenie jej nieważności.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uznał, iż nie narusza ona prawa.
Zdaniem Sądu, stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w kwestii nie uznania skarżącej za stronę postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty G. z [...] listopada 2004 r w przedmiocie udzielenia Spółce Zakład Produkcyjno-Handlowy s.c. - Przetwórstwo Mięsne — [...] z siedzibą w K. pozwolenia na wprowadzanie do powietrza gazów i pyłów z istniejącej instalacji ....jest zasadne.
Wbrew stanowisku prezentowanemu przez stronę skarżącą, w niniejszej sprawie art., 28 Kpa. nie może wieść prymatu nad przepisem materialnym jakim jest art. 185 Prawa ochrony środowiska. Przepis ten w sposób nie budzący żadnych
wątpliwości określa bowiem krąg stron postępowania o wydanie pozwolenia wskazując, iż są to prowadzący instalację oraz władający powierzchnią ziemi na obszarze ograniczonego użytkowania, jeżeli został on utworzony w związku z eksploatacją instalacji. W rozpoznawanej sprawie jak wynika z akt sprawy obszar taki nie został utworzony. A zatem w ocenie Sądu w świetle w/w przepisu skarżąca nie może być uznana za stronę postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty G. z [...] listopada 2004 r w przedmiocie udzielenia Spółce Zakład Produkcyjno-Handlowy s.c. - Przetwórstwo Mięsne [...]pozwolenia na wprowadzanie do powietrza gazów i pyłów z istniejącej. Podnieść przy tym należy, iż dla sprawy nie ma znaczenia okoliczność czy na etapie wydawania pozwolenia, skarżąca mogłaby być traktowana jako strona ówcześnie prowadzonego postępowania z uwagi na odmienną treść normatywną art. art. 185 Prawo ochrony środowiska.
Interes prawny w postępowaniu nieważnościowym musi być bowiem oceniany ponowienie w stosunku do ewentualnych ustaleń w postępowaniu zwykłym, z uwzględnieniem aktualnie obowiązujących regulacji normatywnych, z których wywodzić można ewentualnie interes prawny w rozumieniu art. 28 Kpa.
Również z przytoczonego przez skarżącą art. 10 ustawy Prawo ochrony Środowiska nie wynika uprawnienie do przyznania skarżącej statusu strony w niniejszym postępowaniu. Artykuł ten stanowi bowiem o prawie do uczestniczenia w postępowaniu w sprawie wydania decyzji z zakresu ochrony środowiska, ale tylko w przypadkach określonych w ustawie. Jest to jednak przepis odsyłający do
przypadków określonych w ustawie tj np. decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, do których nie zalicza się pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na mocy art. 151 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo i postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm) orzekł jak w sentencji.