IV SA/Wa 2337/13

IV SA/Wa 2337/13 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2014-02-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-10-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Alina Balicka /przewodniczący/
Anna Falkiewicz-Kluj
Małgorzata Małaszewska-Litwiniec /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Odpady
Sygn. powiązane
II OZ 1097/13 - Postanowienie NSA z 2013-11-29
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 21
art. 3 ust. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
Dz.U. 1997 nr 98 poz 602
art. 66 ust. 4 pkt. 5
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
Dz.U. 2005 nr 25 poz 202
art. 5 pkt 2
Ustawa z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2014 r. sprawy ze skargi T. J. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie wezwania do oddania odpadu oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska:
1. uchylił własne postanowienie znak: [...], z dnia 31 stycznia 2013 r., zobowiązujące T. J., do oddania odpadów o kodzie 16 01 04* oraz 16 01 06 w postaci 20 szt. uszkodzonych i niekompletnych pojazdów oraz fragmentów karoserii pojazdów, do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów:
a) w zakresie obowiązku oddania odpadów w postaci pojazdów marki:
Peugeot 407, o numerze VIN: [...];
Mercedes, o numerze VIN: [...];
Seat Toledo, o numerze VIN: [...], do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów
b) w zakresie terminu jego wykonania;
2. Utrzymał w mocy ww. postanowienie w pozostałym zakresie;
3. Określił termin wykonania niniejszego postanowienia, tj. w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia otrzymania postanowienia.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy podkreślił, że w dniu [...] września 2012 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska, Delegatura w K., wspólnie z funkcjonariuszami Komendy Powiatowej Policji w O., przeprowadzili kontrolę na terenie posesji na której T. J. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą: "A.". W wyniku kontroli ujawniono nielegalne międzynarodowe przemieszczenie odpadów w postaci 23 sztuk uszkodzonych i niekompletnych pojazdów oraz fragmentów karoserii pojazdów.
Główny Inspektor Ochrony Środowiska po przeanalizowaniu zgromadzonej w sprawie dokumentacji, w tym również wyjaśnień strony, stwierdził, iż 20 sztuk uszkodzonych i niekompletnych pojazdów oraz fragmentów karoserii pojazdów, spośród 23 sztuk pojazdów objętych przedmiotowym postępowaniem bezsprzecznie stanowi odpady.
Organ odwoławczy podał, że podczas oględzin kontrolowany przedsiębiorca nie przedstawił też żadnych dokumentów dla magazynowanych pojazdów, w tym żadnych dowodów rejestracyjnych, faktur zakupu, czy dokumentów potwierdzających wniesienie podatku akcyzowego od sprowadzonych pojazdów. W obrębie kontrolowanego obiektu stwierdzono ponadto części samochodowe przeznaczone do odsprzedaży, mogące pochodzić z demontażu . ww. pojazdów, tj. elementy tapicerki, deski rozdzielcze, opony, elementy karoserii, uszczelki. Wśród części znajdowały się również części wyszczególnione w załączniku do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 września 2005 r. w sprawie wykazu przedmiotów wyposażenia i części wymontowanych! z pojazdów, których ponowne użycie zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego lub negatywnie wpływa na środowisko (Dz. U. z 2005 r. nr 201, poz. 1666), tj.: przeguby układu kierowniczego i zawieszenia, tłumiki układu wydechowego oraz poduszki powietrzne. Strona przekazała do Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska - Delegatura w Kaliszu dokumenty nabycia pojazdów w ilości 17 sztuk oraz świadectwa rejestracji dla 4 sztuk pojazdów. Analiza uwierzytelnionych tłumaczeń ww. dokumentów wykazała, iż pojazdy marki: Peugeot 407, o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], Mercedes, o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...] oraz Seat Toledo, o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...] również nie stanowią własności Strony postępowania, tym samym Strona nie jest ich odbiorcą w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. W przypadku tych pojazdów organ niniejszym postanowieniem uchylił obowiązek oddania ich do przedsiębiorcy prowadzącego stacje demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów. Jednocześnie analiza dokumentów pozostałych pojazdów, w tym również załączonych do zażalenia dokumentów 2 sztuk pojazdów marki Renault Laguna, jednoznacznie, zdaniem organu, wskazuje, iż przedmiotem transakcji handlowych dokonywanych przez Stronę na terenie Wielkiej Brytanii oraz Francji były pojazdy w częściach, z przeznaczeniem na części oraz karoserie pojazdów. W ocenie organu zarówno całego pojazdu (niezależnie od stopnia jego zdekompletowania), jak i karoserii pojazdu nie można potraktować jako części zamiennych czy też zespołu części, ponieważ nie są to części mogące zostać bezpośrednio użyte w całości jako części zamienne w innym pojeździe, bez konieczności uprzedniego, odpowiedniego ich przygotowania. Potwierdzeniem powyższego są: dokumentacja fotograficzna sporządzona podczas kontroli, widniejące na dokumentach sprzedaży numery identyfikacyjne pojazdów określonej marki, adnotacje na fakturach niektórych pojazdów: "pojazd przeznaczony na części zamienne, sprzedany bez dowodu rejestracyjnego jak również informacja Strony zawarta zarówno w piśmie do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2012 r., jak i zamieszczona w złożonym przez Stronę zażaleniu, z których wynika, iż "w myśl prawa francuskiego w sytuacji, gdy pojazd przeznaczony jest do sprzedaży na części, wówczas nabywca spoza terytorium Francji nie może wywieźć pojazdu w całości z przeznaczeniem użytkowania go poza granicami kraju. Taki pojazd musi być wywieziony w częściach. Biorąc powyższe pod uwagę można, zdaniem organu, jednoznacznie stwierdzić, iż przedmiotem transakcji były nie części samochodowe, lecz pojazdy, które ze względu na brak dokumentów (dowodów rejestracyjnych) umożliwiających, po naprawie, ich ponowną rejestrację, nie mogły być wykorzystane w sposób zgodny z ich pierwotnym przeznaczeniem, a jedynie w celu demontażu na części. Powyższe, zdaniem organu potwierdza, iż przedmiotowe pojazdy już na terenie Francji i Wielkiej Brytanii zostały uznane za pojazdy wycofane z eksploatacji, nienadające się do dalszego użytkowania zgodnie z ich pierwotnym przeznaczeniem, a Strona postępowania nabyła je w celu demontażu oraz pozyskania części zamiennych, co potwierdza stan przedmiotowych pojazdów w dacie kontroli.
Zdaniem organu w sprawie jest bezsporne, iż sprowadzone pojazdy (nie części
samochodowe), ani w obecnym stanie (z powodu demontażu), ani w przyszłości (z powodu przeszkody prawnej - braku dokumentów umożliwiających ich rejestrację) nie będą mogły być użytkowane zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem, tym samym stanowią odpady w postaci pojazdów wycofanych z eksploatacji.
Dlatego 17 sztuk niekompletnych, częściowo zdemontowanych pojazdów należało, w ocenie organu, zakwalifikować do kategorii odpadów Q2 - "produkty nieodpowiadające wymaganiom jakościowym", zgodnie z załącznikiem Nr 1 do ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243 ze zm.), obowiązującej w dacie przemieszczenia przedmiotowych odpadów. W związku również z tym, iż w przypadku przedmiotowych pojazdów istnieje przeszkoda prawna co do ich użytkowania zgodnego z ich pierwotnym przeznaczeniem (brak możliwości rejestracji), pojazdy te należy zakwalifikować dodatkowo do kategorii Q6 - "przedmioty lub ich części nie nadające się do użytku według ww. załącznika".
Sprowadzone pojazdy utraciły swoje dotychczasowe przeznaczenie jeszcze na terenie kraju wysyłki (Wielka Brytania, Francja), dlatego w ocenie organu można jednoznacznie stwierdzić, iż wypełniały one definicję odpadów w myśl art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach. Podkreślono także, że w dniu 23 stycznia 2013 r. weszła w życie ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r., poz. 21), a sprowadzone pojazdy także w sposób niepozostawiający wątpliwości, wypełniają definicję z art. 3 ust. 1 pkt 6 tej ustawy.
Pozbycie się pojazdów przez ich poprzednich właścicieli było umotywowane zmianą ich przeznaczenia, co oznacza, iż właściciel pojazdu pozbywał się czegoś co pojazdem było, a przestało nim być wskutek zmiany jego przeznaczenia. Pozbycie się w przedmiotowym przypadku oznacza zmianę sposobu dotychczasowego użytkowania przedmiotu, czyli użytkowanie przedmiotu w sposób inny niż nakazuje to jego przeznaczenie, a nowy sposób użytkowania mógłby wywołać niekorzystne oddziaływanie na środowisko.
Jednocześnie podkreślono, że odpady mogą być i są przedmiotem swobodnego handlu i w wielu przypadkach posiadają określoną wartość rynkową, lecz fakt ten nie powoduje, że wraz z zawarciem transakcji handlowej tracą one status odpadu.
Organ podkreślił, że zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. Nr 112, poz. 1206), pojazdy stanowiące odpady klasyfikuje się pod kodem 16 01 04* - "zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy" (odpady niebezpieczne) lub pod kodem 16 01 06 - "zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy niezawierające cieczy i innych niebezpiecznych elementów" (odpady inne niż niebezpieczne). W momencie sprowadzenia przez Stronę przedmiotowe pojazdy zawierały płyny eksploatacyjne, jak również inne niebezpieczne elementy, wobec tego organ zakwalifikował sprowadzone pojazdy do zużytych lub nienadających się do użytkowania pojazdów niezawierających cieczy i innych niebezpiecznych elementów, tj. odpady o kodzie 16 01 06 - odpady inne niż niebezpieczne. Według klasyfikacji przyjętej w rozporządzeniu (WE) Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 1013/2006 z dnia 14 czerwca 2006 r. te odpady należy również zakwalifikować pod kodem B1250 - odpady pojazdów mechanicznych wycofanych z eksploatacji niezawierające ani cieczy, ani związków niebezpiecznych. Podkreślono także, iż z dniem 31 grudnia 2012 r. wygasły przepisy przejściowe dotyczące przywozu niektórych odpadów do Polski, wynikające z derogacji zawartych w Traktacie o przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej. Zostały one określone w art. 63 ust. 2 rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów. Powyższe oznacza, iż od dnia 1 stycznia 2013 r. można przemieszczać do Polski, bez pisemnego zezwolenia wydanego w postaci decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, odpady przeznaczone do odzysku wymienione w załączniku III ww. rozporządzenia Nr 1013/2006, w tym m.in. odpady w postaci pojazdów mechanicznych wycofanych z eksploatacji, niezawierające ani cieczy ani związków niebezpiecznych oznaczonych kodem B1250, stanowiącego odpowiednik kodu 16 01 06 wg. rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. Nr 112, poz. 1206). Wobec powyższego sprowadzenie do Polski odpadów w postaci takich pojazdów, obecnie nie wymaga uzyskania pisemnego zezwolenia, a podlega jedynie procedurze informacyjnej, przewidzianej w art. 18 w w. rozporządzenia Nr 1013/2006. W rozpatrywanym przypadku procedura ta nie została zastosowana tym samym, w myśl obecnie obowiązujących przepisów przedmiotowe międzynarodowe przemieszczenie odpadów również należy, zdaniem organu uznać za nielegalne.
Zdaniem organów skarżący jest odpowiedzialny za nielegalne międzynarodowe przemieszczenie odpadów w postaci przedmiotowych pojazdów z na mocy przepisów ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.
Organ wskazał również, że w przypadku pojazdów marki: Peugeot 407, o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], Mercedes, o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...] oraz Seat Toledo, o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...] analiza dokumentacji wykazała, iż pojazdy te nie stanowią własności strony. Zaskarżone postanowienie w tym zakresie organ odwoławczy uchylił. Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że w związku ze złożonym przez stronę zażaleniem na postanowienie z dnia [...] stycznia 2013 r., nie mogła ona wykonać nałożonego na nią obowiązku zagospodarowania przedmiotowych odpadów w wyznaczonym terminie wobec tego należało wyznaczyć nowy termin.
Na to postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...]lipca 2013 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł T. J., prowadzący działalność gospodarcza pod nazwą A. podnosząc zarzut naruszenia:
1. prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i zastosowanie w sprawie przepisów art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r., poz. 21), poprzez przyjęcie, iż materiał handlowy sprowadzony przez T. J. z zagranicy, to uszkodzone i niekompletne pojazdy oraz fragmenty karoserii pojazdów, stanowiące odpady, gdy tymczasem, zakupiony przez niego materiał handlowy stanowi części samochodowe, wymontowane wcześniej - nie przez T. J. - poza granicami Polski, sprowadzone z Wielkiej Brytanii oraz z Francji w celu ich dalszej odsprzedaży i nie stanowią one odpadów w myśl ww. przepisów;
2. prawa materialnego przez zastosowanie w sprawie przepisów art. 25 ust. 1 pkt 2 oraz art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. z2007 r. Nr 124, poz. 859) w zw. z art. 24 ust. 3 lit. a) i art. 2 pkt 35) lit. a) rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UEL 190.1), art. 18 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji i przyjęcie, że skarżący jest odbiorcą odpadów. Sprowadził je do Polski z Wielkiej Brytanii oraz Francji a także, że jest odpowiedzialny za nielegalne przemieszczenie odpadów w postaci pojazdów, gdy tymczasem nie sprowadził do Polski żadnych odpadów, lecz części samochodowe, które zostały mu sprzedane przez poprzednich właścicieli, w celu ich wykorzystania zgodnego z pierwotnym ich przeznaczeniem;
- prawa procesowego, art. 7 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niekierowanie się przy rozpatrywaniu sprawy koniecznością uwzględnienia zasady słusznego interesu strony oraz obowiązkiem wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia
całego materiału dowodowego. Zaskarżone postanowienie wydane zostało bez rozpatrzenia złożonego odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2013 r., znak: [...], i spojrzenia na sprawę całościowo, kompleksowo, tym bardziej, że w piśmie zatytułowanym "uzupełnienie odwołania" z dnia 18 lipca 2013 r., wnosił o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów w postaci faktur, z których treści jednoznacznie wynika, iż zakupił we Francji części samochodowe, a nie pojazdy wycofane z eksploatacji.
Nadto skarżący przedłożył opinię rzeczoznawcy samochodowego na okoliczność, że zakupione przedmioty stanowią używane części samochodowe i nie stanowią odpadów niebezpiecznych.
Zdaniem skarżącego, zakupiony przez niego za granicą materiał handlowy stanowił części samochodowe wymontowane wcześniej poza granicami Polski przez firmę sprzedającą i nie stanowi on odpadu, co mają dowodzić przedłożone kserokopie faktur zakupu. Podkreślił, że nie kupował żadnych pojazdów oraz fragmentów karoserii pojazdów, tylko części samochodowe w celu ich dalszej odsprzedaży, tj. były one dalej wykorzystywane zgodnie ze swoim pierwotnym przeznaczeniem, a więc nie stanowiły odpadu. Nigdy nie wwoził do Polski odpadów i nigdy nie dokonywał poza stacją demontażu usunięcia z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów lub substancji niebezpiecznych. Dowodem na to mają być wymienione wyżej faktury zakupu części samochodowych i faktury znajdujące się już w aktach sprawy, a także opinia techniczna sporządzona przez rzeczoznawcę samochodowego.
Zdaniem skarżącego wbrew stanowisku Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w W., nie można mówić w niniejszej sprawie o pozbyciu się pojazdów przez poprzednich właścicieli, albowiem już treść samych faktur zakupu świadczy o zakupie części samochodowych, a nie pojazdów, co oznacza, że poprzedni właściciele sprzedali części samochodowe, które mogą być wykorzystane zgodnie z ich pierwotnym przeznaczeniem. Świadczy o tym chociażby treść nagłówka na fakturze sprzedawcy francuskiego, z której wynika, iż zajmuje się on handlem częściami używanymi z gwarancją.
Lektura załącznika nr 1 do ustawy o odpadach nasuwa spostrzeżenie, że wyliczenie kategorii odpadów ma charakter otwarty, o czym przekonuje zwłaszcza kategoria Q16, która obejmuje wszelkie inne substancje lub przedmioty nie uwzględnione w pozostałych kategoriach. Oznacza to, że o istocie odpadu rozstrzyga faktyczne, zamierzone lub nakazane działanie posiadacza przedmiotu (substancji, produktu), polegające na ich "pozbyciu się". Ustawodawca terminu "pozbywanie się" nie zdefiniował, a zatem można mu przypisać treść jaką mu się nadaje w języku potocznym. Słowniki językowe definiują czasownik "pozbyć się" jako "oddalić, usunąć kogoś lub coś od siebie, uwolnić się od kogoś lub czego". W kontekście kwalifikacji przedmiotu, jako odpadu chodzi raczej o brak użyteczności zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem, co jak wskazuje doświadczenie życiowe, może mieć charakter względny - subiektywny. W pewnych sytuacjach o charakterze przedmiotu jako odpadu, może decydować wyłącznie intencja zbywcy (względy subiektywne), co może nastręczać trudności w razie konieczności dokonywania precyzyjnych ustaleń np. w postępowaniu administracyjnym. Ponadto skarżący wskazał, iż Europejski Trybunał Sprawiedliwości kilkakrotnie podkreślał, że ustalenie, czy dany materiał jest, czy nie jest odpadem zależy od określonych okoliczności faktycznych, i że decyzja w tej kwestii powinna być podejmowana przez właściwe organy po indywidualnym rozpatrzeniu każdego przypadku.
Skarżący podkreślił, że wbrew twierdzeniu Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w W., nigdy nie posiadał części wymontowanych z pojazdów, których ponowne użycie zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego lub negatywnie wpływa na środowisko, a których ponowne stosowanie w pojazdach jest zabronione na mocy art. 66 ust. 4 pkt 1 a ustawy z dnia 20 czerwca ,1997 r. Prawo o ruchu drogowym, co potwierdza opinia rzeczoznawcy samochodowego.
Zdaniem skarżącego Główny Inspektor Ochrony Środowiska w W. naruszył przepisy prawa materialnego przez zastosowanie w sprawie przepisów art. 25 ust. 1 pkt 2 oraz art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. z 2007 r. Nr 124, poz. 859) w zw. z art. 24 ust. 3 lit. a) i art. 2 pkt 35) lit. a) rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UEL.190.1), art. 18 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. Nr 25, poz. 202 ze zm.) i przyjął, że T. J., prowadzący działalność gospodarczą, jest odbiorcą odpadów w postaci 17 szt. pojazdów, które sprowadził z Wielkiej Brytanii oraz z Francji do Polski, a także, że jest odpowiedzialny za nielegalne przemieszczenie odpadów w postaci tych pojazdów, gdy tymczasem nie sprowadził do Polski żadnych odpadów, lecz części samochodowe, które zostały mu sprzedane przez poprzednich właścicieli w celu ich wykorzystania zgodnego z pierwotnym ich przeznaczeniem, a więc wolą poprzednich ich posiadaczy było ich dalsze wykorzystanie, co oznacza, że w sprawie przepisy zastosowane przez organ, w ogóle nie mają zastosowania.
Zdaniem skarżącego Główny Inspektor Ochrony Środowiska w W., wydając postanowienie z dnia [...] lipca 2013 r. nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy; mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Rozpatrzenie w pierwszej kolejności przez organ odwołania złożonego przeze mnie od decyzji [...]WIOŚ z dnia [...] marca 2013 r., znak [...], wymierzającej karę pieniężną w wysokości 50.000 zł, a co za tym idzie, dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów załączonych do pisma zatytułowanego "Uzupełnienie odwołania" z dnia [...] lipca 2013 r. Przeanalizowanie dokumentów w postaci faktur, dałoby Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska w W. całościowy, kompleksowy obraz jego sprawy i zapobiegłoby wydaniu zaskarżonego niniejszą skargą postanowienia.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu. W tym podkreślając, że podniesione przez skarżącego zarzuty są niezasadne i nie mają wpływu na wynik sprawy.
W piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2014 r. skarżący podtrzymał podnoszone dotychczas zarzuty oraz nadesłał skorygowane faktury zakupu. Podkreślił, że dokumentacja fotograficzna nie obrazuje, że skarżący sprowadził do kraju odpady w postaci niekompletnych pojazdów, ponieważ brak jest na nich numerów VIN.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2013 r., oraz poprzedzające je postanowienie tego organu z dnia [...] stycznia 2013 r. w przedmiocie zobowiązania T. J., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "A. ", do oddanie odpadów o kodzie 160104* w postaci niekompletnych pojazdów oraz fragmentów karoserii pojazdów, a także odpadów o kodzie 160106 w postaci niekompletnych pojazdów oraz fragmentów karoserii pojazdów.
Obowiązkiem oddania odpadów do stacji demontażu pojazdów objęto niekompletne auta marki:
1. Peugeot 407, o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...];
2. Mercedes , o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...],
3. Peugeot, o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...];
4. Land Rover Discovery, o numerze id. nadwozia: [...]
5. Seat Toledo o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...];
6. Toyota, o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...]
7. Mercedes ML, o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...];
8. Citroen C8, o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...];
9. Hyundai, o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...];
10. Renault Espace, o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...];
11. Toyota Previa, o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...];
12. Mitsubishi Shogun, o numerze id. nadwozia: [...];
13. Renault Traffic, o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...];
14. Renault Scenic, o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...];
15. Renault Megane, o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...];
16. Renault Megane, o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...];
17. Renault Laguna, o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...];
18. Audi A6, o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...];
19. Volkswagen, o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...];
20. Mercedes, o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...],
W pierwszej kolejności ustalić zatem należało, czy wskazane niekompletne pojazdy oraz ich części odpowiadają definicji odpadu.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r., poz. 21) przez odpady rozumie się "każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Wymienione pojazdy i ich części sprowadzone zostały przez stronę w celu ich demontażu, jako pojazdy wycofane z eksploatacji, w czasie obowiązywania ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach. W myśl jej "odpady oznaczają każdą substancję lub przedmiot należący do jednej kategorii, określonych w załączniku Nr 1 do ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany".
Z zebranego materiału dowodowego wynika, że przedmiotowe pojazdy i ich części zostały przywiezione z Wielkiej Brytanii i Francji, gdzie poprzedni właściciele pozbyli się ich, z racji utraty przez te pojazdy dotychczasowego przeznaczenia. Wobec tego, skoro poprzedni właściciele przekazali je do stacji demontażu, zatem pojazdy te zostały trwale wycofane z eksploatacji w krajach, z których zostały sprowadzone. Zatem zgodnie w wymogami dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/53/WE w sprawie pojazdów wycofanych z eksploatacji powinny być zdemontowane. Zapisy tej dyrektywy implementuje ustawa z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz.U. z 2005 r., Nr 25 poz. 202 ze zm.). W świetle art. 3 pkt 6 tej ustawy pojazd wycofany z eksploatacji jest odpadem, a demontaż takich pojazdów może być prowadzony wyłącznie w stacjach demontażu (art. 5 ust. 2).
Jednocześnie Sąd nie podziela zarzutów skarżącego, że przedmiotem importu przez skarżącego były części samochodowe – wymontowane wcześniej poza granicami Polski, a nie uszkodzone i niekompletne pojazdy. W pełni potwierdza to zebrany w toku postępowania administracyjnego materiał dowodowy. Zarówno z protokołu oględzin jak i wykonanych na miejscu zdjęć wynika, że wymienione pojazdy są w różnym stopniu zdekompletowane i uszkodzone. Ponadto za przyjęciem, iż znajdujące się na terenie kontrolowanej nieruchomości uszkodzone pojazdy nie mogą zostać uznane za części samochodowe przemawia okoliczność, że pojazdy te zawierały numery identyfikacyjne (m.in. nr VIN), co potwierdzają nadesłane do Sądu przez organ zdjęcia, w ramach uzupełnienia materiału dowodowego. Zgodnie zaś z art. 66 ust. 4 pkt 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.) zabrania się wymiany nadwozia posiadającego cechy identyfikacyjne tj. numer VIN albo numer nadwozia, podwozia lub ramy. Niedozwolone jest zatem, z mocy prawa, mocowanie całej ramy posiadającej znaki identyfikacyjne jako części zamiennej. Dołączone do skargi zaświadczenie z serwisu Renault, Peugeot, Mercedes – Benz, że karoseria samochodu jest częścią zamienną i jest w stałej sprzedaży nie mają wpływu na treść rozstrzygnięcia, ponieważ serwisy fabryczne oferują części nowe, bez cech identyfikacyjnych.
Z uwagi na powyższe, na wynik sprawy nie mogą również wpłynąć dołączone do skargi opinie rzeczoznawcy samochodowego, z których wynika, że nadwozie samochodu Audi A6, Renault Traffic, Mitsubishi Shogun są częściami zamiennymi używanymi przy naprawach blacharskich i nadają się do ponownego zamontowania. Również ekspertyza rzeczoznawcy dotycząca tłumika wydechowego, półosi napędowych, przekładni kierowniczych oraz poduszek powietrznych nie może wpłynąć na treść niniejszego rozstrzygnięcia. Dodatkowo należy podnieść, że wskazane elementy znajdują się w załączniku do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 września 2005 r. w sprawie wykazu przedmiotów wyposażenia i części wymontowanych z pojazdów, których ponowne użycie zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego lub negatywnie wpływa na środowisko. Wobec tego z mocy przepisu art. 66 ust. 1a ustawy Prawo o ruchu drogowym, ich ponowny montaż jest zabroniony.
Ponadto należy podkreślić, że rzeczoznawca samochodowy nie jest uprawniony do oceny, czy sprowadzone do Polski części pojazdów (czy jak twierdzi skarżący części samochodowe) stanowią odpad czy nie. Tego rodzaju kwestię ustalają wyspecjalizowane organy administracji publicznej, biorąc pod uwagę całokształt materiału dowodowego. Rzeczoznawca samochody może jedynie ocenić cechy jakościowe danej części.
Skoro w niniejszej sprawie bezsprzecznie ustalono, iż sprowadzone do Polski pojazdy były odpadami, w dalszej kolejności należało ustalić kto jest odpowiedzialny za międzynarodowe ich przemieszenie.
Zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, w przypadku stwierdzenia nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów albo na podstawie powiadomienia o nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniu odpadów otrzymanego w trybie art. 24 ust. 1 rozporządzenia Nr 1013/2006 - Główny Inspektor Ochrony Środowiska wszczyna z urzędu postępowanie administracyjne i wzywa odbiorcę odpadów (jeżeli za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów odpowiedzialność ponosi odbiorca odpadów) w drodze postanowienia, do zastosowania procedur określonych w art. 24 rozporządzenia Nr 1013/2006, określając termin realizacji działań wynikających z tych procedur, nie dłuższy niż 30 dni. Stosownie zaś do art. 24 ust. 3 rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006, jeżeli odpowiedzialność za nielegalne przemieszczanie ponosi odbiorca, właściwy organ miejsca przeznaczenia zapewnia, że przedmiotowe odpady zostaną poddane odzyskowi lub unieszkodliwianiu w sposób racjonalny ekologicznie przez odbiorcę lub, jeżeli jest to niewykonalne, przez właściwy organ albo osobę fizyczną lub prawną działającą w jego imieniu. Przez odbiorcę odpadów sprowadzonych nielegalnie rozumie się każdą osobę fizyczną, prawną lub jednostkę organizacyjną, do której zostały przemieszczone nielegalnie odpady (art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów).
Sąd podziela stanowisko organów orzekających w niniejszej sprawie, że skarżący jest odpowiedzialny za nielegalne międzynarodowe przemieszczenie odpadów w postaci wskazanych pojazdów, co do których organ odwoławczy utrzymał w mocy I instancję, ponieważ był odbiorcą tych odpadów.
Oceny Sądu nie zmienia fakt, że wraz ze skargą przedłożono "nowe" tłumaczenie faktur za zakupione pojazdy. Skarżący bowiem przedłożył tłumaczenie faktur, z których miałoby wynikać, że zakupił części samochodu, a nie uszkodzone pojazdy (np. w przypadku Citroena C8). Natomiast pierwotne faktury dotyczyły konkretnych pojazdów wraz podaniem numeru identyfikacyjnego. Opis "nowych" faktur pozostaje w sprzeczności z oznaczeniem ilości sprzedanego towaru. Ponadto dowody w postaci zdjęć w sposób bezsporny przedstawiają zdekompletowane i uszkodzone pojazdy, a nie części samochodowe.
Reasumując stwierdzić należy, że wskazane na wstępie zdemontowane pojazdy stanowią odpady, ponieważ nie nadają się do dalszego wykorzystania zgodnie z ich przeznaczeniem. Przedmiotem transakcji zawartych przez skarżącego na terenie Francji i Wielkiej Brytanii były zdekompletowane i uszkodzone pojazdy, z których skarżący zamierzał odzyskiwać części zamienne. Organy orzekające w sprawie szczegółowo wskazały, dlaczego każdy z wymienionych na wstępnie pojazdów jest odpadem. Ustalenia te Sąd orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela.
W ocenie Sądu, przedmiotowych pojazdów nie można było zakwalifikować jako używanych części samochodowych, lecz jak to uczyniły organy – częściowo przetworzone odpady z pojazdów nienadających się do użytkowania. Skarżący nie był uprawniony do pozyskiwania części zamiennych z pojazdów wycofanych z eksploatacji, bowiem zgodnie z art. 5 pkt 2 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji demontaż pojazdów wycofanych z eksploatacji oraz odzysk części z nich pochodzących może odbywać się wyłącznie na stacji demontażu pojazdów, która posiada wszelkie niezbędne pozwolenia. Skarżący, czego nie kwestionuje, nie posiada takiego zezwolenia, ani nie prowadzi tego rodzaju działalności gospodarczej. W wyniku jego działania, polegającego na rozmontowywaniu uszkodzonych pojazdów, nie mogły zatem zostać pozyskane części samochodowe, które mogłyby być ponownie użyte.
W ocenie Sądu, organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy, szczegółowo odniosły się do wszelkich twierdzeń i wniosków podnoszonych przez stronę skarżącą, wreszcie w sposób wyczerpujący uzasadniły, dlaczego i które samochody uznały za odpad, z prawidłowym powołaniem się na normy prawa materialnego.
Nie jest także zasadny zarzut, że organ w sposób nieuprawniony rozpoznał tę sprawę przez rozpatrzeniem odwołania od decyzji [...] WIOŚ z dnia [...] marca 2013 r., wymierzającej karę pieniężną w wysokości 50 000 zł, za usuwanie z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów lub substancji niebezpiecznych, poza stacją demontażu. Różny jest bowiem przedmiot tych postępowań i wiążą się z nimi inne sankcje administracyjne. Ponadto w obu tych postępowaniach organy zobowiązane są do samodzielnej oceny materiału dowodowego.
Sąd działając z urzędu nie dostrzegł innych naruszeń prawa, które pozwalałyby na uwzględnienie skargi.
Organ odwoławczy w sposób prawidłowy ustalił także, które pojazdy stanowiły własność skarżącego (stwierdził, że trzy pojazdy spośród wymienionych przez I. instancję nie stanowiły własności skarżącego) oraz prawidłowo wyznaczył nowy termin na oddanie uszkodzonych, niekompletnych pojazdów do uprawnionej stancji demontażu.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.