IV SA/Wa 2371/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2008-04-30
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
ochrona środowiskahałaslotniskoobszar ograniczonego użytkowaniarozporządzeniesamorząd terytorialnynieruchomościprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na rozporządzenie Wojewody Mazowieckiego tworzące obszar ograniczonego użytkowania dla lotniska, uznając je za zgodne z prawem pomimo zarzutów skarżącego dotyczących braku precyzji i naruszenia praw własności.

Skarżący Z. G. zakwestionował rozporządzenie Wojewody Mazowieckiego ustanawiające obszar ograniczonego użytkowania dla lotniska, zarzucając naruszenie zasad tworzenia przepisów, równości stron oraz ochrony własności. Wskazywał na nieprecyzyjne określenie granic, brak wskazania podmiotu odpowiedzialnego za odszkodowania oraz niewykonalność wymogów technicznych dotyczących izolacyjności akustycznej. Sąd, opierając się na wcześniejszych orzeczeniach NSA i WSA, oddalił skargę, stwierdzając, że rozporządzenie nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego nieważność, a kwestie odszkodowań i odpowiedzialności podmiotów regulowane są przepisami ustawy Prawo ochrony środowiska i należą do właściwości sądów powszechnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Z. G. na rozporządzenie Wojewody Mazowieckiego z dnia (...) sierpnia 2007 r. ustanawiające obszar ograniczonego użytkowania dla P. w W. Skarżący zarzucił naruszenie zasad tworzenia przepisów prawnych, konstytucyjnej zasady równości stron oraz ochrony własności, wskazując na brak jednoznacznego określenia podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowań lub wykupu nieruchomości, a także na niewykonalność wymogów technicznych dotyczących izolacyjności akustycznej. Sąd, analizując sprawę w kontekście wcześniejszych orzeczeń WSA i NSA dotyczących poprzedniego rozporządzenia w tej samej sprawie, uznał, że zaskarżone rozporządzenie nie narusza prawa w stopniu mogącym skutkować jego nieważnością. Sąd podkreślił, że kwestie odpowiedzialności za odszkodowania należą do właściwości sądów powszechnych i są regulowane przez art. 136 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, a rozporządzenie wojewody nie może wykraczać poza ustawowe upoważnienie. Zarzut dotyczący braku określenia terminów wykonania obowiązków przez mieszkańców również uznano za niezasadny w kontekście oceny legalności rozporządzenia. W odniesieniu do wymogów technicznych, sąd stwierdził, że ich spełnienie jest możliwe przy udziale specjalistów i nie rodzi negatywnych skutków prawnych dla skarżącego, zwłaszcza że rozporządzenie nie nakłada sankcji za ich niewykonanie. Sąd uznał, że rozporządzenie zostało wydane na podstawie art. 135 POŚ, a mimo pewnych uchybień formalnych (np. powołanie się na raport oddziaływania na środowisko, który sam w sobie nie stanowił podstawy), konieczność utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania wynikała z Przeglądu Ekologicznego, który wykazał przekroczenie norm hałasu. Ostatecznie, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, rozporządzenie nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego nieważność.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że rozporządzenie jest zgodne z ustawą Prawo ochrony środowiska, a kwestie odszkodowań i odpowiedzialności podmiotów należą do właściwości sądów powszechnych. Wymogi techniczne są wykonalne, a brak określenia terminów wykonania obowiązków nie wpływa na legalność rozporządzenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.o.a.r.w. art. 44 § ust. 1

Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o administracji rządowej w województwie

POŚ art. 135 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 Prawo ochrony środowiska

Podstawa do utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania, wymaga stwierdzenia, że mimo zastosowania dostępnych rozwiązań technicznych, technologicznych i organizacyjnych nie mogą być dotrzymane standardy jakości środowiska.

POŚ art. 135 § ust. 2

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 Prawo ochrony środowiska

Określa kwestie regulowane rozporządzeniem wojewody, nie wymieniając podmiotu odpowiedzialnego za wypłatę odszkodowania.

POŚ art. 136 § ust. 2

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 Prawo ochrony środowiska

Wskazuje podmiot zobowiązany do wypłaty odszkodowania lub wykupu nieruchomości.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi

Pomocnicze

POŚ art. 136 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 Prawo ochrony środowiska

Dotyczy możliwości dochodzenia odszkodowania w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości.

POŚ art. 129

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 Prawo ochrony środowiska

Określa 2-letni termin na dochodzenie odszkodowania.

POŚ art. 175 § ust. 6

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 Prawo ochrony środowiska

Dotyczy tworzenia map akustycznych przez administratorów lotnisk.

P.p.s.a. art. 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi

P.o.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.o.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi

Związanie sądu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu.

P.p.s.a. art. 134 § §1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi

Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, lecz rozstrzyga w granicach danej sprawy.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzut rażącego naruszenia podstawowych zasad tworzenia przepisów prawnych w zakresie wymogów izolacyjności akustycznej. Zarzut rażącego naruszenia konstytucyjnej zasady równości stron oraz ochrony własności na skutek braku jednoznacznego określenia podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowań lub wykupu nieruchomości. Zarzut rażącego naruszenia elementarnych zasad stanowienia przepisów wyrażający się brakiem określenia terminów wykonania nałożonych na mieszkańców obowiązków. Zarzut niewykonalności w praktyce przepisu dotyczącego izolacyjności akustycznej.

Godne uwagi sformułowania

Sąd związany był oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku WSA z dnia 31 marca 2004r. oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 listopada 2004r. Rozstrzygnięcie w tej kwestii przekraczałoby upoważnienie ustawowe. Brak takiego zapisu nie narusza interesu prawnego Z. G. Sąd w obecnym składzie nie widzi podstaw, aby zająć odmienne stanowisko w omawianym przedmiocie, niż poprzednio orzekające składy orzecznicze.

Skład orzekający

Anna Szymańska

przewodniczący

Małgorzata Miron

sprawozdawca

Marian Wolanin

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących tworzenia obszarów ograniczonego użytkowania wokół lotnisk, odpowiedzialności za odszkodowania oraz zakresu kontroli sądów administracyjnych nad aktami prawa miejscowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z poprzednimi orzeczeniami sądów administracyjnych w tej samej sprawie. Kwestie odpowiedzialności za odszkodowania należą do sądów powszechnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy konfliktu między rozwojem infrastruktury (lotnisko) a prawami właścicieli nieruchomości, co jest tematem często pojawiającym się w praktyce. Pokazuje złożoność procedur administracyjnych i rolę sądów w ich kontroli.

Lotnisko kontra właściciel: Sąd rozstrzyga spór o obszar ograniczonego użytkowania.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wa 2371/07 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2008-04-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-11-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Szymańska /przewodniczący/
Małgorzata Miron /sprawozdawca/
Marian Wolanin
Symbol z opisem
6134 Obszary ograniczonego użytkowania
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Samorząd terytorialny
Sygn. powiązane
II OSK 1195/08 - Wyrok NSA z 2009-03-17
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 80 poz 872
art.44 ust. 1
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o administracji rządowej w województwie.
Dz.U. 2006 nr 129 poz 902
art. 129, art. 135, art. 136
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 Prawo ochrony środowiska - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), asesor WSA Marian Wolanin, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi Z. G. na rozporządzenie Wojewody Mazowieckiego z dnia (...) sierpnia 2007 r. nr (...) w przedmiocie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania dla P. w W. - oddala skargę -
Uzasadnienie
Sygnatura akt IVSA/Wa 2371/07
UZASADNIENIE
Rozporządzeniem nr (...) z dnia (...) sierpnia 2007r. (Dz. Urz. Woj. (...). nr (...), poz. (...)) Wojewoda Mazowiecki działając na podstawie art. 135 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2006r., nr 129, poz. 902 tekst jednolity ze zm. dalej: POŚ) utworzył obszar ograniczonego użytkowania dla P. w W. W rozporządzeniu tym określił przebieg granic tego obszaru (§2 i 3), wyróżnił - w obszarze ograniczonego użytkowania strefę ograniczeń zabudowy mieszkaniowej zwanej strefą M (§1 ust.2), wprowadził zakazy dotyczące nowej zabudowy wskazując w §4 ust. 1, że zabrania się:
1. przeznaczania nowych terenów pod szpitale, domy opieki oraz zabudowę związaną ze stałym lub wielogodzinnym pobytem dzieci i młodzieży a w strefie M także pod zabudowę mieszkaniową;
2. zmiany sposobu użytkowania budynków w całości lub w części na szpitale i domy opieki oraz na stały lub wielogodzinny pobyt dzieci i młodzieży a w strefie M także na cele mieszkaniowe z zastrzeżeniem ust. 2;
3. budowy nowych szpitali, domów opieki oraz zabudowy związanej ze stałym lub wielogodzinnym pobytem dzieci i młodzieży a w strefie M także budynków mieszkalnych z zastrzeżeniem ust.2
W ust. 2 tego § dopuszczono możliwość zmiany sposobu użytkowania budynków w całości lub w części na cele mieszkaniowe oraz budowę nowych budynków mieszkalnych jednorodzinnych jako towarzyszących innym funkcjom na warunkach określonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy. W §5 określono wymagania techniczne dotyczące budynków wskazując, że:
1. w nowoprojektowanych budynkach należy zapewnić izolacyjność ścian
zewnętrznych okien i drzwi ścianach zewnętrznych dachów i stropodachów -zgodnie z Polskimi Normami dotyczącymi izolacyjności akustycznej przegród w budynkach oraz izolacyjności akustycznej elementów budowlanych;
2. w istniejących budynkach należy zastosować zabezpieczenia zapewniające właściwy klimat akustyczny w pomieszczeniach poprzez zwiększenie izolacyjności ścian zewnętrznych, okien i drzwi w ścianach zewnętrznych dachów i stropodachów- zgodnie z Polskimi Normami dotyczącymi ochrony przed hałasem pomieszczeń w budynkach.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na w/w rozporządzenie - po uprzednim bezskutecznym wezwaniu Wojewody do usunięcia naruszenia prawa wniósł Z. G. właściciel działki położonej na obszarze ograniczonego użytkowania.
W skardze zarzucił:
1. rażące naruszenie podstawowych zasad tworzenia przepisów prawnych. Przywołał przy tym, że Polska Norma odnosząca się do problematyki izolacyjności stanowi, że "wymagania izolacyjności akustycznej ścian zewnętrznych i stropodachów uzależnione są od miarodajnego poziomu dźwięku A hałasu zewnętrznego wyznaczonego w zależności od źródła hałasu zewnętrznego (...)" z tym, że miarodajny poziom dźwięku A hałasu lotniczego określa się jako wartości średnie dla 3 najniekorzystniejszych miesięcy w roku uwzględniając przewidywane zmiany ruchu lotniczego w perspektywie 5 lat.
Przywołując treść tej Normy skarżący wskazał, iż nie jest możliwe w praktyce wdrożenie tego przepisu albowiem dla każdej nieruchomości położonej na omawianym terenie należałoby odrębnie dokonywać obliczeń poziomu hałasu -dźwięku zewnętrznego, wiele zaś danych niezbędnych do dokonania tych obliczeń są danymi zmiennymi.
Dodatkowo podniósł że wszystkie prace mające na celu zapewnienie właściwej izolacyjności, łącznie z robotami budowlanymi i montażowymi muszą być wykonane w 24 miesiące licząc od dnia 7 października 2007r. bowiem ustawa - Prawo ochrony środowiska przewiduje 2-letni okres, w którym mieszkańcy ubiegać się mogą o odszkodowana od podmiotu, działalność którego spowodowała konieczność ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania.
2. rażące naruszenie konstytucyjnej zasady równości stron oraz ochrony
własności na skutek braku jednoznacznego określenia w rozporządzeniu podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowań lub wykupu nieruchomości od osób, których ustanowienie obszaru ograniczonego użytkowania ogranicza ich prawa własnościowe;
3. rażące naruszenie elementarnych zasad stanowienia przepisów wyrażające się brakiem określenia terminów w jakich powinny być wykonane nałożone na mieszkańców poszczególne obowiązki. Brak tych terminów skutkuje tym, że rozporządzenie staje się aktem pustym, bez możliwości jego wdrożenia.
W konkluzji wniósł o stwierdzenie nieważności Rozporządzenia nr (...) .
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Odnosząc się do poszczególnych zarzutów Z. G. organ wskazał, że zarzut odnoszący się do wymagań technicznych istniejących budynków w celu zapewnienia odpowiedniego klimatu akustycznego jest chybiony. Poziomy hałasu na terenach położnych wokół lotnika, w tym na terenach utworzonego obszaru ograniczonego użytkowania można uzyskać z map akustycznych tworzonych przez administratorów lotnisk zgodnie z art. 175 ust. 6 ustawy - Prawo ochrony środowiska. Ponadto to właściciel nieruchomości decyduje czy żądać wykupu nieruchomości czy odszkodowania, które może przeznaczyć na zwiększenie izolacyjności przegród budowlanych.
Odnosząc się do zarzutu braku jednoznacznej identyfikacji podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowań lub wykupu nieruchomości organ wskazał, że ustawa POŚ nie uprawnia wojewody do wskazania w rozporządzeniu takiego podmiotu. Rozstrzygnięcie w tym zakresie przekraczałoby upoważnienie ustawowe.
Jednocześnie organ wskazał, że obszar ograniczonego użytkowania został utworzony dla perspektywy rozwoju lotniska. Zarówno na etapie prac nad obszarem ograniczonego użytkowania jak i w chwili wydawania rozporządzenia obowiązywała ostateczna decyzja Wojewody Mazowieckiego z dnia (...).12. 2003r. udzielająca P. pozwolenia na rozbudowę (...) i budowę (...). Dlatego też w ramach przeglądu wykonano i przedstawiono również przewidywany zasięg oddziaływania akustycznego lotniska na środowisko po rozbudowie Terminala pasażerskiego, dla którego zostało wydane pozwolenie na budowę. Pozwolenie to obejmuje rozbudowę Terminala do przepustowości 10,4 min pasażerów rocznie a zatem utworzenie Obszaru musi uwzględniać perspektywę rozwoju lotniska do docelowej przepustowości 10,4 min pasażerów rocznie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej: P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Mając powyższe uregulowania na uwadze, Sąd doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżone rozporządzenie w zaskarżonej części nie narusza prawa w stopniu mogącym skutkować stwierdzeniem jego nieważności.
Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona w oparciu o treść art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o administracji rządowej w województwie (tj. Dz.U. z 2001 r, Nr 80, poz. 872 ze zm.). Stosownie do powołanego przepisu każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przepisem aktu prawa miejscowego wydanym w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu organu, który wydał przepis, lub organu upoważnionego do uchylenia przepisu w trybie nadzoru, do usunięcia naruszenia - zaskarżyć przepis do sądu administracyjnego.
Przymiot strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, toczącym się na podstawie art. 44 ust. 1 ustawy o administracji rządowej w województwie ma ten czyj interes prawny (uprawnienie) zostały naruszone wskutek wydania aktu prawa miejscowego z zakresu administracji publicznej. W przeciwieństwie do strony postępowania sądowoadministracyjnego, toczącego się w następstwie skargi na rozstrzygnięcie administracyjne podejmowane w trybie k.p.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wnoszący skargę w oparciu o art. 44 ust. 1 powołanej ostatnio ustawy musi się wykazać nie tylko interesem prawnym lub uprawnieniem, ale jednoczesnym naruszeniem tego interesu lub uprawnienia. To zaś oznacza, że w postępowaniu tym podmiotowość uczestnika jest kształtowana inaczej niż w postępowaniu administracyjnym toczonym w trybie przepisów k.p.a., obejmując nie tylko istnienie interesu prawnego lub uprawnienia, ale także jego naruszenie.
Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę na akt organu administracji rządowej otwiera dopiero drogę do merytorycznego rozpoznania skargi (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 września 2004 r., OSK 476/04 wydany na gruncie analogicznie brzmiącego art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym [Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.], wyrok NSA z dnia 26 lutego 2008r. IIOSK 1765/07) .
Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, że omawiana przesłanka - naruszenie interesu prawnego skarżącego została spełniona. Niesporne jest w niniejszej sprawie, że Z. G. jest właścicielem nieruchomości położonej na terenie objętym kwestionowanym rozporządzeniem. Biorąc pod uwagę, że rozporządzenie to wprowadza pewne ograniczenia co do sposobu korzystania z nieruchomości należy przyjąć, że narusza ono interes prawny właścicieli nieruchomości, których dotyczy. Kwestią zatem wymagającą oceny jest zakres tegoż naruszenia a zatem czy mieści się ono w granicach upoważnienia nadanego Wojewodzie ustawą POŚ. Badając skargę w w/w granicach w pierwszej kolejności nie może ujść uwadze, że niniejsza sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz Naczelny Sąd Administracyjny.
Rozporządzeniem z dnia (...) lipca 2003r, nr (...) Wojewoda Mazowiecki utworzył obszar ograniczonego użytkowania wokół P. w W. Wobec wniesienia skargi na to rozporządzenie m.in. przez Z. G. wyrokiem z dnia 31 marca 2004r. (sygn. akt IV SA. 3063/03) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność rozporządzenia Wojewody Mazowieckiego nr (...) z dnia (...) lipca 2003r. w przedmiocie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania wokół P.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że wydane rozporządzenie naruszyło prawo. Wojewoda Mazowiecki bowiem nie określił wyraźnie granic tego obszaru. Granice te zostały wyznaczone na załącznikach, w tym na załączniku mapowym sporządzonym w skali 1:10 000. Skala ta powoduje, iż niemożliwym staje się dokładne, nie budzące wątpliwości, określenie miejsca położenia szeregu działek. Nadto przebieg granic obszaru w liniach rozgraniczających ulic powoduje, że o prawach i obowiązkach właścicieli działek przesądza układ ulic, a nie rzeczywiste uciążliwości lotniska. Nadto granice obszaru nie mają bezpośrednio odniesień do
materiałów uznanych przez Wojewodę za przegląd ekologiczny w rozumieniu art. 135 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska. Dalej Sąd stwierdził, że przepisy nie dają podstaw do tworzenia na obszarze ograniczonego użytkowania - podobszarów. Nie można zatem zaakceptować poglądu, że skoro norma art. 135 ust. 1 wyraźnie nie zabrania tworzenia takich podobszarów to oznacza, że tworzenie ich jest dopuszczalne. Nie oznacza to jednak, że nie jest dopuszczalne zróżnicowanie ograniczeń na obszarze ograniczonego użytkowania.
Dalej Sąd stwierdził, że z materiałów sprawy nie wynika czy przed wydaniem rozporządzenia Wojewoda rozważył wszystkie okoliczności związane z przesłankami niezbędnymi do ustalenia obszaru ograniczonego użytkowania. W szczególności czy zostały wyczerpane możliwości dotrzymania standardów jakości środowiska wokół lotniska wynikające z dostępnych rozwiązań technicznych, technologicznych i organizacyjnych.
Dalej wątpliwości, zdaniem Sądu, budzi kwestia czy kompleksowa ocena oddziaływania lotniska na środowisko i koncepcja obszaru ograniczonego użytkowania dla portu lotniczego W. z sierpnia 2002r. uzupełniona opinią z czerwca 2003r. mogły stanowić podstawę do uznania, że były to opracowania równoważne dla przeglądu ekologicznego. Nie bez znaczenia jest także brak wskazania w rozporządzeniu podmiotu właściwego w sprawie odszkodowania lub nakazania wykupu nieruchomości w sytuacji gdy wpływ na standardy środowiska wokół lotniska mógł mieć nie tylko podmiot wnioskujący o ten obszar, czyli P.
Skarga kasacyjna wniesiona przez Wojewodę Mazowieckiego na powyższe orzeczenie została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 listopada 2004r. (sygn. akt OSK 1151/04, Lex 157374). W uzasadnieniu wyroku NSA wskazał, że utworzenie obszaru ograniczonego użytkowania, ze względu na następstwa, wymagało określenia terenów obejmujących taki obszar, a więc jego granic. Następstwa utworzenia obszaru bowiem mają znaczenie zasadnicze, gdyż powoduje to powstanie uprawnień w zakresie odszkodowania lub wykupu nieruchomości (art. 136 prawa ochrony środowiska). Z tego względu precyzyjne określenie granic obszaru ograniczonego użytkowania jest jednym z podstawowych obowiązków organu tworzącego taki obszar.
Dalej NSA podzielił stanowisko Sądu I instancji o obowiązku utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania przy istnieniu przesłanek określonych w art. 135 ust. 1 prawa ochrony środowiska.
W kwestii natomiast utworzenia podobszarów NSA stwierdził, że ani art. 135 ust. 1, ani inne ustępy tego artykułu, nie zawierają regulacji o możliwości tworzenia w ramach obszaru ograniczonego użytkowania podobszarów, które określa rozporządzenie Nr (...) Wojewody Mazowieckiego. Nie była to jednak wada uzasadniająca wzruszenie tego rozporządzenia. Dopuszczalne było bowiem zróżnicowanie ograniczeń na utworzonym obszarze ograniczonego użytkowania, odnoszących się do określonych nieruchomości.
Rozważając natomiast problem wskazania podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania, NSA stwierdził, że to do kompetencji sądów powszechnych w postępowaniu cywilnym należy ocena, którego podmiotu działalność spowodowała wprowadzenie ograniczeń w związku z ustanowieniem obszaru ograniczonego użytkowania. Będzie on obowiązany do wypłaty odszkodowania lub wykupu nieruchomości (art. 136 ust. 2 prawa ochrony środowiska). Kwestia dotycząca ustalenia takiego podmiotu wiąże się z ustaleniem legitymacji biernej w postępowaniu cywilnym i z tego względu nie należy do sfery podlegającej regulacji w drodze rozporządzenia wojewody, mającego upoważnienie jedynie do utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania na podstawie art. 135 ust. 1 i 2 prawa ochrony środowiska.
Zgodnie z art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania prawne co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia.
Stwierdzenie, że "ocena prawna wyrażona w orzeczeniu wiąże w sprawie ten sąd", oznacza, że ilekroć dana sprawa jest przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, jest on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy (wyrok SN z 25 lutego 1998 r., III RN 130/97, OSNAPiUS 1999, nr 1, poz. 2; glosa aprobująca: B. Adamiak, OSP 1999, nr 5, poz. 101).
Związanie sądu administracyjnego oceną prawną oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem,
lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie (por. wyrok NSA z 22 marca 1999 r., IV SA 527/97).
Użyty w tym przepisie zwrot normatywny "w sprawie" wskazuje na tożsamość przedmiotu oceny prawnej określonego orzeczenia sądowego oraz przedmiotu skargi sądowej, która dotyczy szeroko rozumianej sprawy administracyjnej pozostającej w zakresie właściwości organów administracji publicznej. Innymi słowy, kiedy mowa o "sprawie", chodzi w danym wypadku o konkretną sytuację faktyczną, w której wzajemne uprawnienia i obowiązki indywidualne określonego podmiotu (lub podmiotów) oraz administracji publicznej podlegają prawnej kwalifikacji na podstawie obowiązujących przepisów materialnego prawa administracyjnego.
A zatem w niniejszej sprawie Sąd związany był oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku WSA z dnia 31 marca 2004r. oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 listopada 2004r. W tym ostatnim orzeczeniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że nie podziela poglądu zawartego w uzasadnieniu wyroku I instancji o potrzebie rozważenia wskazania w rozporządzeniu wojewody podmiotów obowiązanych do wypłaty odszkodowania lub wykupu nieruchomości. Regulacja taka zawarta jest bowiem w art. 136 ust. 1 i 2 POŚ.
Niezasadny jest zatem zarzut skarżącego naruszenia konstytucyjnej zasady równości stron oraz ochrony własności na skutek braku jednoznacznego określenia podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania. Art. 136 ust.2 POŚ wskazuje, że zobowiązany do wypłaty odszkodowania jest ten podmiot, którego działalność spowodowała wprowadzenie ograniczeń w związku z ustanowieniem obszaru ograniczonego użytkowania. Podmiot ten zatem został określony w ustawie a zatem akcie najwyższego rzędu (oprócz Konstytucji), a zatem rozporządzenie jako akt niższego rzędu w nie mogłoby inaczej określać tej kwestii. Co więcej - art. 135 ust. 2 POŚ wskazuje jakie kwestie reguluje rozporządzenie i nie wymienia podmiotu odpowiedzialnego za wypłatę odszkodowania. Rozstrzygnięcie w tej kwestii wykraczałoby zatem poza ustawowe upoważnienie.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie podzielił również zarzutu skarżącego co do tego, że zaskarżone rozporządzenie winno określać termin, w jakim powinny być wykonane nałożone na właścicieli nieruchomości obowiązki. Brak takiego zapisu nie narusza interesu prawnego Z. G. Niewskazanie terminu do wykonania określonych prac skutkuje jedynie tym, że organ (ani inny podmiot) nie
może egzekwować nałożonych obowiązków w określonej dacie. Kwestie te jednak pozostają bez znaczenia dla oceny legalności rozporządzenia jako aktu prawa administracyjnego. Okoliczność ta może mieć znaczenie z punktu widzenia rozstrzygnięcia sądu powszechnego, co jednakże nie jest przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie. Wprawdzie przepisy ustawy POŚ w art. 129 określają 2 - letni termin na dochodzenie odszkodowania w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości, w tym również co do kosztów poniesionych w celu wypełnienia wymagań dot. warunków technicznych przez istniejące budynki, jednakże nie może ujść uwadze, że nawet jeśli interpretacja tego przepisu prowadziłaby do wniosku, że tylko już poniesione koszty mogą stanowić podstawę dochodzenia roszczenia to i tak pozostaje to bez znaczenia dla rozstrzygnięcia Sądu. Ewentualne niekorzystne skutki dla strony nie są spowodowane brakiem określenia terminu do wykonania prac w rozporządzeniu lecz zapisami ustawy a ta nie jest i nie może być przedmiotem oceny tut. Sądu.
I wreszcie - Sąd nie podzielił również zarzutu skarżącego, że zapis rozporządzenia określający warunki techniczne budynków i nałożenie obowiązku zwiększenia izolacyjności tychże zgodnie z Polskimi Normami dotyczącymi ochrony przed hałasem narusza interes prawny skarżącego albowiem w praktyce zapis ten jest niewykonalny. Należy podzielić stanowisko organu administracji co do tego, że skarżący - być może nie posiadający specjalistycznej wiedzy w tym kierunku - nie musi samodzielnie określać danych niezbędnych do zwiększenia izolacyjności ścian zewnętrznych, okien i drzwi w ścianach zewnętrznych tak aby spełniały Polskie Normy. Czynności te mogą przeprowadzić projektanci posiadający specjalistyczną w tym kierunku wiedzę. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że omawiany zapis - wprowadzenie wymagań dotyczących warunków technicznych istniejących budynków poprzez podwyższenie ich izolacyjności i dostosowanie do Polskich Norm jest zgodne z przepisami prawa. Nawet jeśli wykonanie prac -jak wskazuje skarżący - okazałoby się niemożliwe w praktyce z uwagi na trudną do dokładnego wyliczenia ilość startów i lądowań samolotów, to i tak nie rodzi to negatywnych skutków dla skarżącego skoro rozporządzenie nie nakłada żadnej sankcji za niewykonanie tych obowiązków.
Nie może też ujść uwadze, że rozporządzenie z dnia (...) lipca 2003r., którego nieważność została stwierdzona wyrokiem z dnia 31 marca 2004r. w §6 zawierał podobne rozstrzygnięcie - to jest konieczność zabezpieczenia zapewniającego
właściwy klimat akustyczny w pomieszczeniach poprzez odpowiednie zwiększenie izolacyjności zgodnie z Polskimi Normami. Wprawdzie Sąd nie odnosił się bezpośrednio do tej kwestii jednakże biorąc pod uwagę, że na podstawie art. 134 §1 ustawy - P.p.s.a. miał obowiązek rozpoznania sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi należało uznać, że ocenił również te kwestie i nie doszukał się naruszenia prawa w tym zakresie. Sąd w obecnym składzie nie widzi podstaw, aby zająć odmienne stanowisko w omawianym przedmiocie, niż poprzednio orzekające składy orzecznicze.
Reasumując Sąd uznał, że §5 pkt. 2 zaskarżonego rozporządzenia nie narusza interesu prawnego Z. G. w stopniu, który nie znajduje oparcia w przepisach prawa.
Należy przy tym podnieść, że zgodnie z treścią w/w art. 134§1 ustawy P.p.s.a Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, jednakże rozstrzyga w granicach danej sprawy. W niniejszej sprawie "granice sprawy" zostały określone przez samego skarżącego w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, w którym sprecyzowano zarzuty do §5pkt.2 rozporządzenia. Sąd zbadał zatem czy nie zostały naruszony interes prawny skarżącego tym zapisem w stopniu nie usprawiedliwionym przez ustawodawcę. Badając legalność rozporządzenia w zaskarżonej części Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna i jako taka podlega oddaleniu.
Jedynie na marginesie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 135 POŚ obszar ograniczonego użytkowania może być utworzony wówczas jeżeli z postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, z analizy porealizacyjnej albo z przeglądu ekologicznego wynika, że mimo zastosowania dostępnych rozwiązań technicznych, technologicznych i organizacyjnych nie mogą być dotrzymane standardy jakości środowiska poza terenem zakładu lub innego obiektu.
Podstawą ustanowienia Obszaru w niniejszej sprawie był Przegląd Ekologiczny oraz Raport oddziaływania na środowisko w związku z budową (...) i rozbudową (...). O ile -jak wynika z treści w/w przepisu art. 135 POŚ - Przegląd Ekologiczny może stanowić postawę utworzenia obszaru j.w. o tyle Raport oddziaływania na środowisko - samoistnie takiej podstawy nie daje. Ustawodawca wskazał wszak na możliwość utworzenia obszaru jeżeli konieczność ta wynika z postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. W postępowaniu tym sporządza się wprawdzie Raport, ale stanowi on dowód w
odrębnym - od niniejszego postępowaniu. Innymi słowy, jedynie wtedy Raport oddziaływania na środowisko może stanowić podstawę ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania jeżeli został sporządzony w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. W niniejszej sprawie brak jest informacji ażeby takie postępowanie było przeprowadzone. Wprawdzie w piśmie z dnia 27.09.2007r. skierowanym do S. C. (w sprawie IVSA/Wa 2372/07) organ wskazał, że "z udziałem społeczeństwa prowadzone było postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na rozbudowę (...) i budowę (...)", które zakończyło się ostateczną decyzja z dnia (...) grudnia 2003r. jednakże sporządzony w tamtym postępowaniu Raport nie jest tożsamy z tym, który znajduje się w aktach niniejszej sprawy co wynika chociażby z porównania dat sporządzenia niniejszego Raportu i postępowania o pozwolenie na budowę. Co za tym idzie nin. Raport, stanowiący uzupełnienie Przeglądu Ekologicznego nie może stanowić podstawy ustanowienia Obszaru. Natomiast okoliczność ta pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Z Przeglądu Ekologicznego wynika wszak, że analiza oddziaływania na stan jakości powietrza dla obecnych ilości operacji lotniczych wykazała, że nie występuje przekraczanie poziomów dopuszczalnych i wartości odniesienia w powietrzu dla emitowanych substancji, natomiast nie są dochowane standardy poziomu dźwięku w środowisku mimo wprowadzenia rozwiązań organizacyjnych i technicznych ograniczających emisje hałasu i jego skutki. Z tego względu niezbędne jest ustanowienie na terenach, na których w różnym stopniu występują przekroczenia norm hałasu obszaru ograniczonego użytkowania. A zatem z Przeglądu Ekologicznego określającego wpływ na otaczające środowisko oraz uciążliwość obiektów i urządzeń P. w stanie obecnym wynika konieczność utworzenia takiego obszaru. Powołanie zatem -jako podstawę Raportu oddziaływania na środowisko w niniejszej sprawie narusza art. 135POŚ jednakże naruszenie to - wobec w/w okoliczności pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Jedynie na marginesie niniejszych rozważań należy przyznać rację skarżącemu co do tego, że własność jest prawem chronionym konstytucyjnie. Ustawa zasadnicza przewiduje, że ograniczenie własności może nastąpić tylko w formie ustawy. Taką ustawą w okolicznościach niniejszej sprawy jest POŚ, który zezwala na wprowadzenie obszaru ograniczonego użytkowania (ograniczenia prawa własności) określając jednocześnie możliwość dochodzenia odszkodowania. Nie
można zatem przyjąć, że rozporządzenie Wojewody Mazowieckiego pozbawione jest podstawy prawnej. Sąd nie stwierdził również podstaw do zwrócenia się do właściwego organu - Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem czy przepis art. 135 POŚ stanowiący podstawę utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania jest zgodny z Ko instytucja. Wziął Sąd przy tym pod uwagę, że rozporządzenie z dnia 19 lipca 2003r., którego nieważność została stwierdzona wyrokiem z dnia 31 marca 2004r. zostało wydane również w oparciu o treść art. 135 POŚ. Wprawdzie Sąd w w/w wyroku nie odnosił się bezpośrednio do kwestii niekonstytucyjnosci tego przepisu jednakże biorąc pod uwagę, że na podstawie art. 134 §1 ustawy - P.p.s.a. miał obowiązek rozpoznania sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi należało uznać, że ocenił również te kwestie i nie doszukał się naruszenia prawa w tym zakresie. Sąd w obecnym składzie nie widzi podstaw, aby zająć odmienne stanowisko w omawianym przedmiocie, niż poprzednio orzekające składy orzecznicze.
Z tych wszystkich względów na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a Sąd orzekł

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI