IV SA/Wa 2403/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2014-12-31
NSAAdministracyjneŚredniawsa
stowarzyszenie zwykłezdolność sądowazdolność procesowareprezentacjabraki formalneodrzucenie skargiprawo o stowarzyszeniachpostępowanie sądowoadministracyjne

WSA w Warszawie odrzucił skargę stowarzyszenia zwykłego z powodu nieuzupełnienia braków formalnych dotyczących reprezentacji i składu osobowego.

Stowarzyszenie zwykłe wniosło skargę na postanowienie SKO odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych, w tym wskazania wszystkich członków stowarzyszenia, dokumentów potwierdzających członkostwo oraz pełnomocnictwa dla osoby podpisującej skargę. Stowarzyszenie nie uzupełniło braków, przedstawiając jedynie regulamin i zaświadczenie o zgłoszeniu. Sąd uznał, że stowarzyszenie zwykłe, nieposiadające osobowości prawnej, działa przez swoich członków, którzy muszą wykazać swoje umocowanie do reprezentacji.

Sprawa dotyczyła skargi stowarzyszenia zwykłego na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Skargę podpisała K. Z., oznaczona jako przedstawiciel Stowarzyszenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi, domagając się wskazania imion i nazwisk wszystkich członków stowarzyszenia wraz z adresami, nadesłania dokumentów potwierdzających członkostwo oraz złożenia pełnomocnictwa dla K. Z. udzielonego przez wszystkich członków, lub podpisania skargi przez wszystkich członków. Stowarzyszenie nie uzupełniło tych braków w wyznaczonym terminie, ograniczając się do złożenia regulaminu stowarzyszenia i zaświadczenia Starosty o zgłoszeniu działalności. Sąd wyjaśnił, że stowarzyszenie zwykłe, jako organizacja społeczna nieposiadająca osobowości prawnej, ma zdolność sądową, ale nie posiada samodzielnej legitymacji procesowej. Legitymację tę posiadają wszyscy członkowie stowarzyszenia, którzy muszą wykazać swoje umocowanie do działania w postępowaniu. Ponieważ skarżący nie wykazał, czy K. Z. była umocowana przez wszystkich członków stowarzyszenia, a złożone dokumenty nie pozwoliły na ustalenie aktualnego składu osobowego ani umocowania, sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przedstawiciel stowarzyszenia zwykłego nie może samodzielnie reprezentować stowarzyszenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym bez wykazania umocowania przez wszystkich członków stowarzyszenia, którzy posiadają legitymację procesową.

Uzasadnienie

Stowarzyszenie zwykłe nie posiada osobowości prawnej, a jego legitymację procesową posiadają wszyscy jego członkowie. Przedstawiciel stowarzyszenia musi wykazać swoje umocowanie do reprezentacji przez wszystkich członków, zgodnie z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (11)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 58 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 46 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 57 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 25 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 28 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 29

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 49 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo o stowarzyszeniach art. 40 § 1

Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach

Prawo o stowarzyszeniach art. 40 § 2

Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach

Prawo o stowarzyszeniach art. 40 § 3

Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach

Argumenty

Skuteczne argumenty

Stowarzyszenie zwykłe nie posiada osobowości prawnej i działa przez swoich członków, którzy muszą wykazać swoje umocowanie do reprezentacji. Niewykazanie umocowania przez wszystkich członków stowarzyszenia stanowi brak formalny skargi podlegający odrzuceniu.

Godne uwagi sformułowania

stowarzyszenie zwykłe jest uproszczoną formą stowarzyszenia i nie posiada osobowości prawnej stowarzyszeniu zwykłemu [...] przysługuje zdolność sądowa, czyli zdolność do występowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako strona nie ma samodzielnej legitymacji procesowej, którą posiadają wszyscy członkowie tego stowarzyszenia przedstawiciel reprezentujący stowarzyszenie zwykłe nie jest jego organem

Skład orzekający

Teresa Zyglewska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie wymogów formalnych dotyczących reprezentacji stowarzyszeń zwykłych w postępowaniu sądowoadministracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki stowarzyszeń zwykłych i ich reprezentacji w postępowaniu administracyjnosądowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z reprezentacją organizacji społecznych, co jest istotne dla prawników zajmujących się tym obszarem prawa.

Jak stowarzyszenie zwykłe powinno reprezentować się przed sądem? Kluczowe zasady i pułapki.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wa 2403/14 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2014-12-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-12-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Teresa Zyglewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 25 par. 2, art. 28 par. 1, art. 29
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 2001 nr 79 poz 855
art. 40 ust. 1
Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 31 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi stowarzyszenia zwykłego [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Stowarzyszenie zwykłe [...] (dalej również: Stowarzyszenie, strona, skarżący) w piśmie z dnia 28 października 2014 r. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Skarga została podpisana przez K. Z., oznaczoną jako przedstawiciel Stowarzyszenia.
W piśmie z dnia 3 grudnia 2014 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia poprzez:
1. wskazanie z imienia i nazwiska wszystkich członków Stowarzyszenia wraz z ich aktualnymi adresami zamieszkania;
2. nadesłanie stosownego dokumentu potwierdzającego, że wskazane osoby są członkami Stowarzyszenia;
3. złożenie pełnomocnictwa dla K. Z. udzielonego przez wszystkich członków Stowarzyszenia do reprezentowania przez nią Stowarzyszenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym w niniejszej sprawie, ewentualnie podpisanie skargi przez wszystkich członków Stowarzyszenia lub nadesłanie egzemplarza skargi podpisanego przez wszystkich członków Stowarzyszenia.
Opisane wezwanie doręczono stronie w dniu 17 grudnia 2014 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru znajduje się w aktach sprawy).
W dniu 22 grudnia 2014 r. (data stempla pocztowego) skarżący złożył do akt sprawy regulamin stowarzyszenia zwykłego [...] oraz zaświadczenie Starosty W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. potwierdzające, że Stowarzyszenie zgłosiło zgodnie z art. 40 ust. 3 ustawy Prawo o stowarzyszeniach wolę prowadzenia działań na zasadach określonych w art. 40 ust. 1 wskazanej ustawy, tj. w formie stowarzyszenia zwykłego. W zaświadczeniu podano także, że ponieważ w ciągu 30 dni od dnia uzyskania informacji o założeniu Stowarzyszenia nie zakazano jego działalności, to z dniem [...] marca 2014 r. rozpoczęło ono działalność. Wskazano również, że przedstawicielem reprezentującym Stowarzyszenie jest K. Z.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Jak wskazano na wstępie, stowarzyszenie [...] jest stowarzyszeniem zwykłym. Zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855 ze zm. – dalej również: Prawo o stowarzyszeniach) stowarzyszenie zwykłe jest uproszczoną formą stowarzyszenia i nie posiada osobowości prawnej.
W świetle art. 25 § 2 ppsa stowarzyszeniu zwykłemu, jako organizacji społecznej nieposiadającej osobowości prawnej, przysługuje zdolność sądowa, czyli zdolność do występowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako strona.
Fakt, że stowarzyszenie zwykłe nie posiada osobowości prawnej oznacza, że tworzą je wszyscy członkowie, a więc grupa osób fizycznych zorganizowana pod kątem prowadzenia działalności niezarobkowej, określonej w regulaminie działalności takiego stowarzyszenia. Regulamin, uchwalany zgodnie z art. 40 ust. 2 Prawa o stowarzyszeniach przez założycieli stowarzyszenia, reguluje tylko sposób działania osób fizycznych tworzących stowarzyszenie zwykłe. Nie mają tu zastosowania art. 10 i art. 11 Prawa o stowarzyszeniach, określające obowiązkowe elementy statutu oraz strukturę organizacyjną tzw. stowarzyszeń rejestrowych, które podlegają rejestracji w Krajowym Rejestrze Sądowym i posiadają osobowość prawną. Dlatego też grupa osób tworzących stowarzyszenie zwykłe działa w ramach wewnętrznej struktury organizacyjnej lecz nie ma żadnych organów, gdyż nawet przedstawiciel reprezentujący stowarzyszenie zwykłe nie jest jego organem, co jednoznacznie wynika z art. 40 ust. 2 Prawa o stowarzyszeniach (tak też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 listopada 2012 r. sygn. akt II OSK 1308/11. Niepublikowane. Dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Stowarzyszenie zwykłe posiada zatem zdolność sądową, jednakże nie ma samodzielnej legitymacji procesowej, którą posiadają wszyscy członkowie tego stowarzyszenia, jako podmioty praw i obowiązków. Dlatego też w sprawie, w której stowarzyszenie zwykłe występuje jako strona skarżąca, obowiązkiem Sądu jest zweryfikowanie w oparciu o przedłożone wraz ze skargą dokumenty, które osoby są członkami stowarzyszenia, uprawnionymi do wniesienia skargi (zob. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5 czerwca 2014 r. sygn. akt II OSK 714/14, z dnia 13 marca 2014 r. sygn. akt II OSK 2525/12, z dnia 10 lipca 2014 r. sygn. akt II OSK 311/14. Niepublikowane. Dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jak wynika z art. 28 § 1 ppsa osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. W świetle natomiast art. 29 ppsa organy te lub osoby zobowiązane są wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Brak dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentacji strony jest brakiem formalnym skargi, którego usunięcie następuje w trybie i na zasadach określonych w art. 49 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pod rygorem odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ppsa (zob. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2009 r. sygn. akt II OSK 53/09. Niepublikowane. Dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jak wskazano na wstępie, skargę z dnia 28 października 2014 r. podpisała K. Z., oznaczona jako przedstawiciel Stowarzyszenia. Ponieważ z akt sprawy nie wynikało, czy wymieniona była umocowana przez wszystkich członków Stowarzyszenia, którzy w świetle poczynionych wyżej wywodów, posiadają legitymację procesową do dokonania tej czynności w postępowaniu przed sądem administracyjnym, konieczne okazało się zobowiązanie strony do uzupełnienia braku formalnego skargi, po pierwsze poprzez podanie i udokumentowanie aktualnego stanu osobowego stowarzyszenia zwykłego [...] (lit. a i b wezwania), a po drugie poprzez nadesłanie pełnomocnictwa udzielonego K. Z. przez wszystkich członków Stowarzyszenia, bądź podpisanie skargi z dnia 28 października 2014 r. przez wszystkich członków Stowarzyszenia (lit. c wezwania).
Skarżący nie uzupełnił braków formalnych skargi w terminie wskazanym w opisanym wyżej wezwaniu. Dla weryfikacji umocowania osoby podpisanej pod skargą z dnia 28 października 2014 r. niewystarczające są złożone do akt sprawy w dniu 22 grudnia 2014 r. zaświadczenie Starosty W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. o zgłoszeniu dokonanym w trybie art. 40 ust. 3 Prawa o stowarzyszaniach oraz regulamin Stowarzyszenia, ani znajdujące się w aktach administracyjnych kopie (oryginały w aktach administracyjnych przy sprawie sygn. akt IV SA/Wa 2228/14) uchwał z dnia [...] lutego 2014 r. o założeniu Stowarzyszenia, o wyborze przedstawiciela Stowarzyszenia i przyjęciu regulaminu. Z dokumentów tych nie wynika bowiem, jakie osoby są obecnie członkami Stowarzyszenia, ani czy wszystkie te osoby udzieliły K. Z. stosownego umocowania. Ze wspomnianych uchwał wynika, że w głosowaniach brało udział 13 osób. Imiennie wskazano w nich wyłącznie przewodniczącego zebrania i protokolanta, którzy jako jedyni podpisani są pod uchwałami.
W związku z powyższym skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 w zw. z art. 29 oraz w zw. z 46 § 1 pkt 4 w zw. z art. 57 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI