IV SA/WA 2389/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji, uznając, że wznowienie postępowania było niezasadne, ponieważ faktyczne przekroczenie powierzchni zabudowy nastąpiło już po wydaniu pierwotnej decyzji.
Sprawa dotyczyła uchylenia decyzji ostatecznej i sprzeciwu wobec realizacji przedsięwzięcia budowy budynku wielorodzinnego. Organy administracji wznowiły postępowanie, uznając, że faktyczna powierzchnia zabudowy przekroczyła 2 ha, co wymagało uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Sąd uchylił decyzje organów, stwierdzając, że wznowienie postępowania było niezasadne, gdyż przekroczenie powierzchni nastąpiło już po wydaniu pierwotnej decyzji, a nie istniało w momencie jej wydawania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, która utrzymała w mocy decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska uchylającą pierwotną decyzję i wnoszącą sprzeciw wobec realizacji przedsięwzięcia budowy budynku wielorodzinnego. Organy administracji wznowiły postępowanie, powołując się na art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., ponieważ ujawniono, że faktyczna powierzchnia przekształcona na potrzeby przedsięwzięcia przekroczyła 2 ha, co kwalifikowałoby je jako przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko i wymagałoby uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Sąd uznał jednak, że wznowienie postępowania było niezasadne. Kluczowym argumentem sądu było stwierdzenie, że zwiększenie powierzchni zabudowy nastąpiło już po wydaniu pierwotnej decyzji, a nie istniało w momencie jej wydawania. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadku ujawnienia nowych okoliczności faktycznych lub dowodów, które istniały w dniu wydania decyzji i nie były organowi znane. Sąd podkreślił, że nieprawidłowa realizacja inwestycji nie świadczy o wadliwości samej decyzji. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, uznając pozostałe zarzuty skargi za bezprzedmiotowe. Sąd zasądził również od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, przekroczenie powierzchni zabudowy, które nastąpiło już po wydaniu ostatecznej decyzji, nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., ponieważ przesłanka ta dotyczy nowych okoliczności faktycznych lub dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a nie wadliwej realizacji decyzji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wymaga, aby nowe okoliczności faktyczne lub dowody istniały w dniu wydania decyzji i nie były znane organowi. Zwiększenie powierzchni zabudowy nastąpiło po wydaniu decyzji, co jest kwestią realizacji, a nie wadliwości samej decyzji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (26)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 5
Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa OOŚ art. 71 § ust. 2
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
ustawa OOŚ art. 72 § ust. 1 pkt 7
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
ustawa OOŚ art. 72 § ust. 3
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
ustawa o ochronie przyrody art. 118 § ust. 1
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
ustawa o ochronie przyrody art. 118 § ust. 3
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
ustawa o ochronie przyrody art. 118 § ust. 6 pkt 1
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
ustawa o ochronie przyrody art. 118 § ust. 7 pkt 1
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. 3 § ust. 1 pkt 53 lit. a tiret pierwszy
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 210
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa o ochronie przyrody art. 6 § ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przekroczenie powierzchni zabudowy nastąpiło po wydaniu pierwotnej decyzji, co nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Odrzucone argumenty
Organy administracji błędnie uznały, że ujawnienie faktycznego przekroczenia powierzchni zabudowy na etapie realizacji inwestycji stanowiło podstawę do wznowienia postępowania.
Godne uwagi sformułowania
Niewłaściwa realizacja inwestycji przez Skarżącego nie świadczy o tym, że sama decyzja była dotknięta wadą. Taka okoliczność nie istniała w chwili wydawania decyzji, a co za tym idzie, nie mogła stanowić przesłanki wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Skład orzekający
Joanna Borkowska
przewodniczący
Kaja Angerman
członek
Wojciech Rowiński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.) w kontekście zmian faktycznych następujących po wydaniu decyzji ostatecznej oraz definicja 'powierzchni zabudowy' w prawie ochrony środowiska."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i prawnego związanego z prawem ochrony środowiska i procedurą administracyjną.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest rozróżnienie między wadliwością decyzji a jej niewłaściwą realizacją, co ma kluczowe znaczenie w postępowaniu administracyjnym. Interpretacja pojęcia 'powierzchnia zabudowy' jest również istotna dla inwestorów.
“Czy błąd inwestora po wydaniu decyzji może unieważnić całe postępowanie? Sąd administracyjny wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 697 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Wa 2389/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-03-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-09-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Joanna Borkowska /przewodniczący/
Kaja Angerman
Wojciech Rowiński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
III OSK 3411/21 - Wyrok NSA z 2024-03-26
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 145§1 pkt 1 lit c, art 200,210,205§ 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Borkowska, Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman, sędzia WSA Wojciech Rowiński (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2020 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej oraz wniesienia sprzeciwu wobec realizacji przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję w całości oraz decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...]; 2. zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącego [...] Sp. z o.o. z siedzibą w P. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2019 r., znak: [...] (dalej łącznie: "decyzja z dnia [...] lipca 2019 r.") Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] dalej: "Organ II instancji " lub "GDOŚ") utrzymał w mocy decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] (dalej "Organ I instancji" lub "RDOŚ") z dnia [...] kwietnia 2019 r., znak [...] (dalej: "decyzja z dnia [...] kwietnia 2019 r."), którą uchylono ostateczną decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] maja 2015 r., znak: [...] (dalej: "decyzja z dnia [...] maja 2015r.") i wniesiono sprzeciw wobec realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku wielorodzinnego i budynku gospodarczego wraz z elementami infrastruktury technicznej na działkach nr: [...],[...],[...],[...] i [...], zlokalizowanych w S., gmina O. (dalej "przedsięwzięcie").
Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wnioskiem z dnia 8 lipca 2014 r. D. Spółka z o.o. (dalej "Wnioskodawca" lub "Skarżący") zwróciła się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] o wydanie decyzji ustalającej warunki prowadzenia robót melioracyjnych i zmieniających stosunki wodne na działce o nr [...] zlokalizowanej w powiecie [...], jednostka ewidencyjna: [...] - obszar wiejski, obręb ewidencyjny: [...], arkusz mapy 1 w związku z realizacją przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku wielorodzinnego.
Pismem z dnia 14 sierpnia 2014 r. Wnioskodawca rozszerzył wcześniejszy wniosek o działki nr [...],[...],[...] i [...] położone w miejscowości S., gmina O., wskazując że na tych działkach ma być zlokalizowana infrastruktura techniczna oraz budynek gospodarczy przeznaczony do obsługi budynku głównego mieszkalnego. Jednocześnie Wnioskodawca przedłożył charakterystykę przedmiotowej inwestycji wraz ze sposobem jej realizacji oraz opracowanie pn. "Opis szaty roślinnej oraz występowanie gatunków chronionych w obrębie planowanej zabudowy w miejscowości S., gm. O., wraz z oceną oddziaływania na obszary Natura 2000".
Pismem z dnia 9 września 2014 r., RDOŚ wezwał Wnioskodawcę o udzielenie bardziej szczegółowych informacji dotyczących w szczególności faktycznej powierzchni terenu, która ulegnie przekształceniu w wyniku realizacji inwestycji. W odpowiedzi na to wezwanie, pismem z dnia 10 września 2014 r. Wnioskodawca przedłożył uszczegółowienie wyliczeń zawartych w opracowaniu "Charakterystyka I sposób wykonania inwestycji", określając powierzchnię terenu przekształconego dla lokalizacji budynku mieszkalnego (16473,9 m2) i powierzchnię terenu przekształconego dla lokalizacji budynku gospodarczego (887,0 m2).
Na podstawie danych uzyskanych od Wnioskodawcy RDOŚ nie zakwalifikował wnioskowanego przedsięwzięcia do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r. Nr 213, poz. 1397, z późn. zm., dalej: "rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć").
Postanowieniem z dnia [...] września 2014 r., znak [...] RDOŚ nałożył na Inwestora obowiązek przedłożenia odpowiednich dokumentów (karty informacyjnej przedsięwzięcia, kopii mapy ewidencyjnej oraz wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego) w celu ustalenia, czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, wynikający z art. 96 ust 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r. poz. 1235, z późn. zm., dalej: "ustawa OOŚ").
Następnie, postanowieniem z dnia [...] września 2014 r., znak: [...], uznając za konieczne uprzednie rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U.2020, poz. 256 t.j., zwanej dalej "k.p.a."), zawiesił postępowanie w sprawie wydania dla przedmiotowej inwestycji decyzji ustalającej warunki prowadzenia robót na terenach cennych przyrodniczo.
W toku prowadzenia postępowania wpadkowego, postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. znak [...], RDOŚ stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 Puszcza [...] ([...]) dla planowanego przedsięwzięcia oraz przedłożenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 (dalej "raport"), ustalając przy tym jego zakres.
Następnie, po przeprowadzeniu postępowania w sprawie oceny oddziaływania na obszar Natura 2000, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r., znak: [...], na podstawie art. 98 ustawy OOŚ, Organ I instancji uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia w zakresie oddziaływania na obszar Natura 2000.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r., znak: [...], RDOŚ podjął zawieszone postępowanie w sprawie wydania decyzji ustalającej warunki prowadzenia robót na terenach cennych przyrodniczo dla przedmiotowego przedsięwzięcia.
Decyzją z dnia [...] maja 2015 r. RDOŚ określił warunki prowadzenia tych robót. W uzasadnieniu wyżej oznaczonej decyzji wyjaśniono, że w dniu złożenia wniosku z dnia 8 lipca 2014 r. o wydanie decyzji ustalającej warunki prowadzenia robót melioracyjnych i zmieniających stosunki wodne na działce o nr [...] obowiązywał przepis art. 118 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2013 r., poz. 627, z późn. zm., dalej "ustawa o ochronie przyrody") w brzmieniu: prowadzenie robót polegających na regulacji wód oraz budowie wałów przeciwpowodziowych, a także robót melioracyjnych, odwodnień budowlanych, oraz innych robót ziemnych zmieniających stosunki wodne - na terenach o szczególnych wartościach przyrodniczych, zwłaszcza na terenach, na których znajdują się skupienia roślinności szczególnej wartości z punktu widzenia przyrodniczego, terenach o walorach krajobrazowych i ekologicznych, terenach masowych lęgów ptactwa, występowania skupień gatunków chronionych oraz tarlisk, zimowisk, przepławek i miejsc masowej migracji ryb innych organizmów wodnych, następuje na podstawie decyzji regionalnego dyrektora ochrony środowiska, który ustala warunki prowadzenia robót. Został on zmieniony ustawą z dnia 30 maja 2014 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U z 2014 r., poz. 850), niemniej jednak zgodnie z art. 17 ustawy zmieniającej do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tejże ustawy należało stosować przepisy dotychczasowe. W świetle powyższego podstawę prawną do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie stanowił art. 118 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody w brzmieniu aktualnym na dzień złożenia wniosku.
W rezultacie kontroli postępowań administracyjnych prowadzonych w odniesieniu do przedsięwzięcia realizowanego na terenie działek o numerach ewidencyjnych: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...] położonych w miejscowości S., gmina O., postanowieniem z dnia [...] września 2018 r., znak: [...], RDOŚ wznowił z urzędu postępowanie w sprawie decyzji pierwotnej. Uzasadniając to postanowienie RDOŚ wskazał, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W ocenie RDOŚ przesłanki te zaszły w związku z ujawnieniem w trakcie realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia okoliczności, że faktyczna powierzchnia przekształcona na potrzeby przedmiotowego przedsięwzięcia odbiega od deklarowanej wcześniej przez Inwestora i przekracza obszar 2 ha. Oznacza to w ocenie organu I instancji, że przedsięwzięcie to jest przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przed wydaniem decyzji na podstawie art. 118 ustawy o ochronie przyrody.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. RDOŚ uchylił swoją decyzję z [...] maja 2015 r. i wniósł sprzeciw wobec realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku wielorodzinnego i budynku gospodarczego wraz z elementami infrastruktury technicznej na działkach nr: [...], [...], [...], [...] i [...], zlokalizowanych w S., gmina O.
Po wniesieniu odwołania przez Wnioskodawcę, Generalny Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję RDOŚ z [...] kwietnia 2019 r. W uzasadnieniu wskazał, że przyczyną wznowienia z urzędu postępowania w sprawie decyzji ostatecznej z dnia [...] maja 2015 r. było ujawnienie w trakcie realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia tego, że faktyczna powierzchnia przekształcona na potrzeby przedmiotowego przedsięwzięcia odbiega od deklarowanej wcześniej przez inwestora i przekracza obszar 2 ha. Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 53 lit. a tiret pierwszy rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć zabudowa mieszkaniowa wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą objęta ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż 2 ha na obszarach objętych formami ochrony przyrody (w tym obszarami Natura 2000) zaliczana jest do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (przy czym powierzchnia zabudowy została tu zdefiniowana jako powierzchnia terenu zajęta przez obiekty budowlane oraz pozostała powierzchnię przeznaczoną do przekształcenia w wyniku realizacji przedsięwzięcia). Zgodnie natomiast z art. 71 ust. 2 ustawy OOŚ, przedsięwzięcia mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko wymagają (i wymagały pierwotnie) uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, której wydanie, zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 7 ustawy OOŚ obowiązującym w dniu złożenia wniosku, było wymagane przed uzyskaniem decyzji z art. 118 ustawy o ochronie przyrody, a zgodnie z art. 72 ust. 3 ustawy OOŚ decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach należało dołączyć m.in. do wniosku o wydanie decyzji z art.118 ustawy o ochronie przyrody. W aktualnym stanie prawnym, zgodnie z art. 118 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody, w przypadku przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, w stosunku do których nie przeprowadzono oceny oddziaływania na środowisko, decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach należy dołączyć do zgłoszenia prowadzenia działań, o których mowa w art. 118 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. Z art. 118 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody wynika, iż do prowadzenia działań, o których mowa w ust. 1, można przystąpić jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia regionalny dyrektor ochrony środowiska nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu. Zgodnie natomiast z art. 118 ust. 7 pkt 1 tej ustawy, regionalny dyrektor ochrony środowiska wnosi sprzeciw, jeżeli zgłoszenie dotyczy działań objętych obowiązkiem uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a ta decyzja nie została wydana. GDOŚ wskazał, że biorąc pod uwagę opisany przez Wnioskodawcę charakter przedsięwzięcia i jego rzeczywistą skalę, nie ulega wątpliwości, że przedsięwzięcie w rzeczywistości realizowanym zakresie jest przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 53 lit. a tiret pierwsze rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć. Kwalifikuje się ono bowiem do zabudowy mieszkaniowej wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą objętą ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż 2 ha na obszarze objętym formą ochrony przyrody, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie przyrody, przy czym przez powierzchnię zabudowy rozumie się powierzchnię terenu zajętą przez obiekty budowlane oraz pozostałą powierzchnię przeznaczoną do przekształcenia w wyniku realizacji przedsięwzięcia. GDOŚ stwierdził, że ujawnione po wydaniu decyzji z dnia [...] maja 2015 r. okoliczności faktyczne są istotne dla sprawy. Zakwalifikowanie przedmiotowego przedsięwzięcie do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w toku postępowania mającego na celu wydanie decyzji ustalającej warunki prowadzenia robót na terenach cennych przyrodniczo na podstawie art. 118 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody (toczącego się w latach 2014-2015) bez wcześniejszego przedłożenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, skutkowałoby odmową jej wydania ze względów formalnych. Chociaż RDOŚ na etapie postępowania dotyczącego warunków prowadzenia robót, prowadzonego w oparciu o art. 118 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, powziął wątpliwości co do rzeczywistych parametrów przedsięwzięcia, nie miał jednak zdaniem GDOŚ podstaw do zakwestionowania charakteru planowanego obiektu ani zakresu całego przedsięwzięcia. Zadeklarowana przez Wnioskodawcę faktyczna powierzchni terenu, która ulegnie przekształceniu w wyniku realizacji przedsięwzięcia, wynosząca 1,73609 ha nie dawała możliwości zakwalifikowania omawianego zamierzenia inwestycyjnego jako przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, a więc wymagającego wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W związku z powyższym analizowane przedsięwzięcie poddano jedynie ocenie oddziaływania na obszar Natura 2000 i nie stwierdzono konieczności uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zdaniem organu odwoławczego na podstawie zabranych w toku pierwotnego postępowania informacji, RDOŚ nie mógł wiedzieć, że powierzchnia przedsięwzięcia przekroczy 2 ha i osiągnie w ten sposób próg kwalifikacji do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Organ miał do dyspozycji jedynie dane przedstawione przez Wnioskodawcę i nie zachodziły przesłanki mogące podważyć wiarygodność uzyskanych w toku postępowania informacji. W ocenie GDOŚ nie można zgodzić się z poglądem Skarżącego, jakoby okoliczności ustalane w postępowaniu wznowieniowym nie były okolicznościami nowymi dla sprawy, o których Organ I instancji nie miał wiedzy w toku postępowania pierwotnego. GDOŚ podkreślił, że nie można również zgodzić się z przeniesieniem ciężaru odpowiedzialności za ustalenie zakresu zamierzenia inwestycyjnego na Organ prowadzący postępowanie. Skarżący próbuje w ten sposób przekonać Organ odwoławczy, że od inwestora nie powinno się wymagać świadomości kwestii dotyczących powierzchni zaplecza budowlanego przed rozpoczęciem budowy. GDOŚ podkreślił, że RDOŚ jest organem ochrony środowiska, a nie organem budowlanym posiadającym wiedzę specjalistyczną w zakresie architektoniczno-budowlanym. Z zasad doświadczenia życiowego wynika natomiast, że istnieją różne sposoby prowadzenia budowy, w tym takie, w ramach których materiały budowlane dostarczane są na teren budowy na bieżąco w miarę potrzeb podyktowanych zaawansowaniem prac budowlanych. Rozległe zaplecze budowlane jest przyczyną innej kwalifikacji przedsięwzięcia, a w konsekwencji brak wydania, koniecznej w analizowanym przypadku, decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
W ocenie GDOŚ zarzut Skarżącego, że RDOŚ przyjął przy podstawie wznowienia postępowania odmienną wykładnię pojęcia "powierzchnia przeznaczona do przekształcenia", jest chybiony. Wykładnia sformułowań odnoszących się do faktu przekształcenia terenu (czy przybiorą one brzmienie: "powierzchnia przeznaczona do przekształcenia", "powierzchnia przekształcona", "teren przekształcony / planowany do przekształcenia", czy też "faktyczna powierzchnia terenu, która ulegnie przekształceniu w wyniku realizacji inwestycji") zawsze była językowa.
GDOŚ podkreślił, że nie można przyjąć, że kwestia skali realizowanego w rzeczywistości przedsięwzięcia była znana Organowi I instancji w dniu wydania uchylonej decyzji. W konsekwencji należy uznać że ujawnione istotne dla sprawy okoliczności faktyczne były nowe i nie były znane organowi, który wydał uchylaną decyzję. Przy czym, w ocenie Organu odwoławczego, nie jest istotne z punktu widzenia niniejszego postępowania (art 145 § 1 pkt 5 k.p.a.), czy Organ I instancji nie posiadał tych kluczowych dla sprawy informacji poprzez umyślne działanie Inwestora, czy też przez jego zaniedbanie, bądź brak pełnej wiedzy. Kluczowe jest, że Organ wydający tę decyzję pierwotną nie posiadał wszystkich niezbędnych do jej wydania informacji, a raczej że informacje, które posiadał w dniu wydania decyzji pierwotnej nie odpowiadały rzeczywistości. W ocenie Organu odwoławczego, w niniejszej sprawie nie można było oprzeć się na dowodach istniejących w dniu wydania decyzji pierwotnej, gdyż takie ówcześnie nie istniały, niemniej jednak dowody istniejące w chwili wydawania decyzji przez RDOŚ w postaci dokumentacji fotograficznej (ortofotomap) stanu rzeczywistego dowodzą istnienia okoliczności, które istniały w dniu wydania uchylonej decyzji.
W ocenie GDOŚ przyjęcie i stosowanie w orzecznictwie stanowiska aprobującego brak możliwości wznowienia postępowania administracyjnego oznaczałoby przyzwolenie na omijanie przez inwestorów obowiązującego prawa poprzez zatajanie przed organami administracyjnymi istotnych okoliczności sprawy. Uznanie bowiem, że ujawnienie istotnych okoliczności sprawy, które nie były znane organowi administracyjnemu na etapie wydawania decyzji, z uwagi na zatajenie ich przez inwestora, nie stanowi przesłanki do wznowienia postępowania, stanowiłoby zachętę do niewykazywania wszystkich okoliczności sprawy tak, aby uzyskać pozytywne rozstrzygnięcie organu, gdyż i tak po ujawnieniu się prawdziwych okoliczności związanych z inwestycją brak byłoby możliwości wzruszenia korzystnej dla inwestora decyzji. Podsumowując, GDOŚ stwierdził, że zachodzą wszystkie przesłanki, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję, w której wniósł o uchylenie rozstrzygnięć organów obu instancji. W skardze zarzucił:
I. w zakresie wniesienia sprzeciwu:
1. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a więc przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 118 ust. 7 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody (w brzmieniu na dzień wydawania zaskarżonej decyzji i decyzji RDOŚ) poprzez ich błędne zastosowanie i w związku z tym również naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji merytorycznej wydanej w wyniku wznowienia postępowania, tj. zgłoszenia sprzeciwu wobec realizacji przedsięwzięcia, bez podstawy prawnej ewentualnie z rażącym naruszeniem prawa, tj. w sytuacji, gdy organowi nie przysługiwała już kompetencja do wniesienia sprzeciwu wobec realizacji przedsięwzięcia, a to ze względu na upływ 30-dniowego terminu na ¡ego wniesienie wynikającego z przepisu art. 118 ust. 7 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody, które to naruszenie skutkuje nieważnością zarówno zaskarżonej decyzji, jak i decyzji RDOŚ - o ile w ogóle Organ w toku postępowania wznowieniowego zyskał kompetencję do zgłoszenia sprzeciwu względem realizowanej już inwestycji
2. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a więc przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 118 ust. 7 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody poprzez ich błędne zastosowanie i w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji merytorycznej wydanej w wyniku wznowienia postępowania, tj. zgłoszenia sprzeciwu wobec realizacji przedsięwzięcia, w sytuacji, kiedy przedsięwzięcie jest już realizowane, podczas gdy ratio legis przepisu art. 118 ust. 7 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody zasadza się w tym, aby sprzeciw został zgłoszony przed rozpoczęciem realizacji inwestycji, aby zapobiec istotnym zmianom w środowisku dokonanym bez stosownych uzgodnień wymaganych obowiązującymi przepisami, bądź też ewentualnie w sytuacji, kiedy inwestycja jest realizowana bez wymaganych decyzji administracyjnych;
3. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a więc przepisu art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji merytorycznej wydanej w wyniku wznowienia postępowania, tj. zgłoszenia sprzeciwu wobec realizacji przedsięwzięcia, w sytuacji, kiedy przedsięwzięcie jest już realizowane, podczas gdy Organ nie rozpoznał wszystkich zarzutów odwołania, co potwierdza treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w której Organ nie poczynił żadnych rozważań co do istoty sprzeciwu w niniejszym postępowaniu.
II. w razie niepodzielenie zarzutów opisanych w punkcie I. powyżej - w zakresie rozstrzygnięcia o uchyleniu decyzji pierwotnej:
naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, tj. art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie wynikające z błędnego przyjęcia, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki wznowienia postępowania wskazane w tym przepisie, a więc, że są nimi:
okoliczność (rzekomego) wprowadzenia Organu w błąd co do kwestii faktycznych istotnych dla sprawy,
zamiar inwestora zrealizowania inwestycji odmiennej od tej, która była przedmiotem decyzji pierwotnej,
niezależnie od powyższego - odmienna od poprzednio dokonanej przez Organ wykładnia przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie;
w przypadku niepodzielenia przez Sąd zarzutu opisanego w punkcie 1 – Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, tj. art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w błędnym przyjęciu, że w sprawie istniały podstawy wznowienia postępowania, pomimo iż okoliczność, na którą powołuje się Organ, tj. zmiana powierzchni przeznaczonej do przekształcenia nie jest ani faktem, ani dowodem istniejącym w chwili wydawania decyzji pierwotnej niezależnie od tego czy Organ miał lub mógł mieć o tym wiedzę;
naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, tj. art. 145 § 1 pkt 5 w zw. z art. 6 w zw. z art. 8 § 1 w zw. z art. 9 i art. 11 k.p.a. ich błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez wznowienie postępowania w okolicznościach, w których okazało się, że postępowanie dotyczące wydania decyzji pierwotnej było prowadzone z naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego, skutkujących wprowadzeniem strony w błąd co do rozumienia przez Organ przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie w zakresie rozumienia pojęcia "powierzchnia przeznaczona do przekształcenia", zwłaszcza, że Organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji (i dopiero na tym etapie) wskazał, że definicja tego pojęcia nie stanowi źródła prawa, a jest interpretacją przyjętą przez organy ochrony środowiska - a co skutkuje tym, że Organ I i II instancji w ramach postępowania wznowieniowego także naruszył ww. podstawowe zasady prowadzenia postępowania administracyjnego;
naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, tj. art. 145 § 1 pkt 5 w zw. z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w błędnym przyjęciu, że okoliczności ustalone przez Organ I i II instancji w toku postępowania wznowieniowego dawały podstawę do uchylenia decyzji pierwotnej, podczas gdy okoliczności te nie dawały nawet podstawy do wznowienia postępowania, bowiem nie istniały w chwili wydawania decyzji pierwotnej;
naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, tj. art. 77 i 7 oraz 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego zebranego w sprawie - w szczególności niezasadne nieprzyznanie wiary wyjaśnieniom Skarżącego złożonym w postępowaniu wznowieniowym - i w konsekwencji błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, skutkujące przyjęciem, że Skarżący:
wprowadził Organ I instancji w błąd co do rzeczywistej powierzchni przeznaczonej do przekształcenia w ramach realizowanej inwestycji na etapie wydawania decyzji pierwotnej,
na etapie wydawania decyzji pierwotnej miał zamiar zrealizowania inwestycji, której dotyczyła decyzja pierwotna w zakresie przekraczającym powierzchnię przeznaczoną do przekształcenia określoną w decyzji pierwotnej ("trudno dać wiarę wyjaśnieniom inwestora, iż w dniu 06.05.2015 r. inwestor nie był świadomy lokalizacji i rozmiarów przyszłego zaplecza budowy oraz konieczności zagospodarowania mas ziemnych pochodzących z wykopów" - strona 17. uzasadnienia decyzji RDOŚ),
powierzchnia faktycznie przeznaczona do przekształcenia jest większa od tej objętej decyzją pierwotną o około 1 ha podczas, gdy okoliczności te nie wynikają z żadnego dowodu, który znajduje się w aktach sprawy wznowieniowej, a zatem okoliczności te nie mogły być podstawą wznowienia postępowania zakończonego decyzją pierwotną, ani także podstawą wydania zaskarżonej decyzji;
6. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 118 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody (w brzmieniu obowiązującym na dzień wydawania decyzji pierwotnej) w związku z § 3 ust. 1 pkt 53) lit. a tiret 1 rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć (w brzmieniu przyjętym przez Organ I i II instancji, tj. według stanu prawnego na dzień wydawania decyzji pierwotnej) poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkujące przyjęciem, że wykładnia tego pojęcia dokonana przez Organ I i II instancji [»powierzchnia przeznaczona do przekształcenia to powierzchnia, której rzeczywisty sposób ulega zmianie w związku z realizacją przedsięwzięcia; przedsięwzięcia, które opisywane są za pomocą "powierzchni przeznaczonej do przekształcenia" są różnego rodzaju zabudowaniami towarzyszącą im infrastrukturą (przez którą należy rozumieć wszelkie elementy, które powstaną w związku z realizacją przedsięwzięcia) zatem oprócz budowli wymienionych w pierwszej części definicji zabudowy za powierzchnię przekształconą uznaje się każdą powierzchnię, która uległa zmianie w związku z realizacją przedsięwzięcia; należy do niej wliczyć m.in. powierzchnię dróg dojazdowych, chodników, placów budowy, placów składowych, podjazdów, ramp, inne powierzchnie utwardzone czy płaty roślinności, które zostaną usunięte, a teren urządzony zgodnie z wolą inwestora (np. usunięcie zakrzewień, zadrzewień, czy zbiorowisk murawowych lub łąkowych, niwelacja terenu poprzez zasypanie zbiorników wodnych, drenaż terenów podmokłych lub zabagnionych);za"powierzchnię przeznaczoną do przekształcenia" nie należy natomiast uznawać terenów, które już wcześniej zostały przekształcone i posiadają cechy zabudowy (tereny przemysłowe, tereny z zabudową przeznaczoną do rozbiórki)«] - dopiero na etapie postępowania wznowieniowego - jest jedyną dopuszczalną wykładnią tego pojęcia, skoro Organ I i II instancji sam przyznaje, że definicja ta nie stanowi źródła prawa, a jest jedynie interpretacją przyjętą przez organ ochrony środowiska, a skoro tak, to:
strona miała prawo odmiennie rozumieć to pojęcie niż Organ I i II instancji, zwłaszcza, że Organ I instancji na etapie pierwotnego postępowania nie wskazał jak należy rozumieć to pojęcie, w szczególności, że pojęcie to obejmuje także teren zaplecza budowy,
Organ I instancji znając zamierzenie inwestycyjne Skarżącego opisane w toku postępowania pierwotnego, uznał - po uzyskaniu od Skarżącego wszelkich wyjaśnień co do okoliczności faktycznych, o które Organ I instancji pytał - że materiał dowodowy zebrany w sprawie jest kompletny i daje podstawę do wydania decyzji, a przecież chociażby z zasad doświadczenia życiowego wynika, że realizacja inwestycji opisanej w decyzji pierwotnej wymaga zorganizowania zaplecza budowy, a skoro tak, to Organ I instancji miał możliwość dopytać Skarżącego o tę okoliczność już na etapie postępowania pierwotnego, bowiem teren ten nie został wprost wyszczególniony przez Skarżącego w dokumentach składanych do akt sprawy - jako wykonanie wezwań Organu I instancji.
Skarżący wskazał przy tym, że zarzuty sformułowane w punkcie II. są zarzutami tożsamymi z zarzutami odwołania, albowiem Skarżący nie zgadza się z argumentacją Organu zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji, a odnoszącą się do stanowiska Skarżącego zaprezentowanego w odwołaniu w ww. zakresie.
Skarżący wniósł o:
I. w związku z wniesieniem sprzeciwu:
A) o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości, a także o stwierdzenie nieważności poprzedzającej ją decyzji RDOŚ w całości, a to ze względu na zajście przyczyny określonej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a więc ze względu na wydanie tych decyzji bez podstawy prawnej, ewentualnie z rażącym naruszeniem prawa;
II. z ostrożności procesowej, na wypadek niepodjęcia rozstrzygnięcia opisanego w punkcie I. - w związku z rozstrzygnięciem o uchyleniu decyzji pierwotnej:
o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji RDOŚ w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji;
ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania GDOŚ
W odpowiedzi na skargę GDOŚ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w swojej decyzji i odnosząc się do zarzutów sprzeciwu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018, poz. 2107 t.j.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art.3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2017 poz.1369 z późn. zm. – zwanej dalej "p.p.s.a.").
Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a. W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego była decyzja Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] lipca 2019 r. , którą utrzymano w mocy decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r., uchylającą ostateczną decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] maja 2015 r. i wniesiono sprzeciw wobec realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku wielorodzinnego i budynku gospodarczego wraz z elementami infrastruktury technicznej na wymienionych w decyzji działkach, zlokalizowanych w S., gmina O.
Skarga była zasadna.
Zasadny okazał się zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i błędne przyjęcie, że w sprawie istniały podstawy wznowienia postępowania. W myśl tego przepisu w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Zarówno organ I instancji, jak i II instancji podstawy wznowienia postepowania upatrywały w tym, że faktyczna powierzchnia przekształcona na potrzeby przedmiotowego przedsięwzięcia odbiega od deklarowanej wcześniej – na etapie składania wniosku - przez inwestora i przekracza obszar 2 ha, a w konsekwencji należy je zaliczyć do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Należy w pierwszym rzędzie wyjaśnić, że oba organy administracji prawidłowo zinterpretowały termin "powierzchnia zabudowy". Ma on istotne znaczenie, gdyż powierzchnia zabudowy decyduje o zakwalifikowaniu danego przedsięwzięcia do mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Zgodnie bowiem z § 3 ust. 1 pkt 53 lit. a) tiret pierwsze rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się zabudowę mieszkaniową wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą objętą ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo miejscowego planu odbudowy, o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż 2 ha na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy o ochronie przyrody lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy. Jak stanowi art. 6 ust. 1 ustawy ochronie przyrody formami ochrony przyrody są: 1) parki narodowe, 2) rezerwaty przyrody, 3) parki krajobrazowe, 4) obszary chronionego krajobrazu, 5) obszary Natura 2000, 6) pomniki przyrody, 7) stanowiska dokumentacyjne, 8) użytki ekologiczne, 9) zespoły przyrodniczo - krajobrazowe, 10) ochrona gatunkowa roślin, zwierząt i grzybów. Z ustalonego przez organy administracyjne stanu faktycznego wynikało, że przedmiotowe przedsięwzięcie znajdowało się na obszarze Natura 2000.
W myśl art. 71 ust. 2 ustawy OOŚ, przedsięwzięcia mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko wymagały uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, której wydanie, zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 7 ustawy OOŚ obowiązującym w dniu złożenia wniosku, czyli 8 lipca 2014 r., (przepis ten został uchylony z dniem 12 lipca 2014r. przez art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw - Dz.U. z 2014, poz. 850), było wymagane przed uzyskaniem decyzji z art. 118 ustawy o ochronie przyrody, a zgodnie z art. 72 ust. 3 ustawy OOŚ decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach należało dołączyć m.in. do wniosku o wydanie decyzji z art.118 ustawy o ochronie przyrody (" Decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dołącza się do wniosku o wydanie decyzji, o których mowa w ust. 1." ) .
Definicja terminu "powierzchnia zabudowy" została zawarta w § 3 ust. 1 pkt 53 in fine rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć, gdzie wskazano, że przez powierzchnię zabudowy rozumie się powierzchnię terenu zajętą przez obiekty budowlane oraz pozostałą powierzchnię przeznaczona do przekształcenia w wyniku realizacji przedsięwzięcia. Z tego względu powierzchnia zajęta przez określoną inwestycji determinuje konieczność wcześniejszego uzyskania dla przedmiotowego przedsięwzięcia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydawanej na podstawie art. 71 ust. 2 ustawy OOŚ obowiązującego również w dniu wydania uchylonej decyzji.
W ocenie Skarżącego do powierzchni tej nie należy wliczać zaplecza budowlanego, natomiast w ocenie organów obu instancji określenie "powierzchnia przeznaczona do przekształcenia", które znajduje się w definicji powierzchni zabudowy, oznacza powierzchnię terenu, której rzeczywisty sposób zagospodarowania ulegnie zmianie w związku z realizacją przedsięwzięcia, a dotyczy każdego rodzaju przekształceń, zarówno długo- jak i krótkookresowych. W szczególności dotyczy to zaplecza budowlanego, nawet takiego, które po zakończeniu realizacji inwestycji zostanie rozebrane. Organy podkreśliły że powierzchnia przeznaczona do przekształcenia, to powierzchnia, której rzeczywisty sposób ulega zmianie w związku z realizacją przedsięwzięcia, a zalicza się do nich powierzchnię dróg dojazdowych, chodników, placów budowy, placów składowych, podjazdów, ramp, inne powierzchnie utwardzone czy płaty roślinności, które zostaną usunięte, a teren urządzony zgodnie z wolą inwestora (np. usuniecie zakrzewień, zadrzewień, czy zbiorowisk murawowych lub łąkowych, niwelacja terenu poprzez zasypanie zbiorników wodnych, drenaż terenów podmokłych lub zabagnionych). Organy wskazały, że za "powierzchnię przeznaczoną do przekształcenia" nie należy natomiast uznawać terenów, które już wcześniej zostały przekształcone i posiadają cechy zabudowy (tereny przemysłowe, tereny z zabudową przeznaczoną do rozbiórki).
Wbrew twierdzeniom Skarżącego powyższe wyliczenie dokonane przez organy administracyjne nie wnosi żadnej nowej wartości normatywnej, a jest zilustrowaniem przykładami normy zawierającej definicję legalną pojęcia "powierzchnia zabudowy" zawartą w § 3 ust. 1 pkt 53 in fine rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć. Jest rzeczą oczywistą, że nawet definicje legalne podlegają interpretacji jak każdy tekst prawny (por. M. Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki, Warszawa 2012, s. 215), ale wskazany przez organy administracji sposób rozumienia tego terminu nie przełamuje w żaden sposób wyniku wykładni językowej. Nie ma ani charakteru wykładni zwężającej, ani rozszerzającej. Jest prostym zastosowanie reguł wykładni językowej i to języka ogólnego, nie specjalistycznego czy prawniczego. Należy przypomnieć, że definicje legalne mogą przybrać postać dwóch typów decyzji prawodawcy: eliminujące całkowicie nieostrość jakiegoś terminu albo też dookreślają dany zwrot (por. Ibidem, s. 200). Z tą drugą sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowym przepisie. Przymiotnik "przekształcona" pochodzi od czasownika "przekształcić" , który oznacza "nadać czemu inną postać, formę, inny wygląd, kształt, charakter; przeobrazić, zmienić" (Mały Słownik języka polskiego" pod red. M. Soból, Warszawa 10993, s. 727). Powierzchnia przekształcona to powierzchnia zmieniona, przeobrażona, której nadano inny kształt, wygląd czy formę. Powierzchnia przeznaczona do przekształcenia w wyniku realizacji przedsięwzięcia (inna niż powierzchnia zajęta pod obiekty budowalne) to taka powierzchnia, która ma być zmieniona, aby zrealizować dane przedsięwzięcie. Prawodawca w żaden sposób nie zawęził tego pojęcia do trwałych przekształceń powierzchni. W oczywisty sposób dotyczy to również zaplecza budowlanego. Już tylko dodatkowo należy wskazać, że taki sposób rozumienia tego przepisu wsparty jest pozostałymi regułami wykładni, w szczególności funkcjonalnej: teleologicznej (wszystkie analizowane akty prawne mają za cel ochronę środowiska naturalnego), wyjątkowy charakter przepisów dopuszczających budowę obiektów budowalnych na obszarach objętych ochroną przyrody (zakaz wykładni rozszerzającej norm o charakterze wyjątkowym) czy wreszcie odwołujących się do wartości przypisywanych racjonalnemu prawodawcy (dbanie o stan środowiska naturalnego).
Z tego względu twierdzenia Skarżącego, że "Powierzchnia realizowanego przedsięwzięcia nie zwiększyła się i nigdy zamierzenie inwestycyjne nie przekraczało i nie przekracza obszaru 2 ha" jest oderwane od tekstu rozporządzenia i zupełnie dowolne. Z ustalonego prawidłowo przez organy administracyjne stanu faktycznego w toku postępowania wznowieniowego wynika jednoznacznie, że obszar realizacji części inwestycji związanej z budową budynku mieszkalnego wynosi 2,71 ha, a zatem przekracza znacznie obszar wskazany we wniosku o wydanie decyzji administracyjnej składany do organu I instancji. Organ administracji oparł się ustalając zajętą powierzchnię na ortofotomapach, które mają moc dowodową pozwalającą na ustalenie stanu faktycznego niezbędnego do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Ocena dowodów dokonana przez organy administracji, na podstawie której ustalono obszar realizacji inwestycji, nie jest dowolna, ale mieści się w zakresie swobodnej oceny dowodów w rozumieniu art. 80 k.p.a.
Nie oznacza to jednak, że zaistniał w niniejszej sprawie nowy fakt, który istniał w chwili wydawania decyzji pierwotnej. Przesłanka wznowienia postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. dotyczy nowych, istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, które istniały w dniu wydania decyzji i nie były znane organowi, który wydał decyzję. W piśmiennictwie i judykaturze podkreśla się, że norma zawarta w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. może mieć zastosowanie, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki. Po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody, istotne dla sprawy, są nowe. Drugą przesłanką jest istnienie "nowych okoliczności faktycznych", "nowych dowodów" w dniu wydania decyzji ostatecznej. Trzecią przesłanką jest, że "nowe okoliczności faktyczne", "nowe dowody", nie były znane organowi, który wydał decyzję (por. wyrok NSA z 16.11.2010 r., II GSK 986/09, LEX nr 746382, wyrok NSA z 24.01.2018 r., II OSK 2246/16, LEX nr 2463012, wyrok NSA w Warszawie z dnia 17 grudnia 1997 r., III SA 77/97, M. Jaśkowska w : M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, Opublikowano: LEX/el. 2019, Komentarz do art. 145 kpa).
Natomiast zwiększenie powierzchni zabudowy na nastąpiło już po wydaniu decyzji ostatecznej. Należy odróżnić płaszczyznę wykonywania decyzji, czy też szerzej realizacji danego przedsięwzięcia w oparciu o daną decyzję od tego, co było przesłanką wydania decyzji. Niewłaściwa realizacja inwestycji przez Skarżącego nie świadczy o tym, że sama decyzja była dotknięta wadą. Dopiero na skutek realizacji inwestycji organ stwierdził, że powierzchnia przekształcona jest większa niż 2 ha.
Organy administracji wprost wskazały, że przyczyną wznowienia z urzędu postępowania w sprawie decyzji ostatecznej z dnia [...] maja 2015 r. było ujawnienie w trakcie realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia okoliczności, iż faktyczna powierzchnia przekształcona na potrzeby przedmiotowego przedsięwzięcia odbiega od deklarowanej wcześniej przez inwestora i przekracza obszar 2 ha.
Taka okoliczność nie istniała w chwili wydawania decyzji , a co za tym idzie, nie mogła stanowić przesłanki wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Jeszcze raz należy podkreślić, że należy odróżnić wadliwość decyzji (czy to tkwiącej w samej decyzji – wówczas istnieje możliwość stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 kpa czy istotnych wad postępowania w toku postępowania administracyjnego skutkujących tym, że decyzja jest dotknięta wadami – wtedy zastosowanie ma instytucja wznowienia postępowania na podstawie art. 145 kpa) od nieprawidłowej realizacji decyzji. Ocena skutków prawidłowości realizacji decyzji ostatecznej z [...] maja 2015 r. leży jednak poza zakresem badanego przez sąd postępowania administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji. Z tego też względu analiza pozostałych zarzutów skargi okazała się bezprzedmiotowa. W przypadku
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 210 i art. 205 § 2 P.p.s.a., w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 265, ze zm.), przy czym na zasądzone koszty postępowania składa się kwota 200 zł, uiszczona tytułem wpisu sądowego od skargi oraz koszty zastępstwa procesowego przez radcę prawnego przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w wysokości 480 zł.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI