IV SA/Wa 2362/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2021-02-16
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
odpadyposiadacz odpadówdomniemanie prawneodpowiedzialność właścicielausuwanie odpadówprawo ochrony środowiskapostępowanie administracyjneWSA Warszawa

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę małżonków S. na decyzję nakazującą usunięcie odpadów, potwierdzając ich odpowiedzialność jako posiadaczy odpadów na podstawie domniemania prawnego.

Sprawa dotyczyła skargi małżonków S. na decyzję nakazującą usunięcie odpadów z ich działek. Organy administracji uznały ich za posiadaczy odpadów na podstawie domniemania prawnego, mimo że odpady zostały nawiezione przez najemców. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że domniemanie prawne nie zostało obalone, a właściciele nieruchomości są odpowiedzialni za usunięcie odpadów, chyba że jednoznacznie wskażą innego posiadacza.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpatrywał sprawę ze skargi małżonków S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza nakazującą usunięcie odpadów z ich działek. Odpady, w tym żużle, popioły, gruz betonowy i ceglany oraz ziemia, zostały nawiezione przez spółki G. Sp. z o.o. i I. Sp. z o.o. na podstawie umowy najmu. Małżonkowie S. twierdzili, że domniemanie prawne o posiadaniu odpadów przez właściciela gruntu zostało obalone, wskazując na najemców jako faktycznych posiadaczy. Sąd uznał jednak, że przedstawione dowody, w tym umowa najmu i późniejsze oświadczenia, nie obaliły skutecznie tego domniemania. Podkreślono, że odpowiedzialność posiadacza odpadów jest obiektywna, a właściciel może zwolnić się z niej tylko poprzez jednoznaczne wskazanie innego posiadacza. Sąd oddalił skargę, stwierdzając zgodność z prawem decyzji organów obu instancji i wskazując, że ewentualne roszczenia cywilne wobec najemców mogą być dochodzone na drodze cywilnej.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, właściciel nieruchomości jest posiadaczem odpadów na podstawie domniemania prawnego, chyba że jednoznacznie wykaże, iż inny podmiot faktycznie włada odpadami.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że domniemanie prawne z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach, zgodnie z którym władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów, nie zostało obalone przez skarżących. Przedstawione dowody nie wykazały jednoznacznie, że inny podmiot (najemca) jest wyłącznym posiadaczem odpadów w sposób zwalniający właściciela z odpowiedzialności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

u.o. art. 26 § 1

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

Posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania.

u.o. art. 26 § 2

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

W przypadku nieusunięcia odpadów, wójt, burmistrz lub prezydent miasta nakazuje posiadaczowi odpadów ich usunięcie.

u.o. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

Definicja posiadacza odpadów, w tym domniemanie, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi.

Pomocnicze

p.o.ś. art. 3

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Definicja 'władającego powierzchnią ziemi'.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 7, 77 § 1, 78 § 1 i 2, 80, 84 § 1 K.p.a. poprzez dowolną ocenę dowodów i nieuwzględnienie umów oraz postanowień sądu powszechnego. Zarzut naruszenia art. 28 K.p.a. poprzez nieprawidłowe ustalenie stron postępowania. Zarzut naruszenia art. 80 K.p.a. poprzez dowolną ocenę dowodów i oparcie się na jednostronnym oświadczeniu. Zarzut naruszenia art. 26 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o. poprzez uznanie, że domniemanie prawne nie zostało obalone.

Godne uwagi sformułowania

domniemanie prawne o posiadaniu odpadów przez właściciela gruntu nie zostało obalone odpowiedzialność posiadacza odpadów jest obiektywna właściciel może się zwolnić z odpowiedzialności za odpady tylko w jeden sposób - wykazując, że odpadem włada lub władał faktycznie inny podmiot

Skład orzekający

Anita Wielopolska

przewodniczący sprawozdawca

Joanna Borkowska

sędzia

Aleksandra Westra

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odpowiedzialności właściciela nieruchomości za odpady nawiezione przez najemcę na podstawie domniemania prawnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nawiezienia odpadów przez najemcę i braku skutecznego obalenia domniemania prawnego przez właściciela.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie domniemania prawnego w prawie ochrony środowiska i odpowiedzialność właścicieli za działania najemców, co jest istotne dla wielu właścicieli nieruchomości.

Czy jesteś odpowiedzialny za odpady nawiezione na Twoją działkę przez najemcę? Sąd wyjaśnia.

Sektor

ochrona środowiska

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

IV SA/Wa 2362/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-02-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-11-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aleksandra Westra.
Anita Wielopolska /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Borkowska
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Odpady
Sygn. powiązane
III OSK 5567/21 - Wyrok NSA z 2022-10-18
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska sędzia SO del. Aleksandra Westra po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 lutego 2021 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy L. z dnia [...] sierpnia 2018 r. znak [...] nakazującą W. i A. małżonkom S. usunięcie odpadów.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny.
Powyższą decyzją Burmistrz L. nakazał Ww usunięcie odpadów o objętości oszacowanej na 2 982 m2 o kodach: 10 01 01 - żużle, popioły paleniskowe i pyły z kotłów (z wyłączeniem pyłów w kotłów wymienionych w 10 01 04), 17 01 01 - odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów, 17 01 02 - gruz ceglany, 17 01 81 - odpady z remontów i przebudowy dróg, 17 05 04 - gleba i ziemia w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03, nawiezionych i rozplantowanych na działkach o nr ew. [...], [...], [...], [...], [...] i [...] zlokalizowanych w K. pomiędzy ul. C. i Al. C. gm. L., w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, a także przekazanie ww odpadów podmiotom posiadającym stosowne zezwolenie na odzysk lub unieszkodliwianie w sposób zgodny z prawem i poinformowanie o powyższym organu wydającego ww decyzję.
Organ I instancji ustalił, zgodnie z danymi z ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej przez Starostę Powiatu [...], iż właścicielami powyższych działek są W. i A. małżonkowie S. Informacja o zgromadzonych na ich terenie odpadach została zgłoszona do Burmistrza przez właściciela działek sąsiadujących w dniu 20 listopada 2017 r. Stąd też celem wyjaśnienia wskazanych okoliczności, wszczęto postępowanie adminitracyjne. W toku postępowania zgromadzono materiał dowodowy, z którego wynika, iż pomiędzy W. S. a spółkami G. Sp. z o.o. i I. Sp. z o.o. została zawarta umowa najmu działki nr ewid. [...] w celu przechowywania na powyższym terenie materiałów sypkich i ziemi. Zgodnie z jej treścią ww nieruchomość oddana została w najem na okres 3 miesięcy, który ostatecznie zakończył się w dniu 2 stycznia 2018 r. Ze złożonego przez W. S. w dniu 15 grudnia 2017 r. pisemnego wyjaśnienia wynika, iż nawiezienie na przedmiotowy grunt ziemi nie było związane z planami budowy obiektu budowlanego ani planami zmiany przeznaczenia terenu, w tym jego funkcji, a nawieziona ziemia miała częściowo zostać wykorzystana jako podłoże pod urządzenie trawnika.
W dniu 23 lutego 2018 r. na ww nieruchomości zostały przeprowadzone oględziny, podczas których ustalono, iż przedmiotowy teren pokrywa warstwa ziemi zmieszanej z kamieniami różnej wielkości, fragmentami betonu oraz żużlu. Grubość warstwy waha się od ok. 60-70 cm od strony wschodniej granicy działek do ok. 30-40 cm od strony zachodniej granicy działek. Stwierdzono, iż miąższość nawiezionej warstwy ziemi oceniana makroskopowo stanowi widoczną dysproporcję do przylegającej działki sąsiedniej o nr ew. [...] - stanowiącej gruntową drogę dojazdową. W toku oględzin W. S. przyznał, iż znajdujący się na działkach materiał został przywieziony za jego zgodą przez spółki G. Sp. z o.o. i I. Sp. z o.o. w związku z umową zawartą na najem placu, działanie te nie było związane z prowadzonymi na tych działkach pracami budowlanymi. Poinformował także, że odpady pochodzą z prac drogowych przeprowadzonych przez ww. firmy na ul. L. i J. w K. Zadeklarował również, iż część odpadów zostanie usunięta najpóźniej do połowy maja br., zaś pozostała część odpadów zostanie wykorzystana w celu niwelacji terenu przedmiotowych działek do poziomu działek sąsiednich oraz zostanie wykorzystana pod urządzenie trawnika.
Niezależnie od przeprowadzonej wizji lokalnej w terenie organ I instancji dopuścił dowód ze specjalistycznej ekspertyzy, sporządzonej przez firmę H. Sp. z o.o. - tj. z dokumentu pn. "Oszacowanie ilości ziemi z odpadami nawiezionej na działki o nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...] i [...] z oceną skutków zmiany ukształtowania terenu oraz wpływu na stosunki gruntowo-wodne względem sąsiednich działek w K.", oceniającej ilość i rodzaj nawiezionego materiału. Zgodnie z jej treścią, powierzchnia przedmiotowych działek została średnio podwyższona o ok. 0,7 m w stosunku do terenów przyległych. Powyższe podwyższenie terenu spowoduje, iż część wód opadowych będzie spływała powierzchniowo na boki na sąsiednie działki, co tym samym doprowadzi do naruszenia stosunków wodnych.
Nadto ustalono (opinia sporządzona przez Referat Gospodarki Przestrzennej Urzędu Miejskiego w L.), iż przedmiotowa nieruchomość znajduje się w otulinie [...]. Działka o nr ew. [...] oraz północna część działek o nr ew. [...] i [...] znajdują się w granicach strefy zwykłej [...] ([...]) ustanowionej i objętej ochroną na podstawie obszaru chronionego krajobrazu na terenie województwa [...] (Dz. U. Woj. [...] z 1997 nr 43 poz. 149 ze zm.). Powyższa nieruchomość objęta jest także miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego "[...]" przyjętym w dniu 17 września 2010 r. Przez Radę Miejską w L. Uchwałą nr [...], zmienioną w dniu [...] lutego 2015 r Uchwałą nr [...].
Ostatecznie, po przeprowadzeniu analizy dowodów, w tym także na podstawie wyjaśnień firmy G. Sp. z o.o. i I. Sp. z o.o. oraz dokumentacji przedłożonej przez ustanowionego w toku postępowania pełnomocnika W. S., tj. min. wezwania przedsądowego wystosowanego do G. Sp. z o.o. i I. Sp. z o.o. oraz umowy najmu pomiędzy ww. spółkami a W. S., organ I instancji stwierdził, iż małżonkowie S. są posiadaczami odpadów w myśl w art. 3 ust. 1 pkt. 19 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Tym samym to na nich ciąży odpowiedzialność ich usunięcia.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem małżonkowie S. wystąpili do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z odwołaniem podnosząc, iż decyzja została wydana z naruszeniem art. 26 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach poprzez błędne uznanie, że zachodzi domniemanie prawne, iż władający gruntem (właściciel) jest posiadaczem odpadów w sytuacji, kiedy domniemanie te zostało przez nich obalone. Wskazując na powyższe wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Organ odwoławczy, po przeprowadzeniu analizy stanu faktycznego kontrolowanej sprawy, w całości podzielił zarówno poczynione przez organ I instancji ustalenia jak i powołany w zaskarżonej decyzji stan prawny. W ocenie SKO w W., Burmistrz prawidłowo ustalił zarówno fakt nielegalnego gromadzenia na ww terenie odpadów jak i podmiot odpowiedzialny za powyższe naruszenie, którym jest władający terenem, tj. właścicieli gruntu, zgodnie z domniemaniem wynikającym z art. 3 ust. 1 pkt 19 ww ustawy. W tej sytuacji, mając na uwadze zarówno obowiązującą regulację prawną jak i szerokie w omawianej materii orzecznictwo sądowoadministracyjne SKO uznało, iż nakaz usunięcia odpadów był prawidłowo skierowany do strony odwołującej się i był powinnością organu.
Kontestując powyższe stanowisko W. S., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wystąpił do tut. Sądu ze skargą wnosząc o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Powyższej decyzji zarzucił naruszenie:
1) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 78 § 1 i 2, art. 80 i art. 84 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej "K.p.a."), poprzez:
• dowolną ocenę dowodów wyrażającą się w nieuwzględnieniu umów podpisanych przez Gminę L., z których powinny wynikać obowiązki związane z usuwaniem odpadów z wykopów prowadzonych na drogach gminnych, wykonywanych przez G. Sp. z.o.o. i I. Sp.z.o.o., z których pochodzi ziemia, nieuwzględnieniu umowy ww najmu ww działek a także postanowienia Sądu Rejonowego dla W. w W. (IV W 1332/18 z dnia 28 lutego 2019r.), którego ustalenia powinny zostać wzięte przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze pod uwagę z urzędu gdyż dotyczą tego samego stanu faktycznego i tego samego zdarzenia;
• wadliwe, dowolne zinterpretowanie, nie poparte jakimikolwiek dowodami w postaci pisemnych dokumentów, stanu faktycznego sprawy na niekorzyść strony skarżącej, co stanowiło oczywiste naruszenie zasady pierwszeństwa słusznego interesu strony i w rezultacie doprowadziło do wadliwego nakazania małżonkom S. usunięcia ww odpadów podczas gdy nakaz winien zostać wydany wobec wykonawcy dróg gminnych tj. G. Sp. z o.o. i I. Sp. z o.o. - posiadaczy przedmiotowych odpadów;
2) art. 28 K.p.a. poprzez nieprawidłowe ustalenie stron postępowania, którymi powinny być G. Sp. z o.o. i I. z o.o. zamiast W. i A. małżonków S.;
3) art. 80 K.p.a. poprzez dowolną, a nie swobodą ocenę dowodów polegającą na nie uwzględnieniu dowodu z pisemnej umowy najmu, oparcie się o jednostronne oświadczenie G. Sp. z o.o. i I. Sp. z o.o. (rzeczywistych posiadaczy odpadów), które to spółki były zobowiązane zagospodarować odpady zgodnie z przepisami regulującymi materię składowania odpadów;
4) art. 26 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach poprzez uznanie, że nie zachodzi przesłanka obalenia domniemania prawnego z art. 3 ust. 1 pkt 19 ww ustawy, podczas gdy skarżący w postępowaniu dowodowym skutecznie wykazali, że ma ona miejsce albowiem zgromadzona na przedmiotowych działkach ziemia pochodzi z dróg gminnych będących własnością gminy L. i została na przedmiotową nieruchomość nawieziona, zgodnie z ważną umową najmu, przez G. Sp. z o.o. i I. Sp. z o.o., wykonujące na rzecz gminy prace drogowe polegające na budowie dróg gminnych.
W uzasadnieniu skargi skarżący przypominał stan faktyczny sprawy i m.in. podniósł, iż zgodnie z umową najmu, ziemia miała być składowana na działce [...] bezpośrednio przy ul. C. Część ziemi została zabrana przez najemcę, część zaś została pozostawiona na działce [...] oraz na działkach tj. o nr [...] i [...] pomimo braku zgody wynajmującego. Pomimo licznych interwencji ze strony skarżącego najemca nie doprowadził wynajmowanej nieruchomości, po okresie najmu, do stanu pierwotnego. W toku postępowania w niniejszej sprawie, skarżący pismem z dnia 28 maja 2018 r. wezwał najemcę - obie ww. spółki, do realizacji § 3 pkt 2 umowy najmu tj. do przywrócenia wynajmowanej nieruchomości do stanu pierwotnego. Pomimo wezwania najemca nie podjął w tym celu żadnych czynności. Przedstawiając organowi administracji umowę najmu, jak również ww wezwanie do usunięcia nawiezionej ziemi, strona jednoznacznie wskazała na wytwórcę odpadów, który działał na zlecenie gminy wykonując prace remontowe gminnych ulic i który winien być przez organ zobligowany do usunięcia zdeponowanych na ww działkach odpadów. Wskazując wprost posiadacza odpadów, o którym mowa w art. 26 w związku z art. 3 pkt 19 ustawy o odpadach, w ocenie skarżącego, obalone zostało domniemanie prawne, że właściciel nieruchomości jest posiadaczem odpadów. W tym kontekście skarżący wskazał na wyrok NSA z dnia 29 listopada 2016 r. sygn. akt III CSK 516/15, opublikowany w Legalis nr 1577459.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie w całości podtrzymując swoje stanowisko i argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji.
W toku postępowania sądowego, w dniu 18 września 2019 roku zmarł skarżący W. S. (akt poświadczenia dziedziczenia z dnia 15 października 2020r., sporządzonego przed notariuszem w L. I. T. - Rep A nr 1191/2020). Zgodnie z postanowieniem tut. Sądu z dnia 22 grudnia 2020 r. zapadłego w niniejszej sprawie, dotychczasowa uczestniczka postępowania - żona zmarłego A. S. (k. 51 akt sąd.) została uznana przez Sąd za stronę skarżącą (k.141 akt sąd.).
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje.
Zdaniem Sądu wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonych w niniejszej sprawie decyzji doprowadziła Sąd do wniosku, że zarówno decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., jak i poprzedzająca ją decyzja Burmistrza Gminy L. z dnia [...] sierpnia 2018 r. nakazująca małżonkom S. usunięcie odpadów zalegających na działkach nr o nr ew. [...], [...], [...], [...], [...] i [...] zlokalizowanych w [...] pomiędzy ul. C. i Al. C. gm. L., są zgodne z prawem. Sąd w całości aprobuje poczynione przez organy obu instancji ustalenia faktyczne jak i dokonaną przez organy ocenę prawną.
Zasadnicze zarzuty rozpatrywanej skargi koncentrują się przede wszystkim wokół prawidłowego wskazania podmiotu zobowiązanego do usunięcia odpadów.
Materialnoprawną podstawą kwestionowanych rozstrzygnięć jest przepis art. 26 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tj.: Dz.U. z 2018 r., poz. 21), zwanej dalej ustawą. Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. Natomiast w przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami (ust. 2). W decyzji, o której mowa w ust. 2, określa się w szczególności: termin usunięcia odpadów, rodzaj odpadów i sposób usunięcia odpadów (ust. 6).
Z powyższych przepisów wynika, że do zastosowania środka nadzorczego w postaci decyzji nakazującej usunięcie odpadów wymagane jest ustalenie następujących okoliczności:
1. istnienia odpadów w rozumieniu ustawy,
2. składowania tych odpadów w miejscu nieprzeznaczonym do ich składowania i magazynowania,
3. podmiotu zobowiązanego do usunięcia nielegalnie składowanych odpadów (posiadacza odpadów).
W świetle zgromadzonych w niniejszej sprawie dowodów, tj. min. protokołu z oględzin przeprowadzonych na ww działkach w dniu 23 lutego 2018 r., a także treści zawartej pomiędzy małżonkami S. a spółką G. sp. z o.o i I. sp. z o.o. umowy najmu, jak i złożonych przez strony oświadczeń, nie budzi wątpliwości Sądu, że organy zobligowane były do nałożenia nakazu usunięcia odpadów ze wskazanej nieruchomości, albowiem ziściły się przesłanki przewidziane w art. 26 ust. 2 ustawy.
W toku czynności wyjaśniających organy ustaliły, że na ww działkach zdeponowano odpady o objętości oszacowanej na 2 982m2 o kodach: 10 01 01 - żużle, popioły paleniskowe i pyły z kotłów (z wyłączeniem pyłów w kotłów wymienionych w 10 01 04), 17 01 01 - odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów, 17 01 02 - gruz ceglany, 17 01 81 - odpady z remontów i przebudowy dróg, 17 05 04 - gleba i ziemia w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03. W ocenie Sądu, co zresztą nie było kwestionowane, zaliczenie wskazanych przedmiotów do odpadów, w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ww ustawy, nie budzi wątpliwości, podobnie jak i ich klasyfikacja poczyniona przez organy.
Powołana wyżej umowa najmu zawarta była między stronami na okres trzech miesięcy, który zakończył się w dniu 2 stycznia 2018 r. (termin zakończenia umowy także nie był przez strony kwestionowany). W aktach administracyjnych brak jest informacji o przedłużeniu ww umowy. Jednocześnie zgodnie z oświadczeniem spółki G. sp. z o.o., w toku realizacji umowy jak również po jej zakończeniu, wynajmujący W. S. nie zgłaszał zastrzeżeń co do realizacji umowy. Na brak zastrzeżeń wynajmujących wskazuje również okres, który upłynął od zakończenia umowy najmu do wystosowania do najemcy wezwania przedsądowego tj. prawie 5 miesięcy od zakończenia umowy najmu a także fakt, iż powyższe wezwanie przedsądowe skierowane do ww spółek zostało wystosowane dopiero po wszczęciu w niniejszej sprawie postępowania administracyjnego. Nadto, przypomnienia wymaga, iż zgodnie z wyjaśnieniami W. S., nawieziony materiał (ziemia zmieszana z różnej wielkości kamieniami, fragmentami betonu i żużlu) miał tylko w części zostać usunięty przez G. sp. zo.o., w pozostałej bowiem części miał zostać wykorzystany do niwelacji terenu przedmiotowych działek i pod urządzenie trawnika (protokół z dnia 23 lutego 2018 r. Załącznik nr 11 akt organu I instancji). W piśmie z dnia 15 grudnia 2017 r. skarżący dodatkowo poinformował organ I instancji, iż powyższa niwelacja terenu (nawiezienie ziemi w celu urządzenia trawnika) nie jest związana z robotami budowlanymi (budowa obiektu budowlanego) prowadzonymi na przedmiotowych działkach.
W okolicznościach niniejszej sprawy organy słusznie zatem wskazały, iż w badanej sprawie właściciele ww działek - małżonkowie S. nie przedstawili dowodów, na podstawie których można by uznać, że nie są oni posiadaczem zgromadzonych na ww terenie odpadów. Należy podkreślić, że obowiązek usunięcia odpadów ciąży na ustalonym zgodnie z ustawą posiadaczu odpadów, a jego odpowiedzialność oparta jest na obiektywnym fakcie zalegania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym. Zgodnie bowiem z art. 26 ust. 1 i 2 cyt. ustawy podmiotem zobowiązanym do usunięcia odpadów jest ich posiadacz. Zgodnie zaś z definicją legalną pojęcia "posiadacz odpadów" ustaloną w art. 3 ust. 1 pkt 19 ww ustawy, posiadaczem odpadów jest wytwórca odpadów lub osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna nieposiadającą osobowości prawnej będąca w posiadaniu odpadów. Domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. Faktycznie ustawa o odpadach nie zawiera definicji pojęcia "władającego powierzchnią ziemi", jednak pojęcie to definiuje natomiast ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tj.: Dz.U. z 2018 r. poz. 799 ze zm.), zwanej dalej p.o.ś. Stosownie do art. 3 pkt 44 p.o.ś. pod pojęciem "władającego powierzchnią ziemi" rozumie się właściciela nieruchomości, a jeżeli w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, ujawniono inny podmiot władający gruntem - podmiot ujawniony jako władający". Za zastosowaniem powyższej definicji na gruncie ustawy o odpadach przemawia wykładnia systemowa (vide: uzasadnienie do rządowego projektu ustawy o odpadach, dostępne na stronie internetowej: www.sejm.gov.pl). Nie ulega wątpliwości, że domniemanie, iż władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości zostało wprowadzone przez ustawodawcę w celu uniknięcia sytuacji, gdy brak jest podmiotu odpowiedzialnego za umieszczenie odpadów na nieruchomości (wytwórcy odpadów). Tym samym, domniemanie to może być obalone w przypadku, kiedy możliwe jest ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za składowanie odpadów. W konsekwencji oznacza to, że władający powierzchnią ziemi może się zwolnić z odpowiedzialności za odpady tylko w jeden sposób - wykazując, że odpadem włada lub władał faktycznie inny podmiot, czyli wskazać wyraźnie na innego posiadacza odpadów (por.: W. Radecki, Ustawa o odpadach Komentarz, Warszawa 2008, s. 327, oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Lu 889/10, a także wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2007 r., sygn. akt II OSK 1721/06, z dnia 26 września 2013 r. sygn. akt II OSK 330/12).
W okolicznościach niniejszej sprawy, wbrew twierdzeniom skargi, nie zostało obalone wprowadzone przez ustawodawcę powyższe domniemanie prawne, skarżący nie wykazał bowiem aby podmiotem zobligowanym do usunięcia przedmiotowych odpadów był ktoś inny niż on sam jako właściciel ww gruntów.
W tym miejscu podkreślenia wymaga, iż legalne magazynowanie odpadów prowadzone w ramach wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów, zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy, może odbywać się wyłącznie na podstawie zezwolenia. Gromadzenie odpadów bez zezwolenia i ich nieusunięcie obliguje organ do wszczęcia postępowania wieńczącego decyzją, o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy. Zatem stwierdzenie przez organ nielegalnego składowania odpadów tj. składowania odpadów bez zezwolenia w terenie nieprzeznaczonym do tego typu działalności i ustalenie podmiotu, który jest posiadaczem tych odpadów, skutkować zawsze winno nakazaniem usunięcia odpadów, kierowanym właśnie do posiadacza odpadów.
Trzeba mieć też na względzie, iż decyzja o nakazie usunięcia odpadów wydawana jest w ramach związania administracyjnego tj. sytuacji, kiedy ustalenia określonego stanu faktycznego implikują wydanie decyzji o określonej treści. Jeśli zatem organ I instancji, co miało miejsce w niniejszym postępowaniu, ustalił zarówno fakt nielegalnego gromadzenia odpadów jak i podmiot za to odpowiedzialny tj. posiadacza odpadów zgodnie z domniemaniem wynikającym z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy (małżonków S.), zobligowany był w tej sytuacji do wydania nakazu usunięcia odpadów. Powyższe było powinnością organu.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi podkreślenia wymaga, iż w sytuacji gdy sąd powszechny przychyli się do argumentacji strony skarżącej w zakresie zobowiązania najemcy do usunięcia zgromadzonych na ww działkach odpadów, nic nie stoi na przeszkodzie aby właściciel mógł ewentualnie dochodzić od byłego najemcy na drodze powództwa cywilnego zwrotu poniesionych kosztów w związku z usunięciem odpadów. Jednocześnie Sąd uznaje za niezasadny zarzut nie uwzględnienia przez organ odwoławczy wszystkich złożonych dokumentów, w tym ww wyroku Sądu Rejonowego dla W. z dnia 28 lutego 2019 roku. Powyższe orzeczenie znane było organowi II instancji jednakże jego treść nie miała wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie niniejszej (administracyjnej). Pomimo iż dotyczy tych samych okoliczności, to jednak ocenianych z innej perspektywy prawnej i w odniesieniu do różnych okoliczności i obowiązków. Podkreślenia wymaga, iż zgodnie z uzasadnieniem ww wyroku Sąd uznał, iż skarżący nie zdeponował na ww działkach przedmiotowych odpadów (nie spowodował podniesienia terenu, jak i nie zlecił wykonania tej czynności najemcom) tym samym nie jest winien naruszenia przewidzianego w art. 127 w zw z art. 24 ust.1 pkt 5 i 6 ustawy o ochronie przyrody i w konsekwencji nie ponosi żadnej odpowiedzialności (karnej) wynikającej z powyższego faktu. Zatem, zgodnie z powołanymi przepisami k.p.w., postępowanie zostało umorzone - brak popełnienia wykroczenia. Powyższa okoliczność nie była jednak w toku niniejszego postępowania przez organy kwestionowana. Bezspornym jest bowiem, jak ustalono, iż przedmiotowe odpady nawiezione zostały przez najemcę. Jednakże jednocześnie, ze złożonych oświadczeń W. S. a popartych stanowiskiem najemcy w sposób oczywisty wynikała chęć zagospodarowania przez właściciela przedmiotowego gruntu nawiezioną ziemią.
Sąd także stwierdza, iż nie doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Ogólnie sformułowany zarzut podnoszący, że ocena stanu faktycznego sprawy nie została prawidłowo dokonana, uznać należy, mając na uwadze nie poparcie tych twierdzeń dowodami, jedynie za polemikę strony skarżącej z ustaleniami organu. W postępowaniu administracyjnym organy administracyjne mają obowiązek zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kpa) co w ocenie Sądu w sposób prawidłowy uczyniły. Swoje stanowisko w sposób czytelny, zrozumiały i w pełni wyraźny przedstawiły w uzasadnieniu obu rozstrzygnięć, tym samym nie uchybiły przepisowi art. 107 § 3 k.p.a. Organy obu instancji wyjaśniły i prawidłowo ustaliły stan faktyczny, przeprowadziły postępowanie dowodowe w sposób wyczerpujący, w zakresie niezbędnym dla ustalenia istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, a także przytoczyły i zastosowały odpowiednie przepisy prawa. To, że skarżący nie zgadza się z podważanymi decyzjami, co jest oczywiście dla Sądu zrozumiałe, nie oznacza tym samym, iż zaskarżone decyzje wydane zostały z naruszeniem prawa. W ocenie Sadu bezpodstawne są zatem zarzuty naruszenia przepisów procesowych. W decyzji organów obu instancji opisano szczegółowo przebieg postępowania dowodowego, omówione zostały zgromadzone ww sprawie dowody oraz zaznaczono, że wszystkie dowody uznane zostały za wiarygodne.
Dlatego też w obliczu powyższego, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniesioną skargę oddalił Gminy .

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę