IV SA/Wa 2312/18

IV SA/Wa 2312/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-01-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2018-08-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Dąbrowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6131 Opłaty za korzystanie ze środowiska
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
III OSK 1435/21 - Wyrok NSA z 2022-10-18
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 799
art 273 ust 1 pkt 4, art 274 ust 5, art 279 ust 2, art 276 ust 1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.
Dz.U. 2018 poz 992
art 3 ust 1 pkt 19, art 33 ust 1, art 27 ust 4
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), Sędziowie asesor WSA Anna Sidorowska-Ciesielska, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant ref. Marika Bibrowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska oddala skargę
Uzasadnienie
[...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. (dalej: "skarżąca", "spółka") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (dalej: "SKO", "organ") z [...] czerwca 2018 r. utrzymującą w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z [...] grudnia 2017 r., którą wymierzono [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska z tytułu składowania odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym za 2014 r.
Stan sprawy przedstawia się następująco:
Starosta [...] decyzją z [...] grudnia 2011 r. zezwolił P.H. [...] D. L. na odzysk odpadów poprzez wypełnienie wyrobiska po eksploatacji złoża kruszywa naturalnego w miejscowości D.. W decyzji Starosty [...] nie był wymieniony kod odpadów 19 12 04 (tworzywa sztuczne i guma). P.H. [...] D. L. została wykreślona z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej 28 września 2012 r. Starosta [...] decyzją z [...] sierpnia 2014 r. stwierdził wygaśnięcie zezwolenia z [...] grudnia 2011 r.
[...] sp. z o.o. z siedzibą w W., nie mając do tego uprawnień, posługiwała się decyzją Starosty [...] z [...] grudnia 2011 r. udzielającą zezwolenia na prowadzenie odzysku odpadów w procesie R14 wydaną innemu podmiotowi wykreślonemu z ewidencji działalności gospodarczej oraz pieczątką o treści wskazującej, że [...] sp. z o.o. jest właścicielem tego podmiotu i posiada ww. decyzję.
Na terenie wyrobiska na dz. ew. nr [...] w miejscowości D., w okresie od 27 maja do 1 sierpnia 2014 r. [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. składowała odpady w postaci tworzyw sztucznych. W dniu 27 maja 2014 r. funkcjonariusze Policji w C., po uprzednim wezwaniu, stwierdzili, że z dwóch ciągników siodłowych z naczepami wyrzucono śmieci (m. in. puste opakowania po olejach i opryskach). Kierowcy samochodów okazali dokumenty WZ wystawione przez skarżącą, według których w ww. wyrobisku miały być rozładowane odpady z betonu i gruzu ceglanego. W dniu 28 maja 2014 r. przeprowadzono oględziny wyrobiska z udziałem pracowników Urzędu Gminy [...], sołtysa i mieszkańców wsi D.. Ustalono, że były to odpady zmieszane, opakowania po środkach chemicznych ochrony roślin, folie, worki, sznurki, metal, rury plastikowe, bańki po opryskach, nie stwierdzono, aby wśród tych odpadów znajdował się gruz i odpady podobne do gruzu. Na teren wyrobiska skarżąca z terenu własnego zakładu produkcyjnego w C. przetransportowała trzema ciężarówkami odpady o kodzie 19 12 04 o łącznej masie 79 900 kg.
Wyrobisko, od 19 marca 2014 r., było własnością [...] sp. z o.o. z siedzibą w W.. [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. zawarła 19 maja 2014 r. umowę nr [...] ze skarżącą określającą warunki współpracy w zakresie zagospodarowania odpadów o kodzie 19 12 09 (minerały np. piasek, kamienie) i 17 01 07 (zmieszane odpady z betonu, gruzu ceglanego, odpadowych materiałów ceramicznych i elementów wyposażenia innych niż wymienione w 17 01 06). Zgodnie z umową odpady miały być składowane w wyrobisku w D..
W dniach 31 lipca -1 sierpnia 2014 r. skarżąca przeprowadziła prace porządkowe w wyrobisku w D. w celu uprzątnięcia odpadów w postaci tworzyw sztucznych. Podczas oczyszczania terenu wyrobiska wywieziono 5 kontenerów odpadów. Wywiezione zostały tylko odpady z tworzyw sztucznych, wśród nich nie było odpadów z gruzu. Łącznie skarżąca przekazała odpady o kodzie 19 12 04 - tworzywa sztuczne i guma w ilości 84,46 Mg
Pismem z 3 września 2015 r. Marszalek Województwa [...] zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji określającej wysokość należnej opłaty z tytułu składowania odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym za 2014 r.
Decyzją z [...] października 2015 r. Marszałek Województwa [...] wymierzył skarżącej opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska z tytułu składowania odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym, tj. na terenie wyrobiska po eksploatacji złoża kruszywa naturalnego w m. D., gm. [...], za rok 2014 w kwocie 440 679 zł. Opłata ta została ustalona za składowanie tworzyw sztucznych i gumy (odpad o kodzie 19 12 04), o masie 79,7 Mg, w okresie od 27 maja 2014 r. do 1 sierpnia 2014 r.
Skarżąca złożyła odwołanie od powyższej decyzji. Po jego rozpatrzeniu, decyzją z [...] marca 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Skarżąca zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrokiem z [...] października 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 1294/16 WSA w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Zdaniem Sądu, Kolegium winno było zbadać wszelkie wątpliwości podnoszone przez skarżącą, w tym samym samodzielnie przeprowadzić bądź zlecić organowi I instancji uzupełnienie materiału dowodowego. Skarżąca wystąpiła bowiem o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków: K. R., R. W., M. Z., A. N., którzy byli obecni podczas wywozu odpadów z terenu przedsiębiorstwa skarżącej w C., a które następnie zostały przetransportowane do D., celem ustalenia jakie odpady i w jakiej ilości zostały przez skarżącą w wyrobisku zeskładowane oraz o ustalenie samego przebiegu wywozu odpadów z wyrobiska. Skarżąca wystąpiła również z wnioskiem o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu transportu samochodowego, celem wyjaśnienia, jaką maksymalnie masę odpadów o kodzie 17 01 07 oraz o kodzie 19 12 04 można załadować na naczepę samochodu ciężarowego z ruchomą podłogą przy uwzględnieniu okoliczności niespornych, a więc sposobu pakowania tych odpadów i przewożenia w workach typu big bag. Sąd stanął na stanowisku, że organ powołał się jedynie na materiał dowodowy zawarty w aktach sprawy, nie analizując jego treści pod kątem zarzutów wniesionego odwołania. Postępowanie Kolegium ograniczyło się do potwierdzenia stanowiska wyrażonego w decyzji Marszałka Województwa [...]. SKO w żaden sposób nie zweryfikowało informacji zawartych w odwołaniu. Sąd stwierdził, że SKO w W. powinno było wezwać i przesłuchać wskazanych w odwołaniu świadków lub przekazać w tym celu sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Marszałka Województwa [...] celem rzetelnego ustalenia zawartych w nich informacji. Nadto, uzupełniając materiał dowodowy o powyższe zeznania, po wyjaśnieniu wszelkich istotnych dla sprawy okoliczności, w tym m.in. dotyczących jakiego rodzaju odpady zostały przez skarżącą na wyrobisku w D. zeskładowane, ilości ciężarówek wywożących z wyrobiska odpady w dniach 31 lipca do 1 sierpnia 2014 r. jak i rodzaju odpadów nimi wywożonych, a następnie uznając za niezbędne - podjąć decyzję w przedmiocie dopuszczenia wnioskowanego dowodu z opinii biegłego. Dopiero tak zgromadzony materiał dowodowy będzie mógł zostać poddany wnikliwej analizie przez organ administracyjny.
Rozpoznając ponownie sprawę Marszałek Województwa [...] przeprowadził dowód z zeznań świadków A. N., R. W., K. R. oraz M. Z..
Decyzją z [...] grudnia 2017 r. Marszałek Województwa [...] ponownie wymierzył skarżącej opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska z tytułu składowania odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym, tj. na terenie wyrobiska po eksploatacji złoża kruszywa naturalnego w m. D., gm. [...], za rok 2014 w kwocie 440 679 zł. Zdaniem Marszałka, 27 maja 2014 r. skarżąca przywiozła do wyrobiska na działce o nr ew. [...] w m. D. odpady o kodzie 19 12 04. [...] sp. z o.o. jako odbierający odpady z wyrobiska D. w sierpniu 2014 r. potwierdziła rodzaj odbieranych odpadów - tworzywa sztuczne oraz wskazała, iż odpady o łącznej masie 84,46 Mg wywieziono w 4 kursach samochodami typu zestaw: ciągnik siodłowy z naczepą. Masa wywożonych odpadów w ilości 84,46 Mg stanowiła odpady tworzyw sztucznych zanieczyszczone żwirem z wyrobiska. Marszałek wskazał, że świadkowie przesłuchani w 2017 r. nie byli w stanie jednoznacznie wskazać, jaki rodzaj odpadów był wywieziony z zakładu skarżącej w 2014 r. do D., gdyż albo nie byli obecni podczas załadunku i wywożenia odpadów z zakładu, albo nie byli obecni podczas pakowania odpadów do big-bagów przygotowanych wcześniej, nie weryfikowali ustalonego wcześniej przez inne osoby kodu odpadów, nie byli obecni przy wcześniejszym ustalaniu kodu odpadów. Podczas zlecania usługi transportu odpadów brak było jednoznacznych wytycznych, które odpady mają być przetransportowane do wyrobiska D. 27 maja 2014 r., gdyż w zleceniach wskazywano na dwa różne rodzaje odpadów: tworzywa sztuczne oraz zmieszane odpady z betonu i gruzu. Potwierdzeniem uprzątnięcia odpadów z wyrobiska jest Karta przekazania odpadów nr [...] z 1 sierpnia 2014 r. stwierdzająca przekazanie odpadów w ilości 79,7 Mg o kodzie 19 12 04 - tworzywa sztuczne i guma przez skarżącą do [...] sp. z o.o. (obecnie [...] sp. z o.o.).
Skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając wydanie jej z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy oraz dokonanie nieprawidłowej oceny materiału dowodowego, art. 279 ust. 3 oraz art. 274 ust. 5 w zw. z art. 293 ust. 3 oraz 288 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska poprzez błędne uznanie skarżącej za podmiot korzystający ze środowiska, art. 78 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sprawie i niedopuszczenie dowodu z zeznań świadka M. K., art. 84 § 1 w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Odwołująca się wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka M. K. na okoliczności jakiego rodzaju i o jakiej masie odpady zostały przetransportowane przez skarżącą na teren wyrobiska w D. 27 maja 2014 r., sposobu pakowania i przewożenia odpadów przygotowanych do wywozu na teren wyrobiska w D. 27 maja 2014 r. przez skarżącą, pojemności naczepy pojazdów, którymi przewożone były odpady oraz jakiego rodzaju odpady zostały wydobyte przez skarżącego z wyrobiska w D. 31 lipca-1 sierpnia 2014 r. oraz jaka była ich masa, czy skarżący dysponował odpadami stanowiącymi opakowania i pojemniki po środkach biobójczych, owadobójczych i tym podobnych oraz czy przetransportował odpady tego typu na teren wyrobiska w D. 27 maja 2014 r. oraz czy skarżący traktuje jako odpad folie LLDPE i przekazuje ją odpowiednim podmiotom celem zeskładowania jako odpad, jak również o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu transportu samochodowego, w szczególności transportu odpadów, w celu ustalenia jaką maksymalną masę zmieszanych odpadów z betonu, gruzu ceglanego, odpadowych materiałów ceramicznych i elementów wyposażenia innych niż odpady o kodzie 17 01 06, czyli odpadów o kodzie 17 01 07, można załadować na naczepę samochodu ciężarowego z naczepą z ruchomą podłogą marki STAS o pojemności naczepy ok. 92 m3 i przewieźć tym samochodem, przy uwzględnieniu sposobu pakowania i przewożenia odpadów w workach typu big bag, jaką maksymalną masę odpadów w postaci tworzyw sztucznych i gumy, tj. odpadów o kodzie 19 12 04 można załadować na naczepę samochodu ciężarowego z naczepą z ruchomą podłogą STAS o pojemności naczepy ok. 92 m3 i przewieźć tym samochodem, przy uwzględnieniu sposobu pakowania i przewożenia odpadów w workach typu big bag, czy możliwym jest załadowanie na naczepę samochodu ciężarowego z naczepą z ruchomą podłogą marki STAS i przywiezienie tym samochodem 79,7 Mg zmieszanych odpadów z betonu, gruzu ceglanego, odpadowych materiałów ceramicznych i elementów wyposażenia innych niż odpady o kodzie 17 01 06, czyli odpadów o kodzie 17 01 07, przy uwzględnieniu sposobu pakowania i przewożenia odpadów w workach typu big bag oraz czy możliwym jest załadowanie na naczepę samochodu ciężarowego z naczepą z ruchomą podłogą marki STAS i przywiezienie tym samochodem 79,7 Mg zmieszanych odpadów z tworzyw sztucznych i gumy, tj. odpadów o kodzie 19 12 04, przy uwzględnieniu sposobu pakowania i przewożenia odpadów w workach typu big bag.
Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z [...] czerwca 2018 r. utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z [...] grudnia 2017 r. SKO wskazało, że teren wyrobiska w D. nie był miejscem, na którym mogły być składowane odpady z tworzyw sztucznych. Właściciel wyrobiska, [...] sp. z o.o., nie posiadał odpowiednich zezwoleń na składowanie odpadów z tworzyw sztucznych oraz gumy na terenie wyrobiska, w związku z czym skarżąca nie mogła dokonać skutecznego przekazania odpadów, a co za tym idzie spółka pomimo faktycznego pozbycia się odpadów, nadal pozostawała ich posiadaczem. Na podstawie zgromadzonych w sprawie dowodów w postaci notatki służbowej funkcjonariuszy Policji, protokołu z oględzin wyrobiska, oświadczenia [...] sp. z o.o., zeznań świadka M. Z., Karty Przekazania Odpadu nr [...] nie potwierdzono, aby na terenie wyrobiska znajdowały się odpady budowlane, ujawniono na nim wyłącznie odpady z tworzyw sztucznych, odpady w postaci opakowań po środkach chemicznych ochrony roślin, folie, worki, sznurki, metal, rury plastikowe, bańki po opryskach. Z każdego z wymienionych dowodów wynika, że na teren wyrobiska skarżąca zwiozła wyłącznie odpady z tworzyw sztucznych. Brak jakiegokolwiek dowodu, że na teren wyrobiska trafiły odpady pobudowlane. Za taki dowód nie może zostać uznany ani przedłożony przez skarżącą dokument WZ, poświadcza on bowiem co najwyżej sam fakt zlecenia wywozu takich odpadów, a nie jego faktyczne wykonanie, ani też zeznanie świadka R. W., który widział jedynie załadunek odpadów na terenie odwołującej, nie był natomiast obecny przy rozładunku odpadów faktycznie przywiezionych na teren wyrobiska. W ocenie SKO zeznanie świadka M. K. nie wniesie do sprawy żadnych nowych, nieznanych faktów, gdyż świadek nie był obecny ani podczas załadunku, ani podczas rozładunku przedmiotowych odpadów na terenie wyrobiska, waga jego zeznań nie przewyższy wagi zeznań świadków K. R. i R. W.. Ponadto świadek podczas kontroli prowadzonej przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska przyznał, że na teren wyrobiska skarżąca wywiozła odpady z tworzyw sztucznych, które trzeba będzie z owego terenu usunąć. Fakt, że skarżąca nie posiadała odpadów stanowiących opakowania i pojemniki po środkach biobójczych, owadobójczych itp., pozostaje bez znaczenia dla wyniku sprawy, bowiem odpady tego rodzaju stanowiły jedynie niewielką część odpadów usuniętych z terenu wyrobiska i przekazanych do utylizacji [...] sp. z o.o. i nie sposób wykluczyć, że nie zostały one przewiezione na teren wyrobiska przez skarżącą. SKO stwierdziło, że skarżąca na terenie wyrobiska złożyła odpady o kodzie 19 12 04 o masie 79,7 Mg. Stanowisko SKO wynika z analizy zgormadzonego materiału dowodowego w postaci zeznań świadka M. Z., który wskazał, że na terenie wyrobiska stwierdzono odpady, stanowiące ziemię wymieszaną z tworzywami sztucznymi o masie około 50 ton, notatki służbowej pracownika Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w W., który wskazał, że z terenu wyrobiska wywieziono odpady o masie 79 Mg w pięciu kontenerach, Karty Przekazania Odpadu nr [...] i oświadczenia [...] sp. z o.o., z których wynika, że przekazano odpady o kodzie 19 12 04 w ilości 84,46 Mg. Z przywołanych dowodów wynika również, że masa odpadów wywiezionych z terenu skarżącej wynosiła około 80 Mg, wywieziono je trzema samochodami o ładowności od 24 do 25 Mg każdy (zeznania K. R.), odpady stanowiły 24000 kg tworzyw sztucznych oraz 24000 kg folii LLDPE, wywiezionych łącznie trzema kursami, z których każdy wykonywał samochód marki DAF z naczepami marki STAS o pojemności 92 m3 (zeznania A. N.), 79,7 Mg (oświadczenie skarżącej z [...] grudnia 2017 r.), masa odpadów z tworzyw sztucznych, które skarżacą miał przywieźć na teren wyrobiska, oceniona została na 30-35 ton (oświadczenie [...] sp. z o.o. z 18 czerwca 2014 r.), innym razem zaś - na około 40 ton, w tym - około 30 ton folii (wyjaśnienia ustne członka zarządu [...] sp. z o.o. złożone 21 lipca 2014 r.), skarżąca wywiozła ze swojego terenu odpady z tworzyw sztucznych trzema transportami o łącznej masie 79,7 Mg (informacja [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z 4 sierpnia 2014 r.), błąd podczas załadunku na terenie zakładu produkcyjnego w C. spowodował, że niecelowo na wyrobisko trafiły 3 ciężarówki odpadów o kodzie 19 12 04 o łącznej masie 79700 kg (oświadczenie skarżącej z 6 lipca 2015 r.). Na terenie wyrobiska skarżąca złożyła 79,7 Mg odpadów i o tym świadczą wprost zeznania K. R., oświadczenie skarżącej z [...] grudnia 2017 r. oraz informacja [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska z 4 sierpnia 2014 r. Na teren wyrobiska odpady zostały przewiezione trzema transportami, każdy ciągnikiem siodłowym z naczepą typu STAS o pojemności 92 m3, to objętość tych odpadów mogła wynieść maksymalnie łącznie 276 m3. Z notatki [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wynika, że zebrane w dniach 31 lipca-1 sierpnia 2014 r. z terenu wyrobiska odpady o masie łącznej 84,46 Mg wywieziono pięcioma kontenerami. Największe standardowe, oferowane przez wyspecjalizowane firmy kontenery do wywozu odpadów posiadają pojemność 36 m3, co oznacza, że pięcioma kontenerami możliwe było przewiezienie do 180 m3 oraz 75 Mg odpadów. Wobec poczynionych ustaleń SKO uznało, że powołanie biegłego nie było konieczne.
[...] sp. z o.o. z siedzibą w W. w skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] czerwca 2018 r. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżąca zarzuciła wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem:
1) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
– art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.) polegające na zaniechaniu podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, jak tego wymaga art. 7 K.p.a., a przez to na zaniechaniu rzetelnego, wyczerpującego i wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy zgodnie z art. 77 § 1 K.p.a. i wymaganej przez art. 80 K.p.a. oceny materiału dowodowego, co doprowadziło SKO do poczynienia błędnych i nielogicznych ustaleń faktycznych, w oparciu o które załatwiono sprawę, w szczególności dokonania wadliwych ustaleń faktycznych w zakresie masy i rodzaju odpadów przetransportowanych przez skarżącą na teren wyrobiska w D., a w konsekwencji naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 279 ust. 3 oraz art. 274 ust. 5 w zw. z art. 293 ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska wraz postanowieniami Tabeli L z Załącznika nr 2 do obwieszczenia Ministra Środowiska w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2014 poprzez ich błędne zastosowanie i wymierzenie opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska tak jakby skarżąca składował w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym wyłącznie odpady z tworzyw sztucznych i gumy, pomimo braku logicznych podstaw do uznania, że skarżąca składował odpady z tworzyw sztucznych i gumy, a więc braku podstaw do ustalenia opłaty podwyższonej w wymierzonej wysokości;
– art. 6 K.p.a. oraz art. 7 K.p.a. w zw. z art. 153 P.p.s.a. poprzez niezastosowanie w sprawie i załatwienie sprawy bez uwzględnienia oceny prawnej i wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 października 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 1294/16 w wyniku czego SKO ponownie ustaliło, w ślad za organem I stopnia, bez żadnej weryfikacji właściwości fizycznych odpadów, wbrew wiążącej go ocenie prawnej wyrażonej przez WSA w Warszawie w wyroku, że skarżąca zeskładowała w wyrobisku 79,7 Mg odpadów z tworzyw sztucznych i gumy, tj. o kodzie 19 12 04, co stanowi ustalenia przeczące zasadom doświadczenia życiowego i zasadom logiki;
– art. 7 K.p.a. oraz art. 10 ust. 1 i 2 ustawy Prawo przedsiębiorców poprzez niezastosowanie w sprawie i załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu obywateli, a w tym słusznego interesu strony oraz poprzez nieuwzględnienie domniemania uczciwości przedsiębiorcy oraz zasady rozstrzygania wątpliwości faktycznych na korzyść przedsiębiorcy;
– art. 15 K.p.a. poprzez ograniczenie się do zaprezentowania i podtrzymania stanu faktycznego oraz prawnego ustalonego przez organ, a zaniechanie rozpoznania merytorycznego niniejszej sprawy, a w szczególności zaniechanie rozpoznania lub przekazania organowi I instancji do rozpoznania nowych okoliczności i dowodów powołanych przez skarżącą, podczas gdy SKO było zobligowane do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i wyczerpującego wyjaśnienia wszystkich okoliczności stanu faktycznego zgodnie z art. 7, 77 §1,80 i 136 K.p.a., a następnie wydania decyzji rozstrzygającej sprawę merytorycznie;
– art. 75 § 1 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niedopuszczenie wnioskowanych przez skarżącą dowodów z opinii biegłego i z zeznań świadka M. K. pomimo, że dowody te mogły przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i nie byłyby sprzeczne z prawem;
– art. 84 § 1 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sprawie i nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, tudzież poprzez brak zobowiązania organu administracji do przeprowadzenia wskazanego dowodu po uchyleniu decyzji Marszałka Województwa i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, pomimo wystąpienia na gruncie niniejszej sprawy okoliczności wymagających posiadania specjalistycznej wiedzy, co uniemożliwiło dokonanie prawidłowych ustaleń faktycznych;
– art. 138 § 1 pkt 1 i § 2 K.p.a. poprzez błędne zastosowanie w sprawie i utrzymanie w mocy decyzji Marszałka Województwa, podczas gdy zachodziły przesłanki do uchylenia decyzji Marszałka Województwa i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, na skutek naruszenia przez organ I instancji przepisów postępowania, gdy konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie;
2) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 279 ust. 2 i 3 oraz art. 274 ust. 5 w zw. z art. 293 ust. 3 Prawo ochrony środowiska i postanowienia Tabeli L z Załącznika nr 2 do Obwieszczenia Ministra Środowiska poprzez błędne zastosowanie wskazanych przepisów prawa materialnego polegające na uznaniu skarżącej za podmiot korzystający ze środowiska poprzez składowanie odpadów z tworzyw sztucznych i gumy obowiązany do ponoszenia opłaty za korzystanie ze środowiska w postaci opłaty podwyższonej w kwocie 440 679,00 zł oraz wymierzeniu skarżącej tejże opłaty z tytułu składowania odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym pomimo braku logicznych podstaw do uznania, że skarżąca składował odpady z tworzyw sztucznych i gumy, a więc braku podstaw do ustalenia opłaty podwyższonej we wskazanej wysokości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. – w odpowiedzi na skargę – wniosło o oddalenie skargi, tym samym podtrzymało stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2018, poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. 2018, poz. 1302 ze zm.) - zwanej dalej: P.p.s.a.], sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany – stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, nie uwzględnił skargi. W konsekwencji uznał, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] czerwca 2018 r. nie narusza prawa w stopniu kwalifikującym ją do wyeliminowania z obrotu prawnego.
W ocenie Sądu w sprawie doszło do zgodnego z prawem wymierzenia skarżącej podwyższonej opłaty za korzystanie ze środowiska z tytułu składowania odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym za 2014 r. na terenie wyrobiska po eksploatacji złoża kruszywa naturalnego w miejscowości D. w wysokości 440 679,00 złotych.
Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpatrzenia spawy o wymierzenie skarżącej podwyższonej opłaty za korzystanie ze środowiska z tytułu składowania odpadów w miejscu do tego nieprzeznczonym organ był zobligowany do uzupełnienia materiału dowodowego poprzez przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków wskazanych przez skarżącą w odwołaniu od decyzji z [...] października 2015 r., a następnie do wyjaśnienia wszelkich istotnych dla sprawy okoliczności, w tym m. in. dotyczących rodzaju odpadów, jakie zostały zeskładowane przez skarżącą na wyrobisku w D., ilości ciężarówek wywożących z wyrobiska odpady w dniach 31 lipca do 1 sierpnia 2014 r. jak i rodzaju odpadów nimi wywożonych, a następnie po uzupełnieniu materiału dowodowego o zaznania świadków organ był zobowiązany ocenić niezbędność dopuszczenia wnioskowanego dowodu z opinii biegłego. Tak zgromadzony materiał dowodowy miał zostać poddany wnikliwej analizie przez organ administracyjny. Takie wytyczne zostały sformułowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 7 października 2016 r.
Zgodnie z art. 273 ust. 1 pkt 4 z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. 2018, poz. 799 ze zm.) – dalej P.o.ś. opłata za korzystanie ze środowiska jest ponoszona za składowanie odpadów. Art. 274 ust. 5 P.o.ś. stanowi, że wysokość opłaty za składowanie odpadów zależy od ilości i rodzaju składowanych odpadów, z tym że wysokość opłaty podwyższonej zależy także od czasu składowania odpadów. W myśl art. 279 ust. 2 P.o.ś. w razie składowania lub magazynowania odpadów podmiotem korzystającym ze środowiska, obowiązanym do ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska oraz administracyjnych kar pieniężnych, jest, z zastrzeżeniem ust. 3, posiadacz odpadów w rozumieniu przepisów ustawy o odpadach. Zgodnie z art. 276 ust. 1 P.o.ś. podmiot korzystający ze środowiska bez uzyskania wymaganego pozwolenia lub innej decyzji ponosi opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska.
Zasady postępowania z odpadami, w tym zasady składowania odpadów, określa ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. 2018, poz. 992 ze zm.). Zgodnie z 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach posiadaczem odpadów jest wytwórca odpadów lub osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej będące w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. W myśl art. 33 ust. 1 ustawy o odpadach posiadacz odpadów jest obowiązany do postępowania z odpadami w sposób zgodny z zasadami gospodarki odpadami, o których mowa w art. 16-31, w tym do prowadzenia procesów przetwarzania odpadów w taki sposób, aby procesy te oraz powstające w ich wyniku odpady nie stwarzały zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz dla środowiska, a także w sposób zgodny z przepisami o ochronie środowiska i planami gospodarki odpadami. Art. 27 ust. 4 ustawy o odpadach stanowi, że posiadacza odpadów, który przekazał odpady transportującemu odpady, nie zwalnia się z odpowiedzialności za zbieranie lub przetwarzanie odpadów, do czasu przejęcia odpowiedzialności przez następnego posiadacza odpadów, który posiada zezwolenie na zbieranie odpadów lub zezwolenie na przetwarzanie odpadów, lub koncesję na podziemne składowanie odpadów, pozwolenie zintegrowane, decyzję zatwierdzającą program gospodarowania odpadami wydobywczymi, zezwolenie na prowadzenie obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych lub wpis do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości - na podstawie odrębnych przepisów, lub albo posiada wpis do rejestru posiadaczy odpadów prowadzących przetwarzanie odpadów zwolnionych z obowiązku uzyskania zezwolenia na przetwarzanie odpadów.
Odnosząc się w tym kontekście do zarzutów skargi należy wskazać, że kwestią zasadniczą dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, w kontekście wskazań, co do dalszego postępowania sformułowanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 7 października 2016 r. było uzupełnienie przez organ materiału dowodowego, w szczególności przez przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków zawnioskowanych przez skarżąca w odwołaniu od decyzji Marszałka Województwa [...] z [...] października 2015 r., a następnie wyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, w tym dotyczących rodzaju odpadów zeskładowanych przez skarżącą na wyrobisku w D., ilości ciężarówek, które wywiozły odpady z wyrobiska w dniach 31 lipca – 1 sierpnia 2014 r. i ich rodzaju oraz ustalenie w kontekście zebranego materiału dowodowego czy przeprowadzenie zawnioskowanego przez skarżącą dowodu z opinii biegłego z zakresu transportu samochodowego jest niezbędne do wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności.
Zgodnie z wytycznymi sformułowanymi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 7 października 2016 r. organ uzupełnił postępowanie dowodowe o zeznania świadków A. N., R. W., K. R. i M. Z. na okoliczność rodzaju odpadów zeskładowanych przez skarżącą na wyrobisku w m. D. oraz przebiegu wywozu odpadów z wyrobiska w dniach 31 lipca – 1 sierpnia 2014 r., których treść została szeroko przytoczona w uzasadnieniu decyzji, a następnie skonfrontował je z pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, w tym w szczególności z dokumentami w postaci Karty Przekazania Odpadu nr [...], notatki służbowej pracownika Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska oraz oświadczenia [...] sp. z o.o. i wyjaśnieniami skarżącej składanymi w toku postępowania administracyjnego. A następnie na podstawie materiału dowodowego uzupełnionego o zeznania świadków organ ustalił rodzaj zeskładowanych przez skarżącą na wyrobisku D. odpadów i ilość odpadów wywiezionych w wyrobiska. Należy podzielić stanowisko organu, że wbrew stanowisku prezentowanemu przez skarżąca, na podstawie dokumentów przedłożonych w toku postępowania administracyjnego, jak również na podstawie zeznań świadków nie potwierdzono, aby na terenie wyrobiska znajdowały się odpady budowlane. Natomiast zgromadzony materiał dowodowy w postaci notatki służbowej sporządzonej przez funkcjonariusza Policji, protokołu z oględzin wyrobiska, Karty Przekazania Odpadu nr [...], oświadczenia [...] sp. z o.o. oraz zeznania świadka M. Z. bezsprzecznie wskazują, że na terenie wyrobiska skarżąca zeskładowała odpady z tworzyw sztucznych w postaci opakowań po środkach chemicznych ochrony roślin, folie, worki, sznurki, metal, rury plastikowe, bańki po opryskach o kodzie 19 12 04 - tworzywa sztuczne i guma. Uzupełniony przez organ materiał dowodowy nie potwierdził prezentowanego przez skarżącą stanowiska, że na teren wyrobiska trafiły odpady pobudowlane, w tym w szczególności nie potwierdzili takiej okoliczności powołani przez skarżącą świadkowie. Organ, w kontekście uzupełnionego o zeznania świadków materiału dowodowego, prawidłowo ocenił, że przedłożony przez skarżącą dokument WZ nie potwierdza, aby na wyrobisko zostały wywiezione odpady pobudowlane, gdyż dokument ten stanowi jedynie dowód tego, że skarżąca zleciła wywóz odpadu, nie potwierdza jednak czy transport rzeczywiście miał miejsce. Nie bez znaczenia dla oceny prawidłowości dokonanych przez organ ustaleń w zakresie rodzaju odpadów składowanych na wyrobisku pozostawała okoliczność potwierdzenia przez skarżącą, że takie odpady zostały złożone na wyrobisku wskutek zaistniałej pomyłki. Odnośnie zawnioskowanego przez skarżącą dowodu z zeznań świadka M. K. należy stwierdzić, za organem, że przeprowadzenie tego dowodu nie było niezbędne do prawidłowego orzekania w sprawie wymierzenia skarżącej opłaty za korzystanie ze środowiska. Świadek w toku kontroli prowadzonej przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska 18 czerwca 2014 r. potwierdził, że skarżąca wywiozła na teren wyrobiska odpady z tworzyw sztucznych, wobec czego nie było niezbędnym ponowne przesłuchanie świadka na okoliczność rodzaju odpadów przetransportowanych przez skarżącą na teren wyrobiska. Ponadto świadek nie posiadał wiedzy w zakresie rodzaju odpadów wydobytych z wyrobiska w okresie od 31 lipca do 1 sierpnia 2014 r. oraz ich ilości, albowiem świadek nie był obecny podczas załadunku i rozładunku odpadów. Wobec czego organ zasadnie stanął na stanowisku, że zeznania wskazanego świadka nie wniosłyby do sprawy żadnych nowych, nieznanych faktów, które przyczyniłyby się do rozstrzygnięcia sprawy.
Po ustaleniu rodzaju odpadów zeskładowanych przez skarżącą na wyrobisku D. organ, zgodnie z wytycznymi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w wyroku z 7 października 2016 r., na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym również na podstawie zeznań świadków, ustalił ilość odpadów przywiezionych przez skarżącą na wyrobisko oraz ilość odpadów usuniętych z wyrobiska w dniach 31 lipca – 1 sierpnia 2014 r. W pierwszej kolejności należy wskazać, że skarżąca w oświadczeniach z [...] grudnia 2014 r. i z dnia [...] lipca 2015 r. jednoznacznie wskazała, że z własnego zakładu przetransportowała na terem wyrobiska trzema ciężarówkami odpady o kodzie 19 12 04 o łącznej masie 79700 kg. Ta okoliczność znalazła potwierdzenie w notatce służbowej Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w W. oraz w zeznaniach świadka K. R.. Wobec jednoznacznego wskazania przez skarżącą ilości odpadów w postaci tworzyw sztucznych i gumy przetransportowanych na teren wyrobiska nie sposób uznać, aby niezbędnym było przeprowadzenie dodatkowego dowodu z opinii biegłego na okoliczność ustalenia czy taką ilość odpadów o kodzie 19 12 04 można było przewieźć trzema ciężarówkami. Przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego nie służyło ustaleniu rzeczywistej ilości odpadów zeskładowanych przez skarżącą na terenie wyrobiska, a służyłoby ustaleniu hipotetycznych ilości odpadów, jakie mogłyby być transportowane ciężarówkami o określonych parametrach pojemności. Czynienie takich ustaleń w toku postępowania administracyjnego nie przyczyniłoby się do prawidłowego orzekania w sprawie wymierzenia skarżącej opłaty podwyższonej a korzystanie ze środowiska i ewidentnie zmierzałoby jedynie do przedłużenia postępowania. Wobec jednoznacznego ustalenia ilości odpadów składowanych przez skarżącą na terenie wyrobiska organ zasadnie nie przeprowadził dodatkowego dowodu z opinii biegłego z zakresu transportu.
W konsekwencji organ prawidłowo ustalił, że skarżąca składowała w okresie od 27 maja 2014 r. do 1 sierpnia 2014 r., tj. przez 66 dób, w miejscu do tego celu nieprzeznaczonym (wyrobisko) odpady oznaczone kodem 19 12 04, w ilości 79,7 Mg, a co za tym idzie - spółka zobowiązana jest do poniesienia opłat z tym związanych, w tym - opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 293 ust. 3 P.o.ś. Kwota została ustalona w wysokości 440 679,00 zł w oparciu o obowiązujące w 2014 r. jednostkowe stawki ogłoszone obwieszczeniem Ministra Środowiska z dnia 13 sierpnia 2013 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska za rok 2014 (M.P. poz. 729) przy zastosowaniu współczynnika 0,7 jednostkowej stawki opłat za umieszczenie odpadów na składowisku za każdą tonę odpadów i za każdą dobę składowania.
Wbrew zrzutom sformułowanym w skardze organ zastosował się do wszystkich wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawartych w wyroku z 7 października 2016 r., w tym w szczególności przeprowadzono dowód z zeznań świadków, a następnie skonfrontował zeznania ze zgromadzonymi w sprawie dowodami z dokumentów. W oparciu o całość zebranego materiału dowodowego organ ustalił rodzaj i ilość odpadów składowanych przez skarżącą na wyrobisku. Zasadnie uznał, że sprawa, na podstawie tak zgromadzonego materiału dowodowego sprawy, kwalifikuje się do ostatecznego rozstrzygnięcia.
Sąd w składzie orzekającym nie znalazł podstaw do uznania za trafny zarzutu naruszenia art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. Rozstrzygający w sprawie organ klarownie i wyczerpująco wyjaśnił przesłanki wydanego rozstrzygnięcia. Organ, dążąc do ustalenia rodzaju i ilości odpadów zeskładowanych na terenie wyrobiska, dokonał dogłębnej analizy całego zgromadzonego materiału dowodowego, czemu dał wyraz w treści decyzji.
W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.