IV SA/Wa 2345/18

IV SA/Wa 2345/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-04-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-08-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Sękowska /przewodniczący/
Grzegorz Rząsa /sprawozdawca/
Marzena Milewska-Karczewska
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II OSK 3096/19 - Wyrok NSA z 2022-10-05
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2096
ART. 148 PAR 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Anna Sękowska Sędziowie: sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska sędzia WSA Grzegorz Rząsa (spr.) po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. U. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę
Uzasadnienie
I. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej również: "Minister") z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] (dalej również: "zaskarżone postanowienie") utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody [...] (dalej również: "Wojewoda") z dnia [...] maja 2018 r. znak: [...], którym odmówiono wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] orzekającej o wymeldowaniu R. U. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...], [...]-[...] [...].
II. Zaskarżone postanowienie zostało oparte na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych.
II.1. W dniu 25 sierpnia 2008 r. do Prezydenta Miasta [...] wpłynął wniosek M. G. o wymeldowanie z pobytu stałego R. U. wraz z małoletnim synem S. U. z lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w P.. Po przeprowadzeniu postępowania decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] Prezydent Miasta [...] orzekł o wymeldowaniu R. U. z pobytu stałego ze wspomnianego lokalu. Po rozpoznaniu odwołania od powyższej decyzji Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] orzekającą o wymeldowaniu R. U. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2009 r., sygn. akt II SA/Rz 256/09 odrzucił skargę R. U. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...].01.2009 r. nr [...].
II.2. R. U. w dniu 7 lipca 2011 r. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...]. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] orzekającej o wymeldowaniu R. U. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...]. Minister Spraw Wewnętrznych, po rozpatrzeniu odwołania R. U. decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 17 grudnia 2012 r. (IV SA/Wa 703/12) oddalił skargę R. U. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] lutego 2012 r.
II.3. W dniu 27 marca 2018 r. do Prezydenta Miasta [...] wpłynął wniosek R. U. (z dnia 21 marca 2018 r., sprecyzowany następnie pismem z dnia 10 kwietnia 2018 r.) o wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a. zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] orzekającej o wymeldowaniu R. U. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...]. Wniosek został przekazany do Wojewody [...] jako organu właściwego do jego rozpoznania. We wniosku o wznowienie R. U. podniosła, iż zaistniały w sprawie nowe okoliczności, o których wiedzę miał Prezydent Miasta [...]. Odwołała się do wyroku Sądu Rejonowego w P. z dnia 28 października 2016 r. sygn. akt [...] rozstrzygającego o wydaniu rzeczy ruchomej oraz do wyroku z dnia 30 kwietnia 2007 r., sygn. akt [...] w przedmiocie przywrócenia utraconego posiadania przedmiotowego lokalu mieszkalnego.
II.4. Postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r. Wojewoda [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 5 oraz art. 149 § 3 i art. 150 k.p.a. w związku z art. 5 ust. 1, art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2017 r., poz. 657 z późn. zm., dalej również: ,,ustawa o ewidencji ludności") odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...] orzekającej o wymeldowaniu R. U. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...], [...]-[...] [...]. Odnosząc się do pierwszej z przesłanek wskazanych przez R. U. w postaci dokonania w sprawie meldunkowej zakończonej decyzją ostateczną ustaleń istotnych dla sprawy na podstawie fałszywych dowodów Wojewoda wskazał, że przepis art. 145 § 1 pkt 1 k. p. a. pozostaje w merytorycznym związku z przepisem art. 145 § 2 k, p. a. Wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, przy odwołaniu się do podstawy z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. może nastąpić w zasadzie, gdy spełnione są łącznie dwa warunki: w postępowaniu dowodowym w danej sprawie administracyjnej miało miejsce wystąpienie fałszywego dowodu oraz sfałszowanie dowodu musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu. Wyjątkowo, zgodnie z art. 145 § 2 k.p.a., postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu orzeczeniem sądu, jeżeli to sfałszowanie dowodu jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Mając na względzie przywołane przepisy Wojewoda uznał, że okoliczności podane przez R. U. w złożonym wniosku nie dają podstaw do wznowienia postępowania, a wnioskodawczyni nie wskazała we wniosku, jakie dowody okazały się fałszywe i nie dostarczyła prawomocnego orzeczenia sądu stwierdzającego zaistnienie fałszerstwa. W uzasadnieniu postanowienia wskazano również, iż w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W odniesieniu do tej przesłanki wyjaśniono w uzasadnieniu postanowienia, iż skarżąca zarówno we wniosku z dnia 7 lipca 2011 r., jak w aktualnie rozpoznawanym wniosku powołała się na wyrok Sądu Rejonowego w P. z dnia 30 kwietnia 2007 r., syn. akt [...]. Zdaniem Wojewody [...] wskazane przez stronę orzeczenia nie mogą stanowić podstawy wznowienia postępowania w trybie wskazanych wyżej przepisów art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a. wobec faktu, iż wynikające z nich okoliczności nie są nowymi dowodami w sprawie, nieznanymi w chwili wydania decyzji o wymeldowanie R. U.. Ponadto, były już przedmiotem oceny przez Wojewodę [...] w 2011 r. w toku postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] . Ponadto, organ wskazał, że powołany we wniosku wyrok Sądu Rejonowego w P. I Wydział Cywilny z dnia 28.10.2016 r. sygn. akt [...] o wydaniu rzeczy ruchomej nie może być brany pod uwagę przy wydaniu decyzji o wymeldowaniu w trybie art. 35 ustawy o ewidencji ludności. Wymeldowanie z danego lokalu nie przesądza bowiem o jakimkolwiek prawie rzeczowym do danego lokalu ani rzeczy znajdujących się w tym lokalu.
II.5. Opisanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r. Minister utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] maja 2018 r. W pierwszej kolejności Minister wskazał w uzasadnieniu, iż stwierdzenie braku wypełnienia warunków formalnych zgłoszonego przez jednostkę żądania wznowienia postępowania, prowadzi do wydania, opartego na art. 149 § 3 k.p.a. postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Następnie organ podkreślił, że R. U. w piśmie z dnia 10 kwietnia 2018 r., stanowiącym sprecyzowanie treści jej żądania z dnia 21 marca 2018 r. ograniczyła się jedynie do wskazania jako jednej z podstaw wznowienia postępowania przesłanki sfałszowania dowodów, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne oraz przywołała brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a.. W zażaleniu na postanowienie Wojewody [...] R. U. również nie wskazała sfałszowanych dowodów, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, jak również nie powtórzyła tej przesłanki jako podstawy żądania wznowienia postępowania. W związku z tym Minister zaznaczył, iż strona żądając wznowienia postępowania powinna wskazać przyczynę wznowienia, uzasadniając to na tyle precyzyjnie, aby organ miał możliwość podjęcia postanowienia na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. Jeżeli strona występując z żądaniem wznowienia postępowania nie wskazuje przesłanek wznowienia postępowania, poprzestając jedynie na wskazaniu przepisów k.p.a., czy też w ogóle nie uzasadniając wniosku, organ administracji powinien w drodze decyzji odmówić wznowienia postępowania, przyjmując, że istnieją formalne przeszkody do oceny wniosku w postępowaniu nadzwyczajnym. Zdaniem organu odwoławczego R. U., ograniczając się do przytoczenia we wniosku o wznowienie postępowania jedynie brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. nie wskazała przesłanki wznowienia postępowania, co stanowi przeszkodę formalną wszczęcia postępowania. Tym samym organ II instancji przyjął, że Wojewoda [...] w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia słusznie uznał, iż R. U. nie spełniła wymogu pozwalającego na wznowienie jej sprawy meldunkowej, bowiem nie podała we wniosku, jakie dowody okazały się fałszywe. W odniesieniu do kolejnej przesłanki - z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., na podstawie której R. U. zażądała wznowienia postępowania, Minister wskazał, iż zarówno we wniosku z dnia 21 marca 2018 r. oraz piśmie strony precyzującym żądanie wznowienia postępowania strona powołała wyroki sądów powszechnych. Jednocześnie w piśmie precyzującym żądanie wznowienia postępowania z dnia 10 kwietnia 2018 r. R. U. wyraźnie stwierdziła, że "w/w sygnatury wyroków dołączałam w latach 2007 - 2009 do Waszego Urzędu- do spr. [...]". Natomiast z uzasadnienia decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] orzekającej o wymeldowaniu R. U. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...], utrzymanej w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...] jednoznacznie wynika, że przedmiotowe orzeczenia sądów powszechnych stanowiły dowód w sprawie wymeldowania R. U.. Tym samym wskazane we wniosku o wznowienie postępowania orzeczenia sądów powszechnych o sygn. akt [...] oraz [...] oraz fakt przyznania i R. U. przez sądy cywilne prawa użytkowania mieszkania przy ul. [...] w P. były znane organom prowadzącym postępowanie w sprawie wymeldowania R. U.. W związku z tym ustaleniem Minister podkreślił, że niedopuszczalne jest wznowienie postępowania w sytuacji, gdy strona przywołuje jako podstawę podania okoliczności istniejące w dacie wydania decyzji ostatecznej i znane organowi prowadzącemu postępowanie pierwotne. W sytuacji takiej organ zobligowany jest w drodze decyzji przewidzianej w art. 149 § 3 k.p.a. odmówić wznowienia postępowania w sprawie. Organ odwoławczy podzielił również pogląd Wojewody [...] , iż przywołane przez stronę orzeczenia sądów powszechnych nie mogą być brane pod uwagę przy wydaniu decyzji o wymeldowaniu w trybie art. 35 ustawy o ewidencji ludności. Końcowo Minister zaznaczył, że nawet gdyby uznać, że wskazane przez stronę wyroki sądów powszechnych stanowią podstawę wznowienia postępowania, to wniosek strony należałoby uznać za złożony po upływie terminu wynikającego z art. 148 § 1 k.p.a., bowiem R. U. złożyła ten wniosek po upływie miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o wyrokach sądowych.
III.1. Z powyższą decyzją Ministra nie zgodziła się R. U.. Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i wznowienie postępowania, ewentualnie o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu strona zarzuciła naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a. poprzez uznanie, iż skarżąca nie wskazała podstaw do wznowienia postępowania, podczas gdy opisane twierdzenia i fakty w pełni wskazują, iż organy prowadzące postępowanie nie wzięły pod uwagę możliwości popełnienia przestępstwa przez inne instytucje oraz tego, że w sprawie pojawiły się nowe fakty i dowody nie znane organowi w chwili wydawania rozstrzygnięć organów I i II instancji. W uzasadnieniu Skarżąca stwierdziła, że dostarczane przez nią prawomocne wyroki sądowe oraz fakty znane organowi I instancji były zlekceważone.
III.2. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
IV.1. Skarga jest bezzasadna i podlega oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.).
IV.2. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że Minister trafnie zauważył, że kolejne podanie skarżącej o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. zostało wniesieni one z uchybieniem terminu. Zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Tymczasem wyrok Sądu Rejonowego w P. w sprawie [...] zapadł w dniu 30 kwietnia 2007 r. Z kolei wyrok tego Sądu w sprawie [...] został wydany w dniu 28 października 2016 r. (wyrok oddalający apelację strony pozwanej oraz zażalenie skarżącej od tego orzeczenia wydano w dniu 16 listopada 2017 r.). Już zatem zestawienie tych dat z dniem złożenia ponownego podania skarżącej o wznowienie (tj. 27 marca 2018 r.) prowadzi do wniosku, że w sprawie zachodziła podstawa do odmowy wszczęcia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). Należy dodać, że to strona wnioskująca o wznowienie postępowania winna udowodnić, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem wskazanego wyżej miesięcznego przepisami prawa terminu (por. np. wyrok NSA z 21 marca 2012 r., I OSK 463/11, CBOSA; R.Stankiewicz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, pod red. M. Wierzbowskiego i A. Wiktorowskiej, 27 wyd., Legalis 2019, teza 3 do art. 148).
IV.3. W dalszej kolejności trzeba zauważyć, że skarżąca po raz kolejny wystąpiła o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. Analiza akt administracyjnych oraz sądowoadministracyjnych (IV SA/Wa 703/12) wskazuje na zasadnicza zbieżność argumentacji podnoszonej przez skarżącą w niniejszej sprawie z zarzutami sformułowanymi w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 17 grudnia 2012 r. (chodzi tu m. in. o orzeczenia wydane w sprawach [...] oraz [...]). Tym samym w sprawie zachodziła, niezależna od kwestii zachowania terminu z art. 148 § 1 k.p.a., podstawa do odmowy wszczęcia postępowania. Otóż zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania, w tym postępowania nadzwyczajnego, jest uprzednie zakończenie takiego postępowania nadzwyczajnego decyzją ostateczną. Ponowne wydanie decyzji mogłoby w takim przypadku skutkować nieważnością aktu administracyjnego (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.). Skarżąca powołała co prawda jedną okoliczność, która nie mogła być znana organom orzekającym o wymeldowaniu ani organom, które rozpatrywały pierwotny wniosek skarżącej o wznowienie postępowania. Otóż chodzi o wyrok Sądu Rejonowego w Przemyślu w sprawie [...], który został wydany w dniu 28 października 2016 r. (sprawa ta toczyła się z powództwa skarżącej i jej małoletniego syna S. U. przeciwko córkom skarżącej A. G. i P. G. oraz dotyczyła wydania ruchomości). Rzecz jednak w tym, że wyrok ten, z uwagi na datę jego wydania oraz przedmiot rozstrzygnięcia, w sposób oczywisty nie mógł mieć jakiegokolwiek znaczenia z punktu widzenia podstawy wznowienia określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Sąd w niniejszym składzie podziela przy tym pogląd NSA sformułowany w wyroku z 12 lipca 2011 r. (II OSK 2598/10, CBOSA), że okolicznością uzasadniająca wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania jest również takie przedstawienie we wniosku okoliczności wspierających podane, które nawet bez głębszej analizy prowadzą do wniosku, że okoliczności te nie stanowią przesłanek wznowienia postępowania. Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w realiach niniejszej sprawy. Niezależnie od tego trzeba przypomnieć, że również w odniesieniu do wyroku w sprawie [...] zachodziła niedopuszczalność prowadzenia postępowania z uwagi na uchybienie miesięcznego terminu na wniesienie podania o wznowienie postępowania. Jeżeli chodzi o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., to oczywiste jest, że nie stanowi powołania się na nią ogólnikowe zarzucenie "możliwości popełnienia przestępstwa przez inne instytucje". Watek rzekomych przestępstw popełnionych w trakcie postępowania o wymeldowanie skarżącej z lokalu przy ul. [...] był zresztą bezskutecznie podnoszony już przez skarżącą w pierwszym postępowaniu o wznowienie postępowania. Skarżąca nie wykazała, że od chwili zakończenia tego postępowania w sprawie zaszła istotna zmiana okoliczności faktycznych pozwalających na ponowne prowadzenie postępowania wznowieniowego w oparciu o tę przesłankę.
IV.4. Z powyższych powodów orzeczono, jak w sentencji.