IV SA/Wa 2390/22

IV SA/Wa 2390/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-02-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Wąsikowska
Anita Wielopolska
Monika Barszcz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III OSK 1487/23 - Wyrok NSA z 2025-02-25
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Monika Barszcz (spr.) Sędziowie sędzia WSA Anita Wielopolska sędzia WSA Agnieszka Wąsikowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 lutego 2023 r. sprawy ze skargi P. H. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 31 sierpnia 2022 r., nr DKO-WOP.401.12.2022.KB w przedmiocie ustalenia wysokości zaległości z tytułu opłaty produktowej oddala skargę.
Uzasadnienie
P. H. (dalej: Skarżący) reprezentowany przez adwokata, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 31 sierpnia 2022 r. (znak: DKO-WOP.401.12.2022.KB) uchylającą decyzję Marszałka Województwa Małopolskiego z dnia 7 kwietnia 2021 r. (znak: SR.VI.313.3.24.2021.AM) i ustalającą wysokość zaległości z tytułu opłaty produktowej za 2019 r. solidarnie dla pani B. H., pani M. C., pana P. H. oraz pana T. H. - spadkobierców pana C. H. prowadzącego działalność pod nazwą: C. H. Firma Produkcyjno Handlowo Usługowa "[...]" (dalej także: "[...]") na kwotę równą 46.532 zł.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Pan C. H. prowadził działalność gospodarczą pod nazwą: C. H. Firma Produkcyjno Handlowo Usługowa "[...]" i był przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (Dz. U z 2020 r. poz. 1114, z późn. zm), zwana dalej: "ustawą
o opakowaniach", "u.g.o.". W 2019 r. wprowadził ona na rynek krajowy produkty
w opakowaniach, o których mowa w art. 3, art. 4, art. 5 oraz w Załączniku nr 1 do ww. ustawy. Tym samym na podstawie art. 45 ust. 1 ustawy o opakowaniach był zobowiązany do złożenia rocznego sprawozdania o produktach w opakowaniach, opakowaniach i o gospodarowaniu odpadami opakowaniowymi za 2019 r.
z naliczoną we własnym zakresie łączną opłatą produktową.
W dniu [...] listopada 2020 r. pan C. H. zmarł i na mocy przepisów ustawy dnia
z 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw (Dz. U. z 2021 r. poz. 170) pan P. H. został umocowany jako zarządca sukcesyjny przedsiębiorstwa prowadzonego pod nazwą: C. H. Firma Produkcyjno Handlowo Usługowa "[...]" w spadku.
W dniu 29 stycznia 2021 r. Pan P. H. przekazał Marszałkowi Województwa Małopolskiego roczne sprawozdanie o produktach w opakowaniach, opakowaniach
i o gospodarowaniu odpadami za 2019 r., które zostało wykorzystane do ustalenia zaległości z tytułu opłaty produktowej w kwocie równej 46.532 zł. Strona nie dokonała wpłaty kwoty określonej w przedłożonym sprawozdaniu.
Wobec powyższego Marszałek Województwa Małopolskiego, pismem
z 5 marca 2021 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wydania Stronie decyzji ustalającej wysokość zaległości z tytułu opłaty produktowej za 2019 r.
w trybie art. 37 ust. 1 ustawy o opakowaniach.
Jednocześnie na podstawie art. 10 § 1 K.p.a. poinformowano Stronę
o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, uzyskania wyjaśnień w sprawie, składania wniosków i zastrzeżeń, mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie prowadzonego postępowania administracyjnego oraz do wypowiedzenia się co do zebranych dotychczas dowodów i materiałów oraz zgłoszonych w rozpatrywanej sprawie żądań.
Strona w wyznaczonym terminie nie skorzystała z przysługującego jej prawa.
Następnie decyzją z dnia 7 kwietnia 2021 r., znak: SR-VI.313.3.24.2021.AM Marszałek Województwa Małopolskiego, w trybie art. 37 ust. 1 ustawy
o opakowaniach, określił wysokość zaległości z tytułu opłaty produktowej za 2019 r. w kwocie równej 46.532 zł oraz zobowiązał Stronę do wpłaty tej kwoty wraz
z odsetkami, w terminie 14 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna.
Pismem z dnia 28 kwietnia 2021 r. Strona złożyła odwołanie do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska od ww. decyzji.
W toku postępowania odwoławczego pismem z dnia 20 lipca 2021 r. organ
II instancji w myśl art. 10 § 1 K.p.a. zawiadomił Stronę o zakończeniu zbierania dowodów i materiałów w postępowaniu odwoławczym oraz umożliwił Stronie zapoznanie się z aktami sprawy, wniesienie uwag i zastrzeżeń oraz wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania zawiadomienia.
Strona nie skorzystała w wyznaczonym terminie z przysługującego jej prawa.
Następnie Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r., znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję Marszałka Województwa Małopolskiego z dnia 7 kwietnia 2021 r., znak: SR-VI.313.3.24.2021.AM w całości i ustalił wysokość zaległości z tytułu opłaty produktowej za 2019 r. dla zarządcy sukcesyjnego przedsiębiorstwa C. H. Firma Produkcyjno Handlowo Usługowa "[...]" w spadku na kwotę równą 46.532 zł oraz zobowiązał Stronę do wpłaty tej kwoty wraz z odsetkami na wskazane w ww. decyzji konto w terminie 14 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna.
Pismem z dnia 27 września 2021 r. Marszałek Województwa Małopolskiego poinformował Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, że z danych zawartych
w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynika, iż pan P. H. - zarządca sukcesyjny przedsiębiorstwa C. H. Firma Produkcyjno Handlowo Usługowa "[...]" w spadku - złożył rezygnację z pełnionej funkcji i w dniu [...] sierpnia 2021 r. zarząd sukcesyjny wygasł.
Po określeniu następców prawnych pana C. H., prowadzącego przedsiębiorstwo pod nazwą: C. H. Firma Produkcyjno Handlowo Usługowa "[...]", Główny Inspektor Ochrony Środowiska pismem z 24 stycznia 2022 r., wszczął
z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności
swojej decyzji z dnia [...] sierpnia 2021 r., znak: [...], uchylającej decyzję
Marszałka Województwa Małopolskiego z dnia 7 kwietnia 2021 r., znak:
SR-VL313.3.24.202LAM w całości i ustalającej wysokość zaległości z tytułu opłaty produktowej za 2019 r. dla pana P. H. - zarządcy sukcesyjnego przedsiębiorstwa prowadzonego pod nazwą: C. H. Firma Produkcyjno Handlowo Usługowa "[...]"
w spadku w kwocie równej 46.532 zł.
Następnie pismem z dnia 18 lutego 2022 r. organ II instancji, na podstawie art. 10 § 1 K.p.a., poinformował Strony postępowania (spadkobierców pana C. H.)
o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, uzyskania wyjaśnień w sprawie, składania wniosków i zastrzeżeń, mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie prowadzonego postępowania administracyjnego oraz do wypowiedzenia się co do zebranych dotychczas dowodów i materiałów oraz zgłoszonych w rozpatrywanej sprawie żądań.
Strony postępowania administracyjnego w wyznaczonym terminie nie skorzystały z przysługującego im prawa.
Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] marca 2022 r., znak: [...] stwierdził nieważność swojej decyzji z dnia [...] sierpnia 2021 r., znak: [...], uchylającej decyzję Marszałka Województwa Małopolskiego z dnia 7 kwietnia 2021 r. w całości i ustalającej wysokość zaległości z tytułu opłaty produktowej za 2019 r. dla pana P. H. - zarządcy sukcesyjnego przedsiębiorstwa prowadzonego pod nazwą:
C. H. Firma Produkcyjno Handlowo Usługowa "[...]" w spadku w kwocie równej 46.532 zł.
Po czym, organ odwoławczy pismem z dnia 10 maja 2022 r., na podstawie
art. 10 § 1 K.p.a., poinformował Strony postępowania o możliwości zapoznania się
z aktami sprawy, uzyskania wyjaśnień w sprawie, składania wniosków i zastrzeżeń, mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie prowadzonego postępowania administracyjnego oraz do wypowiedzenia się co do zebranych dotychczas dowodów i materiałów oraz zgłoszonych w rozpatrywanej sprawie żądań.
Pełnomocnik pana P. H. pismem z dnia 10 czerwca 2022 r. przekazał wniosek dowodowy, w którym wniósł o zwrócenie się do Marszałka Województwa Małopolskiego o udzielenie informacji na jakim etapie znajduje się postępowanie administracyjne w sprawie z wniosku pana P. H. w zakresie umorzenia wysokości zaległości z tytułu opłat produktowych za lata 2015 - 2020 wraz z odsetkami.
Pismem z dnia 15 lipca 2022 r. pełnomocnik pana P. H. przekazał informację, że dotychczas nie przeprowadzono działu spadku po panu C. H..
Decyzją z dnia 31 sierpnia 2022 r. znak sprawy DKO-WOP.401.12.2022.KB, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., art. 17 ust. 1 oraz art. 20, art. 34, art. 37 ust. 1, art. 45 ustawy o opakowaniach, rozporządzenia Ministra Środowiska z 16 grudnia 2014 r. w sprawie szczegółowych stawek opłat produktowych dla poszczególnych rodzajów opakowań (Dz. U. z 2014 r. poz. 1972) Główny Inspektor Ochrony Środowiska po rozpatrzeniu odwołania P. H., pełniącego funkcję zarządcy sukcesyjnego przedsiębiorstwa prowadzonego pod nazwą: C. H. Firma Produkcyjno-Handlowo-Usługowa "[...]" w spadku uchylił zaskarżoną decyzję w całości i ustalił wysokość zaległości z tytułu opłaty produktowej za 2019 r. solidarnie dla pani B. H., pani M. C., pana P. H. oraz pana T. H. - spadkobierców pana C. H., prowadzącego działalność pod nazwą: C. H. Firma Produkcyjno Handlowo Usługowa "[...]" na kwotę równą 46.532 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołał się na brzmienie przepisów ustawy o opakowaniach: art. 40 (odesłanie do Ordynacji podatkowej), art. 3 ust. 1 (definicja opakowania), art. 9 ust. 1 (dzień wprowadzenia opakowania lub produktu do obrotu), art. 17 ust. 1 - 4 (obowiązek zapewnienia odzysku i jego realizacja),
art. 20 ust. 1 (docelowy poziom recyklingu), ust. 2 (sposób określania poziomu odzysku i recyklingu), ust. 5 (delegacja ustawowa), art. 21 ust 1 i 2 (obliczanie osiągniętych poziomów), art. 23 ust. 1, ust. 3 (ustalanie masy opakowań wprowadzonych do obrotu wraz z produktami), art. 23 ust. 4 (wystawca dokumentu DPR lub DPO), art. 34 ust. 1 (rozliczenie wykonania obowiązku zapewnienia odzysku), art. 34 ust. 2 (obowiązek wniesienia opłaty produktowej), ust. 3 (podstawa obliczenia opłaty produktowej i sposób obliczania – załącznik nr 2 do ustawy),
art. 35 ust. 1 (maksymalna stawka opłaty produktowej dla opakowań), art. 36
(czas obliczania opłaty produktowej), art. 37 ust. 1 (zaległość z tytułu opłaty produktowej i organ uprawniony do jej ustalenia), art. 37 ust. 3 (termin uiszczenia opłaty produktowej). Ponadto organ odwoławczy odwołał się do treści art. 51 § 1
i art. 97 § 1 i § 1b ustawy Ordynacja podatkowa.
Organ II instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa w zakresie ochrony środowiska. Konieczność ustalenia wysokości zaległości z tytułu opłaty produktowej za 2019 r. została stwierdzona i udokumentowana w przekazanym przez Stronę
za pośrednictwem indywidualnego konta w Bazie danych o produktach
i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami sprawozdaniu o produktach
w opakowaniach, opakowaniach i o gospodarowaniu odpadami za 2019 r. Decyzja
Marszałka Województwa Małopolskiego z dnia 7 kwietnia 2021 r., znak:
SR-V1.313.3.24.2021. AM ze względu na śmierć pana C. H. musiała być uchylona.
Organ wskazał, że pan C. H. zmarł [...] listopada 2020 r. - podczas prowadzenia postępowania administracyjnego przez Marszałka Województwa Małopolskiego, natomiast przed wydaniem decyzji organu I instancji z 7 kwietnia 2021 r., znak: SR-V1.313.3.24.2021. AM. Zgodnie z art. 40 ustawy o opakowaniach w sprawach dotyczących opłat produktowych oraz dodatkowych opłat produktowych stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organu podatkowego przysługują marszałkowi województwa.
GIOŚ powołał się na art. 97 § 1 oraz art. 97 § 1b ustawy Ordynacja podatkowa
i wskazał, że w niniejszej sprawie w miejsce zmarłej Strony - pana C. H. wstąpili, po wygaśnięciu zarządu sukcesyjnego, spadkobiercy pana C. H.: pani B. H., pani M. C., pan P. H. oraz pan T. H.. W sprawie należało więc uchylić decyzję organu I instancji
i wskazać w miejsce przedsiębiorstwa w spadku następców prawnych przedsiębiorcy.
Organ stwierdził, że opłata produktowa należy do danin publicznych powstających z mocy prawa oraz obliczanych i wpłacanych bez wezwania przez podmiot obowiązany. Skoro powstała ona z mocy prawa w dniu 31 grudnia 2019 r., to podstawą jej obliczenia powinno być prawo obowiązujące w tym dniu, czyli rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2014 r. w sprawie szczegółowych stawek opłat produktowych dla poszczególnych rodzajów opakowań.
Organ podkreślił, iż w uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił podstawy faktyczne i prawne ustalenia Stronie wysokości zaległości z tytułu opłaty produktowej za 2019 r. w kwocie równej 46.532 zł. Tym samym organ odwoławczy w świetle prawidłowo zgromadzonego, kompletnego materiału dowodowego nie dał wiary zarzutom podniesionym przez Stronę, które nie mogą mieć wpływu na odstąpienie od ustalenia Stronie wysokości zaległości z tytułu opłaty produktowej za 2019 r. Organ podkreślił, iż zarówno Marszałek Województwa Małopolskiego, jak i Główny Inspektor Ochrony Środowiska w pełni rozważyli i przeanalizowali materiał dowodowy, który dał obraz aktualnego stanu faktycznego nie pozostawiającego żadnych wątpliwości. Marszałek Województwa Małopolskiego ustalił dla Strony wysokość zaległości z tytułu opłaty produktowej za 2019 r. na kwotę równą 46.532 zł, którą obliczył w oparciu o:
- Załącznik nr 1 do przepisów ustawy o opakowaniach, w którym określono docelowe poziomy odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych;
- Załącznik nr 2 do przepisów ustawy o opakowaniach, w którym określono sposób obliczania opłaty produktowej;
- rozporządzenie Ministra Środowiska z 16 grudnia 2014 r. w sprawie szczegółowych stawek opłat produktowych dla poszczególnych rodzajów opakowań,
- sprawozdanie o produktach w opakowaniach, opakowaniach i o gospodarowaniu odpadami opakowaniowymi za rok 2019, w którym Strona wskazała należną wysokość opłaty produktowej.
Główny Inspektor Ochrony Środowiska stwierdził, że Marszałek Województwa Małopolskiego określił w sposób prawidłowy dla Strony wysokość zaległości z tytułu opłaty produktowej za 2019 r. w kwocie równej 46.532 zł. Bezspornym jest, że Strona będąc w 2019 r. wprowadzającym produkty w opakowaniach, który nie wykonał obowiązku określonego w art. 17 ust. 1 ustawy o opakowaniach, tj. nie zapewnił odzysku, w tym recyklingu odpadów opakowaniowych takiego samego rodzaju jak odpady opakowaniowe powstałe z tego samego rodzaju opakowań jak opakowania, w których wprowadził produkty, na mocy art. 34 ust. 2 ustawy o opakowaniach był zobligowany wnieść opłatę produktową obliczoną oddzielnie w przypadku nieosiągnięcia wymaganego poziomu recyklingu, w tym recyklingu dla wszystkich opakowań razem oraz odzysku. Strona nie wnosząc należnej opłaty produktowej
na odrębny rachunek bankowy prowadzony przez marszałka województwa
w terminie do 15 marca 2020 r., uchybiła przepisom, stwarzając tym samym zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy o opakowaniach podstawę do ustalenia przez Marszałka Województw Małopolskiego, w drodze decyzji administracyjnej, wysokości zaległości z tytułu opłaty produktowej.
Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że postępowanie w sprawie udzielenia ulgi w spłacie zaległej opłaty produktowej na podstawie art. 67a w zw.
z art. 67b ustawy Ordynacja podatkowa jest postępowaniem odrębnym
od postępowania w sprawie ustalenia wysokości zaległości z tytułu opłaty produktowej, a złożenie przez Stronę wniosku o udzielenie ulgi nie powoduje automatycznie bezprzedmiotowości postępowania w sprawie określenia zaległości
z tytułu opłaty produktowej.
Ponadto Główny Inspektor Ochrony Środowiska nadmienił, że praktyka
i celowość prowadzenia postępowania administracyjnego wskazuje, iż przed wydaniem decyzji o charakterze sankcyjnym, która tworzy nowe zobowiązanie dla Strony - dodatkową opłatę produktową w wysokości 50% niewniesionych opłat, Marszałek Województwa Małopolskiego rozpatrzy wniosek ulgowy złożony przez Stronę i w osobnym postępowaniu administracyjnym wyda decyzję w tej sprawie.
W świetle powyższego zarzut przedstawiony w odwołaniu, iż po upływie 14 dni od uprawomocnienia się decyzji ustalającej wysokość zaległej opłaty produktowej, Strona zostanie automatycznie obciążona dodatkowym zobowiązaniem jest nietrafiony. Ponadto organ I instancji ewentualne postępowanie w sprawie ustalenia dodatkowej opłaty produktowej, również prowadziłby zgodnie z zasadami zawartymi w przepisach K.p.a. i w czasie jego trwania Strona miałaby możliwość zgłoszenia swoich uwag i wniosków.
Organ odwoławczy wskazał także, iż Strona powołała się na fakt, że zostanie pokrzywdzona w przypadku wydania negatywnej decyzji w sprawie umorzenia zaległych opłat produktowych, jednak zdaniem organu należy podkreślić, postępowanie ulgowe nie ma na celu ustalenia wysokości zaległości z tytułu opłaty produktowej, podobnie postępowanie wymiarowe nie rozstrzyga o ewentualnym przyznaniu ulgi. Strona niezadowolona z rozstrzygnięcia wniosku o udzielenie ulgi
w spłacie zaległych opłat produktowych, dysponuje odrębnymi środkami zaskarżenia takiej decyzji.
Zaskarżając ww. decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów:
1. prawa materialnego, tj.:
1) art. 17 ust. 1 w zw. z Załącznikiem nr 1 do u.g.o. poprzez błędne przyjęcie, że firma [...] miała obowiązek zapewnić w 2019 r. zarówno 61% odzysku odpadów opakowaniowych, jak również 56% recyklingu odpadów opakowaniowych, co stoi
w sprzeczności z brzmieniem art. 17 ust. 1 u.g.o. oraz definicją recyklingu stosowaną na gruncie u.g.o., która stanowi, że każdy recykling odpadów jest jednocześnie formą ich odzysku;
2) art. 17 ust. 1 w zw. z art. 34 oraz Załącznikiem nr 2 do u.g.o., polegające na wyliczeniu opłaty produktowej z tytułu niewykonania obowiązku odzysku w oparciu
o pełen poziom odzysku, jak również o pełen poziom recyklingu odpadów opakowaniowych w danym roku, a nie w oparciu o różnice pomiędzy wymaganym poziomem odzysku oraz wymaganym poziomem recyklingu obowiązującym
w 2019 r., co tym samym doprowadziło do podwójnego naliczenia opłaty produktowej względem masy opakowań wprowadzonych na rynek przez firmę [...], co do której została obliczona opłata produktowa z tytułu nieosiągniętego poziomu recyklingu;
2. prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 10 § 1, 15 oraz 28 § 1 K.p.a. w zw. z art. 97 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa, a tym samym naruszenie zasady czynnego udziału strony
w postępowaniu poprzez pominięcie na etapie postępowania organu I instancji udziału pozostałych spadkobierców pana C. H., tj. pani B. H., pani M. C. oraz pana
T. H., co w rezultacie uniemożliwiło im czynny udział w tym postępowaniu,
a jednocześnie naruszyło zasadę dwuinstancyjności postępowania;
2) art. 7 w zw. z art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co doprowadziło do przyjęcia niewłaściwych poziomów odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych obowiązujących firmę [...], a w rezultacie do błędnego wyliczenia opłaty produktowej.
Wobec powyższych zarzutów Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę GIOŚ podtrzymał stanowisko wyrażone
w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem
art. 57a.
Badając sprawę w powyższych granicach Sąd uznał, iż skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem niniejszego postępowania jest decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 31 sierpnia 2022 r. (znak: DKO-WOP.401.12.2022.KB) uchylająca decyzję Marszałka Województwa Małopolskiego z dnia 7 kwietnia 2021 r. (znak: SR.VI.313.3.24.2021.AM) i ustalająca wysokość zaległości z tytułu opłaty produktowej za 2019 r. solidarnie dla pani B. H., pani M. C., pana P. H. oraz pana T. H. - spadkobierców pana C. H., prowadzącego działalność pod nazwą: C. H. Firma Produkcyjno Handlowo Usługowa "[...] na kwotę równą 46.532 zł.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 37 ust 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 roku o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (Dz.U. z 2020 r. poz. 1114 z późn. zm.), według którego
w przypadku, gdy wprowadzający produkty w opakowaniach, pomimo ciążącego obowiązku, nie wniósł opłaty produktowej albo wniósł opłatę niższą od należnej, marszałek województwa ustala w drodze decyzji, wysokość zaległości z tytułu opłaty produktowej.
W niniejszej sprawie stan faktyczny w kwestiach wskazanych w ww. przepisie jest bezsporny.
Prawidłowo organy ustaliły, że Pan C. H., prowadził działalność pod nazwą C. H. Firma Produkcyjno Handlowo Usługowa "[...]", był przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz w 2019 r. wprowadzał na rynek krajowy produkty
w opakowaniach, o których mowa w art. 3, 4, 5 oraz załączniku nr 1 do ww. ustawy. Tym samym Strona zobowiązana była do ustalenia we własnym zakresie i wniesienia w ustawowym terminie opłaty produktowej za 2019 r. W dniu 29 stycznia 2021 r. pan P. H. - zarządca sukcesyjny firmy: C. H. Firma Produkcyjno Handlowo Usługowa "[...]" złożył roczne sprawozdanie o produktach w opakowaniach, opakowaniach
i o gospodarowaniu odpadami opakowaniowymi za 2019 r., przesłane do Marszałka Województwa Małopolskiego i wykorzystane do ustalenia opłaty w kwocie 46.532,00 zł.
Prawidłowo organy stwierdziły również, że ani pan C. H., ani pan P. H. (pełniący funkcję zarządcy sukcesyjnego przedsiębiorstwa prowadzonego pod nazwą: C. H. Firma Produkcyjno Handlowo Usługowa "[...]" w spadku), nie wnieśli
w ustawowych terminach opłaty produktowej za 2019 r.
W związku z powyższym organ był zobowiązany do ustalenia w drodze decyzji wysokość zaległości z tytułu opłaty produktowej (w oparciu o dane zawarte
w rocznych sprawozdaniach przedłożonych przez Stronę), gdyż zaistniała po temu podstawa prawna zawarta w art. 37 ust. 1 ustawy o opakowaniach.
Zaznaczyć należy, że rację ma także organ, iż obowiązujące przepisy nie dopuszczają odstąpienia od ustalenia wysokości zaległości z tytułu opłaty produktowej, np. z uwagi na nieumyślny charakter stwierdzonego uchybienia.
Biorąc powyższe pod uwagę nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
W tym miejscu zaznaczyć należy, że słusznie organ zauważa, iż Strona skarżąca dotychczas (tj. na etapie składania sprawozdania i następne - odwołania od decyzji) nie podważała istnienia i wysokości zobowiązania wynikającego z należnej opłaty produktowej.
W niniejszym postępowaniu organ I instancji również nie kwestionował wysokości opłat produktowych wykazanych przez Stronę w złożonych przez nią rocznych sprawozdaniach.
Na etapie złożenia skargi do Sądu Strona stwierdziła natomiast, że sposób wyliczenia opłaty produktowej budzi istotne wątpliwości. Zdaniem Strony organ przyjął niewłaściwe poziomy odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych obowiązujących firmę [...], a w rezultacie błędnie wyliczono opłatę produktową. Skarżący zarzuca:
- błędne przyjęcie, że firma [...] miała obowiązek zapewnić w 2019 r. zarówno 61% odzysku odpadów opakowaniowych, jak również 56% recyklingu odpadów opakowaniowych, co stoi w sprzeczności z art. 17 ust. 1 u.g.o. oraz definicją recyklingu stosowaną na gruncie u.g.o., która stanowi, że każdy recykling odpadów jest jednocześnie formą ich odzysku (tj. naruszenie art. 17 ust. 1 w zw.
z Załącznikiem nr 1 do u.g.o.);
- wyliczenie opłaty produktowej z tytułu niewykonania obowiązku odzysku
w oparciu o pełen poziom odzysku, jak również o pełen poziom recyklingu odpadów opakowaniowych w danym roku, a nie w oparciu o różnice pomiędzy wymaganym poziomem odzysku oraz wymaganym poziomem recyklingu obowiązującym
w 2019 r., co tym samym doprowadziło do podwójnego naliczenia opłaty produktowej względem masy opakowań wprowadzonych na rynek przez firmę [...], co do której została obliczona opłata produktowa z tytułu nieosiągniętego poziomu recyklingu
(tj. naruszenie art. 17 ust. 1 w zw. z art. 34 oraz Załącznikiem nr 2 do u.g.o.).
Sąd w niniejszej sprawie nie podzielił ww. stanowiska Skarżącego.
Zdaniem Sądu Skarżący w sposób wybiórczy cytuje obowiązujące na dzień wydania skarżonej decyzji przepisy w zakresie wyliczenia przedmiotowej opłaty produktowej. Strona pomija zasadnicze regulacje w tym zakresie. Rozważania Skarżącego mają charakter czysto teoretyczny, gdyż, jak słusznie zauważył organ,
w omawianym przypadku żadna masa odpadów opakowaniowych nie została poddana procesowi odzysku/recyklingu. Skarżący nie dysponuje dokumentami DPO/DPR potwierdzającymi przeprowadzenie ww. procesów, stąd we wzorach wpisano wartość równą zero.
Zdaniem Sądu, w szczególności Strona pomija, że:
- zgodnie z art. 20 ust. 1 u.g.o. wprowadzający produkty w opakowaniach jest obowiązany do dnia 31 grudnia 2014 r. oraz w latach następnych osiągnąć docelowy poziom odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych co najmniej w wysokości określonej w załączniku nr 1 do ustawy,
- zgodnie z art. 20 ust. 2 u.g.n. poziom odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych w danym roku kalendarzowym stanowi wyrażona w procentach wartość ilorazu masy odpadów opakowaniowych poddanych odpowiednio odzyskowi lub recyklingowi w tym roku oraz masy wprowadzonych do obrotu opakowań
w poprzednim roku kalendarzowym.
- zgodnie z Załącznikiem nr 1 do przepisów u.g.n. (poz. 1 tabeli) docelowy poziom odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych przedstawia się następująco: odpady opakowaniowe powstałe z opakowań razem, maja osiągnąć poziom 61% odzysku i 56% recyklingu.
Powyższe wskazuje, że minimalne, obowiązkowe do uzyskania poziomy odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych zostały ściśle określone w ww. Załączniku nr 1 do ustawy. Organ nie ma możliwości modyfikowania wysokości poziomów wskazanych w ww. ustawie o opakowaniach.
Wskazać także należy na regulacje art. 34 ust. 2 ustawy, zgodnie z którym wprowadzający produkty w opakowaniach oraz organizacja odzysku opakowań, którzy nie wykonali obowiązku określonego w art. 17 ust. 1, są obowiązani wnieść opłatę produktową obliczoną oddzielnie w przypadku nieosiągnięcia wymaganego poziomu recyklingu oraz poziomu recyklingu dla wszystkich opakowań razem. Podstawę obliczenia opłaty produktowej stanowi masa w kilogramach opakowań danego rodzaju, w których produkty zostały wprowadzone do obrotu (art. 34 ust. 3 ustawy). Sposób obliczania opłaty produktowej określa załącznik nr 2 do ustawy
(art. 34 ust. 4 ustawy).
W niniejszej sprawie zastosowanie również ma rozporządzenie Ministra Środowiska z 16 grudnia 2014 r. w sprawie szczegółowych stawek opłat produktowych dla poszczególnych rodzajów opakowań (Dz. U. z 2014 r. poz. 1972).
Biorąc powyższe pod uwagę rację ma organ, że ustawodawca ściśle określił sposób obliczania wysokości zaległości z tytułu opłaty produktowej w oparciu o:
- Załącznik nr 1 do ustawy o opakowaniach, w którym określono docelowe poziomy odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych;
- Załącznik nr 2 do ustawy o opakowaniach, w którym określono sposób obliczania opłaty produktowej;
- rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2014 r. w sprawie szczegółowych stawek opłat produktowych dla poszczególnych rodzajów opakowań;
- sprawozdanie o produktach w opakowaniach, opakowaniach
i o gospodarowaniu odpadami opakowaniowymi za rok 2019, w którym Skarżący wskazał należną wysokość opłaty produktowej.
Powyższe wskazuje, że organy obu instancji w prawidłowy sposób ustaliły wysokość zaległości z tytułu opłaty produktowej.
Zdaniem Sądu nie doszło również do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu poprzez pominięcie na etapie postępowania organu I instancji udziału pozostałych spadkobierców pana C. H., tj. pani B. H., pani M. C. oraz pana
T. H., co w rezultacie uniemożliwiło im czynny udział w tym postępowaniu,
a jednocześnie naruszyło zasadę dwuinstancyjności postępowania (art. 10 § 1,
15 oraz 28 § 1 K.p.a. w zw. z art. 97 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa).
W powyższym zakresie Skarżący pomija chronologię zdarzeń
i w konsekwencji odpowiednio - kolejność działań podejmowanych przez organy. Strona pomija fakt, że na etapie postępowania prowadzonego przez organ I instancji spadkobiercy pana C. H., nie mieli statusu strony postępowania, gdyż po śmierci pana C. H., tj. po dniu [...] listopada 2020 r., pan Skarżący – P. H. przyjął na siebie funkcję zarządcy sukcesyjnego przedsiębiorstwa C. H. Firma Produkcyjno Handlowo Usługowa "[...]" w spadku i to on wówczas występował w roli Strony postępowania. Ta funkcja była pełniona przez Skarżącego do dnia [...] sierpnia 2021 r., kiedy to złożył rezygnację.
Działanie organu w tym zakresie jest zgodne z art. 97 § 1b ustawy Ordynacja podatkowa, według którego do czasu wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe i niemajątkowe prawa
i obowiązki spadkodawcy związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, w tym również prawa nabyte przez przedsiębiorcę wynikające z decyzji wydanych
na podstawie art. 67a §1 pkt 1 i 2, są wykonywane przez zarządcę sukcesyjnego.
Po rezygnacji Skarżącego z pełnienia funkcji zarządcy sukcesyjnego, organ odwoławczy (uzyskawszy informację o tym) podjął prawidłowe działania w celu właściwego oznaczenia Stron postępowania. Wówczas w miejsce zmarłego pana
C. H. weszli, po wygaśnięciu zarządu sukcesyjnego, jego spadkobiercy: pani B. H., pani M. C., pan P. H. oraz pan T. H.. Takie działanie organu było zgodne z art. art. 97 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, według którego spadkobiercy podatnika,
z zastrzeżeniem art. 97 § 1a, 2 i 2a, przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkobiercy.
Analiza akt administracyjnych sprawy wskazuje, że od tego momentu, na każdym etapie prowadzonego postępowania, ww. osoby miały zapewnioną możliwość czynnego udziału w postępowaniu, w szczególności były do nich kierowane pisma zawiadamiające o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranego w sprawie materiału dowodowego.
W tym miejscu zaznaczyć należy, że Strony nie korzystały z ww. prawa.
Znamienne w sprawie jest również to, że ww. spadkobiercy pana C. C. (oprócz pana P. C. – Skarżącego w niniejszej sprawie) nie zaskarżyły do Sądu doręczonej im i skierowanej do nich, decyzji organu odwoławczego ustalającej w sposób ostateczny wysokość zaległości z tytuły opłaty produktowej za 2019 r.
Skarżący w uzasadnieniu skargi stwierdził tylko, że udział ww. osób był w tym przypadku niezwykle istotny, ponieważ mógł odmienić los postępowania, chociażby
z uwagi na wiedzę lub okoliczności sprawy nieznane zarządcy sukcesyjnemu,
tj. samemu Skarżącemu.
Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu, zarzut Skarżącego ma charakter tylko ogólny i czysto teoretyczny, gdyż przede wszystkim nie wskazuje on żadnych, konkretnych okoliczności nie podniesionych przez spadkobierców zmarłego pana C. C. i nie wziętych pod uwagę przez organ, z tytułu rzekomego pominięcia tych osób na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji.
W powyższym zakresie Skarżący nie wykazuje wpływu wskazywanej przez niego okoliczności na treść rozstrzygnięcia w sprawie. Podczas gdy dla skuteczności zarzutu pozbawienia strony możliwości czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym koniecznym jest wykazanie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie realizację przysługujących jej praw i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2022 r., sygn. akt III OSK 6816/21).
Z uwagi na powyższe, zarzuty Skarżącego w tym zakresie, nie mogły być uznane za zasadne.
Reasumując powyższe rozważania, w ocenie Sądu, orzekające w sprawie organy administracji, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, dokonały prawidłowej wykładni powszechnie obowiązujących przepisów prawa mających zastosowanie w niniejszej sprawie. Nie można również zarzucić organowi odwoławczemu naruszenia podstawowych zasad postępowania określonych przepisami K.p.a. Organ odwoławczy w sposób wyczerpujący wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności faktyczne oraz dokonał prawidłowej oceny zgromadzonego
w sprawie materiału dowodowego.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd orzekł jak
w sentencji wyroku.