IV SA/Wa 2291/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2007-03-09
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
ubezpieczenie społeczne rolnikówwznowienie postępowaniaprzywrócenie terminupostępowanie administracyjneKRUSdecyzja ostatecznakontrola sądowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą wznowienia postępowania, uznając, że organ nie przeprowadził prawidłowo postępowania wpadkowego dotyczącego wniosku o przywrócenie terminu.

Skarżący J.M. złożył skargę o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o wyłączeniu z ubezpieczenia rolników po terminie. Organ odmówił wznowienia, uznając, że nie spełniono warunków do przywrócenia terminu. Sąd uchylił tę decyzję, wskazując, że organ nie przeprowadził odrębnego postępowania w przedmiocie przywrócenia terminu, co jest wymogiem proceduralnym.

Sprawa dotyczyła skargi J.M. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego odmawiającą wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją w przedmiocie wyłączenia z ubezpieczenia społecznego rolników. Skarżący złożył wniosek o wznowienie po terminie, a następnie wniosek o przywrócenie tego terminu. Organ administracji odmówił wznowienia, uznając, że skarżący nie spełnił warunków z art. 58 § 2 kpa i nie złożył wniosku o przywrócenie terminu w wymaganym terminie. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję. Sąd uznał, że organ naruszył przepisy postępowania administracyjnego, ponieważ nie przeprowadził odrębnego postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu. Zgodnie z przepisami kpa, wniosek o przywrócenie terminu wszczyna odrębne postępowanie wpadkowe, które wymaga wydania postanowienia, od którego służy zażalenie. Organ nie przeprowadził takiego postępowania, a jedynie zawarł wywód w uzasadnieniu decyzji odmawiającej wznowienia. Sąd podkreślił, że dopóki wniosek o przywrócenie terminu nie zostanie rozpoznany zgodnie z procedurą, wydanie decyzji w przedmiocie wznowienia postępowania jest przedwczesne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie przeprowadził prawidłowo postępowania. Wniosek o przywrócenie terminu wszczyna odrębne postępowanie wpadkowe, które wymaga wydania postanowienia podlegającego kontroli instancyjnej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że odmowa wznowienia postępowania była przedwczesna, ponieważ organ nie rozpoznał wniosku o przywrócenie terminu w formie odrębnego postanowienia, co jest wymogiem proceduralnym. Brak takiego postępowania stanowi naruszenie przepisów kpa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

P.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu administracji.

P.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania przez sąd administracyjny.

Pomocnicze

k.p.a. art. 145a § § 2

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Termin do złożenia skargi o wznowienie postępowania z powodu wydania przez Trybunał Konstytucyjny orzeczenia wynosi 1 miesiąc od dnia wejścia w życie tego orzeczenia.

k.p.a. art. 58 § § 2

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący warunków uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu.

k.p.a. art. 59 § § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący zażalenia na postanowienie w przedmiocie przywrócenia terminu.

k.p.a. art. 149 § § 3

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa prawna rozstrzygnięcia w przypadku złożenia skargi z uchybieniem terminu i braku wniosku o jego przywrócenie.

P.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych do kontroli działalności organów administracji.

P.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych do kontroli działalności organów administracji.

P.p.s.a. art. 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kognicji sądów administracyjnych.

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.

u.u.s.r. art. 2 § ust. 2

Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników

Podstawa prawna decyzji organu dotyczącej ubezpieczenia społecznego rolników.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie przeprowadził odrębnego postępowania w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organu administracji dotycząca braku spełnienia warunków do przywrócenia terminu bez przeprowadzenia odrębnego postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Dopóty nie zostanie taki wniosek rozpoznany zgodnie z obowiązującą procedurą, wydanie jakiejkolwiek decyzji w przedmiocie wznowienia bądź odmowy wznowienia jest przedwczesne.

Skład orzekający

Anna Szymańska

sprawozdawca

Grzegorz Czerwiński

członek

Wanda Zielińska-Baran

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty wznowienia postępowania i przywracania terminów w postępowaniu administracyjnym, w szczególności konieczność prowadzenia odrębnego postępowania wpadkowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania administracyjnego w sprawach ubezpieczenia społecznego rolników, ale zasady proceduralne są ogólne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu administracyjnym, które mogą mieć wpływ na prawa obywateli, choć sam stan faktyczny nie jest wyjątkowy.

Błąd proceduralny organu uniemożliwił rozpatrzenie wniosku o wznowienie postępowania – co to oznacza dla Twoich spraw?

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wa 2291/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-03-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-12-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Szymańska /sprawozdawca/
Grzegorz Czerwiński
Wanda Zielińska-Baran /przewodniczący/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Skarżony organ
Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2007 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] października 2006 r.
Uzasadnienie
IV SA /Wa 2291/06
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] października 2006r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (tj. Dz. U. z 1998r., Nr 7, poz. 25 ze zm.), art. 149 § 3 i art. 150 kpa po rozpatrzeniu wniosku J. M. odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] października 2004r. w przedmiocie wyłączenia z ubezpieczenia społecznego rolników.
W uzasadnieniu wskazał, że J. M. złożył skargę o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o ustaniu z dniem [...] października 2004r ubezpieczenia społecznego rolników. Na podstawie art. 145a § 2 kpa wniosek o wznowienie z powodu wydania przez Trybunał Konstytucyjny orzeczenia składa się w terminie 1 miesiąca od dnia wejścia w życie tego orzeczenia. Pismem z dnia 4 sierpnia 2006r. zainteresowany został powiadomiony o możliwości złożenia skargi o wznowienie w terminie do dnia 25 sierpnia 2006r. Ponadto składając wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi o wznowienie zainteresowany stwierdził, że w dniu 16 sierpnia 2006r. uzyskał informację o możliwości złożenia takiego wniosku. Zatem do 25 sierpnia 2006r. nie było przeszkód do złożenia w terminie takiej skargi. Jak stwierdził organ na zakończenie "nie spełnia Pan warunków art. 58 § 2 kpa, co uzasadnia odmowę wznowienia postępowania."
Wskutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wniesionego przez J. M., Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego decyzją z dnia [...] października 2006r. utrzymał w mocy poprzednie rozstrzygnięcie. Organ powtórzył argumentację, że zainteresowany został powiadomiony pismem o możliwości oraz terminie złożenia skargi o wznowienie postępowania z powodu wydania orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny. Skoro wniosek ten został złożony dopiero w dniu 3 października 2006r. stanowisko wyrażone w poprzedniej decyzji należało uznać za prawidłowe.
Skargę na powyższą decyzję złożył do sądu administracyjnego J. M.
Skarżący podniósł, że skargę złożył za późno, ale najpierw załatwiał formalności w ZUS, a następnie zaniósł dokumenty do KRUS i wówczas okazało się, że jest za późno. Zwrócił się o "przywrócenie postępowania i wznowienie ubezpieczenia społecznego rolników".
W odpowiedzi na skargę Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wniósł o jej oddalenie, zajmując stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a.). Oznacza to, że Sąd z urzędu bada legalność zaskarżonego aktu, niezależnie od twierdzeń zawartych w treści skargi. Mając na uwadze dyspozycję przywołanego ostatnio przepisu, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja naruszyła przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy i z tego powodu koniecznym było jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Otóż bezspornym jest, że skarga o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją w przedmiocie nie podlegania ubezpieczeniu rolników została złożona w dniu 3 października 2006r. Tego samego dnia skarżący złożył drugie pismo, które zawiera wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia tej skargi. Oznacza to, że skarżący przyznaje okoliczność opóźnienia w złożeniu wniosku o wznowienie postępowania.
Warunkiem koniecznym złożenia ze skutkiem prawnym podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest zachowanie terminu jednego miesiąca liczonego od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego
(art. 145a § 2 kpa). Judykatura przyjęła dopuszczalność przywrócenia tego terminu (wyrok NSA z 29 stycznia 1986r. sygn. akt III SA. 1263/85). Złożenie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu administracyjnym wszczyna odrębne postępowanie wpadkowe uregulowane w art. 58 kpa i 59 kpa. Przepisy powyższe przewidują szereg wymogów, które zainteresowany musi spełnić, aby taki wniosek mógł zostać uwzględniony. Przede wszystkim jednak załatwienie takiego wniosku (zarówno pozytywne, jak i negatywne) wymaga przeprowadzenia odrębnego postępowania i wydania przez właściwy w sprawie organ postanowienia. Od orzeczenia takiego służy zażalenie (art. 59 §1 kpa). Podlega zatem kontroli instancyjnej.
Tymczasem w niniejszej sprawie, jak wynika z akt administracyjnych, nie zostało przeprowadzone postępowanie w przedmiocie rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu. Nie można bowiem uznać za takowe wywodu zawartego w akapicie trzecim uzasadnienia decyzji Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] października 2006r. Po pierwsze wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania winien zostać rozpoznany w osobnym orzeczeniu, które podlega kontroli instancyjnej, nie zaś w samej decyzji odmawiającej wznowienia postępowania. Bez wątpienia powołany przez organ w zaskarżonej decyzji przepis art. 149 § 3 kpa stanowiłby prawidłową podstawę prawną rozstrzygnięcia w wypadku gdyby w istocie wnioskodawca złożył skargę z uchybieniem terminu i nie załączył jednocześnie wniosku o jego przywrócenie. W niniejszej sprawie jednakże taka okoliczność nie miała miejsca. Po drugie zaś, już na marginesie, w przywołanym fragmencie uzasadnienia w ogóle nie zostały zawarte rozważania niezbędne przy rozpoznawaniu każdego wniosku o przywrócenie terminu.
Uchybienia powyższe mają zasadnicze znaczenie w rozstrzyganiu tej sprawy, gdyż właśnie ze względu na nie zachowanie przez skarżącego miesięcznego terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania organ wydał zaskarżoną decyzję. Dopóty nie zostanie taki wniosek rozpoznany zgodnie z obowiązującą procedurą, wydanie jakiejkolwiek decyzji w przedmiocie wznowienia bądź odmowy wznowienia jest przedwczesne.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na zasadzie art. 145 § 1pkt 1c) i art. 135 P.p.s.a., orzekł jak na wstępie. O kosztach nie orzeczono ze względu na brak stosownego wniosku uprawnionego podmiotu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI