IV SA/WA 2342/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2007-03-23
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
ochrona środowiskaferma drobiuemisjapozwoleniepostępowanie administracyjnedowodyopinia biegłegokontrolaprawo ochrony środowiska

WSA w Warszawie oddalił skargę mieszkańców na decyzję odmawiającą wstrzymania działalności fermy drobiu, uznając, że zgodnie z aktualnym stanem prawnym działalność ta nie wymaga pozwolenia na emisję i nie stanowi zagrożenia.

Skarżący domagali się wstrzymania działalności fermy drobiu, powołując się na potencjalny negatywny wpływ na środowisko i zdrowie. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że zgodnie z obowiązującymi przepisami, działalność fermy nie wymaga pozwolenia na emisję, a przeprowadzone kontrole nie wykazały naruszeń. Sąd podkreślił, że obowiązek przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego nie obciąża organu w sytuacji, gdy strona nie pokrywa kosztów, a stan prawny ewoluował od poprzednich orzeczeń.

Sprawa dotyczyła skargi mieszkańców na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą wstrzymania działalności fermy drobiu. Skarżący domagali się wstrzymania działalności, powołując się na potencjalny negatywny wpływ na środowisko i zdrowie, a także na poprzednie orzeczenie WSA uchylające wcześniejsze decyzje. Organ administracji przeprowadził kontrolę, stwierdzając, że ferma nie wymaga pozwolenia na emisję, a jedynie zgłoszenia. Nie stwierdzono uchybień w zakresie gospodarki ściekowej i odpadami. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja nie naruszyła przepisów. Sąd podkreślił, że zgodnie z aktualnym stanem prawnym, działalność fermy nie wymaga pozwolenia na emisję gazów i pyłów do powietrza, a jedynie zgłoszenia. Wskazał również, że obowiązek przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, o który wnioskowali skarżący, nie obciąża organu w sytuacji, gdy strona nie pokrywa kosztów, a stan prawny i faktyczny sprawy uległy zmianie od czasu poprzedniego orzeczenia WSA. Sąd uznał, że sprawa została dostatecznie wyjaśniona, a zarzuty skarżących są bezpodstawne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Organ ma obowiązek dopuścić dowód z opinii biegłego, jeśli strona chce przedstawić taki dowód, jednakże nie jest zobowiązany do pokrywania kosztów jego sporządzenia, zwłaszcza gdy stan prawny i faktyczny sprawy ewoluował.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że obowiązek dopuszczenia dowodu z opinii biegłego wynika z poprzedniego wyroku WSA, ale nie oznacza on automatycznego pokrywania kosztów przez organ. W sytuacji, gdy strona nie pokrywa kosztów, organ może pominąć taki dowód jako zbędny, szczególnie jeśli sprawa jest dostatecznie wyjaśniona.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

u.o.k.ś. art. 83

Ustawa o ochronie i kształtowaniu środowiska

u.o.p.ś. art. 3 § ust. 1

Ustawa o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 78 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 84 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 142

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 262 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 262 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 3 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 153

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa o Inspekcji Ochrony Środowiska

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko art. § 2 ust. 1 pkt. 43

Rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie rodzajów instalacji, których eksploatacja wymaga zgłoszenia art. Tabela A pkt 7

Rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie przypadków, w których wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z instalacji nie wymaga pozwolenia art. ust. 9

u.p.o.ś. art. 154 § ust. 1

Ustawa Prawo ochrony środowiska

Argumenty

Skuteczne argumenty

Działalność fermy drobiu nie wymaga pozwolenia na emisję gazów i pyłów do powietrza zgodnie z aktualnym stanem prawnym. Przeprowadzone kontrole nie wykazały naruszeń przepisów ochrony środowiska. Obowiązek pokrycia kosztów opinii biegłego spoczywa na stronie wnioskującej, a nie na organie. Zmiana stanu prawnego po poprzednim orzeczeniu WSA uzasadnia odmienne rozstrzygnięcie.

Odrzucone argumenty

Obowiązek organu polega na dopuszczeniu i przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego na wniosek strony, niezależnie od kosztów. Protokół kontroli nie jest ostatecznym dowodem i powinien być zweryfikowany przez biegłego. Wpływ fermy na środowisko i ludzi może być szkodliwy nawet bez wymaganego pozwolenia emisyjnego.

Godne uwagi sformułowania

Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W tym stanie rzeczy sporządzenie opinii w żądanym przez pełnomocnika skarżących zakresie nie było podyktowane koniecznością uzyskania wiadomości specjalnych w rozumieniu art. 84 Kpa.

Skład orzekający

Wanda Zielińska-Baran

przewodniczący

Małgorzata Małaszewska-Litwiniec

sprawozdawca

Krystyna Napiórkowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wstrzymania działalności instalacji, obowiązków organów w zakresie dowodów z opinii biegłych oraz znaczenia zmian stanu prawnego w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego, a jego zastosowanie może być ograniczone do podobnych spraw dotyczących działalności rolniczych i ich wpływu na środowisko.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy konflikt między mieszkańcami a działalnością gospodarczą (ferma drobiu) oraz pokazuje, jak zmieniające się przepisy i obowiązki dowodowe wpływają na rozstrzygnięcia sądowe.

Ferma drobiu a prawo: Kto płaci za opinię biegłego i czy zawsze jest potrzebna?

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wa 2342/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-03-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2006-12-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Krystyna Napiórkowska
Małgorzata Małaszewska-Litwiniec /sprawozdawca/
Wanda Zielińska-Baran /przewodniczący/
Symbol z opisem
6135 Odpady
Sygn. powiązane
II OSK 1202/07 - Wyrok NSA z 2008-10-15
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.) sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2007 r. sprawy ze skargi M. S., G. S., B. S. i A. S. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania działalności instalacji - oddala skargę -
Uzasadnienie
IV SA/Wa 2342/06
UZASADNIENIE
Zaskarżoną do Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...].10.2006 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...].06.2006 r. odmawiającą wstrzymania działalności fermy drobiu stanowiącej własność J. S., zlokalizowanej przy ul. [...] w miejscowości C..
Z wnioskiem o wstrzymanie działalności tej instalacji wystąpili: G. S., M. S., A. S., B. S. i Z. S., powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 16.03.2004 r., sygn. akt IV SA 3981-3985/02, uprzednio zapadły w tej sprawie, uchylający poprzednie rozstrzygnięcia Inspekcji Ochrony Środowiska.
Raz jeszcze badając sprawę [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska przeprowadził ponownie postępowanie administracyjne, w tym w dniu 26.04.2006 r. skontrolował przedmiotową fermę drobiu. W wyniku kontroli stwierdził, iż w obecnym stanie prawnym nie wymaga ona posiadania pozwolenia na emisję gazów i pyłów do powietrza, a jedynie zgłoszenia w Starostwie Powiatowym, co też miało miejsce. Ilość i rodzaj źródeł emisji hałasu nie zmieniły się w stosunku do stanu ustalonego podczas poprzedniej kontroli w 2002 r. Nie stwierdzono także uchybień w zakresie gospodarki ściekowej oraz gospodarowania odpadami. W uzasadnieniu swej decyzji nadmienił także, iż w rozprawie administracyjnej wyznaczonej na dzień 6.06.2006 r. nie wzięli udziału ani skarżący, ani ich pełnomocnik, który jedynie w piśmie procesowym domagał się dopuszczenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność wpływu przedmiotowej fermy kurzej na środowisko oraz zdrowie i życie ludzi z uwzględnieniem emisji szkodliwych domieszek gazowych do powietrza, w tym zapylenia, odorów, hałasu oraz zasięgu oddziaływania przedmiotowych emisji. Konieczność dopuszczenia opinii biegłego zakwestionował natomiast pełnomocnik właściciela tej instalacji.
W efekcie [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska dopuścił dowód z opinii biegłego na wskazaną okoliczność, zakreślając pełnomocnikowi skarżących termin do jej przedłożenia, ewentualnie zobowiązując go do wpłaty zaliczki, pod rygorem pominięcia tego dowodu w sprawie. Z uwagi na bezskuteczny upływ zakreślonego terminu przeprowadzenie tego dowodu organ pominął podkreślając, że sporządzenie owej opinii nie wynika ani z ustawowego obowiązku organu, ani z uprzedniego wyroku WSA, a przeprowadzona kontrola nie wykazała naruszeń w tym zakresie.
Odnosząc się z kolei do żądania wnioskujących o przeprowadzenie dowodu z oględzin fermy organ uznał go za bezprzedmiotowy wykazując, iż
nastąpiła zmiana przepisów prawa w tym zakresie, a obsada kur wynika z przeprowadzonej kontroli w dniu 26.04.2006 r. (zarówno stwierdzona, jak i potencjalna). Mając wskazane względy na uwadze potwierdził, iż nie zachodzą przesłanki pozwalające na zastosowanie art. 83 ustawy z dnia 31.01.1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (Dz. U. z 1994 r., nr 49, poz. 196 ze zm.) w związku z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27.07.2001 r. o wprowadzeniu ustawy -Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 100, poz. 1085 ze zm.).
We wniesionym odwołaniu pełnomocnik wszystkich wnioskodawców zarzucił bezpodstawne pominięcie dowodu z opinii biegłego, kwestionując zarówno wadliwą formę dopuszczenia tego dowodu wobec nie określenia osoby biegłego, jak i uzależnienie powołania biegłego od wpłaty zaliczki, przez co w jego ocenie doszło do naruszenia art. 7, 77 § 1 Kpa w zw. z art. 84 § 1 Kpa w zw. z art. 262 § 2 Kpa. Zakwestionował także bezpodstawne nieuwzględnienie dowodu z oględzin fermy, którego przedmiotem były okoliczności mające istotne znaczenie dla sprawy.
Podniósł, iż w jego ocenie bezprzedmiotowe w sprawie było przeprowadzanie rozprawy administracyjnej, a działanie to jedynie przedłużyło postępowanie, podczas gdy organ zobowiązany był przede wszystkim do dopuszczenia dowodu z opinii biegłego, który to obowiązek wynikał z uprzedniego wyroku WSA. Powołując się na art. 84 Kpa pełnomocnik wnioskodawców wywiódł, iż to organ winien zwrócić się do biegłego, a nie stroną. Jednocześnie przytaczając stanowisko doktryny wskazał, że koszty poniesione w interesie lub na żądanie strony będą z zasady związane z dodatkowymi czynnościami postępowania dowodowego, podczas gdy taka sytuacja w niniejszej sprawie w jego ocenie nie zachodziła. Kwestionując zastosowany rygor pominięcia dowodu odwołał się do treści art. 262 § 2 Kpa, wywodząc, iż jest to przepis bezsankcyjny, co nie pozwala na zaniechanie czynności postępowania dowodowego w razie braku wpłaty żądanej zaliczki.
Organ odwoławczy w swym rozstrzygnięciu potwierdził prawidłowość ustaleń poczynionych przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska oraz dokonanej przez niego oceny. Przytaczając wyniki kontroli fermy z dnia 26.04.2006 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska wskazał maksymalną możliwą obsadę kurnika jako 21.000 sztuk kur, co potwierdziło ustalenia poczynione przez organ I instancji, iż w świetle obecnie obowiązujących przepisów eksploatacja tej instalacji wymaga jedynie zgłoszenia, a emisja nie wymaga pozwolenia. Prowadzący instalację nie ma zatem obowiązku dokonywania pomiarów tej emisji. Zaznaczył, że w celu ograniczenia emisji amoniaku i siarkowodoru do powietrza - do paszy dodawany jest stosowny preparat. Powołał się na uprzednio prowadzone kontrole tej fermy i zaznaczył, że już w 2002 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii w N. poinformował WIOŚ, że stan sanitarno-weterynaryjny panujący na terenie fermy nie stwarza zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi.
Podkreślił także, iż obecnie wykonany został pas zieleni ochronnej (świerki i brzozy o wys. do 1,5 m) na granicach z nieruchomościami A. S. oraz M. S.. Wreszcie odwołując się do oceny prawnej i wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 16.03.2004 r., sygn. akt IV SA 3981-3985/02 uchylającego poprzednie rozstrzygnięcia organów obu instancji wydane w tej sprawie wywiódł, iż Sąd stwierdził, jedynie, że wniosek strony skarżącej o przeprowadzenie dowodu, który stanowiłby kontrdowód dla danych wynikających z protokołu kontroli winien być dopuszczony, co też nastąpiło stosownym postanowieniem. Organy orzekające miały więc obowiązek uwzględnienia wszelkich dowodów złożonych przez stronę i do tego zalecenia organ się zastosował. Wnioskodawcy jednakże w zakreślonym terminie nie przedstawili dowodu z opinii biegłego, a organowi do rozstrzygnięcia sprawy nie były potrzebne żadne wiadomości specjalne, zastosowania nie znalazł więc art. 84 § 1 Kpa. Mając z kolei na względzie treść art. 89 § 2 Kpa organ I instancji prawidłowo uznał konieczność przeprowadzenia rozprawy administracyjnej. W ocenie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska pozwoliłaby ona pełnomocnikowi wnioskodawców na wskazanie, które ustalenia kontroli kwestionuje, zwłaszcza wobec faktu, iż strony tego postępowania reprezentują sprzeczne interesy. Nadto organ odwoławczy zauważył, iż dla przedmiotowej instalacji nie została wydana decyzja ustalająca wymagania w zakresie ochrony środowiska dotyczące eksploatacji instalacji, która wydawana jest w oparciu o art. 154 ust. 1 ustawy z dnia 27.04.2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. nr 62, poz. 627 ze zm.), o ile uzasadnione jest to koniecznością ochrony środowiska. Zaznaczył także, iż w protokole kontroli przeprowadzonej w dniu 26.04.2006 r. został szczegółowo opisany sposób hodowli prowadzonej na przedmiotowej fermie, ustalono maksymalną obsadę kurnika, jak również wskazano ile kur było na fermie podczas kontroli. Natomiast zarówno pełnomocnik skarżących, jak i skarżący nie zgłaszali żadnych uwag do tego protokołu, nie wzięli udziału w rozprawie administracyjnej, a jednocześnie kwestionują te ustalenia.
Skargę na to rozstrzygnięcie wniósł pełnomocnik w imieniu skarżących: M. S., G. S., A. S. oraz B. S.. Ponownie podniósł, iż obowiązek przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego spoczywał na organie, a nie na skarżących, a brak uiszczenia zaliczki nie może stanowić podstawy do zaniechania czynności postępowania dowodowego, przez co w jego ocenie doszło do naruszenia art. 7, 77 § 1 Kpa w zw. z art. 84 § 1 Kpa w zw. z art. 142 Kpa w zw. z art. 262 § 2 Kpa. Zarzucił także podobnie jak w odwołaniu bezpodstawne nieuwzględnienie dowodu z oględzin fermy, którego przedmiotem były okoliczności mające istotne znaczenie dla sprawy, co w jego ocenie naruszyło art. 78 Kpa.
Podniósł, iż bez znaczenia jest fakt, że kurnik nie wymaga obecnie pozwoleń na emisję gazów i pyłów do powietrza, istotny jest bowiem jego wpływ na środowisko i ludzi, a ten może być szkodliwy nawet wówczas, gdy
zezwolenia nie są wymagane, w tym upatruje konieczności uzyskania wiadomości specjalnych od biegłego. Podniósł, iż to organ winien przeprowadzić całe postępowanie dowodowe co do wszystkich istotnych okoliczności i wszechstronnie wyjaśnić sprawę, a nie ciężar dowodzenia przerzucać na stronę. Brak jest też podstaw w ocenie pełnomocnika skarżących do uznania, że koszty opinii biegłego winny obciążać stronę. Postanowienia dopuszczające dowód z opinii biegłego winno wskazywać konkretną osobę biegłego, a samo dopuszczenie tego dowodu nie powinno uzależniać przeprowadzenia go od wpłaty zaliczki.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga nie może zostać uwzględniona.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy czym w myśl art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska nie naruszyła przepisów postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zauważyć należy, iż postępowanie w sprawie wstrzymania działalności fermy drobiu J. S. zlokalizowanej w C. przy ul. [...] wszczęto na żądanie grupy mieszkańców, w tym właścicieli sąsiadujących z jego nieruchomości we wrześniu 2001 r. Zastosowanie w sprawie znalazły więc przepisy ustawy z dnia 31.01.1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (Dz. U. z 1994 r., nr 49, poz. 196 ze zm.), a w szczególności jej art. 83 w związku z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27.07.2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 100, poz. 1085 ze zm.), który to przepis nakazywał do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną stosować przepisy dotychczasowe, o ile przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej. Należy zauważyć, iż art. 83 ustawy z dnia 31.01.1980 r. o
ochronie i kształtowaniu środowiska przewidywał możliwość jedynie czasowego wstrzymania działalności pogarszającej stan środowiska - do czasu zainstalowania urządzeń lub wykonania innych czynności zabezpieczających środowisko. Z prowadzonego postępowania musiało zatem wynikać, że zachodzi konieczność zainstalowania konkretnych urządzeń lub wykonania określonych innych czynności zabezpieczających środowisko. Takie okoliczności stanowiłyby podstawę wstrzymania działalności przedmiotowej instalacji. Po spełnieniu tych wymogów możliwe było jednakże podjecie wstrzymanej działalności. Przepis ten nie stwarzał bowiem podstaw do likwidacji tej działalności, w więc całkowitego zaprzestania prowadzonej działalności, pogarszającej stan środowiska.
Sprawa niniejsza była już kilkakrotnie przedmiotem oceny Sądów Administracyjnych, które kontrolowały legalność uprzednio wydanych rozstrzygnięć w tej sprawie. Ostatnie z tych rozstrzygnięć, a mianowicie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 16.03.2004 r., sygn. akt IV SA 3981-3985/02 uchylił uprzednio wydane decyzje obu instancji. Sąd stwierdził wówczas, że ustawa o Inspekcji Ochrony Środowiska określająca właściwość organów tej inspekcji do dokonywania kontroli, normująca tryb postępowania kontrolnego jest przepisem szczególnym w odniesieniu do przepisów Kpa. Nie umożliwia ona udziału w czynnościach kontrolnych Inspekcji innych stron postępowania, a prawo uczestniczenia w nich jako strona ma wyłącznie podmiot kontrolowany. Protokół kontroli natomiast jest dokumentem urzędowym i stosownie do art. 76 § 1 Kpa stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Jednocześnie WSA podkreślił, iż w myśl art. 76 § 3 Kpa możliwe jest przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu, czyli temu co stwierdzono w protokole kontroli. Stwierdził zatem, że jeżeli strona skarżąca kwestionując prawidłowość prowadzenia kontroli i jej wyniki zgłosiła wniosek dowodowy, domagając się dopuszczenia dowodu z opinii rzeczoznawcy, wniosek ten w myśl art. 78 § 1 Kpa powinien być uwzględniony. W przeciwnym razie strona wnioskująca miałaby ogromnie ograniczoną możliwość wpływania w toku postępowania administracyjnego na weryfikację działań organów administracji publicznej.
Zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Stosując się do tych wytycznych [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...].06.2006 r. dopuścił dowód z opinii biegłego na okoliczność ustalenia, czy prowadzenie przedmiotowej fermy drobiu pogarsza stan środowiska, a w szczególności zagraża życiu lub zdrowiu ludzi, z uwzględnieniem emisji gazów, pyłów, odoru oraz hałasu oraz zasięgu oddziaływania przedmiotowych emisji - zakreślając pełnomocnikowi skarżących 7 dniowy termin na przedłożenie tej opinii lub wpłacenie zaliczki na pokrycie kosztów jej sporządzenia. To postanowienie jako nie wskazujące osoby
biegłego zakwestionował pełnomocnik skarżących w odwołaniu od decyzji organu I instancji, nadto uznał za niedopuszczalne sformułowanie rygoru pominięcia tego dowodu w sprawie.
Przede wszystkim wymaga podkreślenia, iż w myśl art. 153 P.p.s.a. ocena prawna Sądu wyrażona w orzeczeniu i wskazania co do dalszego postępowania wiążą ten sąd oraz organ administracji publicznej w przyszłości, o ile nie uległy zmianie przepisy prawne stanowiące podstawę oceny w danej sprawie (por. m. in. wyrok NSA z 8.12.2000 r., IV SA2295/98, LEX nr 53401; wyrok NSA z 6.09.2001 r., III SA 3377/00, LEX nr 54000 oraz wyrok NSA-OZ w Rzeszowie z 1.10.2001 r., SA/Rz 434/00, "Palestra" 2002, nr 9-10, s. 199). Podobnie istotne zmiany w stanie faktycznym sprawy mogą powodować nieaktualność oraz ustanie mocy wiążącej uzasadnienia orzeczenia sądu administracyjnego.
W ocenie Sądu zarzuty podniesione przez pełnomocnika skarżących są bezpodstawne, bowiem organy obu instancji zasadnie wywiodły, iż sprawa została dostatecznie wyjaśniona, przepisy w tym zakresie są jasne, dokonano stosownej kontroli instalacji w dniu 26.04.2006 r., z której sporządzono protokół, a dodatkowo zarządzono przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, która miała wyjaśnić stanowiska stron o sprzecznych interesach i wyjawić jakie zarzuty strona skarżąca formułuje względem przeprowadzonej kontroli i sporządzonego z niej protokołu. Na rozprawę tak skarżący, jak i ich pełnomocnik nie stawili się, był obecny natomiast pełnomocnik właściciela instalacji. Znamienne jest, iż pełnomocnik skarżących nie kwestionując prawidłowości przeprowadzenia kontroli z 2006 r. i jej wyników jednocześnie uznał, że w sprawie konieczne są wiadomości specjalne, która to okoliczność mogłaby jedynie obligować organ do zwrócenia się o taką opinię do biegłego, bez uprzedniego wzywania strony wnioskującej o pokrycie kosztów jej sporządzenia. Należy zauważyć, iż taka interpretacja obowiązków nałożonych na organy ponownie rozpoznające sprawę pozostaje w sprzeczności ze wskazaniami WSA zawartymi w wyroku z dnia 16.03.2004 r., sygn. akt IV SA 3981-3985/02. Sąd wówczas, jak to już zaznaczono, stwierdził jedynie, że obowiązkiem organu - jeśli strona chciałaby przedstawić taki dowód - było dopuszczenie go. Stąd nie powołał art. 84 Kpa, a art. 76 § 3 oraz art. 78 § 1 Kpa. Stan prawny obowiązujący w czasie wydania tego orzeczenia pozwalał przyjąć, iż przedmiotem takiego dowodu była okoliczność mająca znaczenie w sprawie.
Nie można jednakże pominąć faktu, iż po przytoczonym wyroku WSA zmienił się obowiązujący stan prawny. Weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9.11.2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. nr 257, poz. 2573 ze zm.), które w § 2 ust. 1 pkt. 43 stanowi, iż sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wśród przedsięwzięć mogących znacząco
oddziaływać na środowisko wymaga chów lub hodowla zwierząt w liczbie nie niższej niż 210 DJP, a załącznik do tego rozporządzenia współczynnik przeliczenia sztuk rzeczywistych na DJP dla kur określił jako - 0,004. Wprawdzie organ I instancji błędnie w uzasadnieniu podał liczbę nie niższą niż 240 DJP, nie uwzględniając zaistniałej zmiany przepisu, uchybienie to jednakże nie miało istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia. W efekcie bowiem przedmiotowa instalacja nie może i tak być zaliczona do tej kategorii, a zaliczyć ją można jedynie do mogących wymagać sporządzenia raportu przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (§ 3 ust. 1 pkt 90). Z tego wynika, iż emisja z niej nie wymaga uzyskania pozwolenia, a na właścicielu takiej instalacji spoczywa jedynie obowiązek zgłoszenia jej eksploatacji organowi ochrony środowiska, w myśl rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22.12.2004 r. w sprawie rodzajów instalacji, których eksploatacja wymaga zgłoszenia (Dz. U. nr 283, poz. 2839). Reguluje to załącznik do tego rozporządzenia - Tabela A pkt 7. Nadto wynika to z rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22.12.2004 r. w sprawie przypadków, w których wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z instalacji nie wymaga pozwolenia (Dz. U. nr 283, poz. 2840) - załącznik ust. 9. Organy prawidłowo wywiodły iż, w obecnie obowiązującym stanie prawnym, na właścicielu tej instalacji nie spoczywa już obowiązek uzyskiwania pozwoleń na emisję gazów i pyłów do powietrza, organ ochrony środowiska nie ustala dopuszczalnej emisji, a prowadzący instalację nie ma obowiązku dokonywania pomiarów tej emisji. Jedynym kryterium wskazującym, czy korzystanie ze środowiska wymaga pozwolenia, czy też jest zwykłym korzystaniem ze środowiska nie wymagającym pozwolenia jest ilość hodowanych kur, w tym potencjalna możliwość obsady kurnika, które to ustalenia poczyniono podczas przeprowadzonej 26.04.2006 r. kontroli i zamieszczono w protokole. W tym stanie rzeczy sporządzenie opinii w żądanym przez pełnomocnika skarżących zakresie nie było podyktowane koniecznością uzyskania wiadomości specjalnych w rozumieniu art. 84 Kpa. Jeśli zatem strona skarżąca chciała taką opinię przedłożyć organ stworzył jej tę możliwość dając temu wyraz w postanowieniu z dnia [...].06.2006 r. Bezpodstawne jednak byłoby pokrywanie przez niego znacznych kosztów sporządzenia tej opinii wobec obecnego stanu prawnego sprawy i skoro w istocie miała służyć weryfikacji rzetelności działania organu. Żądanie zapłaty zaliczki kwalifikować należy zatem jako sytuację przewidzianą w art. 262 § 1 pkt 2 Kpa, przy czym brak jej uiszczenia upoważniał [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska do pominięcia tego dowodu jako zbędnego w rozstrzygnięciu sprawy. Nie można tu bowiem upatrywać jakiejkolwiek analogi chociażby z postępowaniem rozgraniczeniowym, gdzie od opinii biegłego geodety uzależniona jest możliwość przeprowadzenia tego rozgraniczenia przez organy administracji publicznej.
Podobne przyczyny przemawiają za uznaniem, że przeprowadzenie dowodu z oględzin instalacji również nie było konieczne do wyjaśnienia sprawy, jak celnie wywiodły orzekające organy. Stan instalacji opisano w protokole kontroli zgodnie z obowiązującymi przepisami, zaznaczono, iż od strony posesji należących do skarżących właściciel instalacji wykonał obecnie pasy zieleni ochronnej. Istotne jest przy tym, że żadnych konkretnie ustaleń tego protokołu nie zakwestionowała strona skarżąca, a w protokole tym nie zamieszczono żadnych zarządzeń pokontrolnych.
Ze wskazanych względów zarzuty podniesione przez pełnomocnika skarżących nie mogły zostać uwzględnione.
Na marginesie jedynie - odnosząc się stwierdzenia pełnomocnika skarżących, iż wpływ na środowisko i ludzi może być szkodliwy nawet wówczas, gdy zezwolenia emisyjne nie są wymagane - należy zaznaczyć, że ustawa z dnia 27.04.2001 r. Prawo ochrony środowiska w Tytule VI Odpowiedzialność w ochronie środowiska Dział I Odpowiedzialność cywilna normuje zasady odpowiedzialności za szkody spowodowane oddziaływaniem na środowisko. Wyrównanie takiej szkody może mieć miejsce nawet wówczas, gdy działalność będąca przyczyną powstania szkód jest prowadzona na podstawie decyzji i w jej granicach.
Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI