IV SA/WA 2372/20

IV SA/Wa 2372/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-02-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-11-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aleksandra Westra. /sprawozdawca/
Anita Wielopolska
Kaja Angerman /przewodniczący/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
III OSK 6883/21 - Wyrok NSA z 2025-04-15
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 247
art. 66
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kaja Angerman Sędziowie: Sędzia WSA Anita Wielopolska Sędzia SO del. Aleksandra Westra (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 lutego 2021 r. sprawy ze skarg K. C., A. S. i E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia oddala skargi.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2020 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020r. poz. 256 ze zm.) w związku z art. 59 ust. 1 pkt 1, art. 61 ust.1 pkt 1, art. 66 ust. 1 i ust. 6, art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, art. 73 ust. 1, art. 80, art. 82, art. 85 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2017r., poz. 1405 ze zm.), a także § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 71) oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2018r. poz. 570), po rozpatrzeniu odwołania W. A. od decyzji Wójta Gminy Z. z dnia [...] czerwca 2018 r. znak: [...] odmawiającej określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia pn. "Budowa 6 chlewni rusztowych o liczbie stanowisk 990 sztuk każda wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą w miejscowości K. gm. Z., dz. nr ew. [...]", w pkt 1. uchyliło zaskarżoną decyzję, w pkt 2. ustaliło środowiskowe uwarunkowania dla przedmiotowego przedsięwzięcia, jednocześnie szczegółowo określając w decyzji warunki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie sprawy:
Decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. Wójt Gminy Z., po rozpatrzeniu wniosku inwestora W. A., odmówił określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia pn. "Budowa 6 chlewni rusztowych o liczbie stanowisk 990 sztuk każda wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą w miejscowości K. gm. Z., dz. nr ew. [...]". W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że planowane przedsięwzięcie zaliczane jest do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w art. 59 ust. 1 pkt 1 uooś oraz § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko i w związku z tym wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Organ I instancji podał, że w dniu [...] września 2017 r. została zorganizowana rozprawa administracyjna z udziałem inwestora i mieszkańców wsi K., dotycząca planowanej inwestycji. Mieszkańcy wyrazili swój kategoryczny sprzeciw wobec realizacji inwestycji, uzasadniając to obawami przed uciążliwością odorową, zanieczyszczeniem środowiska naturalnego, spadkiem wartości ich nieruchomości oraz zagrożeniem dla zdrowia. Mieszkańcy zaproponowali inwestorowi zmianę lokalizacji inwestycji i odsunięcie jej na skraj działki. Jednak inwestor nie zgodził się na to rozwiązanie tłumacząc, że taki wariant nie jest możliwy do realizacji ze względu na poziom wód. Po uzupełnieniu raportu stosownie do wezwania Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W., organ ten postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r. [...] uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia. W dniu [...] maja 2017 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. opinią sanitarną Nr [...] pozytywnie zaopiniował przedsięwzięcie.
Organ I instancji wzywał inwestora do uzupełnienia wniosku, a także do uzupełnienia raportu o kompleksowe ustalenia dotyczące oddziaływania odorowego planowanego przedsięwzięcia, a także opisu racjonalnego wariantu alternatywnego. Po zgromadzeniu materiału dowodowego Wójt uznał, że brak sparametryzowanych kryteriów dotyczących stopnia ogólnej uciążliwości zapachowej instalacji nie może uzasadniać odstąpienia w raporcie od jednoznacznej oceny tej uciążliwości. Zdaniem organu zasada przezorności wyartykułowana w art. 6 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, obliguje w pierwszej kolejności autora raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko do sporządzenia takiej oceny, mimo że rodzaj zagrożenia związanego z realizacją przedsięwzięcia jest trudny do określenia i przewidzenia. Organ I instancji uznał, że brak norm prawnych określających standardy zapachowe instalacji nie może stanowić uzasadnienia dla odstąpienia od stosowania zasady przezorności. W ocenie organu I instancji zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że gospodarowanie odpadami powstałymi w planowanej inwestycji może powodować uciążliwości w postaci nieprzyjemnego zapachu i negatywne oddziaływanie rozstrzygnął na korzyść środowiska przyjmując, że będzie ono znaczące. Organ I instancji wyjaśnił również, że na tej samej działce nr ewid. [...] w K., niedaleko planowanych chlewni, inwestor buduje 6 kurników, co spowoduje skumulowanie się zagrożeń i wywołuje opór społeczności lokalnej, która obawia się o zdrowie, komfort życia i zagrożenie dla środowiska. Zdaniem organu mieszkańcy wsi będą narażeni na odory i hałas, co naruszy zasady współżycia społecznego. Organ zarzucił ponadto brak przedstawienia w raporcie racjonalnego wariantu alternatywnego. Wskazano, że opisano wprawdzie wariant polegający na zastosowaniu innego rozwiązania technologicznego w zakresie systemu chowu lub zastosowania pokrywy pływającej np. z keramzytu w zbiorniku gnojowicy. Jednak w ocenie organu I instancji tak opisany wariant alternatywny w rzeczywistości nie stanowi alternatywy dla wariantu proponowanego przez wnioskodawcę. Jest to inna wersja wariantu inwestorskiego, które nie różnią się przede wszystkim pod względem sposobu w jaki przedsięwzięcie w każdym z tych wariantów będzie oddziaływać na środowisko ponieważ ich rolą powinno być wskazanie alternatywnych rozwiązań pozwalających chronić środowisko oraz życie i zdrowie ludzi w jak najpełniejszym wymiarze. W ocenie organu uzupełnienie raportu tylko pozornie analizuje sposób wyboru wariantów i przedstawia warianty, które tylko pozornie są alternatywne. Z opisu wariantu najkorzystniejszego dla środowiska nie wynika zaś, że będzie on lepiej zabezpieczał środowisko niż wariant proponowany przez wnioskodawcę i wariant alternatywny. Organ ocenił, że przedłożony raport nie spełnia wymogów określonych w art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy i z tego powodu nie może stanowić podstawy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W raporcie brak jest przedstawienia przez inwestora trzech osobnych, odrębnych wariantów przedsięwzięcia. Ostatecznie organ I instancji uznał, że w sprawie zaistniała przesłanka warunkująca odmowę ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia tj. art. 80 ust. 1 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy z uwagi na sprzeczność przedsięwzięcia z innymi przepisami prawa tj. art. 81 ust. 1 ustawy.
Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez inwestora, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], mocą decyzji z dnia [...] września 2018 roku Nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji uznając, że przedstawiony w sprawie raport oddziaływania na środowisko jest niepełny i nie spełnia kryteriów o jakich mowa w art. 66 uooś. Uznano, że raport nie zawiera szczegółowej i odpowiadającej realiom inwestycji analizy problemu uciążliwości odorowych oraz racjonalnego wariantu alternatywnego. Organ powołał, że pomimo braku unormowań prawnych dotyczących oddziaływań odorowych, istnieją na ten temat badania naukowe, fachowe opracowania, w tym dotyczące zalecanej odległości tego rodzaju przedsięwzięć od miejsc, w których zamieszkują i przebywają ludzie, które nie zostały w raporcie omówione.
Wyrokiem z dnia 20 lutego 2019 roku sygn. akt IV SA/Wa 3217/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpatrzeniu skargi W. A. uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2018 r.
Sąd nie zgodził się z oceną materiału dowodowego przedstawioną przez organy administracji obu instancji i uznał, że analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że inwestor zawarł w raporcie oddziaływania na środowisko oraz jego uzupełnieniach zarówno analizę uciążliwości odorowych jak i przedstawił racjonalny wariant alternatywny oraz ocenę jego wpływu na środowisko i życie ludzi. Sąd wskazał, że "inwestor wezwany w piśmie z dnia 21 marca 2017 r. do uzupełniania raportu m.in. w zakresie analizy konfliktów społecznych (wynikających w przedmiotowej sprawie głównie z możliwego oddziaływania zapachowego inwestycji) oraz w piśmie z dnia 22 grudnia 2017 r. do uzupełnienia raportu m.in. o kompleksowe ustalenia dotyczące oddziaływania odorowego planowanego przedsięwzięcia na środowisko, a w szczególności na ludzi, w dniu [...] maja 2017 r. i w dniu [...] stycznia 2018 r. przedstawił uzupełnienia raportu. W uzupełnieniu ze stycznia 2018 r. zaproponował m.in. modyfikację wariantu inwestorskiego systemu chowu świń w systemie rusztowym poprzez zastosowanie pokrywy pływającej (np. z kermazytu) w zbiorniku gnojowicy, która miałaby pozwolić na stworzenie szczelnej pokrywy pływające, która ograniczy emisję odorów do powietrza z budynku chlewni, nawet o 80 %. Odwołując się do "Kodeksu przeciwdziałania uciążliwości zapachowej", wskazał na szereg zaleceń, jakich należy przestrzegać w celu ograniczenia, a wręcz eliminacji oddziaływania zapachowego przedsięwzięcia. Należy także zauważyć, że inwestor, na rozprawie w dniu [...] września 2017 r. zadeklarował kupno wozu asenizacyjnego w celu zmniejszenia uciążliwości odrowych".
Sąd uznał również, że "Nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy także stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], że inwestor w istocie nie przedstawił i nie dokonał analizy oddziaływania na środowisko i zdrowie ludzi racjonalnego wariantu alternatywnego. Jak wynika z raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (str. 69), jako racjonalny wariant alternatywny realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia, przedstawiono wariant polegający na zastosowaniu odmiennej technologii chowu trzody chlewnej – systemu ściółkowego zamiast sytemu rusztowego. W wariancie alternatywnym, przy systemie ściółkowym, zamiast gnojowicy powstaje obornik, natomiast w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2017 r. sygn. akt II OSK 1488/15, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 maja 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 745/18), że w przypadku chowu tuczników metoda ściółkowa i rusztowa oznaczają dwa różne warianty przedsięwzięcia, a chów jedną metodą może stanowić wariant alternatywny wobec chowu przy zastosowaniu drugiej technologii (vide wyrok NSA z dnia 22 lutego 2017r., sygn. akt II OSK 1488/15). Sąd w pełni podziela to stanowisko, a tym samym jako błędny ocenia wniosek organu administracji, że przedstawienie przez inwestora racjonalnego wariantu alternatywnego realizacji przedsięwzięcia było tylko pozorne, czy iluzoryczne. Na str. 69 i nast. raportu znalazła się szczegółowa analiza oddziaływania tego wariantu na środowisko oraz porównanie oddziaływania obu wariantów na środowisko, w tym w zakresie emisji amoniaku i siarkowodowu. Wbrew ocenie organu odwoławczego, zawartej na stronie 14 uzasadnienia zaskarżonej decyzji, z zawartych w raporcie informacji nie wynika, że wariant inwestorski i racjonalny wariant alternatywny w taki sam sposób oddziałują na środowisko oraz życie ludzi. Różne są chociażby wielkości emisji amoniaku: niższa w wariancie inwestorskim i wyższa w wariancie alternatywnym (str. 72 raportu). Trzeba ponadto zauważyć, że w odpowiedzi na wezwanie z dnia 22 grudnia 2017 r. inwestor, w uzupełnieniu raportu ze stycznia 2018 r., zaproponował dodatkowe rozwiązania techniczne, w tym zastosowanie wzmiankowanej już pokrywy pływającej oraz wyraził zgodę na realizację przedsięwzięcie w tym wariancie."
Sąd wskazał ponadto, że w ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ odwoławczy uwzględni, że inwestor uczynił zadość wymogowi przedstawienia opisu racjonalnego wariantu alternatywnego i określenia przewidywanego oddziaływania tego wariantu na środowisko. Dokona przy tym merytorycznej oceny raportu oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko oraz jego uzupełnień wraz z zaproponowanymi przez inwestora rozwiązaniami ograniczającymi negatywne oddziaływania na środowisko, w tym możliwe uciążliwości odorowe.
W toku ponownego rozpatrzenia sprawy Kolegium pismami z dnia 24 października 2019 roku wystąpiło do organów współdziałających tj. Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. i Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. o ponowne uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia. Wskazano, że wydanie ponownej opinii i uzgodnienia (ewentualnie potwierdzenie już wydanej) jest konieczne w związku z dokonaniem przez inwestora uzupełnień do raportu środowiskowego po dniu wydania przedmiotowej opinii przez PPIS w S. i postanowienia przez RDOŚ w W., w tym m.in. zmiany w zakresie wyboru wariantu najkorzystniejszego dla środowiska i zdrowia ludzi tj. wariantu alternatywnego polegającego na zastosowaniu w zbiorniku gnojowicy pokrywy pływającej np. z keramzytu. Inwestor wyraził zgodę na realizacje przedsięwzięcia ww. wariancie alternatywnym przedstawionym w uzupełnieniu raportu ze stycznia 2018 r. (w odpowiedzi na wezwanie organu z dnia 22 grudnia 2017 r.).
Pismem z dnia 22 listopada 2019 r. znak: [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. poinformował, że podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone do przedmiotowej sprawy przy opinii sanitarnej nr [...] z dnia [...] maja 2017 roku znak: [...].
W dniu [...] stycznia 2020 r. do organu II instancji wpłynął protest mieszkańców wsi K. w którym sprzeciwiają się budowie 6 chlewni. Mieszkańcy wskazali, że planowana budowa tych chlewni będzie znajdowała się 200 metrów od najbliższych budynków mieszkalnych a zapach wydobywający się z chlewni będzie zagrażał ich życiu i zdrowiu.
W dniu [...] czerwca 2020 r. RDOŚ w W. wydał postanowienie znak [...], w którym uzgodnił realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie 6 chlewni rusztowych o liczbie stanowisk 990 sztuk każda wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą w miejscowości K. gm. Z., dz. nr ew. [...].
W dniu [...]b czerwca 2020 r. Kolegium poinformowało o zakończeniu postępowania dowodowego, uzyskaniu opinii PPIS w S. i uzyskaniu uzgodnienia realizacji przedsięwzięcia przez RDOŚ w W.. Poinformowano o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym, wyznaczono 30-dniowy termin na składanie uwag i wniosków do ww. postępowania. Do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie wpłynęły żadne uwagi, wnioski czy też zastrzeżenia od stron postępowania jak również od społeczeństwa.
W dniu [...] września 2020 r. SKO w [...] wydało powołaną na wstępie zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z2017r., poz. 1405 ze zm., określanej dalej "ustawa ooś."). Powołano, że planowane przedsięwzięcie należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy ooś oraz § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 71). Organ wskazał, że zgodnie § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. po. 1839, zwanym dalej "rozporządzeniem z dnia 10 września 2019 r.") do przedsięwzięć, w przypadku których przed dniem wejścia w życie rozporządzenia wszczęto i nie zakończono przynajmniej jednego z postępowań w sprawie decyzji, zgłoszeń i uchwał, o których mowa w art. 71 ust. 1 oraz art. 72 ust. 1-1 b ustawy ooś, stosuje się przepisy dotychczasowe. Z uwagi na fakt, że procedowanie w postępowaniu głównym rozpoczęło się przed dniem wejścia w życie przepisów rozporządzenia z dnia 10 września 2019 r., to w sprawie należy stosować przepisy dotychczasowe, obowiązujące na mocy rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 roku.
Organ powołał regulacje art. 66, art. 77 ust. 1, art. 80 ust. 1 ustawy ooś. Powołano, że ustawodawca określił precyzyjnie katalog okoliczności uzasadniających odmowę zgody na realizację przedsięwzięcia. Mianowicie organ może odmówić wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jedynie w razie:
1) niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (w aktach sprawy organ przedłożył informację o braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego),
2) odmowy uzgodnienia warunków realizacji bądź wydania negatywnej opinii, przez organy o których mowa w art. 77 ust. 1 ustawy (wydano pozytywne uzgodnienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. i pozytywną opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S.),
3) braku zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany, jeżeli z oceny oddziaływania na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w innym wariancie (art. 81 ust. 1 ustawy) (Inwestor wyraził zgodę na zmianę wariantu inwestorskiego na wariant alternatywny),
4) gdy z oceny oddziaływania na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, a za realizacją przedsięwzięcia nie przemawiają konieczne wymogi nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogi o charakterze społecznym lub gospodarczym i brak jest rozwiązań alternatywnych (art. 81 ust. 2 ustawy)(powyższego jak wynika z raportu nie stwierdzono).
5) gdy z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie to wpływa negatywnie na możliwość osiągnięcia celów środowiskowych, o których mowa w art. 56, art. 57, art. 59 oraz art. 61 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach odmawia zgody na realizację tego przedsięwzięcia, o ile nie zostaną spełnione warunki, o których mowa w art. 68 pkt 1, 3 i 4 tej ustawy (przesłanka wprowadzona z dniem 1 stycznia 2018 r. ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne dz. u. z 2017 r., poz. 1566, która na mocy przepisów intertemporalnych ma zastosowanie w niniejszej sprawie vide art. 545 ust. 1a Prawo wodne w brzmieniu nadanym ustawą z Dz.U. z 2018 r., poz. 2268) (powyższego jak wynika z raportu nie stwierdzono).
SKO zauważyło, że ustawa nie daje możliwości by odmówić wydania decyzji środowiskowych, poza wskazanymi w niej przypadkami. Jeśli więc żadna z wymienionych wyżej okoliczności nie zachodzi, organ jest zobowiązany do określenia środowiskowych uwarunkowań. Decyzja środowiskowa ma bowiem charakter związany. Powołano, że przepisy ustawy nie dają organowi możliwości działania w ramach uznania administracyjnego tj. wydawania decyzji w oparciu o zasady słuszności, sprawiedliwości czy też interesu społecznego (społeczności lokalnej). Przeciwnie - ustawa w sposób jednoznaczny określa przesłanki, które organ zobligowany jest uwzględnić wydając taką decyzję, nie pozostawia organowi swobody oceny czy decyzję taką należy wydać w szczególności w oparciu o ocenę, że planowane przedsięwzięcie jest niekorzystne dla środowiska. Powołując stanowisko Sądu w Łodzi wyrażone w wyrokach z dnia 11.01.2013 r. II SA/Łd 916/12 i z dnia 18.01.2013 r. II SA/Łd 886/12 organ wskazał, że oparcie decyzji w istocie na argumentach pozaprawnych, sprowadzających się do subiektywnego przekonania o szkodliwości planowanej inwestycji dla otoczenia, jest niedopuszczalne.
Organ powołał, że do wniosku inwestora załączony został raport o oddziaływaniu inwestycji na środowisko (dalej "raport"), sporządzony w lutym 2017 r. przez mgr inż. A. K., biegłego z listy Wojewody [...] w zakresie sporządzania ocen oddziaływania na środowisko, a także wypis z wykazu podmiotów ewidencyjnych oraz wypis z wykazu działek ewidencyjnych oraz mapa ewidencyjna w skali 1:5000 oraz mapa z zaznaczonymi granicami inwestowanego terenu (linia niebieska) i z zaznaczonym obszarem oddziaływania przedsięwzięcie (linia czerwona). W toku postępowania inwestor uzupełnił wniosek o mapy obejmujące przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie oraz obejmujące obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie wraz z wymaganymi wypisami z rejestru gruntów.
Organ ustalił, że według informacji Wójta Gminy Z. z dnia 13 marca 2017 r. z dniem 1 stycznia 2004 r., utracił moc prawną miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy Z., zatwierdzony uchwałą Rady Gminy w Z. z dnia [...].11.1994 r., w tym również dla działki na której planowana jest przedmiotowa inwestycja. Powołano, że w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko organ I instancji wystąpił na zasadzie art. 77 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy ooś o uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W., a także o opinię do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S.. Następnie inwestor uzupełnił raport o dane wymagane przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W., a także o dane wymagane przez organ I instancji. W dokonanym na wezwanie organu uzupełnieniu raportu z maja 2017 r. inwestor zajął stanowisko, że przedłożony raport zawiera opis i ocenę racjonalnego wariantu alternatywnego, co wypełnia dyspozycję art. 66 ust.1 pkt 5 i 6 uooś. Zaproponowanie innej technologii chowu tj. chów ściółkowy zamiast chowu rusztowego jest innym wariantem przedsięwzięcia spełniającym postulat racjonalności. Wyjaśnił, że informacje co do źródeł poboru wody znajdują się na str. 35 raportu ooś, a poziom wód gruntowych i sposób posadowienia budynków został opisany na stronie 17 raportu. W ocenie inwestora raport przedstawia także wystarczającą ocenę możliwych konfliktów społecznych. Inwestor uznał, że ich źródłem są obawy o uciążliwość zapachową, jednak wyniki raportu środowiskowego wskazują, że taka uciążliwość nie będzie występowała. Przedsięwzięcie zlokalizowane jest bowiem poza terenem zabudowy zagrodowej wsi, w terenie dobrze przewietrzonym i w miejscu korzystnym w stosunku do zabudowy ze względu na odległość i przeważający kierunek wiatrów z zachodu. Ponadto inwestor zamierza dokonać nasadzeń roślinności izolacyjnej wokół chlewni, co wpłynie na ograniczenie rozprzestrzeniania się zapachów. Zadeklarował również stosowanie w czasie eksploatacji chlewni instalacji i rozwiązań ograniczających emisje odorów zaproponowane w "Kodeksie przeciwdziałania uciążliwości odorowej", np. stosowanie dodatków probiotycznych do paszy lub gnojowicy, stosowanie pływających przykryć lustra gnojowicy, co znacznie ograniczy emisję gazów złowonnych.
Organ odwoławczy powołał, że w opinii sanitarnej Nr [...] znak: [...] z dnia [...] maja 2017 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. pozytywnie zaopiniował przedmiotowe przedsięwzięcie. Organ ten uwzględnił, że przedsięwzięcie planowane jest w odległości 250 m w kierunku północnym od najbliższych budynków mieszkalnych. Na niezabudowanej działce o powierzchni 67,397ha planowana jest budowa 6 kurników do ściółkowego chowu kurcząt brojlerów (wydane zostało już pozwolenie na budowę) o powierzchni 2500 m2 i liczbie stanowisk 40000 szt. (160 DJP) każdy, co łącznie daje produkcję w ilości 240000 sztuk kurcząt (960 DJP). Natomiast planowane przedsięwzięcie polega na wybudowaniu 6 wolnostojących chlewni, w których łączna produkcja w każdym cyklu wyniesie 5940 sztuk. Oznacza to, że łączna wielość produkcji wyniesie w tym gospodarstwie 1583,7 DJP. Organ ocenił założenia planowanego przedsięwzięcia, w tym zagospodarowanie gnojowicy we własnym zakresie przez inwestora na własnych gruntach. Wskazał, że spełnione będą kryteria jakości środowiska w najbliższym otoczeniu inwestycji, w tym na terenie najbliższej zabudowy mieszkalnej. Organ uwzględnił, że projektowana instalacja będzie źródłem emisji amoniaku i siarkowodoru, których stężenie w powietrzu nie spowoduje jednak przekroczeń wartości odniesienia poza granicami własności.
SKO wskazało również, że raport był uzupełniany także na wezwanie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. z 8 czerwca 2017 r., w którym to uzupełnieniu przedstawiono analizę zaopatrzenia przedsięwzięcia w wodę z ujęcia wodociągowego, dla potrzeb socjalno - bytowych, a także z własnego ujęcia - studni głębinowej - dla potrzeb technologicznych związanych z chowem świń. Według autora raportu pobór wody ze studni nie doprowadzi do zakłócenia warunków hydrodynamicznych, skutkujących zmianą naturalnego tła hydrotechnicznego.
Powołano, że postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r. znak: [...] Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W. uzgodnił realizację przedsięwzięcia i określił warunki jego realizacji na etapie realizacji i eksploatacji lub użytkowania, wskazał także elementy, które należy uwzględnić w projekcie budowlanym. Jednocześnie organ uzgadniający nie stwierdził konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 uooś.
Wskazano, że w dokonanym na wezwanie organu uzupełnieniu raportu ze stycznia 2018 r. omówiono ocenę uciążliwości zapachowej inwestycji. Biegły wskazał, że oddziaływanie zapachowe nie zostało znormalizowane poprzez określenie w przepisach dopuszczalnych wartości odniesienia. Stopień uciążliwości oraz poziom i rodzaje zagrożeń zostały zidentyfikowane i przedstawione w raporcie. Stwierdzono w nim, że planowana budowa chlewni nie będzie powodować przekroczeń standardów imisyjnych emitowanych substancji w powietrzu atmosferycznym poza terenem nieruchomości inwestora, w tym podstawowych substancji odorowych z uwzględnieniem skompensowanego oddziaływania z innymi podobnymi obiektami zlokalizowanymi w sąsiedztwie. Autor raportu podkreślił, że podstawowe szkodliwe odoranty tj. siarkowodór i amoniak zostały zbadane i wyliczono, że poza terenem inwestowanej działki są one znacznie niższe od ich stężeń progowych wyczuwalności węchowej. Zdaniem biegłego przedsięwzięcie nie powinno być uciążliwe w sąsiednim otoczeniu. W uzupełnieniu raportu wskazano również szczegółowe zalecenia wynikające z rozwiązań przyjętych w "Kodeksie przeciwdziałania uciążliwości zapachowej", w tym zalecenia ogólne i zalecenia szczegółowe dotyczące optymalizacji składu pasz, a także zalecenia techniczne. Autor raportu zarekomendował także racjonalny wariant alternatywny polegający na zastosowaniu przykrycia pływającego np. z keramzytu w zbiornikach gnojowicy. W ocenie biegłego ograniczy to emisję odorów o 80%.
SKO powołało, że w uzupełnieniu raportu z kwietnia 2018 r. zawarto charakterystykę przedsięwzięcia i warunki użytkowania terenu w fazie budowy i eksploatacji lub użytkowania, w tym w odniesieniu do obszarów szczególnie zagrożonych powodzią. SKO oceniło, że uzupełnienie raportu w tym zakresie zawiera bardzo szczegółową analizę przedsięwzięcia w fazie jego budowy. Dodatkowo stwierdza, że funkcjonowanie chlewni związane będzie z oddziaływaniem na środowisko naturalne, które jednak w warunkach prawidłowego, bezawaryjnego funkcjonowania nie musi oznaczać negatywnego wpływu. Inwestor podał, że stały charakter będzie miała emisja do powietrza i emisja hałasu z wentylatorów oraz pojazdów poruszających się na terenie farmy, a także wytwarzanie odpadów.
SKO zauważyło, że przeciwko wnioskowanej inwestycji zaprotestowali mieszkańcy wsi K., którzy w skierowanym do Wójta piśmie z dnia 24 marca 2017 r. wyrazili swój sprzeciw podnosząc, że inwestycja planowana jest bezpośrednio w sąsiedztwie ich domów mieszkalnych. Wskazali, że zapach jaki będzie się wydzielał z tych chlewni będzie zagrażał mieszkańcom całej wsi, wpłynie negatywnie na ich zdrowie, a także na zawsze pogorszy jakość ich życia. Podali, że inwestor, zamieszkujący w innej miejscowości, będzie czerpał zyski z inwestycji, a im pozostanie fetor i smród. Stanowisko takie zostało zaprezentowane przez mieszkańców także w czasie rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu [...] września 2017 r. Mieszkańcy proponowali zmianę lokalizacji inwestycji i odsunięcie jej od zabudowań mieszkalnych w stronę lasu. Inwestor zadeklarował zaś zakup wozu asenizacyjnego, co doprowadzi do zmniejszenia uciążliwości odorowej w czasie rozlewania gnojowicy na jego działce w K..
Organ odwoławczy podkreślił, że przesłanką do wydania decyzji odmownej były stwierdzone przez organ I instancji braki raportu tj. brak oceny uciążliwości odorowej przedsięwzięcia i jej wpływu na środowisko i zdrowie ludzi, a także brak przedstawienia i analizy racjonalnego wariantu alternatywnego przedsięwzięcia oraz wariantu najkorzystniejszego dla środowiska.
Kolegium wskazało, że w przedmiotowej sprawie orzekał WSA w Warszawie, który w wyroku z dnia 20 lutego 2019 r., wiążącym w sprawie, nie zgodził się z ww. oceną dokonaną przez organy administracji i uchylił decyzję Kolegium z dnia [...] września 2018 r. utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy Z. z dnia [...] czerwca 2018 r. Sąd podał, że w ponownie prowadzonym postępowaniu organ II instancji dokona merytorycznej oceny raportu oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko oraz jego uzupełnień wraz z zaproponowanymi przez inwestora rozwiązaniami ograniczającymi negatywne oddziaływania na środowisko, w tym możliwe uciążliwości odorowe. Sąd wskazał, że należy dokonać oceny wpływu na środowisko w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy i obowiązujące przepisy prawa, w tym pozytywne stanowisko RDOS. Sąd podał również, że w ponownie prowadzonym postępowaniu organ odwoławczy uwzględni, że inwestor uczynił zadość wymogowi przedstawienia opisu racjonalnego wariantu alternatywnego i określenia przewidywanego oddziaływania tego wariantu na środowisko.
W związku z powyższym Kolegium prowadząc ponownie postępowanie odwoławcze wystąpiło na podstawie art. 77 ust. 1 pkt 1 uooś, do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. o ponowne uzgodnienie warunków realizacji ww. zamierzenia inwestycyjnego oraz do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. o wydanie opinii sanitarnej.
Powołano, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W. w dniu [...] czerwca 2020 r. postanowieniem Nr [...] uzgodnił realizacje przedsięwzięcia oraz określił jej warunki w fazie realizacji, eksploatacji i użytkowania. Zdaniem tego organu analiza przedsięwzięcia i jego oddziaływania na wszystkie elementy środowiska wskazuje, że nie będzie w sposób znaczący negatywnie oddziaływać na środowisko. SKO wskazało, że ustalenia zawarte w uzgodnieniach Kolegium przyjęło za swoje, co znalazło odzwierciedlenie w treści sentencji decyzji. Organ odwoławczy ocenił, że dokonane uzgodnienie jest rzeczowe i daje podstawę do wydania decyzji zgodnej z wnioskiem inwestora. Prawidłowo bowiem w nim wskazano, że w trakcie realizacji planowanego przedsięwzięcia wystąpi emisja substancji do powietrza oraz hałasu, spowodowana eksploatacją sprzętu budowlanego i środków transportu. Etap realizacji będzie się wiązał także z powstawaniem ścieków bytowych i odpadów. Uciążliwości związane z realizacją inwestycji będą okresowe i ustąpią po zakończeniu prac budowlanych. Wprowadzono warunki mające na celu ograniczenie emisji hałasu oraz substancji pyłowych i gazowych, a także zabezpieczenie środowiska gruntowo - wodnego przed zanieczyszczeniem oraz ograniczające negatywny wpływ na środowisko gruntowo-wodne, wody powierzchniowe i podziemne. Powołano, że w treści postanowienia RDOŚ podano, że etap eksploatacji przedsięwzięcia będzie wiązał się z emisją substancji do powietrza, emisją hałasu, wytwarzaniem odpadów oraz powstawaniem gnojowicy, ścieków bytowych, a także wód opadowych i roztopowych. Kolegium przyjęło, że źródłami emisji substancji do powietrza na etapie eksploatacji planowanego przedsięwzięcia będą głownie: system wentylacji planowanych budynków inwentarskich, ruch pojazdów mechanicznych po terenie inwestycyjnym oraz praca agregatu prądotwórczego. Powołano, że przeprowadzona w raporcie ooś analiza rozprzestrzeniania się substancji w powietrzu (w tym analiza oddziaływania skumulowanego z 6 kurnikami planowanymi do realizacji na działce inwestycyjnej) wykazała, że przy zachowaniu warunków określonych w sentencji postanowienia RDOŚ, dopuszczalne poziomy substancji w powietrzu zostaną dotrzymane.
Organ odwoławczy wskazał, że dowód w postaci opinii biegłego korzysta ze szczególnej mocy dowodowej, nie sposób było go podważyć w powyższym zakresie jedynie ogólnymi twierdzeniami o możliwym negatywnym wpływie na środowisko atmosferyczne. Same zaś opinie mieszkańców wyrażające sprzeciw wobec inwestycji nie mogą stanowić podstawy do odmowy jej wydania i w tym zakresie nie mogą również prowadzić do nadinterpretacji zasady przezorności. Sam bowiem fakt występowania negatywnego czynnika na środowisko powietrzne nie przemawia za wydaniem decyzji odmownej w powołaniu na powyższą zasadę lecz nakazuje jej uwzględnienie przy ocenie materiału dowodowego. SKO wyjaśniło, że jeśli materiał dowodowy wskazuje, że dopuszczalne poziomy substancji w powietrzu zostaną na skutek realizacji przedmiotowej inwestycji dotrzymane, to nie sposób jest przyjąć wniosku przeciwnego, nie popartego w materiale dowodowym sprawy. W konsekwencji Kolegium przyjęło w całej rozciągłości stanowisko organu uzgadniającego, odnosząc je w sentencji decyzji do wariantu alternatywnego w zakresie uznanym przez inwestora za najkorzystniejszy dla środowiska.
SKO powołało, że w chwili obecnej w Polsce brak jest możliwości oceny uciążliwości odorowej planowanej inwestycji, gdyż brak jest odpowiednich aktów prawnych regulujących te kwestie. Jednakże przeprowadzona ocena oddziaływania planowanej inwestycji na powietrze wykazała, że na etapie eksploatacji przedmiotowego przedsięwzięcia, poziomy substancji odoroczynnych, takich jak amoniak czy siarkowodór, pochodzących z procesu technologicznego, nie spowodują przekroczenia aktualnie obowiązujących norm w tym zakresie, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. Nr 16, poz. 87). Z uwagi na powyższe, organ odwoławczy uznał, że z przedłożonej dokumentacji wynika, że planowana inwestycja nie będzie powodowała istotnego oddziaływania na klimat.
Kolegium ustaliło, że w czasie eksploatacji przedmiotowego przedsięwzięcia, źródłami emisji hałasu będą wentylatory budynków inwentarskich oraz środki transportu poruszające się po terenie inwestycji. W związku z tym SKO określiło rodzaj, liczbę i poziom mocy akustycznej planowanych do zainstalowania w budynkach inwestorskich wentylatorów. W celu zminimalizowania emisji hałasu ustalono, że ruch pojazdów ciężarowych po terenie inwestycyjnym prowadzony będzie w godzinach od 6.00 do 22.00, a przeprowadzona w raporcie ooś analiza oddziaływania w zakresie emisji hałasu wykazała, że eksploatacja planowanego przedsięwzięcia nie spowoduje przekroczeń dopuszczalnych poziomów hałasu na terenach chronionych akustycznie.
Kolegium wskazało, że w celu ochrony środowiska gruntowo-wodnego na etapie eksploatacji przedmiotowej inwestycji, w sentencji rozstrzygnięcia wprowadzono warunki dotyczące źródła poboru wody oraz ograniczenia ilości jej zużycia, a także sposobu zagospodarowania ścieków, wód opadowych i roztopowych. Organ odwoławczy uznał, że ze zgromadzonych dowodów wynika, że nie wystąpią oddziaływania skumulowane związane z poborem wód. Powołano, że przeprowadzona w raporcie ooś analiza oddziaływania w zakresie gospodarki wodno-ściekowej i ochrony wód wykazała, że przy zachowaniu warunków określonych w sentencji niniejszej decyzji, eksploatacja przedmiotowej inwestycji nie będzie miała negatywnego wpływu na środowisko gruntowo-wodne oraz na wody powierzchniowe i podziemne.
Kolegium wskazało sposób postępowania z odpadami powstającymi na etapie realizacji planowanej inwestycji, mający na celu zabezpieczenie środowiska przed oddziaływaniem związanym z magazynowaniem odpadów i wprowadziło warunki mające na celu zabezpieczenie środowiska przed zanieczyszczeniem oraz zapewnienie bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi w związku z magazynowaniem odpadów na etapie eksploatacji inwestycji, jak również w związku z gromadzeniem i zagospodarowaniem gnojowicy. Powołano, że z raportu ooś wynika, że gnojowica z chowu będzie zagospodarowywana we własnym areale, może być też zbywana rolnikom na zasadach określonych w przepisach prawa (na podstawie umów cywilnoprawnych). Kolegium przyjęło w sentencji warunki wynikające z zaakceptowanego przez inwestora wariantu najkorzystniejszego dla środowiska w zakresie zastosowania w zbiorniku gnojowicy pokrywy pływającej np. z keramzytu.
SKO zauważyło, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. również uzgodnił warunki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. Opinia sanitarna PPIS w S. z dnia [...] maja 2017 r. znak: [...] opiniująca pozytywnie inwestycję w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych została podtrzymana pismem z dnia 22 listopada 2019 r. znak: [...]. Organ odwoławczy zauważył, że w opinii z dnia [...].05.2017 r. organ zgłosił następujące uwarunkowania dla realizacji ww. zamierzenia inwestycyjnego: a) odizolowanie planowanej inwestycji warstwową i wysoką szata roślinną, złożoną z roślin zimno zielonych o szybkim przyroście, b) prowadzenie robót związanych z planowanym przedsięwzięciem w porze dziennej w godzinach od 6.00 do 22.00, c) segregowanie i przechowywanie powstających odpadów w przeznaczonych do tego celu pojemnikach i sukcesywne wywożenie ich na wysypisko odpadów komunalnych lub do zakładu utylizacji, d) roboty związane z planowanym przedsięwzięciem należy prowadzić w taki sposób, aby nie zagrażać zdrowiu i życiu oraz nie spowodować zanieczyszczenia środowiska, e) ścieki socjalno-bytowe należy odprowadzić do kanalizacji sanitarnej lub szczelnego zbiornika bezodpływowego, f) zaprojektowana instalacja i urządzenia do chowu trzody chlewnej o liczbie stanowisk 1950 szt. tj. 273 DJP powinna być wykonana zgodnie z obowiązującymi przepisami, zatwierdzoną dokumentacją projektową i w sposób nie zagrażający zdrowiu i życiu ludzi oraz nie spowodować zanieczyszczenia środowiska gruntowo-wodnego i powietrza. SKO powołało, że w uzasadnieniu opinii wyjaśniono, po analizie raportu ooś, że planowana inwestycja nie pogorszy w sposób znaczący istniejących warunków akustycznych w środowisku, zaś faza budowy nie będzie powodować powstawania ponadnormatywnej uciążliwości na terenach zabudowy mieszkaniowej. Realizacja przedsięwzięcia nie pogorszy środowiska oraz warunków życia i zdrowia ludzi. Również etap przebudowy nie będzie wymagać konieczności działań minimalizujących oddziaływanie na środowisko, zdrowie i warunki życia ludzi. Wskazano, że z uwagi na to, że spełnione będą kryteria jakości środowiska w najbliższym otoczeniu, w tym na terenie najbliższej zabudowy mieszkalnej (zagrodowej) można stwierdzić, że rozpatrywana inwestycja nie będzie miała wpływu na zdrowie mieszkańców. Planowane przedsięwzięcie budowy 6 chlewni w tym miejscu nie zakłóci w niczym krajobrazu i charakteru zabudowy. Krajobraz terenu lokalizacji przedsięwzięcia charakteryzuje się niewysokimi walorami, nie ma obiektów stanowiących dziedzictwo kultury narodowej i wpisanych do rejestru zabytków.
Z uwagi na powyższe Kolegium wskazało, że oparło swoje rozstrzygnięcie na wynikach postępowania ocenowego, w szczególności na wynikach raportu ooś wraz z uzupełnieniami, a także na pozytywnym uzgodnieniu RDOŚ w W. i pozytywnej opinii sanitarnej PPIS w S., jak również uwzględniło także wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa, które uczestniczyło w postępowaniu składając sprzeciwy i protesty.
SKO podkreśliło, że w świetle ustawy ooś, to raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest najistotniejszym dowodem w sprawie, a złożony w sprawie raport wraz z przedłożonym przez inwestora uzupełnieniem i wyjaśnieniem, spełnia ustawowe wymagania. Powołano, że raport zawiera wystarczający opis planowanego przedsięwzięcia, w tym jego lokalizację (pkt 3), a także charakterystykę techniczno - technologiczną (pkt 6). Wynika z niego, że przedsięwzięcie planowane jest na terenie działki rolnej nr [...], o powierzchni 67,397 ha, położonej we wsi K., gm. Z., a budynki chlewni zostaną zlokalizowane na terenie uprawianej w części niezabudowanej pod zasiewy zbożowe. Wskazano, że dojazd do budynków chlewni będzie następował przez działki Inwestora o numerach [...] i [...], które będą służyły inwestorowi również do dojazdu pojazdów do 6 kurników, dla których wydano pozwolenie na budowę. Inwestowany teren ma charakter rolniczy RV, ŁIV, PsIV i in. z zabudową zagrodową wsi K. - od strony północnej od planowanej chlewni. Odległość projektowanych obiektów inwentarskich do najbliższych sąsiedzkich budynków mieszkalnych w zabudowie zagrodowej wynosi ok. 250 m w kierunku północnym. Teren inwestycji jest uzbrojony w sieć wodociągową, energetyczną i telekomunikacyjną, natomiast brak jest kanalizacji sanitarnej i deszczowej. Jest to obszar typowo rolniczy, położony w granicach objętego prawną formą ochrony przyrody Obszaru Chronionego Krajobrazu "[...]", dla którego obowiązują przepisy rozporządzenia Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...].07.2006 r. Najbliższym obszarem Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000 jest obszar specjalnej ochrony ptaków (OSO) NATURA 2000 pn. "Doliny [...]" [...], oddalony o około 7 km w kierunku północno-wschodnim. W rejonie bliskiego sąsiedztwa i oddziaływania projektowanego przedsięwzięcia nie występują inne obiekty podlegające szczególnej ochronie przyrodniczej - obszary parków narodowych i leśnych kompleksów promocyjnych. Przedsięwzięcie będzie realizowane poza miejscami występowania obszarów wodno-błotnych i innych, o płytkim zaleganiu wód podziemnych. W pobliżu nie występują również obszary górskie, wybrzeży i inne obszary objęte ochroną, w tym strefy ochronne ujęć wód i obszary ochronne zbiorników wód śródlądowych. W miejscu realizacji inwestycji oraz jej pobliżu brak jest obszarów mających znaczenie historyczne, kulturowe i archeologiczne. Nie występują również w pobliżu obszary parków narodowych, leśnych kompleksów promocyjnych, ochrony uzdrowiskowej oraz obszary wyszczególnione na podstawie przepisów ustawy o uzdrowiskach i lecznictwie uzdrowiskowym. W bliskim sąsiedztwie nie ma także naturalnych cieków i naturalnych lub sztucznych zbiorników wodnych. W miejscu lokalizacji i zasięgu znaczącego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia nie występują korytarze ekologiczne. Najbliższy - "[...]" przebiega w odległości około 7 km na północ od inwestowanego terenu. W miejscu realizacji inwestycji, ani w jej rejonie, nie występują siedliska łęgowe, ujścia rzek i obszary, na których standardy jakości środowiska zostały przekroczone lub istnieje prawdopodobieństwa ich przekroczenia. Wskazano, że na terenie, na którym planuje się realizację planowanego przedsięwzięcia, występuje inne realizowane przez tego samego Inwestora przedsięwzięcie podobnego typu (6 kurników - etap projektu budowlanego), z których oddziaływania będą się kumulować z oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia. Planowane chlewnie nie znajdują się w obszarze oddziaływania innych instalacji inwentarskich. W bezpośrednim i dalszym sąsiedztwie przedsięwzięcia nie ma zlokalizowanych obiektów stanowiących dobra kultury poddane ochronie, pomników historii wpisanych na "Listę dziedzictwa światowego" lub "Listę dziedzictwa narodowego", ani innych obiektów zabytkowych, i stanowisk archeologicznych, tj. pałaców, parków podworskich chronionych na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. W obrębie obszaru objętego zamierzeniem inwestycyjnym oraz obszaru jego oddziaływania nie występują obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochrona, w tym obszarów NATURA 2000. Najbliżej położone inne obszary chronione przyrodniczo to: ok. 11 km na północny-wschód - Rezerwat [...], ok. 27 km na południowy - zachód – [...] Park Krajobrazowy - otulina, ok. 14 km na południowy - wschód - Zespół Przyrodniczo Krajobrazowy "[...]", ok. 7 km na północ - Obszar Specjalnej Ochrony Ptaków "Doliny [...]" [...], ok. 30 km na północny-wschód - sieć NATURA 2000 Specjalny Obszar Ochrony Siedlisk "[...]" [...]. Poziom wód gruntowych na inwestowanym obszarze wynosi ok 2 m ppt, czyli poniżej planowanego poziomu posadowienia stóp i ław fundamentowych, które planuje się na poziomie do 1,4 m ppt.
Organ odwoławczy powołał, że w raporcie wskazano, że aktualnie teren inwestowanej działki nr [...] o pow. 67,397 ha nie jest zabudowany, ale ponieważ planowana jest na jego terenie budowa 6 budynków inwentarskich - kurników do chowu kurcząt brojlerów (wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach i pozwolenie na budowę), to w dalszej części raportu, w celu ochrony oddziaływań skumulowanych, będzie ona traktowana jako zabudowana tymi kurnikami. Podano, że przedmiotowe kurniki zajmują powierzchnię około 2500 m2 i liczbie stanowisk 40000 szt. (160DJP) każdy, do chowu kurcząt brojlerów w sześciu cyklach sześciotygodniowych w ciągu roku. Łączna ilość stanowisk dla drobiu w fermie wynosi 240000 szt. kurcząt, a wielkość chowu 960 DJP. Budynki kurników o wysokości 6,5m w kalenicy dachu, stanowią budynki murowane jednokondygnacyjne z dachami o konstrukcji stalowej, dwuspadowymi. Budynki będą wybudowane w nowoczesnej technologii, gwarantującej wysoką izolacyjność cieplną. Ciepło do ogrzewania kurników wytwarzane będzie za pomocą nagrzewnic gazowych - po 4 szt. o mocy 90 kW w każdym budynku. Do magazynowania gazu LPG służy 8 szt. zbiorników stalowych naziemnych o poj. 6400 dm3 każdy. Do magazynowania paszy przewiduje się po 2 silosy stalowe o pojemności ok. 24 Mg każdy. Chów jest ściółkowy, na słomie ułożonej na szczelnej betonowej posadzce - wymiana całkowita bezpośrednio po zakończeniu cyklu. W kurnikach zainstalowane są linie paszowe i linie pojenia, na których zamontowane są poidełka. Karmienie kurcząt jest w pełni zmechanizowane i zautomatyzowane. Woda doprowadzona jest z przyłącza do gminnej sieci wodociągowej. Kurniki wentylowane są automatycznie wentylatorami mechanicznymi, z intensywnością zależną od istniejących warunków wilgotnościowo-temperaturowych. W każdym z budynków zainstalowanych jest w kalenicy dachu, na wysokości h = 7 m po 11 sztuk wentylatorów kominowych o średnicy 0630 i wydajności ok. 12500 m3/h z wylotem wolnym oraz na wys. 2m po do 6 sztuk wentylatorów szczytowych o średnicy 1,4 m i wydajności min. ok. 39600 m3/h. Odpady są gromadzone selektywnie w pomieszczeniach technicznych kurników, zaś ścieki technologiczne w 6 zbiornikach szczelnych o poj. ok. 5 m3 każdy. Obornik, bezpośrednio po każdym cyklu chowu jest usuwany z kurników i wykorzystywany w części do nawożenia własnych gruntów (ok. 300 ha + 50 ha dzierżawy), a nadwyżki zbywane jako nawóz naturalny innym rolnikom na podstawie umów cywilnoprawnych. Na terenie fermy obornik nie jest magazynowany i przechowywany. Higienizacja i dezynfekcja obiektów po wyprzątnięciu kurników jest prowadzona metodą zamgławiania specjalistycznymi środkami. Wody deszczowe z powierzchni dachowych odprowadzone są powierzchniowo na tereny zielone, biologicznie czynne, w granicach działek inwestora. Na wypadek przerw w dostawie energii elektrycznej w budynku kurnika nr 1 zainstalowany jest agregat prądotwórczy o mocy ok. 200 kW.
SKO wskazało, że w raporcie kompleksowo również opisano planowane przedsięwzięcie wskazując, że polega ono na budowie wolnostojących sześciu budynków chlewni o powierzchni około 1200m2 i liczbie stanowisk 990 szt. w każdym, w których prowadzony będzie rusztowy tucz trzody chlewnej z podziałem według grup wiekowych w każdym budynku (50 % warchlak i 50 % tucznik). Obsada każdej chlewni wynosić będzie max. 495 szt. warchlaków i 495 szt. tuczników. Wielkość chowu wyniesie 103,95 DJP, czyli łącznie 623,7 DJP, a ogólna liczba stanowisk 5940 szt. (2970 szt. warchlaków i 2970 szt. tuczników). Wskazano, że po wybudowaniu chlewni na terenie działki nr [...] łączna wielkość chowu (kurczęta + świnie) wyniesie 1583,7DJP. Chów trzody chlewnej będzie prowadzony w budynku segmentowym parterowym, z pokryciem dachowym płytami warstwowymi, w cyklu otwartym, który charakteryzuje się wyselekcjonowanym chowem stada w systemie od warchlaka do tucznika. Wychów tuczników będzie następował do wagi ok. 110 kg. Jeden pełen cykl trwa przeciętnie do 4 miesięcy (max. 3 cykle w roku). Planowana inwestycja przewiduje chów tuczników w systemie bezściółkowym na ruszcie pełnym. Sektory dla tuczników będą wyposażone w ruszty ażurowe betonowe. Receptury pasz, z ograniczoną ilością białka, zadawane będą w systemie starter, grower, finiszer, odrębnie dla każdej z form pokoleniowych. System zadawania pasz będzie mechaniczny, wyposażony w silosy magazynowe pasz, paszociągi i tubomaty. Skarmianie - w sposób ciągły, sposób pojenia - w postaci układów poideł smoczkowych, zasilanych z wodociągu i własnej studni głębinowej. Budynki do chowu trzody chlewnej nie będą wymagać ogrzewania. Wentylowane będą za pomocą 12 szt. wentylatorów dachowych z wylotem wolnym o średnicy 0,8 m i wydajności ok. 22900 m3/h, na wysokości h = -6,0 m. Ścieki z części socjalnej, która planuje się w chlewni nr 1, będą gromadzone w szczelnym zbiorniku na ścieki bytowe o poj. ok. 2 m3. Odpady magazynowane będą w pomieszczeniach technicznych chlewni. Gotowe pasze będą magazynowane w planowanych 6 silosach paszowych o poj. ok. 27 Mg, po 1 szt. na chlewnię. W przypadku braku energii elektrycznej uruchamiany będzie agregat prądotwórczy o mocy ok. 60 kW, zewnętrzny, wolnostojący. Gnojowica z chowu zagospodarowywana będzie rolniczo w części na własnym areale, a ewentualne nadwyżki zbywane będą innym rolnikom na podstawie umów cywilnoprawnych. Wskazano, że obsługę chlewni będą wykonywać max. 2 osoby. Ponadto, w wariancie najkorzystniejszym dla środowiska zostanie zastosowane rozwiązanie technologiczne polegające na zastosowaniu w zbiorniku gnojowicy pokrywy pływającej np. z keramzytu
Kolegium oceniło, że gabaryty budynków chlewni pozwolą na spełnienie wymogów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej (Dz. U. z 201 Or., Nr 56, poz.344 ze zm.).
SKO uznało, że w raporcie zawarto wymagany opis elementów przyrodniczych środowiska objętych zakresem przewidywanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko (pkt 4). Autor raportu przedstawił charakterystykę geologiczną terenu gminy Z., wody powierzchniowe i stosunki wodne na terenie gminy Z., warunki hydrogeologiczne i wody podziemne, stan czystości powietrza, klimat akustyczny, panujące warunki klimatyczne, warunki przyrodniczo-krajobrazowe i zabytki. W raporcie opisano także stan środowiska w zakresie ochrony przez hałasem, promieniowaniem elektromagnetycznym, zagrożenia związane z transportem, wystąpieniem poważnej awarii, zagrożenia dla wód powierzchniowych, podziemnych oraz powietrza. Kolegium uznało, że powyższe ustalenia są prawidłowe oparte na materiale źródłowym i co więcej nie zostały w toku postępowania podważone poprzez przeprowadzenie kontrdowodu. Z materiału dowodowego wynika również, że projektowane chlewnie będą zlokalizowane na terenie rolniczym, na obszarze miejscowości i gminy rolniczej. Planowany obiekt nie będzie zatem stanowił nowego elementu dla tego typu krajobrazu i nie będzie naruszał krajobrazu w sposób istotny. Kolegium oceniło, że na podstawie dokonanej oceny w raporcie słusznie stwierdzono, że nie przewiduje się negatywnego skumulowanego oddziaływania wszystkich źródeł chlewni na krajobraz, dobra materialne, dziedzictwo kulturowe i zabytki. Nie przewiduje się także negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia budowy chlewni na istniejący stan siedlisk przyrodniczych, roślin i grzybów, w tym na obszar chronionego krajobrazu "[...]" i NATURA 2000. Uznano, że skoro budowa chlewni należy do przedsięwzięć służących rolnictwu to realizacja i funkcjonowanie planowanego przedsięwzięcia w żaden sposób nie naruszy ustaleń i zakazów wynikających z rozporządzenia Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...].07.2006 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu "[...]" (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...], poz. [...] ze zm.). Inwestycja nie będzie również stwarzać zagrożenia dla najbliższego obszaru NATURA 2000, nie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na integralność obszaru oraz spójność całej sieci NATURA2000. Wskazano, że jakkolwiek w wyniku zajęcia gruntu pod budowę chlewni zniszczona będzie szata roślinna w danym miejscu oraz nasili się zjawisko synantropizacji w najbliższym sąsiedztwie to powierzchnia bezpośredniego oddziaływania zamknie się w granicach działki rolnej w części przewidzianej do zabudowy. W analizowanym przypadku lokalizacja inwestycji została wyznaczona na uprawianej działce rolnej, gdzie prawdopodobieństwo wystąpienia cennych gatunków jest znikome. Antropogeniczny charakter roślinności świadczy o niewysokich walorach florystycznych analizowanego obszaru, występują tu pospolite gatunki roślin, które nie podlegają ochronie. Kolegium zauważyło, że dla analizowanego terenu wykonano szczegółową inwentaryzację przyrodniczą, której wyniki przedstawiono w załączonym opracowaniu pt. "[...]". Jakkolwiek waloryzacja przyrodnicza wykonana przez Biuro Usług Przyrodniczych [...] w W. dotyczy budowy 6 kurników do chowu kurcząt na działkach o nr ew. [...], [...] i [...] jednak stanowi również integralną część raportu ooś sporządzonego w niniejszej sprawie. SKO oceniło, że funkcjonowanie budynków inwentarskich nie będzie mieć większego wpływu na florę i faunę opisywanego terenu. Podstawowym uwarunkowaniem środowiskowym, wynikającym z przeprowadzonej inwentaryzacji jest zalecenie prowadzenia prac budowlanych poza okresem lęgowym ptaków. Nie przewiduje się przy tym negatywnego wpływu projektowanej chlewni na zwierzęta lądowe. Rolnicze wykorzystywanie gruntów spowodowało, że teren ten nie jest atrakcyjnym miejscem bytowania, gniazdowania bądź żerowania cennych gatunków zwierząt dzikożyjących.
Kolegium zwróciło uwagę, że w raporcie ooś wskazano na konieczność przeprowadzenia czynności minimalizujących ewentualny wpływ na krajobraz poprzez uwzględnienie w projekcie zagospodarowania terenu zieleń izolacyjną. Zastosowana zieleń powinna obejmować głównie gatunki krajowe, z udziałem drzew wysokich (np. buk zwyczajny, topola berlińska, klon, jesion wyniosły, wiąż, lipa drobnolistna, dąb, sosna, modrzew europejski), drzew średniowysokich (np. klon jesionolistny, olsza czarna, grab zwyczajny, wierzba iwa, jarząb pospolity) i krzewów (np. głóg, śnieguliczka biała, ligustr pospolity, suchodrzew tatarski, czeremcha amerykańska, dereń biały, bez lilak). Powyższe zostało uwzględnione w uzgodnieniu RDOŚ i znalazło odzwierciedlenie w decyzji (pkt. I ppkt 27 sentencji decyzji).
W dalszej kolejności SKO wskazało, że w raporcie na k. 27-28, zgodnie z wymaganiami ustawy, przedstawiono skutki niepodejmowania przedsięwzięcia, wariant proponowany przez inwestora jak również racjonalny wariant alternatywny. W uzupełnieniu raportu ze stycznia 2018 r. wskazano zaś na wariant alternatywny najkorzystniejszy dla środowiska związany z zastosowaniem z zbiorniku gnojowicy pokrywy pływającej np. z keramzytu. Dokonano wyboru wariantów, wskazując, że wariant alternatywny wskazany w uzupełnieniu będzie najkorzystniejszy dla środowiska. W zakresie zaakceptowanym przez inwestora wariancie alternatywnym przewidzianym do realizacji przeprowadzono jego szczegółową analizę wraz z uzasadnieniem wyboru tego wariantu jako najkorzystniejszego dla środowiska wskazując, że wariant ten łączy ze sobą elementy przewidziane w wariancie inwestorskim wraz z dodatkowym wskazaniem co do zastosowania w zbiorniku gnojowicy dodatkowego rozwiązania technologicznego. W uzupełnieniu szczegółowo wyjaśniono zasady wariantowania przez pryzmat proponowanej inwestycji. Powołano, że w uzupełnieniu dokonanym na wezwanie organu I instancji z dnia 22 grudnia 2017 r. w pkt 2 wskazano, że przyjmując, jako nienaruszalną podstawę, zakładane parametry planowanego przedsięwzięcia, sprecyzowane przez inwestora we wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, tj. jego rodzaj, skalę i lokalizację, wariant alternatywny oceniony w raporcie ooś posiadał całkowicie odmienne cechy w stosunku do wariantu proponowanego przez inwestora w zakresie systemu chowu. Podniesiono, że ocena oddziaływania na środowisko dwóch odmiennych, alternatywnych względem siebie technologii funkcjonowania określonego przedsięwzięcia, jest wręcz książkowym przykładem prawidłowości podejścia do tematu "analizy racjonalnego wariantu alternatywnego". Wskazano, że oceniony wariant alternatywny był całkowicie racjonalny pod względem organizacyjnym, technologicznym i finansowym.
Kolegium powołało, że wariant inwestorski zakłada bowiem technologię rusztową, a oceniony w pkcie 8.4. raportu ooś wariant alternatywny, całkowicie różną, pod każdym względem, technologię ściółkową. W pierwszym systemie wytwarzana jest gnojowica, natomiast w systemie drugim obornik. Chów świń na całym świecie prowadzony może być tylko w tych systemach i całkowicie zasadne było dokonanie oceny oddziaływania na środowisko dla obu tych wariantów i dokonanie wyboru korzystniejszego w tym względzie. Przyjęto w raporcie zatem, że dokonano wyboru systemu rusztowego, proponowanego przez Inwestora, jako korzystniejszego. Jednocześnie wskazano, że ewentualna analiza kolejnych wariantów alternatywnych może dotyczyć lokalizacji i rozwiązań technicznych:
- analizując mapę, zawierającą działkę przeznaczoną do zainwestowania oraz obszar w sąsiedztwie, stwierdzono, że racjonalnego wariantu lokalizacyjnego, ze względu na obniżające się rzędne terenu w kierunku południowym, nie ma (wyższy poziom wód gruntowych), a przewidywane usytuowanie chlewni wyznaczono optymalnie w stosunku do najbliższej sąsiedzkiej zabudowy zagrodowej;
- sposób wentylacji chlewni - zamiast wentylatorów dachowych, proponowanych przez Inwestora, wentylatory zlokalizowane wzdłuż ścian bocznych. Ten sposób przewietrzania budynku inwentarskiego, choć bardzo skuteczny, jest w sposób oczywisty mniej korzystny na stan czystości powietrza, w tym w zakresie substancji odorowych, ponieważ emisja substancji odbywałaby się na niskiej wysokości (h = 1,5 m) i bez wyniesienia termodynamicznego. Z tych samych powodów niskiej wysokości wariant ten byłby bardziej uciążliwy w zakresie emisji hałasu. Wpływ na pozostałe elementy środowiska ten wariant alternatywny wykazywałby na poziomie analogicznym do wariantu inwestorskiego;
- techniczne sposoby ograniczające emisję substancji gazowych, w tym odorów, z budynku chlewni do powietrza atmosferycznego - ten wariant alternatywny zakłada modyfikację wariantu inwestorskiego chowu świń w systemie rusztowym z zastosowaniem pokrywy pływającej np. z keramzytu w zbiorniku gnojowicy.
Odnosząc się zatem do ww. wariantu alternatywnego najkorzystniejszego dla środowiska wskazano, że zastosowanie warstwy keramzytu na odchodach zwierzęcych w zbiorniku do magazynowania gnojowicy pozwala na stworzenie szczelnej pokrywy pływającej, która ogranicza emisję odorów do powietrza z budynku chlewni, w tym amoniaku i siarkowodoru, wg badań nawet o 80%. Podkreślono, że proponowane rozwiązanie posiada Aprobatę Techniczną Instytutu Technologiczno-Przyrodniczego w [...]. W wariancie tym stopień oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na stan czystości powietrza zmniejszy się w sposób radykalny. Stężenia amoniaku, siarkowodoru i odorów zmniejszą się proporcjonalnie do zmniejszenia wielkości emisji, czyli o ok. 80%. Wpływ zaś na pozostałe elementy środowiska tego wariantu alternatywnego będzie analogiczny do wariantu inwestorskiego. W powyższym zakresie Kolegium wskazało, że akceptuje pogląd prezentowany w tej linii orzecznictwa, że co do zasady wymagany jest jako reguła przedstawienie trzech wariantów, niemniej powyższa zasada nie ma charakteru bezwzględnego. Ustawodawca nie wyklucza bowiem sytuacji, gdy wariant wnioskowany przez inwestora, przez niego proponowany, oraz racjonalny wariant najkorzystniejszy dla środowiska pokrywają się oraz podobnie sytuacje, w której racjonalny wariant alternatywny pokrywa się z racjonalnym wariantem najkorzystniejszym dla środowiska (vide: wyrok NSA z 14 czerwca 2017 r. sygn. akt II OSK 1729/16, czy też wyrok WSA w Kielcach z dnia 27 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Ke 212/18). Przyjmuje się bowiem, że na gruncie ustawy o udostępnianiu informacji, o ile wariant proponowany przez inwestora może się pokryć z wariantem najkorzystniejszym dla środowiska, to nigdy wariant proponowany przez inwestora nie może się pokryć z wariantem alternatywnym (vide wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 10 stycznia 2017 r. sygn. akt II SA/Rz 609/16). Kolegium oceniło, że wystarczające w sprawie było przedstawienie racjonalnego wariantu alternatywnego, który został oceniony jako najkorzystniejszy dla środowiska wraz ze stosowną analizą jego wpływu na środowisko. Był to wariant uzupełniony o elementy dodatkowe w porównaniu z wariantem inwestorskim. Dodatkowo zawarty został wariant alternatywny oparty o inny system chowu oraz odmienny system wentylacji. Kolegium zauważyło, że w wyroku WSA w Warszawie z dnia 20 lutego 2019 r. sygn. akt IV SA/Wa 3217/18 - wiążącym w sprawie - Sąd wskazał, że w przypadku chowu tuczników metoda ściółkowa i rusztowa oznaczają dwa różne warianty przedsięwzięcia, a chów jedną metodą może stanowić wariant alternatywny wobec chowu przy zastosowaniu drugiej technologii. W związku z tym Sąd uznał, że inwestor uczynił zadość wymogowi przedstawienia opisu racjonalnego wariantu alternatywnego i określenia przewidzianego oddziaływania tego wariantu na środowisko. Wskazał, że błędna była ocena organu, że przedstawione przez inwestora racjonalnego wariantu alternatywnego realizacji przedsięwzięcia było pozorne czy iluzoryczne.
SKO uznało, że sprawie w ostatecznym rozrachunku przedstawiono wariant inwestorski, racjonalny wariant alternatywny uzupełniony o rozwiązania technologiczne konieczne do zastosowania w zbiorniku gnojowicy oraz wariant alternatywny, który ostatecznie jako najmniej korzystny dla środowiska został odrzucony. Wybrany został racjonalny wariant alternatywny bazujący na rozwiązania wariantu inwestorskiego niemniej z racji na jego lepsze walory środowiskowe w przypadku zastosowania pokrywy z keramzytu dla powietrza został on rekomendowany. Kolegium oceniło, że nie jest to wariant pozorny, tylko mający realny wpływ na zmniejszenie uciążliwości przedsięwzięcia na środowisko przy zachowaniu skali i charakteru planowanego zamierzenia inwestycyjnego. W związku z powyższym Kolegium uznało, że raport spełnia wymagania wskazane w art. 66 ust. 1 pkt 5 i 6a ustawy.
SKO powołało, że raport określa także przewidywane oddziaływania na środowisko analizowanych wariantów (pkt 7.2. w zw. z pkt 6.2. w zw. z pkt 8.4, pkt 7.3., pkt 7.4. oraz rzeczonym powyżej uzupełnieniem do raportu), w tym w przypadku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej (pkt 9), a także możliwego transgranicznego oddziaływania na środowisko (pkt 16). Z raportu wynika, że oddziaływanie chlewni będzie miało charakter lokalny i eksploatacja tej instalacji nie spowoduje transgranicznego oddziaływania na środowisko. Natomiast potencjalne sytuacje awaryjne maga być związane z awarią sieci energetycznej, co spowoduje konieczność uruchomienia agregatu prądotwórczego. Nie stwierdzono nadmiernej uciążliwości obiektu w tym stanie. Oceniono, że raport spełnia więc wymogi określone w art. 66 ust. 1 pkt 6 ustawy ooś.
SKO powołało, że wariant przedsięwzięcia został opisany w raporcie przy uzupełnieniu o zmiany wynikające z wariantu alternatywnego jako najkorzystniejszego dla środowiska i został szczegółowo opisany w odniesieniu do wpływu na środowisko w fazie budowy (pkt. 8.1) eksploatacji (pkt. 8.2) i likwidacji (pkt. 8.3). Wskazano, że raport określa także szczegółowe warunki ochrony środowiska gruntowo - wodnego (pkt. 8.2.2) oraz gospodarki odpadami (pkt. 8.2.5), przedstawiono w sposób szczegółowy wpływ inwestycji na gospodarkę wodno-ściekową (pt. 8.2.1). Powołano, że w raporcie zanalizowany został wpływ inwestycji na zanieczyszczenie powietrza (pkt 8.2.3. raportu). Źródłem tego zanieczyszczenia będzie emisja technologiczna emitowana z chlewni, której składnikami będą amoniak, siarkowodór. Nadto emisja z transportu, z rozładunku paszy, z eksploatacji agregatów prądotwórczych, a także ze zbiorników paszy. Powołano, że w raporcie na k. 51 stwierdzono, że funkcjonowanie planowanych na terenie działki nr [...] we wsi K. gm. Z. 6 chlewni rusztowych o liczbie stanowisk 990 szt. każda, będzie bezpieczne dla środowiska powietrznego. Przedsięwzięcie nie będzie powodować przekroczeń standardów imisyjnych emitowanych substancji w powietrzu atmosferycznym (wartości odniesienia) poza jego terenem. W tej części zanalizowane zostało także oddziaływanie odorowe, które wywołuje najostrzejsze reakcje społeczności lokalnej. Powołano, że autor raportu wskazał, że spodziewane stężenia maksymalne podstawowych odorantów, tj. amoniaku i siarkowodoru w powietrzu poza terenem inwestowanej działki są znacznie niższe od ich stężeń progowych wyczuwalności węchowej. Dlatego też według jego oceny przedsięwzięcie nie powinno być uciążliwe zapachowo w sąsiednim otoczeniu. Ponadto lokalizacja chlewni poza zabudową zagrodową wsi, w terenie dobrze przewietrzanym i w miejscu korzystnym w stosunku do zabudowy ze względu na odległość i przeważający kierunek wiatrów z zachodu, jest korzystna z punktu widzenia oddziaływania zapachowego. SKO podkreśliło, że powyższe dotyczy wariantu inwestorskiego. Przyjęty do realizacji wariant alternatywny pod tym względem jest bardziej korzystny dla powietrza. Wskazano, że skoro wariant inwestorski nie przewiduje przekroczenia dopuszczalnych norm, to tym bardziej powyższa konkluzja odnosi się do przyjętego wariantu alternatywnego najkorzystniejszego dla środowiska. W konsekwencji Kolegium podzieliło wniosek wynikający z przedłożonego raportu, zgodnie z którym planowane przedsięwzięcie nie stanowi zagrożenia dla środowiska atmosferycznego. W związku z tym organ odwoławczy uznał, że przy zachowaniu warunków określonych w sentencji niniejszej decyzji, dopuszczalne poziomy substancji w powietrzu zostaną dotrzymane.
SKO oceniło, że organ I instancji przyjął błędne założenia w zakresie uciążliwości odorowej jako możliwej przyczyny odmowy wydania decyzji środowiskowej poprzez brak wystarczającego odniesienia się do ww. zagadnienia. Kolegium podzieliło pogląd zawarty w raporcie, postanowieniu RDOŚ, że uciążliwości odorowe nie zostały prawnie określone i tym samym nie można wydać negatywnej decyzji tylko na subiektywnym przekonaniu organu I instancji, które nie zostały poparte żadnym dowodem i które nie zostały wprost odniesione do tej konkretnej inwestycji. Powołano, że pogląd organu I instancji nie ma charakteru normatywnego i jak słusznie wskazał w odwołaniu inwestor, nie było podstaw do wydania decyzji odmownej. Również powoływana przez organ zasada przezorności w ocenie Kolegium została źle zinterpretowana, albowiem nie można przyjmować, że subiektywne (nie poparte w materiale dowodowym sprawy) przekonanie organu co do występujących uciążliwości odorowych powoduje nakaz wydania decyzji odmownej. Wskazano, że zasada przezorności, w ocenie Kolegium nie może być bowiem wykładana w ten sposób, że jakakolwiek ingerencja w środowisko naturalne powoduje zakaz realizacji przedsięwzięć na nie wpływających i gdyby przyjąć taki sposób wykładni zasady przezorności niemożliwe byłoby wydanie decyzji środowiskowych. SKO wskazało, że możliwe jest kwestionowanie wniosków płynących z raportu, ale w tym celu należy posiadać materiał dowodowy podważający wartość merytoryczną raportu. Kolegium przyjęło, że w zakresie zanieczyszczenia środowiska raport jest kompletny i co więcej został rzeczowo uzupełniony w uzupełnieniu do raportu a zagadnienie oddziaływania odorowego nie zostało zatem w raporcie pominięte. Powołano, że na inwestora nałożone zostały określone obowiązki w tym w szczególności zalecenie, aby stosować w czasie eksploatacji instalacji rozwiązania i działania w zakresie ograniczania emisji odorów proponowanych w "Kodeksie przeciwdziałania uciążliwości zapachowej" - Departament Ochrony Powietrza i Klimatu, MŚ Warszawa 2016 r. Ponadto, w celu minimalizacji potencjalnych skutków negatywnych oddziaływań zapachowych, zalecono dokonanie wokół chlewni nasadzeń izolacyjnej roślinności zimozielonej o zróżnicowanej piętrowości, co wynika z § 12 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i usytuowanie (Dz. U. z 2014 r. poz. 81).
Kolegium oceniło, że przy przestrzeganiu warunków określonych w decyzji, działalność projektowanego przedsięwzięcia nie będzie uciążliwa pod względem zanieczyszczenia powietrza, w tym zanieczyszczenia odorami, ponieważ emisje te nie będą powodować przekroczenia wartości odniesienia w powietrzu oraz dopuszczalnych częstotliwości przekroczeń określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu, poza terenem, do którego inwestor posiada tytuł prawny. Ponadto będą dotrzymane standardy jakości powietrza określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2012 r. poz. 1031), a w związku z tym spełnione będą wymagania w zakresie ochrony powietrza, określone w przepisach prawa. Powołano, że oddziaływanie zapachowe ma charakter zindywidualizowany, subiektywny, zależny od wrażliwości na substancje złowonne a z raportu wynika, że największa koncentracja tych substancji będzie występowała tylko w bezpośredniej bliskości budynków inwentarskich i nie wykroczy poza obszar działki inwestycyjnej. SKO wskazało, że w toku postępowania nie przedłożono żadnego dowodu podważającego tą tezę, a okoliczności sprawy nie pozwalają na poddanie w wątpliwość wyników raportu ooś w tej części.
Kolegium oceniło, że w raporcie wystarczająco szczegółowo przedstawiono również planowane sposoby usuwania i zagospodarowania gnojowicy, która w pierwszej kolejności wykorzystywana będzie jako nawóz naturalny na własnych gruntach rolnych a jedynie nadwyżki zbywane zewnętrznym odbiorcom na podstawie umów cywilno-prawnych. Wskazano, że na etapie postępowania w sprawie uwarunkowań środowiskowych przedsięwzięcia nie jest możliwe i wymagane przedłożenie umów na odbiór nawozu naturalnego, gdyż byłyby to wymogi przedwczesne. Nie jest bowiem wiadomo kiedy przedsięwzięcie zostanie zrealizowane, a tym samym kiedy gnojowica powstanie, w jakiej ilości i jakie w przyszłości będą możliwości jej odbioru. Za wystarczające Kolegium uznało zabezpieczenia wskazane w sentencji niniejszej decyzji w zakresie postępowania z odpadami jak również postępowania z gnojowicą. SKO zauważyło, że w raporcie ooś (k. 41-42) biegły wyliczył i wykazał, że inwestor posiada własne grunty rolne nadające się do zagospodarowania wytwarzanych w gospodarstwie nawozów a ponadto wskazano alternatywnie, że w przypadku braku możliwości odbioru w okresie zimowym, gnojowica i obornik mogą być przekazywane jako odpad o kodzie 020106 - odchody zwierzęce uprawnionym odbiorcom do przetwarzania np. w biogazowni lub kompostowni.
Kolegium uznało, że obawy organu I instancji związane z nierzetelnym odniesieniem się do zanieczyszczenia odorami należy uznać za pozbawione podstaw faktycznych (nie udowodnione, brak podważenia w ww. zakresie raportu oraz sprzeczne z regułami obowiązującymi przy wydawaniu decyzji środowiskowych, w ramach których bada się możliwość realizacji przedsięwzięcia bacząc jedynie, aby nie naruszało ono przepisów o ochronie przyrody, nie ingerowało zbytnio w środowisko naturalne).
W odniesieniu do zgłaszanych przez społeczeństwo uwag w trakcie postępowania przez organem I instancji Kolegium uznało, że uwagi te miały charakter ogólny, nie poparty materiałem dowodowym i wykazywały sprzeciw wobec inwestycji z uwagi na uciążliwości odorowe. SKO powołało, że nie może oprzeć swojego rozstrzygnięcia jedynie na sprzeciwie mieszkańców. Wskazano, że materiał dowodowy wskazuje, że chlewnie nie będą przekraczać norm emisyjnych i co więcej spostrzeżenie to zostało odniesione do oddziaływania skumulowanego z 6 kurnikami planowanymi do realizacji na działce inwestycyjnej. W konsekwencji te uwagi społeczeństwa, które w sposób naturalny wynikają z obawy przed inwestycją, nie doprowadziły do podważenia ustaleń raportu jako dowodu o szczególnej mocy dowodowej. Kolegium podzieliło przy tym utrwalony w orzecznictwie sądowym pogląd, że jeżeli strony postępowania miały zastrzeżenia co do prawidłowości sporządzonego raportu oddziaływania inwestycji na środowisko, to w związku z pozytywnymi uzgodnieniami PPIŚ oraz RDOŚ, powinny były przedłożyć kontrraport sporządzony przez specjalistów dysponujących fachową wiedzą w celu podważenia ustaleń zawartych w raporcie ooś przedłożonym przez inwestora (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 18 kwietnia 2018 r. sygn. akt IV SA/ Po 199/18, LEX nr 2482273, wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 września 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 1269/16, LEX nr 2390567).
SKO ustaliło, że w raporcie przedstawiono również w sposób kompleksowy oddziaływanie akustyczne. Wskazano, że w czasie eksploatacji przedmiotowego przedsięwzięcia źródłami emisji hałasu będą wentylatory budynków inwentarskich oraz środki transportu, poruszające się po terenie inwestycji. Powołano, że z raportu wynika, że funkcjonowanie projektowanej instalacji, we wzajemnym skompensowanym oddziaływaniu wszystkich wymienionych obiektów i źródeł - wariant najniekorzystniejszy, nie będzie stanowiło nadmiernej uciążliwości dla środowiska w zakresie emisji hałasu, zarówno w porze dziennej, jak i nocnej. Kryterialne izofony równoważnego poziomu dźwięku dla obszarów zabudowy zagrodowej 55 dB dla pory dziennej i 45 dB dla pory nocnej nie obejmują obszarów chronionych akustycznie. Spodziewany poziom hałasu na terenie najbliższej zabudowy mieszkalnej na wysokości 4 m wynosi 45,8 dB w porze dziennej i 44,2 dB w porze nocnej. W w raporcie stwierdzono, że poziom hałasu emitowanego do środowiska przez projektowane przedsięwzięcie budowy 6 chlewni na działce nr [...] w m. K. gm. Z. nie pogorszy w sposób znaczący, tzn. ponadnormatywny, istniejących warunków akustycznych w środowisku. Z raportu wynika, że nie zostaną przekroczone normy hałasu określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (t.j. Dz. U. z 20I4r. poz. 112 ze zm.).
Kolegium ustaliło również, że funkcjonowanie przedmiotowego przedsięwzięcia wiązać się będzie z powstawaniem odpadów. Organ ocenił, że raport rzetelnie analizuje gospodarkę odpadami, wskazując w formie tabelarycznej na rodzaj powstałych przy inwestycji odpadów oraz przewidywany sposób postępowania z odpadami. W raporcie wskazano na obowiązki wytwarzającego odpady (inwestora) polegające na prowadzeniu ich ilościowej i jakościowej ewidencji zgodnie z przyjętą klasyfikacją odpadów i katalogiem odpadów oraz rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 12 grudnia 2014 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych na potrzeby ewidencji odpadów. Wskazano, że gospodarka odpadami na terenie analizowanej fermy trzody chlewnej i brojlerów w m. Kosemin nie spowoduje zagrożenia dla środowiska. Sposób gospodarki odpadami w ocenianych chlewniach w skumulowanym oddziaływaniu z istniejącymi kurnikami będzie zgodny z ustawą o odpadach, właściwie zabezpieczy środowisko gruntowo-wodne oraz zapewni odpowiedni komfort sanitarny w otoczeniu obiektu.
Odnośnie zaś ochrony środowiska gruntowo-wodnego na etapie eksploatacji przedmiotowej inwestycji Kolegium powołało, że wprowadzono warunki dotyczące źródła poboru wody oraz ograniczenia ilości jej zużycia, a także sposobu zagospodarowania ścieków oraz wód opadowych i roztopowych. W raporcie ooś wskazano, że pobór wody prowadzony będzie z gminnej sieci wodociągowej na cele bytowe, natomiast na cele technologiczne z planowanego ujęcia własnego. Uznano, że z uwagi na brak innych ujęć prowadzących pobór wód z tej samej warstwy wodonośnej nie wystąpią oddziaływania skumulowane związane z poborem wód. Przeprowadzona w raporcie ooś analiza oddziaływani w zakresie gospodarki wodno- ściekowej i ochrony wód wykazała, że przy zachowaniu warunków określonych w sentencji niniejszej decyzji (w ślad za sentencją postanowienia RDOŚ), eksploatacja przedmiotowej inwestycji nie będzie miała negatywnego wpływu również na środowisko gruntowo-wodne oraz wody powierzchniowe i podziemne.
Kolegium oceniło, że raport spełnia wymagania zakreślone w art. 66 ust. 1 pkt 8 ustawy, albowiem zawiera opis przewidywanych znaczących oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko, obejmujący bezpośrednie, pośrednie, wtórne, skumulowane, krótko-, średnio- i długoterminowe, stałe i chwilowe oddziaływania na środowisko, wynikające z istnienia przedsięwzięcia, wykorzystywania zasobów środowiska oraz emisji. W raporcie stwierdzono również brak skumulowanego oddziaływania przedsięwzięcia czym wypełniono obowiązki zakreślone w art. 66 ust. 1 pkt 3b ustawy.
Kolegium powołało, że w raporcie zanalizowano również wpływ inwestycji na ludzi (pkt 8.2.6.), na klimat (pkt 8.2.7.), na krajobraz, dobra materialne, dziedzictwo kulturowe oraz zabytki (pkt 8.2.8.), na rośliny, grzyby i siedliska przyrodnicze (pkt 8.2.9.), a także na faunę (pkt 8.2.10.). Z wniosków raportu wynika, że w normalnych warunkach eksploatacji przedsięwzięcia nie wystąpią ponadnormatywne uciążliwości dla wszystkich komponentów środowiska i warunków życia ludzi oraz nie zostaną naruszone interesy osób trzecich. Realizacja i funkcjonowanie planowanego przedsięwzięcia w żaden sposób nie naruszy ustaleń i zakazów dla Obszaru Chronionego Krajobrazu "[...]". Powołano, że rozporządzenie Wojewody, ustalające ten OCK, mimo ogólnego zakazu realizacji na jego terenie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, wyłącza z niego przedsięwzięcia związane z rolnictwem, a planowana budowa chlewni jest takim przedsięwzięciem. Projektowane przedsięwzięcie nie będzie miało wpływu również na obszar NATURA 2000 i zresztą o znikomym wpływie na środowisko przyrodnicze świadczy załączona do akt waloryzacja przyrodnicza. Kolegium ustaliło, że biorąc pod uwagę lokalizację i brak ingerencji w cenne przyrodniczo tereny, uznać należy, że realizacja przedmiotowej inwestycji zarówno w sposób bezpośredni, jak również pośredni nie będzie skutkowała wystąpieniem negatywnych oddziaływań dla prawidłowego funkcjonowania gatunków roślin i zwierząt oraz ich siedlisk, będących przedmiotem ochrony ww. obszarze Natura 2000, a więc przedsięwzięcie nie wpłynie znacznie negatywnie na etapie realizacji i eksploatacji na środowisko przyrodnicze, a raport wraz z waloryzacją przyrodniczą spełnia wymogi określone w art. 66 ust. 1 pkt 7 ustawy.
SKO uznało, że przedłożony w sprawie raport spełnia warunek z art. 66 ust. 1 pkt 9) i wskazania co do działań mających zminimalizować wpływ inwestycji na środowisko opisany został w kolejnych punktach raportu. Powołano, że wskazania odnoszą się co prawda do wpływu wariantu inwestorskiego, niemniej z racji na zbieżność z racjonalnym wariantem alternatywnym co do wpływu przedsięwzięcia na środowisko - różnice dotyczą jedynie oddziaływania na zanieczyszczenie powietrza- to Kolegium oceniło, że słusznie przyjęto, że wariant alternatywny jest najkorzystniejszy dla środowiska.
Kolegium uznało, że raport spełnia też pozostałe wymogi co do treści wskazane w art. 66 ust. 1 pkt 11, 12, 13,14, 16, 17, 18, 19 i 20 ustawy, a więc zawiera porównanie proponowanej technologii z technologią spełniającą wymagania, o których mowa w art. 143 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (pkt 12 raportu); wyjaśnia, że dla przedmiotowej inwestycji nie ma konieczności ustanawiania obszaru ograniczonego użytkowania (pkt 13 raportu), przedstawia zagadnienia w formie graficznej i kartograficznej. W raporcie odniesiono się także do monitoringu jakości środowiska, który z uwagi na charakter inwestycji nie jest wymagany, wskazując jednocześnie na koniczność prowadzenia monitoringu technologicznego w zakresie prowadzenia pomiaru i rejestru ilości pobieranej wody, ilości wywożonych do oczyszczalni ścieków, ewidencji odpadów, ewidencji ilości gnojowicy i obornika, ilości zużytej paszy i surowców do produkcji oraz energii elektrycznej, rejestru ilości substancji pyłowo-gazowych emitowanych do powietrza, ewidencji zużycia energii elektrycznej (pkt 10 raportu). Powołano, że autor raportu wskazał na trudności jakie napotkał opracowując raport (pkt 15 raportu), zamieścił streszczenie raportu w języku niespecjalistycznym (pkt 18 raportu); podał nazwiska osób sporządzających raport i załączniki, a także źródła informacji stanowiące podstawę do sporządzenia raportu (pkt 2.2 i pkt 2.3. raportu)
Kolegium oceniło, że raport wraz z uzupełnieniami zawiera wystarczającą analizę możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem (art. 66 ust. 1 pkt 15 ustawy). Powołano, że początkowo w pkt 14 raportu ooś biegły przewidywał, że z uwagi na korzystne wyniki przeprowadzonej analizy oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko nie ma uzasadnionych podstaw do protestów i konfliktów społecznych. Dopuszczalny stopień oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, oraz korzystna lokalizacja projektowanych chlewni w stosunku do najbliższej istniejącej zabudowy zagrodowej, biorąc pod uwagę odległość min, ok. 250 m i przeważające kierunki wiatru z zachodu, powinny wyeliminować możliwość zaistnienia uzasadnionych protestów i konfliktów społecznych. Jego zdaniem nie ma również obiektywnych przesłanek natury zdrowotnej do wystąpienia konfliktów społecznych. Wskazano jednak, że w toku postępowania społeczność lokalna zaprotestowała, kategorycznie opowiadając się przeciwko inwestycji. Głównym czynnikiem konfliktogennym okazała się obawa o emisję odorów i negatywny wpływ inwestycji na zdrowie. SKO wskazało, że zagadnienie oddziaływania odorowego zostało omówione w raporcie w pkt 8.2.3. Kolegium oceniło, że stężenie odorantów nie przekroczy dopuszczalnych norm, ani progu wyczuwalności węchowej poza terenem inwestycji, zaś w toku postępowania nie przedłożono żadnego dowodu podważającego tą tezę. Wskazano, że brak również przesłanek uzasadniających zastrzeżenia do tej części raportu. SKO zauważyło, że zapachy, pomimo że mogą być uciążliwe, nie mogą być badane, gdyż na chwilę obecną nie istnieją normy prawne, które by się do nich odnosiły. W takiej sytuacji za kryterium oceny przyjmuje się średnioroczne i godzinowe stężenia amoniaku i siarkowodoru w powietrzu. Powołano, że z raportu ooś wynika, że emisje te nie będą powodować przekroczenia dopuszczalnych wartości odniesienia w powietrzu oraz dopuszczalnych częstotliwości przekroczeń określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska poza terenem, do którego inwestor posiada tytuł prawny, oraz że będą dotrzymane standardy jakości powietrza określone w rozporządzeniu z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2012 r. poz. 1031), a w związku tym spełnione będą wymagania w zakresie ochrony powietrza określone w przepisach prawa. Kolegium oceniło, że z uwagi na okoliczność, że spełnione będą kryteria jakości środowiska wpływ projektowanej inwestycji na zdrowie ludzi (mieszkańców pobliskiego otoczenia i ewentualnych pracowników) będzie nieistotny. Inwestycja będzie realizowana na terenie przeznaczonym do produkcji rolnej, w odpowiedniej odległości od obszarów chronionych zabudowy mieszkalnej.
SKO wskazało, że zgodnie z przepisami ustawy społeczeństwo było właściwe informowane o toczącym się postępowaniu poprzez obwieszczenia i zawiadomienia w tym w szczególności o udziale społeczeństwa przed wydaniem decyzji. Jednocześnie powołano, że w toku postępowania przed Kolegium pomimo informowania społeczeństwa o każdej czynności, nie wpłynęły żadne istotne, mające wpływ na wynik sprawy uwagi i wnioski. Kolegium zauważyło, że w przedmiotowej sprawie nie przedłożono kontrraportu a więc brak jest podstaw do uznania, że przedłożony przez inwestora raport nie spełnia wymogów formalnych (ustawowych) oraz nie został sporządzony w sposób rzetelny, zaś jego wnioski nie są logiczną konsekwencją wywodów w nim zawartych. W ocenie Kolegium nie można uznać zarzutów za zasadne bez dowodów przeciwstawnych, zwłaszcza że raport podlegał ocenie specjalistycznego organu uzgadniającego (RDOŚ i PPIS) i nie został przez te organy zakwestionowany. Powołano, że w tej sytuacji raport przedłożony w sprawie musiał zostać przyjęty przez Kolegium jako podstawowy dowód w postępowaniu w sprawie o wydanie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia. Kolegium oceniło, że przedłożony w przedmiotowym postępowaniu raport wraz z uzupełnieniami został sporządzony prawidłowo i odniósł się do wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją przedsięwzięcia. Właściwie charakteryzuje planowane przedsięwzięcie i zawiera wymagane ustawowe elementy opisane powyżej, uwzględniające jego specyfikę. Nie ma zatem podstaw, by odmówić mu waloru wiarygodności i mocy dowodowej. Raport został sporządzony przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia, bowiem sporządził go biegły z listy Wojewody [...] w zakresie sporządzania ocen oddziaływania na środowisko. W świetle powyższych okoliczności Kolegium przyjęło, że z przedstawionego raportu wynika, że przedsięwzięcie na żadnym z etapów inwestycyjnych (budowa, eksploatacja, likwidacja) nie wpłynie w znaczącym stopniu na pogorszenie się stanu środowiska i nie ma przeciwwskazań do jego realizacji w proponowanym zakresie, a przewidywane działania minimalizujące szkodliwe oddziaływanie na środowisko zebrano i opisano w pkt 11 raportu. W konkluzji SKO wskazało, że wobec właściwie prowadzonego postępowania, przy zapewnieniu udziału w nim społeczeństwa, mając na uwadze, że przesłanki odmowy ustalenia uwarunkowań środowiskowych nie zaktualizowały się, należało wydać decyzję reformatoryjną. Powołano, że z uwagi na stwierdzony brak konfliktów społecznych w j decyzji nie zalecono wykonania analizy porealizacyjnej określonej w art. 82 ust. 1 pkt 5 ustawy.
Kolegium nie stwierdziło również konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy, biorąc pod uwagę w szczególności następujące okoliczności: 1) posiadane na etapie wydawania postanowienia dane na temat przedsięwzięcia i elementów przyrodniczych środowiska objętych zakresem przewidywanego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko pozwalają wystarczająco ocenić jego oddziaływania na środowisko i ustalić warunki jego realizacji; 2) ze względu na rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia oraz jego powiązania z innymi przedsięwzięciami nie stwierdzono obecnie możliwości ponadnormatywnego kumulowania się oddziaływań tego przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami zlokalizowanymi poza terenem inwestycyjnym; 3) nie stwierdzono możliwości negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszary Natura 2000 oraz pozostałe formy ochrony przyrody. Ponadto ze względu na charakter planowanego przedsięwzięcia, a także jego lokalizację nie stwierdzono możliwości wystąpienia transgranicznego oddziaływania.
SKO stwierdziło, że wobec braku przewidzianych w ustawie przesłanek negatywnych do wydania decyzji powołanych na wstępie uzasadnienia oraz bacząc na preferencję ustawodawcy do określania uwarunkowań środowiskowych w formie decyzji orzeczono reformatoryjnie, mając przy tym w szczególności na względzie brak jakichkolwiek dowodów co do twierdzeń organu I instancji uzasadniających wydanie decyzji odmownej, jak również rzetelnych uwag społeczeństwa, które jedynie wyrażało sprzeciw wobec inwestycji.
Tożsame skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wnieśli K. C. oraz A. i E. S., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżących. Rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy tj.:
- art. 80 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b tiret pierwsze w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 5 i 6 oraz 6a ustawy z dnia 3 października 2008 r o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, poprzez wydanie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego pomimo braku w raporcie o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie 6 chlewni rusztowych o liczbie stanowisk 990 sztuk każda wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą na terenie działki nr ew. [...] w miejscowości K. gmina Z. rzetelnej analizy wszystkich trzech wariantów o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5,6 oraz 6 a ustawy ooś i praktycznie braku racjonalnego wariantu alternatywnego dla planowanego przedsięwzięcia;
- art. 80 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b tiret pierwsze w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 5 oraz 6a pkt a ustawy ooś poprzez wydanie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego pomimo niezawarcia w raporcie analizy uciążliwości planowanej inwestycji w postaci nieprzyjemnego zapachu – odoru, w tym skumulowanego odoru z sąsiednią inwestycją na przedmiotowej działce, gdzie obok 6 chlewni będzie dodatkowo zlokalizowanych także 6 kurników, na budowę których zostało wydane pozwolenie na budowę. Raport, który powinien kierować się zasadą przezorności i stanowiący dowód w ocenie nie zawiera procedur eliminacji uciążliwości zapachowych i hałasu dla mieszkańców najbliżej usytuowanych, a prawna ochrona zdrowia i życia ludzi są wartościami nadrzędnymi;
- art. 80 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b tiret pierwsze w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 8 ustawy ooś poprzez wydanie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego pomimo pominięcia w raporcie analizy prognozowanych oddziaływań skumulowanych;
- art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego żebranego w sprawie, w szczególności oparcie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego wyłącznie na twierdzeniach zawartych w raporcie oraz nieuwzględnienie merytorycznych uwag i wniosków wnoszonych przez lokalną społeczność w toku postępowania, a także przyjęcie za udowodnione kluczowych okoliczności jedynie na podstawie raportu.
W uzasadnieniu stanowiska skarżący zarzucili, że w raporcie nie przedstawiono trzech wariantów realizacji przedsięwzięcia, brak jest analizy prognozowanych oddziaływań skumulowanych na środowisko w związku z planowaną budową sześciu budynków inwentarskich – kurników do chowu kurcząt na tej samej działce. Powołano, że brak norm prawnych określających standardów zapachowych instalacji nie może stanowić uzasadnienia dla odstąpienia od stosowania zasady przezorności w kontekście potencjalnego ryzyka związanego z wystąpieniem bezpośredniego i pośredniego wpływu przedsięwzięcia na środowisko oraz życie i zdrowie ludzi. Ponadto organowi odwoławczemu zarzucono pominięcie protestu lokalnej społeczności wobec planowanego przedsięwzięcia z uwagi na generowanie dużych ilości uciążliwych substancji odorowych pochodzących z budynków inwentarskich jak również zwiększoną ilość gryzoni, stwarzających zagrożenie sanitarno-epidemiologiczne.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargi nie zasługują na uwzględnienie ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) - dalej jako p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd, dokonując kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego uznał, że skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Przedmiotem niniejszego postępowania jest ocena prawidłowości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2020 r., którą uchylono decyzję Wójta Gminy Z. z dnia [...] czerwca 2018 r. o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań i ustalono środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie 6 chlewni rusztowych o liczbie stanowisk 990 sztuk każda wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą w miejscowości K. gm. Z., dz. nr ew. [...].
Podstawą materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia były przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1405 ze zm., określanej dalej "ustawa ooś.").
W myśl art. 71 ust. 2 ww. ustawy uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wymagane jest dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się na wniosek podmiotu, planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia (art. 73 ust. 1 ustawy ooś). Częścią postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Zgodnie z art. 62 ust. 1 ustawy ooś w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia: 1) bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na: a) środowisko oraz ludność, w tym zdrowie i warunki życia ludzi, b) dobra materialne, c) zabytki, ca) krajobraz, w tym krajobraz kulturowy, d) wzajemne oddziaływanie między elementami, o których mowa w lit. a-ca, e) dostępność do złóż kopalin; 1a) ryzyko wystąpienia poważnych awarii oraz katastrof naturalnych i budowlanych; 2) możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko; 3) wymagany zakres monitoringu.
Przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko ustawodawca obligatoryjnie wymaga w przypadku realizacji planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy ooś).
Jak słusznie ustalił organ planowane przedsięwzięcie należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy ooś oraz § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 71). Zgodnie § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839) do przedsięwzięć, w przypadku których przed dniem wejścia w życie rozporządzenia wszczęto i nie zakończono przynajmniej jednego z postępowań w sprawie decyzji, zgłoszeń i uchwał, o których mowa w art. 71 ust. 1 oraz art. 72 ust. 1-1 b ustawy ooś, stosuje się przepisy dotychczasowe. W przedmiotowej sprawie procedowanie rozpoczęło się przed dniem wejścia w życie przepisów rozporządzenia z dnia 10 września 2019 r., a więc należy stosować przepisy dotychczasowe, obowiązujące na mocy rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 roku.
W przypadku przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, stosownie do treści art. 74 ust. 1 pkt 1 ustawy ooś, do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach należy dołączyć m.in. raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
Wymaganą treść raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określono w art. 66 ustawy ooś. Powinien on w szczególności zawierać: 1) opis planowanego przedsięwzięcia, a w szczególności: a) charakterystykę całego przedsięwzięcia i warunki użytkowania terenu w fazie budowy i eksploatacji lub użytkowania, w tym w odniesieniu do obszarów szczególnego zagrożenia powodzią w rozumieniu art. 16 pkt 34 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, b) główne cechy charakterystyczne procesów produkcyjnych, c) przewidywane rodzaje i ilości emisji, w tym odpadów, wynikające z funkcjonowania planowanego przedsięwzięcia (art. 61 ust. 1 pkt 1 lit. a-c ustawy ooś); 2) opis elementów przyrodniczych środowiska objętych zakresem przewidywanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, w tym elementów środowiska objętych ochroną na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody oraz korytarzy ekologicznych w rozumieniu tej ustawy (art. 61 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy ooś); 3) informacje na temat powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych, zrealizowanych lub planowanych, dla których wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem (art. 61 ust. 1 pkt 3b ustawy ooś); 4) opis przewidywanych skutków dla środowiska w przypadku niepodejmowania przedsięwzięcia, uwzględniający dostępne informacje o środowisku oraz wiedzę naukową (art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy ooś); 5) opis wariantów uwzględniający szczególne cechy przedsięwzięcia lub jego oddziaływania, w tym: a) wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego, b) racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska - wraz z uzasadnieniem ich wyboru (art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy ooś); 6) określenie przewidywanego oddziaływania analizowanych wariantów na środowisko, w tym również w przypadku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej i katastrofy naturalnej i budowlanej, na klimat, w tym emisje gazów cieplarnianych i oddziaływania istotne z punktu widzenia dostosowania do zmian klimatu, a także możliwego transgranicznego oddziaływania na środowisko, a w przypadku drogi w transeuropejskiej sieci drogowej, także wpływu planowanej drogi na bezpieczeństwo ruchu drogowego (art. 61 ust. 1 pkt 6 ustawy ooś); 7) porównanie oddziaływań analizowanych wariantów (art. 61 ust. 1 pkt 6a ustawy ooś); 8) uzasadnienie proponowanego przez wnioskodawcę wariantu (art. 61 ust. 1 pkt 7 ustawy ooś); 8) opis metod prognozowania zastosowanych przez wnioskodawcę oraz opis przewidywanych znaczących oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko, obejmujący bezpośrednie, pośrednie, wtórne, skumulowane, krótko-, średnio- i długoterminowe, stałe i chwilowe oddziaływania na środowisko, wynikające z istnienia przedsięwzięcia, wykorzystywania zasobów środowiska, emisji (art. 61 ust. 1 pkt 8 ustawy ooś); 9) opis przewidywanych działań mających na celu unikanie, zapobieganie, ograniczanie lub kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko, w szczególności na formy ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, w tym na cele i przedmiot ochrony obszaru Natura 2000, oraz ciągłość łączących je korytarzy ekologicznych, wraz z oceną ich skuteczności odpowiednio na etapach realizacji, eksploatacji i likwidacji przedsięwzięcia (art. 61 ust. 1 pkt 9 ustawy ooś); 10) analizę możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem (art. 61 ust. 1 pkt 15 ustawy ooś); 11) wskazanie trudności wynikających z niedostatków techniki lub luk we współczesnej wiedzy, jakie napotkano, opracowując raport (art. 61 ust. 1 pkt 17 ustawy ooś); 12) źródła informacji stanowiące podstawę do sporządzenia raportu (art. 61 ust. 1 pkt 20 ustawy ooś).
Gdy ocena oddziaływana przedsięwzięcia na środowisko jest przeprowadzana w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ zobowiązany jest uzgodnić warunki realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska (art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy ooś).
Zauważyć należy, że w odniesieniu do przedmiotowego przedsięwzięcia, Kolegium prowadziło ponownie postępowanie odwoławcze w sprawie w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lutego 2019 roku sygn. akt IV SA/Wa 3217/18, mocą którego - po rozpatrzeniu skargi W. A. - uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2018 r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy Z. z dnia [...] czerwca 2018 r. znak: [...] odmawiającą określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia pn. "Budowa 6 chlewni rusztowych o liczbie stanowisk 990 sztuk każda wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą w miejscowości K. gm. Z., dz. nr ew. [...]".
Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
W przedmiotowej sprawie, jak słusznie powołało Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, organ administracji zobowiązany był więc do uwzględnienia stanowiska wyrażonego w wyroku WSA w Warszawie z dnia 20 lutego 2019 r. w sprawie IV SA/Wa 3217/18.
W ocenie Sądu Kolegium w sposób prawidłowy ustaliło stan faktyczny sprawy i dokonało właściwej jego oceny. Sąd w całości podziela ustalenia i ocenę sprawy przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz wstępnej części uzasadnienia i przyjmuje je za własne, co czyni zbędnym ich ponowne przytaczanie. Niewątpliwie przy ponownym rozpoznaniu sprawy Kolegium było związane oceną prawną wyrażoną w wyroku WSA w Warszawie z dnia 20 lutego 2019 r., w przedmiotowej sprawie nie uległy zmianie przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie, nie zmienił się również stan faktyczny sprawy.
Odnosząc się do zarzutów skarg, to w ocenie Sądu zaskarżona decyzja Kolegium nie narusza prawa, a sformułowane zarzuty są bezzasadne. Podkreślić jeszcze raz należy, że orzekając ponownie SKO było zobowiązane do zrealizowania wytycznych wyrażonych w uzasadnieni wyroku WSA z dnia 20 lutego 2019 r., jak również było związane oceną prawną wyrażoną przez Sąd.
Mianowicie w uzasadnieniu wyroku z dnia 20 lutego 2019 r. WSA wskazał, że w ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ odwoławczy uwzględni, że inwestor uczynił zadość wymogowi przedstawienia opisu racjonalnego wariantu alternatywnego i określenia przewidywanego oddziaływania tego wariantu na środowisko. WSA polecił również dokonanie merytorycznej oceny raportu oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko oraz jego uzupełnień wraz z zaproponowanymi przez inwestora rozwiązaniami ograniczającymi negatywne oddziaływania na środowisko, w tym możliwych uciążliwości odorowych. Równocześnie Sąd nie podzielił oceny materiału dowodowego przedstawionej przez organy administracji obu instancji i uznał, że analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że inwestor zawarł w raporcie oddziaływania na środowisko oraz jego uzupełnieniach zarówno analizę uciążliwości odorowych jak i przedstawił racjonalny wariant alternatywny oraz ocenę jego wpływu na środowisko i życie ludzi.
Analiza zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że wbrew zarzutom skargi zasadna jest ocena Kolegium, że przedłożony w toku postępowania raport zawiera szczegółowe ustalenia dotyczące wpływu inwestycji na otoczenie zarówno w fazie budowy, eksploatacji, jak i likwidacji. Sąd podziela ocenę organu odwoławczego, że przedłożony raport został sporządzony prawidłowo i odniósł się do wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją przedsięwzięcia. Raport właściwie charakteryzuje planowane przedsięwzięcie i zawiera wymagane ustawowe elementy Podkreślić należy, że w toku postępowania nie złożono żadnego przeciwdowodu, na podstawie którego można byłoby zakwestionować raport pod względem merytorycznym. Jak słusznie zauważyło Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, raport został sporządzony przez osobę uprawnioną, posiadającą wiedzę specjalistyczną z zakresie ochrony środowiska. Raport był kilkakrotnie uzupełniany przez inwestora w trakcie prowadzonego postępowania. Wbrew zarzutom skargi, raport zawiera analizy uciążliwości planowanej inwestycji w postaci nieprzyjemnego odoru, w tym skumulowanego odoru z sąsiednią inwestycją. Z treści raportu wynika jednoznacznie, że jego autor przeprowadził analizy przy przyjęciu funkcjonowania obecnie budowanej inwestycji dotyczącej 6 kurników i raport zawiera analizę oddziaływania odorowego, przeprowadzonego w ramach obowiązujących uregulowań prawnych.
W uzasadnieniu wyżej powoływanego wyroku WSA wskazał, m.in. że "Analiza akt sprawy, w tym uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi bowiem do wniosku, że inwestor zawarł w raporcie oddziaływania na środowisko oraz jego uzupełnieniach zarówno analizę uciążliwości odorowych, jak i przedstawił racjonalny wariant alternatywny oraz ocenę jego wpływu na środowisko i życie ludzi." (...) "na stronach 50-51 raportu dokonano analizy oddziaływania odorowego planowanego przedsięwzięcia. Ustalono, że podstawowe składniki odorotwórcze, tj. amoniak i siarkowodór emitowane z chlewni, a także z kurników (posadowionych na tej samej działce inwestora), będą spełniać wartości odniesienia w powietrzu z dużą rezerwą. Autor raportu stwierdził, że próg wyczuwalności węchowej tych substancji nie zostanie przekroczony, a stężenia tych substancji będą znacznie niższe od dopuszczalnego limitu, co oznacza, że przedsięwzięcie nie powinno być uciążliwe zapachowo dla otoczenia. Ponadto, przewidziano zobowiązanie inwestora do wykonania nasadzeń roślinności zimozielonej wokół terenu fermy, a także stosowania w czasie eksploatacji chlewni rozwiązań i działań w zakresie ograniczenie emisji odorów proponowanych w "Kodeksie przeciwdziałania uciążliwości odorowej". (...) "W polskim systemie prawnym nie obowiązują jak dotąd normy prawne, które odnosiłyby się do zapachów. W takiej sytuacji za kryterium oceny w tym zakresie, przyjmuje się średnioroczne i godzinowe stężenie amoniaku i siarkowodoru. W polskim systemie prawnym rodzaje substancji wprowadzanych do powietrza i ich dopuszczalne poziomy zostały określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. poz. 1031) oraz w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. Nr 16, poz. 87). W drugim z wymienionych aktów wykonawczych określono wartości odniesienia m.in. dla amoniaku i siarkowodoru, ale także dla części substancji, co do których w ocenie organu odwoławczego, zabrakło w raporcie analizy oddziaływania na środowisko, w tym dla węglowodorów alifatycznych, węglowodorów aromatycznych, dwutlenku siarki, tlenku węgla. Organ odwoławczy nie wziął pod uwagę i nie odniósł się do analizy uciążliwości dla powietrza związanych z emisją wymienionych substancji przez planowaną instalację, która to analiza znalazła się w raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (na stronach 48-50), przed omówieniem uciążliwości odorowych, gdzie stwierdzono, że nie dojdzie do przekroczenia wartości dopuszczalnych. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ drugiej instancji dokona merytorycznej oceny raportu oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko oraz jego uzupełnień wraz zaproponowanymi przez inwestora rozwiązaniami ograniczającymi negatywne oddziaływania na środowisko, w tym możliwe uciążliwości odorowe. Nie ma przy tym w aktualnym stanie prawnym i na obecnym etapie postępowania podstaw do zobowiązywania inwestora do przedstawienia kolejnych uzupełnień i kompleksowych ustaleń, czy analiz naukowych. Należy bowiem dokonać oceny wpływu na środowisko w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy i obowiązujące przepisy prawa. Trzeba przy tym podkreślić, że warunki realizacji przedsięwzięcia zostały uzgodnione w toku postępowania z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska, który w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] lipca 2017 r. ([...]) stwierdził, że jakkolwiek obecnie brak jest aktów prawnych regulujących kwestię uciążliwości odorowej, to przeprowadzona ocena oddziaływania planowanej inwestycji na powietrze wykazała, że na etapie eksploatacji przedmiotowego przedsięwzięcia poziomy substancji odorotwórczych, takich jak amoniak i siarkowodór, pochodzących z procesu technologicznego, nie spowodują przekroczenia aktualnie obowiązujących norm w tym zakresie. Organ współdziałający stwierdził, że z przedłożonej dokumentacji wynika, iż planowana inwestycja nie będzie powodowała istotnego oddziaływania na klimat."
Biorąc pod uwagę powyższe, a także analizując zaskarżoną decyzję stwierdzić należy, że organ w toku ponownego rozpoznania sprawy dogłębnie zbadał zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i nałożył na inwestora szereg obowiązków, które zapobiegać mają rozprzestrzenianiu się odorów. Podzielić należy ocenę organu, że przy przestrzeganiu warunków określonych w decyzji, działalność projektowanego przedsięwzięcia nie będzie uciążliwa pod względem zanieczyszczenia powietrza, w tym zanieczyszczenia odorami, ponieważ emisje te nie będą powodować przekroczenia wartości odniesienia w powietrzu oraz dopuszczalnych częstotliwości przekroczeń określonych w odpowiednich przepisach. Jak wynika z raportu, największa koncentracja substancji powodujących uciążliwości odorowe będzie występowała tylko w bezpośredniej bliskości budynków inwentarskich i nie wykroczy poza obszar działki inwestycyjnej. Również organ analizował sposób zagospodarowania gnojowicy i uciążliwości zapachowych z tym związanych, jak również uciążliwości hałasowych. Co istotne w sprawie nie przedłożono żadnego przeciwdowodu, pozwalającego na zakwestionowanie poczynionych przez organ ustaleń i ocen. Natomiast sam protest lokalnej społeczności co do realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia nie może podważać danych wynikających z opracowanego raportu. Wbrew zarzutom skargi, organ zagwarantował społeczeństwu udział w prowadzonym postępowaniu, zgodnie z przepisami ustawy ooś; społeczeństwo było informowane o przebiegu i wynikach postępowania. Na żadnym etapie nie zostały złożone dowody pozwalające na zakwestionowanie merytorycznej treści raportu. Stanowisko lokalnej społeczności zostało wzięte pod uwagę przez organ przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, albowiem w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ odnosił się do treści raportu w zakresie konfliktów społecznych, jak również przedstawiał stanowisko mieszkańców w zakresie ich protestów. Jednak podzielić należy ocenę organu, że skoro materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wskazuje, że chlewnie nie będą przekraczać norm emisyjnych, i to również w zakresie skumulowanego oddziaływania z 6 budowanymi kurnikami, to same sprzeciwy lokalnej ludności nie mogą stanowić podstawy do wydania decyzji odmownej co do realizacji przedsięwzięcia. Z tych względów nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., art. 80 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b tiret pierwsze w związku z art. 66 ust. 1 pkt 5 oraz 6a pkt. a ustawy ooś i art. 80 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 85 ust. 2 pkt. 1 lit b tiret pierwsze w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 8 ustawy ooś.
W sprawie nie doszło również do naruszenia art. 80 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b tiret pierwsze w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 5 i 6 oraz 6a ustawy ooś. W tym zakresie zwrócić należy uwagę, że organ ponownie rozpoznając sprawę związany był oceną przedstawioną w wyroku WSA z dnia 20 lutego 2019 r. Mianowicie w uzasadnieniu ww. wyroku WSA wskazał m.in. "Nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy także stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], że inwestor w istocie nie przedstawił i nie dokonał analizy oddziaływania na środowisko i zdrowie ludzi racjonalnego wariantu alternatywnego. Jak wynika z raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (str. 69), jako racjonalny wariant alternatywny realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia, przedstawiono wariant polegający na zastosowaniu odmiennej technologii chowu trzody chlewnej – systemu ściółkowego zamiast sytemu rusztowego. W wariancie alternatywnym, przy systemie ściółkowym, zamiast gnojowicy powstaje obornik, natomiast w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2017 r. sygn. akt II OSK 1488/15, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 maja 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 745/18), że w przypadku chowu tuczników metoda ściółkowa i rusztowa oznaczają dwa różne warianty przedsięwzięcia, a chów jedną metodą może stanowić wariant alternatywny wobec chowu przy zastosowaniu drugiej technologii (vide wyrok NSA z dnia 22 lutego 2017r., sygn. akt II OSK 1488/15). Sąd w pełni podziela to stanowisko, a tym samym jako błędny ocenia wniosek organu administracji, że przedstawienie przez inwestora racjonalnego wariantu alternatywnego realizacji przedsięwzięcia było tylko pozorne, czy iluzoryczne. Na str. 69 i nast. raportu znalazła się szczegółowa analiza oddziaływania tego wariantu na środowisko oraz porównanie oddziaływania obu wariantów na środowisko, w tym w zakresie emisji amoniaku i siarkowodowu. Wbrew ocenie organu odwoławczego, zawartej na stronie 14 uzasadnienia zaskarżonej decyzji, z zawartych w raporcie informacji nie wynika, że wariant inwestorski i racjonalny wariant alternatywny w taki sam sposób oddziałują na środowisko oraz życie ludzi. Różne są chociażby wielkości emisji amoniaku: niższa w wariancie inwestorskim i wyższa w wariancie alternatywnym (str. 72 raportu). Trzeba ponadto zauważyć, że w odpowiedzi na wezwanie z dnia 22 grudnia 2017 r. inwestor, w uzupełnieniu raportu ze stycznia 2018 r., zaproponował dodatkowe rozwiązania techniczne, w tym zastosowanie wzmiankowanej już pokrywy pływającej oraz wyraził zgodę na realizację przedsięwzięcie w tym wariancie.
W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ odwoławczy uwzględni zatem, że inwestor uczynił zadość wymogowi przedstawienia opisu racjonalnego wariantu alternatywnego i określenia przewidywanego oddziaływania tego wariantów na środowisko."
W tym miejscu podkreślić należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. WSA rozpoznając sprawę i formułując wyrok z dnia 20 lutego 2019 r. uznał, że inwestor uczynił zadość wymogowi przedstawienia opisu racjonalnego wariantu alternatywnego i określenia przewidzianego oddziaływania tego wariantu na środowisko, jednocześnie oceniając, że błędna była ocena organu, że przedstawione przez inwestora racjonalnego wariantu alternatywnego realizacji przedsięwzięcia było pozorne czy iluzoryczne. Równocześnie WSA orzekając w sprawie nie zakwestionował i nie wskazał na istotne braki raportu w zakresie nieprzedstawienia trzeciego wariantu przedsięwzięcia. Mając powyższe na uwadze uznać należy, że prawidłowe jest stanowisko Kolegium, że w złożonym w sprawie raporcie przedstawiono wystarczającą ilość wariantów. Mianowicie z raportu i jego uzupełnień wynika, że w sprawie przedstawiono wariant inwestorski, racjonalny wariant alternatywny uzupełniony o rozwiązania technologiczne konieczne do zastosowania w zbiorniku gnojowicy oraz wariant alternatywny, który ostatecznie jako najmniej korzystny dla środowiska został odrzucony. Niewątpliwie wybrany został racjonalny wariant alternatywny bazujący na rozwiązaniach wariantu inwestorskiego, ale o lepszych walorach środowiskowych z uwagi na zastosowania pokrywy z keramzytu dla powietrza, który to wariant został rekomendowany, jako najbardziej korzystny dla środowiska. Podzielić należy ocenę Kolegium, że nie jest to wariant pozorny, tylko mający realny wpływ na zmniejszenie uciążliwości przedsięwzięcia na środowisko przy zachowaniu skali i charakteru planowanego zamierzenia inwestycyjnego. Tak więc prawidłowa jest ocena organu, że raport spełnia wymagania wskazane w art. 66 ust. 1 pkt 5 i 6a ustawy. Raport określa także przewidywane oddziaływania na środowisko analizowanych wariantów (pkt 7.2. w zw. z pkt 6.2. w zw. z pkt 8.4, pkt 7.3., pkt 7.4. wraz z uzupełnieniem do raportu), w tym w przypadku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej (pkt 9), a także możliwego transgranicznego oddziaływania na środowisko (pkt 16), a więc spełnia wymogi określone w art. 66 ust. 1 pkt 6 ustawy ooś.
Zauważyć również należy, że zgodnie z art. 3 pkt 50 Prawa ochrony środowiska zrównoważonym rozwojem jest rozwój społeczno-gospodarczy, w którym następuje proces integrowania działań politycznych, gospodarczych i społecznych, z zachowaniem równowagi przyrodniczej oraz trwałości podstawowych procesów przyrodniczych, w celu zagwarantowania możliwości zaspokajania podstawowych potrzeb poszczególnych społeczności lub obywateli zarówno współczesnego pokolenia, jak i przyszłych. W sprawie brak jest podstaw do twierdzenia, że w sprawie nie została uwzględniona zasada zrównoważonego rozwoju jak i zasada przezorności, w szczególności co do oddziaływania odorowego, tym bardziej, że w swym rozstrzygnięciu Kolegium było związane prawomocnym wyrokiem z dnia 20 lutego 2019 r. Ponadto wskazać należy, że w zaskarżonej decyzji środowiskowej, zgodnie z zaleceniami organu uzgadniającego, a także z uwzględnieniem zapisów raportu, zobowiązano inwestora do zastosowania wszelkich niezbędnych środków minimalizujących oddziaływanie inwestycji na środowisko.
Mając na względzie powyższe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny w oparciu o treść art. 151 p.p.s.a. skargi oddalił.