IV SA/WA 231/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za magazynowanie odpadów niezgodnie z pozwoleniem zintegrowanym, uznając naruszenie za istotne.
Spółka zaskarżyła decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za magazynowanie 350 ton metali żelaznych luzem, zamiast w kontenerach, co było niezgodne z pozwoleniem zintegrowanym. Skarżąca argumentowała, że naruszenie było znikome, nie miało negatywnego wpływu na środowisko i zaprzestała naruszenia, wnioskując o odstąpienie od kary na podstawie art. 189f k.p.a. Sąd uznał jednak, że naruszenie sposobu składowania odpadów, zwłaszcza przy tak dużej masie i świadomym działaniu, nie było znikome, a kara w najniższej możliwej wysokości była adekwatna i spełniała funkcję prewencyjną.
Przedmiotem sprawy była skarga S. sp. z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (GIOŚ), utrzymującą w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (WIOŚ) o nałożeniu na spółkę administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 1.000 zł. Kara została wymierzona za prowadzenie działalności w zakresie przetwarzania odpadów z naruszeniem warunków pozwolenia zintegrowanego, polegającym na magazynowaniu około 350 Mg metali żelaznych luzem na utwardzonym podłożu, zamiast w specjalnie przygotowanych kontenerach w budynku waloryzacji, zgodnie z pozwoleniem. Skarżąca podnosiła, że naruszenie miało charakter znikomy, nie spowodowało negatywnego wpływu na środowisko ani zdrowie ludzi, a spółka zaprzestała naruszenia. W związku z tym, wnioskowała o zastosowanie art. 189f § 1 k.p.a. i odstąpienie od wymierzenia kary na rzecz pouczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że naruszenie warunków pozwolenia zintegrowanego w zakresie sposobu magazynowania odpadów, zwłaszcza przy tak znacznej masie (350 ton) i świadomym działaniu spółki, nie może być uznane za znikome. Sąd podkreślił, że jest to delikt formalny, a skutki dla środowiska wpływają na wysokość kary, która w tym przypadku została wymierzona w najniższej możliwej kwocie. Sąd uznał, że odstąpienie od kary zaprzeczałoby jej podstawowej funkcji prewencyjnej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie sposobu składowania odpadów, zwłaszcza przy znacznej masie i świadomym działaniu, nie jest znikome i nie uzasadnia odstąpienia od wymierzenia kary.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że naruszenie warunków pozwolenia zintegrowanego w zakresie sposobu magazynowania odpadów, przy masie 350 ton i świadomym działaniu, nie jest znikome. Podkreślono, że jest to delikt formalny, a brak negatywnego wpływu na środowisko wpływa na wysokość kary, a nie na jej obligatoryjne nałożenie. Odstąpienie od kary zaprzeczałoby jej funkcji prewencyjnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u.o.o. art. 194 § ust. 5
Ustawa o odpadach
k.p.a. art. 189f § § 1 ust. 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.o.o. art. 199
Ustawa o odpadach
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 134 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.k. art. 271
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie warunków pozwolenia zintegrowanego w zakresie sposobu magazynowania odpadów, przy masie 350 ton i świadomym działaniu, nie jest znikome. Kara administracyjna za gospodarowanie odpadami niezgodnie z pozwoleniem jest obligatoryjna. Odstąpienie od kary zaprzeczałoby jej funkcji prewencyjnej.
Odrzucone argumenty
Naruszenie było znikome i nie miało negatywnego wpływu na środowisko. Spółka zaprzestała naruszenia, co uzasadnia odstąpienie od kary na podstawie art. 189f k.p.a. Kara powinna zostać zastąpiona pouczeniem.
Godne uwagi sformułowania
delikt administracyjny w postaci gospodarowania odpadami niezgodnie z posiadanym zezwoleniem jest deliktem formalnym samo wymierzenie na podstawie art. 194 u.o.o. jest obligatoryjne, tzn. nie zostało pozostawione uznaniu administracyjnemu wymierzenie spółce tak niskiej kary może budzić wątpliwości chociażby w aspekcie ilości opadów składowanych z naruszeniem warunków zezwolenia (350 ton) oraz czasu trwania naruszenia i świadomość naruszenia
Skład orzekający
Anna Sękowska
przewodniczący
Grzegorz Rząsa
sprawozdawca
Tomasz Wykowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'znikome naruszenie' w kontekście kar administracyjnych za naruszenie warunków pozwoleń środowiskowych oraz obligatoryjność wymiaru kary."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji magazynowania odpadów i interpretacji art. 189f k.p.a. w kontekście prawa ochrony środowiska.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa ochrony środowiska – kar za naruszenia warunków pozwoleń. Pokazuje, jak sądy interpretują pojęcie 'znikomego naruszenia' i kiedy można odstąpić od nałożenia kary.
“Czy 350 ton odpadów magazynowanych 'luzem' to znikome naruszenie? Sąd administracyjny rozstrzyga.”
Dane finansowe
WPS: 1000 PLN
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Wa 231/20 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2020-09-03 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-01-31 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Anna Sękowska /przewodniczący/ Grzegorz Rząsa /sprawozdawca/ Tomasz Wykowski Symbol z opisem 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane III OSK 4120/21 - Wyrok NSA z 2024-09-20 Skarżony organ Inspektor Ochrony Środowiska Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 21 art. 194 ust. 5 Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Dz.U. 2019 poz 2325 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 1960 nr 30 poz 168 art. 189f Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego Dz.U.UE.L 2008 nr 31 poz 312 art. 36 ust. 2 DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylająca niektóre dyrektywy Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Sękowska, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Rząsa (spr.), sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2020 r. sprawy ze skargi S. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej oddala skargę Uzasadnienie I. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej: "organ II instancji" lub "GIOŚ") z [...] listopada 2019 r., [...] utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej: "organ I instancji" lub "WIOŚ") z [...] czerwca 2019 r., [...], wymierzającą [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: "skarżąca" lub "spółka" lub "S.") prowadzącej działalność gospodarczą na terenie Instalacji [...] w [...], przy ul. [...] - administracyjną karę pieniężną w wysokości 1.000 zł za prowadzenie działalności w zakresie przetwarzania odpadów z naruszeniem warunków pozwolenia zintegrowanego. II. Zaskarżona decyzja została oparta na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych. II.1. WIOŚ w [...] decyzją z [...] czerwca 2019 r., [...] wymierzył spółce prowadzącej działalność gospodarczą na terenie Instalacji [...] w [...] przy ul. [...] - administracyjną karę pieniężną w wysokości 1.000 zł za prowadzenie działalności w zakresie przetwarzania odpadów z naruszeniem warunków zezwolenia. Organ I instancji argumentując swoje rozstrzygnięcie wskazał, że Marszałek Województwa [...] decyzją z [...] grudnia 2015 r., [...] udzielił pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie Instalacji [...], zlokalizowanej w [...] przy ul. [...], zarządzanej przez spółkę (dalej: "pozwolenie zintegrowane"). Jednocześnie wskazał, że w okresie od [...] listopada 2018 r. do [...] lutego 2019 r. upoważnieni inspektorzy WIOŚ w [...] przeprowadzili (zawieszoną w okresie od [...] grudnia 2018 r. do [...] lutego 2019 r.) kontrolę w spółce, której przedmiotem było sprawdzenie przestrzeganie przepisów ochrony środowiska w zakresie gospodarki wodno-ściekowej, ochrony powietrza, gospodarowania odpadami i emisji hałasu do środowiska. Jak wskazał WIOŚ, podczas kontroli stwierdzono, że spółka nie przestrzegała warunków zezwolenia na przetwarzanie odpadów w zakresie miejsca i sposobu magazynowania odpadów zawartego w pozwoleniu zintegrowanym, bowiem skarżąca magazynowała odpady o kodzie 19 12 02 - metale żelazne, wytwarzane w procesie przetwarzania odpadów o kodzie 19 01 12 w ilości około 350 Mg luzem w pryźmie na utwardzonym podłożu koło budynku waloryzacji, zaś pozwolenie wskazywało, iż magazynowanie odpadów powinno przebiegać w sposób selektywny, w specjalnie przygotowanych kontenerach ustawionych w budynku waloryzacji żużla. W rezultacie, WIOŚ uznał za zasadnie, wymierzyć spółce administracyjną karę pieniężną. Przy ustalaniu jej wysokości WIOŚ uwzględnił rodzaj naruszenia i jego wpływ na życie i zdrowie ludzi oraz środowisko, okres trwania naruszenia i rozmiary prowadzonej działalności oraz bierze pod uwagę skutki tych naruszeń i wielkość zagrożenia. Organ I instancji przy ustalaniu wysokości niniejszej kary wziął pod uwagę, że spółka prowadziła działalność w zakresie przetwarzania odpadów innych niż niebezpieczne, ale wytworzone odpady w procesie przetwarzania magazynowała przez okres do rozpoczęcia kontroli, a także kilka miesięcy po zakończeniu kontroli z naruszeniem warunków magazynowania określonego w posiadanym zezwoleniu na przetwarzanie odpadów. Niewłaściwe magazynowanie wytworzonych odpadów nie powodowało bezpośrednio negatywnego wpływu na życie i zdrowie ludzie oraz na środowisko, nie mniej jednak, zdaniem WIOŚ, skarżąca miała pełną świadomość dokonywanego naruszenia prowadząc magazynowanie odpadów w sposób odmienny niż to wynika z posiadanego pozwolenia, o czym świadczy choćby fakt wystąpienia o zmianę przedmiotowego pozwolenia, jak i decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych. W szczególności fakt wystąpienia o zmianę pozwolenia oraz decyzji nie uprawnia do zmiany zachowania jeszcze przed ewentualnym uwzględnieniem wniosku przez właściwy organ. Jednocześnie WIOŚ, w kontekście wniosku o odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu oraz o wyznaczenie dodatkowego trzymiesięcznego terminu na usunięcie naruszenia i przedstawienie dowodów potwierdzających usunięcie tego naruszenia, wskazał, iż nie ma podstaw do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. II.2. GIOŚ decyzją z [...] listopada 2019 r., [...], po rozpoznaniu odwołania S., utrzymał w mocy decyzję WIOŚ z [...] czerwca 2019 r., [...] o wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej spółce. Zdaniem GIOŚ zaskarżona decyzja została wydana prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi przepisami, albowiem naruszenie udokumentowane w protokole kontroli obligowało organ I instancji do wydania zaskarżonej decyzji. W ocenie organu II instancji, spółka dopuszczając się naruszenia posiadanego pozwolenia, powinna liczyć się z konsekwencjami takiego czynu, w tym również z możliwością nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, która ma również charakter środka prewencyjnego, zapobiegającego naruszeniom w zakresie gospodarowania opadami w celu ochrony środowiska naturalnego. Nadto, organ II instancji wskazał, że biorąc pod uwagę ilość i właściwości odpadów, możliwość wystąpienia zagrożenia dla ludzi lub środowiska oraz okoliczności naruszenia przepisów, kara w wysokości 1.000 zł jest adekwatna do popełnionego uchybienia i stanowi najniższy możliwy wymiar. Organ II instancji dodał również, że w niniejszej sprawie nie zaszły przesłanki, umożliwiające odstąpienie od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. W ocenie GIOŚ, naruszenie popełnione przez spółkę, polegające na magazynowaniu odpadów niezgodnie z zezwoleniem, nie może zostać uznane za znikome naruszenie prawa. Na skarżącej, jako profesjonalnym podmiocie gospodarującym odpadami ciąży obowiązek przestrzegania warunków określonych w posiadanej decyzji. Wymierzona sankcja ma charakter obligatoryjny, a organ odwoławczy w konsekwencji powyżej przedstawionych uwarunkowań faktycznych i prawnych stwierdził brak podstaw do uwzględnienia argumentacji z odwołania i odstąpienia od administracyjnej kary pieniężnej wymierzonej zaskarżoną decyzją. III.1. Pismem z 2 stycznia 2020 r. skarżąca reprezentowana przez radcę prawnego wywiodła skargę na decyzję GIOŚ z [...] listopada 2019 r., [...], zarzucając jej naruszenie: (i) art. 189f § 1 ust. 1 k.p.a. w zw. z art. 194 ust. 5 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2020 r. poz. 797, dalej: "u.o.o."), poprzez jego niezastosowanie pomimo ziszczenia się przesłanek opisanych w tym przepisie, w następstwie czego organ II instancji utrzymał w mocy decyzję WIOŚ nakładającą na spółkę administracyjną karę pieniężną w wysokości 1.000 zł; (ii) art. 7 zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez błędne rozpatrzenie oraz dokonanie przez ten organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z ww. przepisów, co miało wpływ na wynik postępowania, w szczególności poprzez nieuwzględnienie braku jakiekolwiek negatywnego wpływu naruszenia pozwolenia zintegrowanego na życie lub zdrowie ludzi lub na środowisko lub powstanie wskutek naruszenia pozwolenia zintegrowanego jakichkolwiek negatywnych konsekwencji jakiegokolwiek rodzaju, a w konsekwencji nieuznanie przez GIOŚ, że naruszenie pozwolenia zintegrowanego miało charakter znikomy; (iii) art. 8 § 1 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, w tym w szczególności z naruszeniem zasady proporcjonalności. Jednocześnie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji WIOŚ i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi, wskazując jako sposób jej rozstrzygnięcia odstąpienie od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu. Nadto skarżąca wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zdaniem spółki, GIOŚ utrzymując w mocy decyzję WIOŚ, błędnie nie zastosował przepisu art. 189f § 1 ust. 1 k.p.a. Okoliczności sprawy jednoznacznie wskazują, że zachodzą okoliczności obligatoryjnego odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu. Samo pouczenie, jako środek o funkcji wychowawczej, jest wystarczający na osiągnięcie rezultatu w postaci przestrzegania przez spółkę jej obowiązków. Nadto, GIOŚ położył nacisk na okoliczność, iż organ I instancji nie miał wyboru i musiał obligatoryjnie wydać decyzję o nałożeniu administracyjnej kary pieniężnej, gdyż doszło do naruszenia pozwolenia zintegrowanego. Tymczasem, spółka wskazała, że nie kwestionowała, iż do naruszenia doszło i w związku z tym co do zasady taka okoliczność powoduje po stronie obowiązek zastosowania kary administracyjnej. To, na co wskazywała i w dalszym ciągu wskazuje spółka to obowiązek zastosowania przez organ w niniejszym przypadku art. 189f § 1 ust. 1 k.p.a. Zdaniem skarżącej, w przypadku naruszenia pozwolenia zintegrowanego organ ma obowiązek wydać decyzję nakładającą karę jednakże kary tej nie może zastosować (organ ma obowiązek odstąpić od wymierzenia kary) w sytuacji spełnienia przesłanek z art. 189f § 1 ust. 1 k.p.a. O ile w u.o.o. uregulowane są przesłanki wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, o tyle nie uregulowano w niej przesłanek odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia. W związku z powyższym, zdaniem spółki stosuje się ogólne zasady odstąpienia określone w k.p.a. Spółka zwróciła również uwagę, że zgodnie z art. 189f § 1 ust. 1 k.p.a. organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. W ocenie skarżącej, obie te przesłanki zostały spełnione w niniejszej sprawie. Jak zwróciła uwagę spółka, w przedmiotowej sprawie magazynowanie wytworzonych odpadów na terenie (tj. nie w kontenerach), zdaniem WIOŚ nie powodowało bezpośredniego negatywnego wpływu na życie i zdrowie ludzi oraz środowiska, a więc na dobra podlegające ochronie. W ocenie skarżącej, samo naruszenie, czyli składowanie odpadów metali żelaznych na pryźmie, a nie w przewidzianych do tego kontenerach, stanowi naruszenie znikomej wagi ze względu na charakterystykę i właściwości metali żelaznych oraz pryzmy, podłoża oraz zadaszonego placu, na którym gromadzone były te metale. Skarżąca wskazała, że zgodnie z pozwoleniem zintegrowanym odpady metali żelaznych powinny być magazynowane w sposób selektywny w specjalnie przygotowanych kontenerach ustawionych w budynku waloryzacji żużla. Nadto, zgodnie z punktem 2.5.10.1 pozwolenia zintegrowanego, w budynku waloryzacji żużla wydzielony jest zadaszony plac, wyposażony w niepełne ściany, mające na celu zapobieżenie wtórnemu pyleniu i wpływom warunków atmosferycznych - opady deszczu lub śniegu, z utwardzoną powierzchnią objętą kanalizacją zbierającą ewentualne odcieki i kierującą je do gaszenia żużli w odżużlaczu. Biorąc pod uwagę zastosowane rozwiązania technologiczne spełniające wskazane powyżej wymagania, nawet przy dokonanej czasowej zmianie magazynowania odpadów metali żelaznych, nie ma mowy o jakimkolwiek negatywnym skutku dla wartości podlegających ochronie. Dodatkowo, spółka zwróciła uwagę, że wymóg magazynowania w kontenerach został wprowadzony do pozwolenia zintegrowanego na wniosek spółki i nie wynika on z przepisów prawa. Zdaniem spółki, skoro sam ustawodawca dopuszcza możliwość magazynowania odpadów ze spalarni odpadów na pryzmach, a odpady metali żelaznych są właśnie odpadami ze spalarni odpadów powstałymi po procesie termicznego przetworzenia, to składowanie odpadów metali żelaznych przez spółkę na pryzmie nie stanowi żadnego naruszenia powszechnie obowiązującego prawa i nie wpływa negatywnie na jakiekolwiek chronione dobra. Spółka oceniając niewielki ciężar gatunkowy naruszenia w świetle przepisów prawa i poglądów doktryny odnośnie kwalifikowania naruszeń, naruszenie zidentyfikowane przez WIOŚ podczas kontroli uznali za znikome. Zdaniem spółki, nie powinno budzić wątpliwości, że naruszenie w postaci tymczasowego gromadzenia odpadów metali żelaznych na pryzmie, na specjalnie przygotowanym podłożu, zamiast w kontenerze, które nie powodowało bezpośredniego, żadnego negatywnego wpływu na życie i zdrowie ludzi oraz środowiska lub jakichkolwiek innych negatywnych konsekwencji spełnia przesłankę naruszenia znikomego. W ocenie spółki, naruszenie pozwolenia zintegrowanego w ww. sposób było wręcz klasycznym przykładem znikomości naruszenia co w konsekwencji - przy zaprzestaniu dokonywania przez stronę tego naruszenia - wiąże się z powstaniem po stronie organu obowiązku zastosowania art. 189f § 1 ust. 1 k.p.a. i odstąpienia od wymierzenia kary. Dodatkowo, skarżąca wskazała, że GIOŚ słusznie zauważył, że znikoma waga naruszenia prawa jest konieczną, ale niewystarczającą przesłanką odstąpienia od wymierzenia kary. Spółka podniosła, że pismem z 15 maja 2019 r. poinformowała WIOŚ o zaprzestaniu naruszania prawa, co zostało przez WIOŚ potwierdzone w jego decyzji. Spółka tym samym jednoznacznie wypełniła drugą z przesłanek obligatoryjnego odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej przez WIOŚ, tj. zaprzestała naruszania prawa przed dniem wydania decyzji. Spółka wskazała, że GIOŚ naruszył art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez nie zweryfikowanie w sposób prawidłowy przesłanek do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Organ II instancji stosując art. 189f § 1 pkt 1 zobligowany jest do poprzestania na pouczeniu strony, co zgodnie z zasadą proporcjonalności stanowi działanie adekwatne do okoliczności sprawy. GIOŚ nie weryfikując w sposób prawidłowy przesłanek do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, naruszył w sposób istotny przepisy postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy. Niestosując wskazanego przepisu, GIOŚ naruszając zasady proporcjonalności, naruszył podstawowe zasady prawa administracyjnego wyrażone m.in. w art. 8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej. GIOŚ wskazał, iż spółka naruszając posiadane pozwolenie powinna była liczyć się z konsekwencjami tego czynu, w tym również z możliwością nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, która ma również charakter środka prewencyjnego, zapobiegającego naruszeniom w zakresie gospodarowania odpadami w celu ochrony środowiska naturalnego. Niemniej, zdaniem spółki, fakt, że skarżąca powinna liczyć się z możliwością nałożenia administracyjnej kary pieniężnej nie neguje w żadnym zakresie obowiązku organu odstąpienia od nałożenia kary w przypadku, gdy naruszenie okazało się znikome a spółka zaprzestała tego naruszenia. III.2. W odpowiedzi na skargę GIOŚ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. IV.1. Skarga jest bezzasadna i podlega oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.). IV.2. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że z ustaleń dokonanych w toku postępowania przed organami administracji publicznej wynika bezspornie, że podczas przeprowadzonej przez WIOŚ w okresie od [...] listopada 2018 r. do [...] lutego 2019 r. w miejscu Instalacji [...] w [...] stwierdzono, że doszło do gospodarowania odpadami niezgodnie z posiadanym pozwoleniem zintegrowanym wydanym przez Marszałka Województwa [...] decyzją z [...] grudnia 2015 r., [...]. Wspomniane pozwolenie zintegrowane zezwalało na magazynowanie metali żelaznych w sposób selektywny w specjalnie przygotowanych kontenerach ustanowionych w budynku waloryzacji żużla, następnie odpady powinny być przekazywane uprawnionym podmiotom do dalszego zagospodarowania w procesie odzysku (zob. punkt 7.3.1.3, s. 24 wspominanego zezwolenia zintegrowanego). Tymczasem, jak wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych protokołu kontroli WIOŚ [...], [...] wspartego protokołem oględzin z dokumentacją fotograficzną, skarżąca magazynowała odpady o kodzie 19 12 02 - metale żelazne, wytwarzane w procesie przetwarzania odpadów o kodzie 19 01 12 w ilości około 350 Mg luzem w pryźmie na utwardzonym podłożu koło budynku waloryzacji. W tym miejscu trzeba przypomnieć, że protokół z kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy wyspecjalizowanej służby lub inspekcji korzysta, jako dokument urzędowy, z domniemania wiarygodności zawartych w nim ustaleń (art. 76 § 1 k.p.a.). Dowód z protokołu kontroli ma znaczenie szczególne, zostaje w nim bowiem utrwalony stan rzeczy, jaki kontrolerzy zastali podczas kontroli. Obrazuje stan faktyczny, który mógłby być później trudny do odtworzenia. Dowód ten może być co prawda kwestionowany przez stronę (art. 76 § 3 k.p.a.), ale konieczne jest tu przedstawienie przez zainteresowanego konkretnych dowodów w sposób nie budzący wątpliwości podważających wiarygodność dokumentu urzędowego (por. np. wyrok NSA z 25 stycznia 2019 r., II GSK 5223/16 i cyt. tam liczne orzeczenia NSA - CBOSA). Samo zgłoszenie przez zainteresowanego zastrzeżeń do protokołu lub odmowa jego podpisania nie podważa per se protokołu kontroli szczególnej mocy dowodowej wynikającej z jego urzędowego charakteru (art. 76 § 1 k.p.a.), co jest uzasadnione w szczególności tym, że podpisujący go funkcjonariusze publiczni ponoszą surową odpowiedzialność karną za poświadczenie nieprawdy w tym dokumencie (art. 271 k.k.). Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd przyjął, że skarżąca faktycznie dopuściła się naruszenia wskazanego wyżej pozwolenia zintegrowanego, a przez co naraziła się na wymierzenie jej administracyjnej kary pieniężnej. IV.3. Przechodząc do wymiaru wymierzonej kary, zważyć należy, że jej wysokość precyzuje art. 194 ust. 5 u.o.o., w świetle, którego administracyjną karę pieniężną wymierza się za gospodarowanie odpadami niezgodnie z posiadanym zezwoleniem. Kara wynosi nie mniej niż 1.000 zł i nie może przekroczyć 1.000.000 zł. W myśl zaś art. 199 u.o.o., przy ustalaniu wysokości administracyjnej kary pieniężnej wojewódzki inspektor ochrony środowiska uwzględnia rodzaj naruszenia i jego wpływ na życie i zdrowie ludzi oraz środowisko, okres trwania naruszenia i rozmiary prowadzonej działalności oraz bierze pod uwagę skutki tych naruszeń i wielkość zagrożenia. Regulacje te winny być przy tym wykładane w zgodzie z postanowieniami dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylająca niektóre dyrektywy (Dz.U.UE.L2008.312.3; dalej: "dyrektywa odpadowa"). Zgodnie z art. 36 ust. 2 dyrektywy odpadowej, państwa członkowskie określają przepisy dotyczące sankcji stosowanych w przypadku naruszeń przepisów niniejszej dyrektywy, a także stosują wszelkie niezbędne środki w celu zapewnienia ich wykonania. Sankcje muszą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające (zob. też motyw 45 wspomnianej dyrektywy). Zdaniem Sądu, GIOŚ wymierzając karę administracyjna w najniższej możliwej kwocie (tj. 1.000 zł) nie był zobowiązany do szerszego uzasadnienia wysokości kary. Dodać należy, że samo wymierzenie na podstawie art. 194 u.o.o. jest obligatoryjne, tzn. nie zostało pozostawione uznaniu administracyjnemu (verba legis: "administracyjną karę pieniężną wymierza się"). Mając na uwadze zebrany w sprawie materiał można tylko zauważyć, że wymierzenie spółce tak niskiej kary może budzić wątpliwości chociażby w aspekcie ilości opadów składowanych z naruszeniem warunków zezwolenia (350 ton) oraz czasu trwania naruszenia i świadomość naruszenia (zob. np. protokół przyjęcia informacji z 17 grudnia 2018 r.). Wątpliwości te nie mogą być jednak zakwalifikowane jako rażące naruszenie prawa, a tym samym nie jest możliwe wydanie orzeczenia na niekorzyść skarżącej (art. 134 § 2 p.p.s.a.). O wymierzeniu tak niskiej kary, jak wynika z uzasadnień decyzji, zadecydowały przede wszystkim brak dowodów na powstanie zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi, a także podjęcie przez S. starań o zmianę pozwoleń. Tym samym, za chybiony należy uznać zarzut skarżącej naruszenia art. 7 zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. dotyczący błędnego rozpatrzenia materiału dowodowego i nieuwzględnienie braku stwierdzenia negatywnego wpływu naruszenia pozwolenia zintegrowanego na życie lub zdrowie ludzi lub na środowisko, albowiem właśnie wymierzając tak niską karę, organy wzięły pod uwagę wszystkie podniesione przez skarżącą okoliczności (wskazane w art. 194 ust. 7 u.o.o.). Trzeba podkreślić, że delikt administracyjny w postaci gospodarowania odpadami niezgodnie z posiadanym zezwoleniem (art. 194 ust. 5 u.o.o.) jest deliktem formalnym, tzn. jest on popełniony niezależnie od skutków, jakie pociąga za sobą dla środowiska dane naruszenie. Skutki te wpływają natomiast na wymiar kary. Ponadto, jeżeli tego rodzaju negatywne skutki dla środowiska zaistnieją, może to być podstawą do wszczęcia odrębnych, od kwestii kar, postępowań administracyjnych. IV.4. Zasadnicza część zarzutów skargi dotyczy naruszenia art. 189f ust. 1 k.p.a. Zdaniem Sądu, w realiach niniejszej sprawy nie zaszły przesłanki, umożliwiające odstąpienie od wymierzonej kary zarówno w trybie obligatoryjnym, jak i fakultatywnym. Co do obligatoryjnego odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, o którym mowa w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. zważyć należy, że muszą być spełnione dwie przesłanki - waga naruszenia prawa jest znikoma oraz strona zaprzestała naruszenia prawa. Przede wszystkim, w sprawie nie można przyjąć, że waga naruszenia była znikoma. Po pierwsze, naruszenie dotyczyło sposobu składowania odpadów, a zatem jednej z kluczowych kwestii z punktu widzenia gospodarki odpadami. Po drugie, przedmiotowe naruszenie dotyczyło znacznej masy odpadów, a mianowicie co najmniej 350 ton. Po trzecie, naruszenie warunków zezwolenia było spowodowane działaniem w pełni świadomym, motywowanym zmianami ekonomicznymi na rynku odpadów (zob. protokół przyjęcia informacji z [...] grudnia 2018 r.). Odstąpienie od wymierzenia S. kary było w istocie zaprzeczeniem podstawowej funkcji kary administracyjnej z art. 194 ust. 5 u.o.o., jaką jest funkcja prewencyjna (tj. motywowanie przedsiębiorców do zaprzestania łamania zasad gospodarki odpadami). Po czwarte, szczególnie akcentowany w skardze aspekt braku dowodów na wywołanie niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia na skutek naruszenia przez S. pozwolenia zintegrowanego nie może mieć decydującego wpływu na ocenę znikomości naruszenia w realiach niniejszej sprawy. W sprawie chodziło bowiem o delikt administracyjny o charakterze formalnym, a wspominane skutki determinują wysokość kary, która w realiach niniejszej sprawy została wymierzona w najniższej możliwej kwocie, stanowiącej zaledwie 0,1% maksymalnego wymiaru kary. Końcowo należy wspomnieć, że w skardze nie sformułowano zarzutu naruszenia art. 189f § 2 k.p.a. (fakultatywne odstąpienie od wymierzenia kary), ale w ocenie Sądu w sprawie zachodzi oczywisty brak przesłanek do jego zastosowania. Po pierwsze, podane wyżej argumenty nie pozwalają na przyjęcie, że odstąpienie od wymierzenia kary pozwoliłby na seplenienie celów kary. Po drugie, z uwagi na charakter deliktu, nie jest tu możliwe w ogóle spełnienie przesłanki usunięcia skutków naruszenia (jest to bowiem odmienna kategoria od zaniechania naruszenia – por. np. (por. Wróbel A., Jaśkowska M., Wilbrandt - Gotowicz M., Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, teza 22 do art. 189f, LEX 2020). IV.5. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji. ----------------------- 9
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI