IV SA/Wa 2335/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2019-03-25
NSAnieruchomościWysokawsa
plan zagospodarowania przestrzennegoprawo własnościnieruchomościzabudowa zagrodowalinia zabudowydrogi publicznegospodarstwo rolnepłyta obornikowastudium gminyuchwała rady gminy

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził częściową nieważność uchwały Rady Gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z powodu wadliwego ustalenia linii zabudowy oraz niezgodności z ustaleniami studium.

Skarżący R.M. zaskarżył uchwałę Rady Gminy dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, twierdząc, że narusza ona jego prawo własności poprzez "okrojenie" działek i uniemożliwienie rozwoju gospodarstwa rolnego, w tym rozbudowy płyty obornikowej. Sąd uznał, że linia zabudowy od strony drogi powiatowej została wadliwie ustalona na 20 m, podczas gdy przepisy ustawy o drogach publicznych dopuszczają mniejszą odległość (min. 6 m), co stanowi naruszenie prawa własności. Ponadto, sąd stwierdził, że plan nie uwzględniał położenia płyty gnojnej i był sprzeczny ze studium gminy w zakresie przeznaczenia części działki pod zabudowę zagrodową. W konsekwencji, sąd stwierdził nieważność uchwały w części dotyczącej działki nr ew. [...] oraz części działki nr ew. [...].

Skarżący R.M. wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podnosząc zarzuty naruszenia prawa własności poprzez "okrojenie" jego działek ewidencyjnych nr [...] i [...] oraz uniemożliwienie rozwoju gospodarstwa rolnego, w tym rozbudowy płyty obornikowej i wagi samochodowej. Skarżący wskazywał na niezgodność ustaleń planu z posiadanymi pozwoleniami na budowę i decyzjami o warunkach zabudowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając sprawę, uznał część zarzutów za zasadne. Sąd stwierdził, że linia zabudowy od strony drogi powiatowej została wadliwie ustalona w odległości 20 m od krawędzi jezdni, podczas gdy przepisy ustawy o drogach publicznych (art. 43) dopuszczają mniejszą odległość (min. 6 m dla dróg powiatowych w terenie zabudowanym). To ustalenie, zdaniem sądu, stanowiło istotne ograniczenie możliwości zagospodarowania działki skarżącego, naruszając jego prawo własności i zasady proporcjonalności. Sąd podkreślił, że rada gminy nie ma kompetencji do modyfikowania parametrów określonych w ustawie o drogach publicznych. Ponadto, sąd uznał za zasadny zarzut dotyczący płyty gnojnej, która zgodnie z dokumentacją znajdowała się na działce nr [...] (lub jej części) i była legalnie wybudowana. Plan miejscowy przeznaczył część tej działki pod tereny rolne (symbol 11 R), które nie dopuszczają zabudowy ani remontu istniejących obiektów, co uniemożliwiało dalsze korzystanie z płyty. Sąd stwierdził również sprzeczność ustaleń planu z zapisami studium gminy, które dla terenów zabudowy zagrodowej przewidywały kontynuację i rozbudowę istniejącej zabudowy. W związku z powyższymi naruszeniami, sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w odniesieniu do działki nr ew. [...] oraz części działki nr ew. [...]. W pozostałym zakresie skargę oddalono. Sąd odrzucił zarzut dotyczący prognozy skutków finansowych oraz zarzut naruszenia przepisów K.p.a., wskazując, że plan miejscowy jest aktem prawa miejscowego, a nie aktem stosowania prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, wadliwe ustalenie linii zabudowy, które w sposób nieuzasadniony ogranicza możliwości zagospodarowania działki właściciela i jest sprzeczne z bezwzględnie obowiązującymi przepisami ustawy o drogach publicznych, stanowi istotne naruszenie prawa i uzasadnia stwierdzenie nieważności uchwały w tej części.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że linia zabudowy od strony drogi powiatowej została wyznaczona w odległości 20 m, podczas gdy przepisy ustawy o drogach publicznych dopuszczają mniejszą odległość (min. 6 m w terenie zabudowanym). To naruszenie prawa, nieuzasadnione interesem publicznym, ograniczyło prawo własności skarżącego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (8)

Główne

u.d.p. art. 43

Ustawa o drogach publicznych

Określa minimalne odległości sytuowania obiektów budowlanych od zewnętrznej krawędzi jezdni dróg publicznych, które muszą być uwzględnione w planach miejscowych.

P.p.s.a. art. 147 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania o stwierdzeniu nieważności uchwały lub aktu.

P.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania o oddaleniu skargi.

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 1 § ust. 1 i 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Określa zasady kształtowania polityki przestrzennej, uwzględniając m.in. ład przestrzenny, ochronę środowiska, prawo własności, interes publiczny.

u.p.z.p. art. 65 § ust. 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Decyzja o warunkach zabudowy wydana przed uchwaleniem planu miejscowego wygasa w sytuacji, gdy jest sprzeczna z postanowieniami nowego planu.

u.s.g. art. 101 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Określa przesłanki dopuszczalności skargi na uchwałę rady gminy, w tym wymóg naruszenia prawa i negatywnego wpływu na sferę prawno-materialną skarżącego.

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

Prawo właściciela do korzystania z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem, ale nie jest prawem absolutnym.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wadliwe ustalenie linii zabudowy od strony drogi powiatowej w odległości 20 m, podczas gdy przepisy ustawy o drogach publicznych dopuszczają mniejszą odległość (min. 6 m), co stanowi naruszenie prawa własności i ogranicza możliwości zagospodarowania działki. Przeznaczenie części działki rolnej, na której znajduje się legalnie wybudowana płyta gnojowa, pod tereny rolne wykluczające zabudowę lub remont, co uniemożliwia korzystanie z obiektu i stanowi naruszenie prawa własności. Sprzeczność ustaleń planu miejscowego ze studium gminy w zakresie przeznaczenia części działki pod zabudowę zagrodową.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 36 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dotyczący skutków uchwalenia planu) – uznany za niezasadny na etapie postępowania planistycznego. Zarzut naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego – uznany za niezasadny, gdyż plan miejscowy jest aktem prawa miejscowego.

Godne uwagi sformułowania

organ przekroczył w tym zakresie władztwo planistyczne nie ma kompetencji do modyfikowania tych parametrów ustalenie linii zabudowy w odległości 20 m nastąpiło sprzecznie z bezwzględnie obowiązującymi przepisami ustawy o drogach publicznych nie uwzględnia także interesów własnościowych skarżącego nie sposób uznać, że podział ten nastąpił bez uwzględnienia położenia tego urządzenia postanowienia Planu wykluczają jakąkolwiek zabudowę lub remont istniejących budowli na terenach R organ planistyczny naruszył art. 1 ust. 2 pkt 7 p.z.p. w zw. z art. 140 kodeksu cywilnego poprzez pozbawienie skarżącego możliwości przebudowy na działce [...] istniejącego obiektu budowlanego ustalenia Planu są sprzeczne w części ze Studium

Skład orzekający

Anna Falkiewicz-Kluj

przewodniczący sprawozdawca

Agnieszka Wójcik

przewodniczący

Katarzyna Golat

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ustalania linii zabudowy w planach miejscowych w kontekście ustawy o drogach publicznych; ochrona prawa własności przy sporządzaniu planów miejscowych; zgodność planów miejscowych ze studium gminy; dopuszczalność przeznaczenia terenów rolnych w planach miejscowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z planowaniem przestrzennym na poziomie gminy oraz interpretacją przepisów ustawy o drogach publicznych i ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje konflikt między interesem właściciela nieruchomości a ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego, a także wskazuje na istotne błędy popełniane przez organy planistyczne, które mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności uchwał. Jest to przykład praktycznego zastosowania przepisów prawa ochrony własności w kontekście planowania przestrzennego.

Wadliwa linia zabudowy w planie miejscowym? Sąd uchyla uchwałę rady gminy!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wa 2335/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-03-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2018-08-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Falkiewicz-Kluj /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II OSK 3882/19 - Wyrok NSA z 2022-12-08
Skarżony organ
Rada Gminy~Wójt Gminy
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność uchwały w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 2164
art. 65 ust. 2
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych - tekst jednolity
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 147 § 1 i art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.),, sędzia WSA Katarzyna Golat, Protokolant st. sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2019 r. sprawy ze skargi R. M. na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w odniesieniu do: 1. działki nr ew. [...] z obrębu [...]; 2. części działki nr ew. [...] z obrębu [...] począwszy od granicy działki nr ew. [...] z działką nr ew. [...] przebiegającą następnie po granicy terenów 11 R i 17 RM w kierunku południowym a następnie wzdłuż granicy działek o nr ew. [...] i nr ew. [...] do granicy terenów 11R i 17 RM- tworząc prostokąt . II. w pozostałym zakresie skargę oddala.
Uzasadnienie
R. M. dalej zwany "skarżącym" skargą z 20 lipca 2018 r. wniósł o o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Gminy [...] nr [...] z [...] kwietnia 2018 r. w sprawie uchwalenia miejscowego zagospodarowania przestrzennego części miejscowości [...] (D.Urz. Woj. [...] , poz. [...]), dalej "zaskarżona uchwała lub Plan"
Zdaniem skarżącego, w wyniku ustaleń Planu, co do działek o nr ew. [...] i [...] doszło do naruszenia prawa własności Skarżącego na skutek ich "okrojenia", co prowadzi do ograniczenia rozwoju i funkcjonowania gospodarstwa rolnego. Postanowienia Planu nie uwzględniają istnienia na działce o nr ew. [...] płyty obornikowej wraz ze zbiornikiem na gnojowicę, na które to budowle skarżący uzyskał pozwolenie na budowę (decyzja nr [...] Starosty [...]) a następnie [...] grudnia 2007 r. zgodę na użytkowanie wydaną przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w [...]. W Planie płyta ta znajduje się na terenach rolnych (uprzednio były to tereny zabudowy zagrodowej). Ponadto skarżący posiada decyzję na budowę wagi samochodowej z najazdami wydaną przed uchwaleniem Planu(decyzja nr [...]). Działka ta została okrojona z dwu stron i skarżący nie może się na niej pobudować. Zdaniem Skarżącego Gmina naruszyła art. 8 K.p.a., 36 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2016 r., poz. 778), dalej "p.z.p.". Skarżący podnosi wątpliwości co do przeprowadzenia prognozy skutków finansowych i ekonomicznych w związku z wprowadzeniem planu (art. 17 pkt 5 p.z.p.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Odnosząc się do zarzutów skargi wskazał, że:
-płyta obornikowa znajduje się na terenach oznaczonych symbolem 17 MR - teren zabudowy zagrodowej a nie na terenach rolniczych. Plan dopuszcza jej rozbudowę;
-działka nr ew. [...] przeznaczona jest pod zabudowę zagrodową na terenie oznaczonym symbolem 18 RM. Działka ta jest niezabudowana i od strony drogi znajduje się poza terenem zabudowy. Kwestię odległości w jakiej mogą być sytuowane obiekty budowalne od dróg reguluje ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Dla dróg powiatowych odległości te wynoszą min 8 m na terenie zabudowy i 20 poza tym terenem. Dla dróg gminnych odległości te wynoszą 6 m i 20 m. od zewnętrznej krawędzi jezdni. Dlatego ustalona linia zabudowy została ustalona w odległości 20 m od zewnętrznej krawędzi jezdni. Taka sama odległość została przewidziana na działkach sąsiednich.
-prognoza skutków finansowych została uchwalona zgodnie z art. 17 pkt 5 p.z.p. i znajduje się w dokumentacji planistycznej.
Skarżący złożył do akt:
1. mapę inwentaryzacyjną budynku przyjętą do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starostwa Powiatowego w [...] [...] z [...] kwietnia 214 r. Na mapie tej uwidoczniona jest na działce o nr ew. [...] m.inn płyta gnojowna. Na terenach oznaczonych Br/RV. (skala 1:500);
2. wypis z rejestru gruntów z którego wynika że działka [...] stanowi grunty rolne zabudowane Br-RV o pow. 0,57 ha, lasy o pow. 0,58 ha, grunty orne RV o pow. 0,47 ha, i RVI o pow. 0,04. Działka o nr ew. [...] to grunty oznaczone Lzr-RVI (grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych o pow. 0,905 ha.
3. kartotekę budynków (dokument z 2018 r), z której wynika, że na działce [...] znajduje się budynek mieszkalny z 1976 r., budynki produkcyjne usługowe i gospodarcze dla rolnictwa i budynek inwentarskie w gospodarstwie rolnym z 1972 r. i 2006 r, budynek składowy, budynki produkcyjne i usługowe dla rolnictwa i budynek inwentarski z 2008 r. i 2014 r. z 1995 r, 1980 r,
- KW nr [...] m.inn. działek o nr ew. [...] i [...] potwierdzające prawo własność skarżącego.
- decyzję nr [...] Starosty [...] z [...] lipca 2006 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę płyty gnojownej wraz ze zbiornikiem na gnojówkę na działce nr [...], wraz z mapą powykonawczą w skali 1:500 z 2007 r (k 77 akt adm.).
- decyzję o warunkach zabudowy z [...] czerwca 2017 r. Wójta Gminy [...] dla inwestycji polegającej na budowie wagi samochodowej na działce [...] z której wynika że linią zabudowy wyznaczono w odległości 8 m od zewnętrznej krawędzi jezdni drogi powiatowej i 6 m od zewnętrznej krawędzi jezdni drogi gminnej. (k 82 i 83 akt. sąd.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że skarżący wykazał, iż posiada interes prawny w zaskarżeniu uchwały gdyż jest właścicielem działek o nr ew. [...] i [...], które objęte są ustaleniami zaskarżonego Planu.
Kwestionując uchwałę w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., trzeba dowieść, iż zaskarżona uchwała - naruszając prawo, jednocześnie negatywnie wpływa na sferę prawno-materialną skarżącego, czyli np. pozbawia go pewnych, prawem gwarantowanych, uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. Szczególną cechą tak rozumianego "interesu prawnego" jest przede wszystkim bezpośredniość związku pomiędzy sytuacją danego podmiotu, a normą prawa materialnego, z którego wywodzi on swój interes prawny. Interes prawny skarżącego, do którego wprost nawiązuje art. 101 ust. 1 u.s.g., musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. Interes ten musi być bezpośredni i realny w tym znaczeniu, że można go wywodzić wyłącznie z własnej określonej przez prawo materialne sytuacji prawnej. ( por. wyrok NSA z 22 lutego 2017 r., sygn. akt OSK 1497/15, LEX nr 2283260).
Ponieważ do wniesienia skargi nie legitymuje jedynie stan zagrożenia naruszeniem, przeto w skardze należy wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia prawem chronionego interesu lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę. O uwzględnieniu skargi z art. 101 ust. 1 u.s.g. przesądza wykazanie naruszenia przez organ gminy konkretnego przepisu prawa materialnego, wpływającego negatywnie na sytuację prawną skarżącego.
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennymi zgodnie z dyspozycją art. 1 ust. 1, określa m.in. zasady kształtowania polityki przestrzennej przez jednostki samorządu terytorialnego i organy administracji rządowej oraz zakres i sposoby postępowania w sprawach przeznaczenia terenów na określone cele oraz ustalenia zasad ich zagospodarowania i zabudowy, przyjmując ład przestrzenny i zrównoważony rozwój za podstawę tych działań. Art. 1 ust. 2 ustawy o p.z.p. stanowi, iż w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się zwłaszcza m.in.
- wymagania ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury (art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy o p.z.p.);
- wymagania ochrony środowiska, w tym gospodarowania wodami i ochrony gruntów rolnych i leśnych (art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy o p.z.p.);
- wymagania ochrony zdrowia oraz bezpieczeństwa ludzi i mienia, a także potrzeby osób niepełnosprawnych (art. 1 ust. 2 pkt 5 ustawy o p.z.p.);
- prawo własności (art. 1 ust. 2 pkt 7 ustawy o p.z.p.);
- potrzeby obronności i bezpieczeństwa państwa (art. 1 ust. 2 pkt 8 ustawy o p.z.p.);
- potrzeby interesu publicznego (art. 1 ust. 2 pkt 9 ustawy o p.z.p.).
Prawo własności jest prawem zagwarantowanym konstytucyjnie, co wynika z art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a jego ograniczenie jest możliwe tylko ustawą. Jedną z nich jest ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Oczywistym jest, że w przypadku gdy dochodzi do uchwalania planu miejscowego może powstać konflikt interesów indywidualnych z interesem publicznym, który jest jednym z najistotniejszych elementów leżących u podstaw kształtowania ładu przestrzennego. Przysługujące właścicielowi prawo do korzystania z jego rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem, zagwarantowane jest wart. 140 kodeksu cywilnego, ale nie jest prawem absolutnym. W każdym wypadku, przy podejmowaniu inicjatywy planistycznej, organ planistyczny musi to prawo brać pod uwagę aby nie doprowadzić do sytuacji w której doszłoby do ponadustawowego i nieuzasadnionego racjami społecznymi ograniczenia. Konieczne jest więc w tym wypadku zachowanie zasady proporcjonalności.
Zgodnie z art. 31 ust 3 Konstytucji R.P. "ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw może być ustanowione tylko w ustawie i tylko wtedy gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Badanie czy przesłanki te zostały spełnione wymaga w każdym wypadku skonfrontowania wartości i dóbr chronionych daną regulacją z tymi które w jej efekcie podlegają ograniczeniu (por. wyrok TK z 8 października 2007 r., sygn. akt K 20/07 w Lex). Zasada ta kładzie nacisk na adekwatność celu i środka użytego do jego osiągnięcia. Rozważania czy doszło do naruszenia zasady proporcjonalności wymagają odpowiedzi na 3 pytania: czy wprowadzona regulacja jest w stanie doprowadzić do zamierzonych przez nią skutków; czy jest niezbędna dla ochrony interesu publicznego z którym jest powiązana i czy efekty wprowadzonej regulacji pozostają w proporcji do ciężarów nakładanych przez nią na obywatela (po. TK, wyrok z 26 stycznia 1993 r, sygn. akt U 10/92 w: OTK 1993, s. 32, wyrok z 26 kwietnia 1995 r, sygn. akt K 11/94).
Jak słusznie wskazuje NSA w wyroku z dnia 18 września 2012 r. (sygn. II OSK 1575/12) kształtowanie polityki przestrzennej gminy powinno odbywać się z jednej strony z uwzględnieniem prawa osoby posiadającej tytuł prawny do nieruchomości do jej zagospodarowania, zaś z drugiej strony, do podejmowania działań, które w ramach ograniczonych zasadami współżycia społecznego, pozwolą zrealizować zasadę zrównoważonego rozwoju, a jednocześnie służyć będą zaspokajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty lokalnej. Każde istotne ograniczenie prawa własności, tj. zakaz budowy, musi mieć odpowiednie uzasadnienie (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 11 kwietnia 2012 r. sygn. II SA/Gd21/12). W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego podkreśla się, że naruszenie istoty prawa własności zachodzi wówczas gdy niemożliwe stanie się wykonywanie wszystkich uprawnień składających się na możliwość korzystania z rzeczy albo wszystkich uprawnień składających się na możliwość rozporządzania rzeczą albo wszystkich uprawnień składających się na możliwość korzystania z rzeczy i rozporządzania nią (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 maja 1999 r., SK 9/98, publ. OTK z 1999 r., nr 4, poz. 78, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 stycznia 1999 r" P 2/98, publ. OTK z 1999 r., nr 1, poz. 2).
Skarżący w skardze wywodzi, że ustalenia planu naruszają jego prawo własności i prawo rozwoju gospodarczego gospodarstwa rolnego poprzez uniemożliwienie jego rozbudowy w szczególności płyty gnojownej oraz działki [...] z uwagi na wyznaczoną linię zabudowy. Sporne jest między stronami w którym miejscu (na jakiej działce ewidencyjnej) położona jest płyta. W zakresie działki o nr ew. [...] natomiast skarżący wskazuje na brak możliwości zabudowy z uwagi na wyznaczoną zbyt odległą do drogi powiatowej linię zabudowy.
Niesporne jest, że linia ta została wyznaczona w odległości 20 m od zewnętrznej krawędzi drogi powiatowej /działka nr ew. [...]/ a organ na poparcie zasadności wyznaczenia tej linii wskazał, że została ona wyznaczona zgodnie z przepisami ustawy o drogach publicznych i jest taka sama na działkach sąsiednich. Odległość 20 m od krawędzi jezdni drogi powiatowej wynika z faktu, że pozostaje ona na terenie niezabudowanym.
Istotnie jak wynika z rysunku Planu rzeczywiście linia zabudowy na działce o nr ew. [...] (przy drodze powiatowej) jest tożsama z linią na działkach sąsiednich. Fakt, że wydana została dla tej działki decyzja o warunkach zabudowy dla wagi samochodowej nie oznacza, że gmina przy ustalaniu planu jest tą decyzją związana. Związanie to dotyczy wyłącznie decyzji pozwolenie na budowę – co wynika z art. 65 ust. 2 p.z.p. W sytuacji w której wydana decyzja o warunkach zabudowy jest inna niż postanowienia nowego planu – zgodnie z tym przepisem stwierdza się wygaśnięcie tego rodzaju decyzji. Czyn to niezasadnymi zarzuty skargi co do konieczności wzięcia pod uwagę wydania decyzji o warunkach zabudowy dla wagi samochodowej.
Odnosząc się natomiast do zarzutów dotyczących zbyt szeroko ustalonej linii zabudowy zdaniem Sądu organ przekroczył w tym zakresie władztwo planistyczne. Jak niejednokrotnie wskazywał NSA sytuowanie obiektów budowlanych przy drogach musi uwzględniać wymogi art. 43 ustawy o drogach publicznych a rada gminy nie ma kompetencji do modyfikowania tych parametrów. Podane w tym przepisie odległości są jednak minimalne. ( wyrok NSA z 24 października 2018 r., II OSK 2662/16 , z 27 września 2017r., I OSK 156/16LEX nr 2379250 zamieszone w Lex).
Działka o nr ew. [...] leży przy drodze 1 KDG (droga publiczna główna – działka o nr ew. [...]) i w odniesieniu do niej wyznaczono linię zabudowy w odległości 20 m od krawędzi jezdni, natomiast w odniesieniu do drugiej z dróg (jednostka terenowa 1 KDD – droga publiczna dojazdowa, działka nr ew. [...]) – linia ta została wyznaczona w odległości 6 m od krawędzi jezdni.
Z art. 43 ustawy o drogach publicznych wynika, że dla dróg ogólnodostępnych w terenie zabudowanym (tu mamy do czynienia z takim terenem – 16 RM – usytuowanie obiektu budowlanego przy drodze powinno nastąpić w zależności od rodzaju drogi w odległościach dla dróg ogólnodostępnych od 6 do 10 m. Ponieważ droga 1KDG jest drogą powiatową o jakiej mowa w art. 43 Lp. 3 b linia ta powinna być usytuowana w odległości nie mniejszej niż 6 m od zewnętrznej krawędzi jezdni. Z nieznanych powodów organ planistyczny wyznaczał tę linię w odległości 20 m. Nie uzasadnia tego znajdująca się na tym terenie zabudowa.
Poza tym jak wynika z ustaleń Planu teren całej działki o nr ew. [...] jest to teren przeznaczony pod zabudowę zagrodową a nie jak twierdzi organ niezabudowany. Przy ustalaniu odległości od drogi bierze się pod uwagę przeznaczenie nieruchomości w Planie a nie to czy na datę uchwalania planu dana nieruchomość jest zabudowana czy też nie – tak jak to uczynił organ. Tego rodzaju argument użyty przez Gminę w żadnym razie nie przekonuje o zasadności ustalenia linii zabudowy w odległości 20 m. a więc takiej jak dla drogi ekspresowej (art. 43 ust. 1 Lp. 2). Ustalenie linii zabudowy w odległości 20 m nastąpiło sprzecznie z bezwzględnie obowiązującymi przepisami ustawy o drogach publicznych. Nie uwzględnia także interesów właścielskich skarżącego, który na tym terenie prowadzi gospodarstwo rolne i zamierza je rozwijać poprzez zabudowę.
Nie budzi natomiast (choć tego strona nie podnosiła w skardze) ustalenie linii zabudowy w odległości 6 m do drogi 1 KDD – jako zgodne z art. 43 ust. 1 Lp 3c ustawy o drogach publicznych.
Z tych względów Sąd uznał, że istnieją podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w odniesieniu do działki o nr ew. [...] gdyż organ w sposób wadliwy ustalił linię zabudowy od strony drogi powiatowej czym ograniczył możliwości zagospodarowania działki skarżącego w sposób nieuzasadniony i nie wskazał z jakich innych powodów (natury ogólnej lub wynikających z interesu publicznego) konieczne stało się takie ograniczenie.
Odnosząc się do drugiego z zarzutów skargi Sąd uznał go również za zasadny.
Ze złożonych przez skarżącego dokumentów w postaci mapy inwentaryzacyjnej budynku przyjętą do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starostwa Powiatowego w [...] [...] z [...] kwietnia 214 r. na której uwidoczniona jest na działce o nr ew. [...] m.inn. płyta gnojowna, wypisu z rejestru gruntów z którego wynika że działka o nr ew. [...] powstała z działki o nr ew. [...], stanowi grunty rolne zabudowane Br-RV o pow. 0,57 ha, lasy o pow. 0,58 ha, grunty orne RV o pow. 0,47 ha, i RVI o pow. 0,04, decyzji nr 211/2006 Starosty [...] z [...] lipca 2006 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę płyty gnojownej wraz ze zbiornikiem na gnojówkę na działce nr [...], wraz z mapą powykonawczą z 2007 r (k 77 akt adm.), mapy z 2017 r. przyjętej do zasobu geodezyjnego i kartograficznego wynika, że płyta ta znajduje się w całości na działce [...] na terenach na użytku Br-RV., co potwierdza analiza załącznika graficznego Planu na którym widać (przerywana linia = granice użytków gruntowych).
Należy zatem dojść do wniosku że płyta ta została pobudowana legalnie na działce 68 (przed jej podzieleniem). W sytuacji w której w wyniku podjętych czynności związanych z podziałem działki [...] doszło do jej podzielenia na 3 działki ewidencyjne nie sposób uznać, że podział ten nastąpił bez uwzględnienia położenia tego urządzenia gdyż doprowadziłoby to do sytuacji w której obiekt ten znajdowałby się na 2 działkach ewidencyjnych, co w świetle zasad podziałów jest niemożliwe. Z Planu jednak wynika, że działka o nr ew. [...] (powstała w wyniku podziału) w części przeznaczona jest pod tereny do zabudowy zagrodowej a w części pod uprawy rolne. Ukształtowanie zabudowy na działce [...] wskazuje że płyta ta położona jestw części na trenach BRV, w prostej linii od zabudowań od strony północnej. Z Planu wynika, że część użytków Br nie zostało objętych przeznaczenie pod zabudowę zagrodową ale pod uprawy rolne. Mimo, że Studium, z którym Plan musi być zgodny dla tych trenów przewiduje zabudowę zagrodową. Z rysunku Planu nie wynika aby płyta była położona wyłącznie na terenie działki [...] w części przeznaczonej pod zabudowę zagrodową.
Nie zasługują na aprobatę wywody organu, że płyta nawet jeżeli leży na terenach rolnych to możliwa jest jej rozbudowa czy remont.
Wbrew wywodom organu z Planu wynika, że w odniesieniu do terenów oznaczonych symbolem 11 R (tereny rolnicze) – nie dopuszcza się zabudowy a jedynie uprawy rolne (rozdział 3 § 4 pkt 6). Dopuszcza się jedynie budowę i przebudowę sieci uzbrojenia terenu zgodnie z przepisami odrębnymi. W związku z tym nie ma możliwości sytuowania ani przebudowy istniejących obiektów budowlanych.
Jak wynika z kolei z ustaleń studium (strona 6 – synteza załącznik nr 1 część III) dla terenów zabudowy zagrodowej obejmującej obszary zabudowy zagrodowej i usługowej w gospodarstwach rolnych studium przewiduje kontynuację i uzupełnienie oraz rozbudowę istniejącej zabudowy zagrodowej i usługowej w gospodarstwach rolnych. Dla terenów rolnych natomiast (str. 6 j.w.) dopuszcza się lokalizację nowej zabudowy zagrodowej a w uzasadnionych przypadkach budynków usługowych i produkcyjnych które będą stanowić uzupełnienie istniejącej zabudowy. Porównanie wypisu ze studium (kierunki zmian w strukturze przestrzennej gminy) z rysunkiem Planu wskazują, że teren na którym położona jest działka [...] (w części) przeznaczony jest pod zabudowę zagrodową i na odcinku przeznaczonym pod tę zabudowę (linia północ – południe) tworzy linię ciągłą a nie, jest to wynika z Planu, linię z licznymi załamaniami w tym załamaniem na odcinku pomiędzy działką o nr ew. [...] a [...]. Oczywiście Studium jest sporządzone w zupełnie innej skali niż plan to jednak rysunki obu aktów w zakresie przeznaczenia nieruchomości dokumenty te nie pokrywają się. Oznacza to, że ocenie Sądu organ planistyczny w odniesieniu do części działki [...] we wskazanym w wyroku zakresie, nie uwzględnił zapisów studium gdyż nie przeznaczył tego terenu pod zabudowę zagrodową – co stanowi o naruszeniu przez organ art. 20 ust. 1 p.z.p. a w konsekwencji konieczność stwierdzenia jego nieważności w tej części.
Mimo zobowiązania Sądu do przedstawienia wypisu ze Studium dla działek objętych skargą ([...] i [...]) organ odmówił wykonania tej czynności przesyłając jedynie wydruk Studium czym utrudnił – choć nie uniemożliwił, ocenę treści Planu w świetle postanowień Studium.
Powyższe prowadzi do następujących wniosków:
- płyty została posadowiona na gruntach oznaczonych Br-RV które w części w Planie znalazły się na terenie przeznaczonym wyłącznie do upraw rolniczych;
-postanowienia Planu wykluczają jakąkolwiek zabudowę lub remont istniejących budowli na terenach R;
-postanowienia Planu nie uwzględniają położenia płyty gnojownej na terenach przeznaczonych do zabudowy zagrodowej;
-usytuowanie płyty w jakiejkolwiek części na terenach rolnych ogranicza prawo własności skarżącego poprzez uniemożliwienie mu jej remontu czy przebudowy.
W związku z tym Sąd doszedł do przekonania, że organ planistyczny naruszył art. 1 ust. 2 pkt 7 p.z.p. w zw. z art. 140 kodeksu cywilnego poprzez pozbawienie skarżącego możliwości przebudowy na działce [...] istniejącego obiektu budowlanego. Nadto ustalenia Planu są sprzeczne w części ze Studium (w wyżej wskazanym zakresie).
Podsumowując, zasadnym jest stwierdzenie, że Rada Gminy [...], uchwalając miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie wzięła pod uwagę wszystkich aspektów i interesów właściciela nieruchomości objętej w/w planem. W sposób nienależyty ustaliła stan faktyczny w tym z naruszeniem ustaleń Studium, którymi była związana. Naruszenie to ma charakter istotny.
Niezasadny jest zarzut dotyczący sporządzenia prognozy skutków ekonomicznych Planu. Jak wynika z dokumentacji planistycznej prognoza taka została sporządzona przez uprawniony podmiot.
Podnoszony zarzut naruszenia art. 36 p.z.p. – o ile nastąpią skutki wymienione w tym przepisie tj. jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą, korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgody z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe lub istotnie ograniczone, nie może być uwzględniony na etapie postępowania planistycznego. Wymaga odrębnego działania ze strony tego podmiotu który uważa, że spełnia warunki o jakich mowa w tym przepisie.
Zarzut dotyczący naruszenia przez organ przepisów kodeksu postępowania administracyjnego nie może być uwzględniony. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego więc aktem stanowienia prawa a nie aktem stosowania prawa – art. 87 ust. 2 Konstytucji R.P: Uchwała nie stanowi więc rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej, ani innej o jakiej mowa w art. 1 i 2 kodeksu postępowania administracyjnego.
Z tych względów i na podstawie 147 § 1 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt I wyroku.. W pozostałym zakresie (pkt II) Sąd orzekł na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI