IV SA/Wa 2284/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-05-08
NSAnieruchomościŚredniawsa
planowanie przestrzennenieruchomościprawo samorządoweuchwała rady gminygrunt rolnyzabudowadroga dojazdowawładztwo planistyczneinteres prawny

WSA w Warszawie oddalił skargę właścicieli gruntów na uchwałę Rady Gminy K. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uznając, że gmina działała w ramach swojego "władztwa planistycznego".

Skarżący, właściciele gruntów rolnych, sprzeciwiali się uchwale Rady Gminy K. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przeznaczała ich grunty pod zabudowę i poszerzała drogę kosztem ich działek. Twierdzili, że narusza to ich interes prawny i obniża wartość nieruchomości. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że gmina działała w ramach swojego "władztwa planistycznego", a przyjęte rozwiązania były zgodne z prawem i studium uwarunkowań.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę właścicieli gruntów rolnych na uchwałę Rady Gminy K. dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zarzucali naruszenie ich interesu prawnego poprzez przekształcenie ich gruntów rolnych na budowlane oraz poszerzenie drogi kosztem ich działek, co miało skutkować zmniejszeniem areału rolnego i obniżeniem wartości nieruchomości. Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że przyjęte rozwiązania były zgodne z polityką przestrzenną gminy, studium uwarunkowań i nie naruszały prawa. Sąd, podkreślając ograniczony zakres kontroli sądowej do zgodności z prawem, oddalił skargę. Stwierdził, że gmina działała w ramach swojego "władztwa planistycznego", a uchwała była zgodna z ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym uzyskała wymagane zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych. Sąd wskazał również na możliwość dochodzenia odszkodowania lub wykupu nieruchomości na podstawie art. 36 ustawy w przypadku istotnego ograniczenia korzystania z nieruchomości.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli gmina działa w ramach swojego "władztwa planistycznego" i przestrzega przepisów prawa materialnego i procesowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że gmina ma prawo samodzielnie określać przeznaczenie terenu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W tym przypadku Rada Gminy uzyskała wymagane zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i działała zgodnie z ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie przekraczając swoich uprawnień.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.s.g. art. 101 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Skargę do sądu administracyjnego na uchwałę organu gminy może wnieść każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone, po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa.

u.p.z.p. art. 3 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej gminy, w tym uchwalanie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, należy do zadań własnych gminy.

u.p.z.p. art. 4 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego następuje ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu.

u.p.z.p. art. 6

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości.

p.u.s.a. art. 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres sądowej kontroli uchwały rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ograniczony jest do badania zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez WSA w przypadku nieuwzględnienia skargi.

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 17

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Określa procedurę sporządzania i uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w tym wymóg uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych.

u.p.z.p. art. 20 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Określa procedurę uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

u.p.z.p. art. 36 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Reguluje kwestie związane z roszczeniami właściciela o odszkodowanie lub wykup nieruchomości w związku ze zmianą wartości wynikłą z uchwalenia planu.

Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej art. 7 § 1

Określa warunki techniczne dla dróg publicznych, w tym ich szerokość.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Gmina działała w ramach "władztwa planistycznego". Uchwała była zgodna z ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Uzyskano wymagane zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych. Sądowa kontrola ogranicza się do legalności, nie celowości.

Odrzucone argumenty

Naruszenie interesu prawnego skarżących poprzez zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na budowlane. Poszerzenie drogi kosztem działek skarżących. Zmniejszenie areału rolnego i obniżenie wartości nieruchomości. Niezgodność planu z częścią graficzną studium (ścieżka rowerowa). Utrata statusu rolnika i gospodarstwa rolnego przez skarżących. Konieczność płacenia podatku od nieruchomości.

Godne uwagi sformułowania

zakres sądowej kontroli uchwały rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ograniczony jest do badania zgodności z prawem; celowość i trafność przyjętych rozwiązań nie należy do zakresu badania sądu administracyjnego uprawnienie gminy do samodzielnego rozstrzygania i określenia warunków zagospodarowania terenu, określane w doktrynie jako "władztwo planistyczne" ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości

Skład orzekający

Wanda Zielińska-Baran

przewodniczący sprawozdawca

Marta Laskowska

członek

Aneta Opyrchał

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie zakresu \"władztwa planistycznego\" gminy oraz ograniczeń kontroli sądowej nad planami zagospodarowania przestrzennego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przeznaczenia gruntów rolnych i budowy dróg w ramach planu miejscowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje konflikt między interesami właścicieli nieruchomości a "władztwem planistycznym" gminy, co jest częstym problemem w planowaniu przestrzennym.

Gmina decyduje o Twojej działce: czy "władztwo planistyczne" zawsze wygrywa?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wa 2284/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-05-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-12-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Opyrchał
Marta Laskowska
Wanda Zielińska-Baran /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędziowie asesor WSA Marta Laskowska, asesor WSA Aneta Opyrchał, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi E. Z., A. Z., M. Z., M. C., B. C., S. C., A. U. na uchwałę Rady Gminy K. z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego - oddala skargę -
Uzasadnienie
Rada Gminy K. Uchwałą Nr [...] z dnia [...] grudnia 2004r., na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym ( jedn. tekst z 2001r. Dz. U. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) i art. 20 ust.1 ustawy z dnia 27 marca 2004r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) przyjęła Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy K. dla wybranych obszarów planistycznych wymienionych w § 1 pkt 4 ( opubl. w Dz. Urz. Woj. [...] Nr 41, poz. 6779 z dnia 18 lutego 2005r.).
Skargę na powyższą uchwałę wnieśli E. Z., M. Z., A. Z., M. i B. C., S. C. i A. U., podnosząc, iż Rada Gminy uchwalając Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, obejmujący obszar planistyczny [...], naruszyła ich interes prawny, gdyż bez ich wniosków i zgody dokonała przekształcenia gruntów rolnych, stanowiących ich własność, przeznaczając je na tereny budowlane - oznaczone w planie symbolem [...]. Nadto podnieśli, że sprzeciwiają się poszerzeniu działki nr [...] o szer. 3 pod drogę [...], gdyż ich zdaniem tego rodzaju droga jest niepotrzebna, bowiem jest drogą ślepą, kończącą się na działce nr [...]. Domagają się skrócenia drogi do działek skarżących i przeniesienia na rzecz właścicieli działek nr [...], [...] i [...], własności działki nr [...], wydzielonej w PRL z ich gruntów pod drogę, gdyż działka ta niekorzystnie dzieli grunty działek [...] i [...], a nadto posiadają własne dojazdy do drogi publicznej nr [...].
Skarżący podnieśli, że chcą zachowania dotychczasowego rolnego przeznaczania ich działek i nie są zainteresowani budową drogi [...], gdyż będzie to skutkowało zmniejszeniem areału rolnego, obniżeniem wartości ich nieruchomości, a oni nie zamierzają sprzedawać działek, ani ich zabudowywać. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej uchwały.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy wniosła o jej oddalenie, podnosząc ,że przy uchwaleniu planu przeanalizowano wszelkie możliwości rozwiązań planistycznych, które byłyby najmniej uciążliwe dla właścicieli nieruchomości objętych zakresem planu, mając na względzie ład przestrzenny gminy. Przyjęte rozwiązania planistyczne są konsekwencją polityki przestrzennej gminy określonej w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy K. uchwalonym Uchwałą Nr [...] Rady Gminy K. z dnia [...] grudnia 2002r. Według studium nieruchomości skarżących położone są na terenach istniejącego zainwestowania, zawierających rezerwy terenowe pod budownictwo. W przeznaczeniu zagospodarowania nieruchomości skarżących pod zabudowę trudno dopatrywać się działań zmierzających do pogorszenia ich sytuacji. W procesie prac planistycznych uzyskano wszelkie uzgodnienia i opinie. Uwagi skarżących wniesione w procesie planowania sprowadzały się do nie wyrażenia zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na budowlane oraz kwestii przeniesienia na ich rzecz własności działki nr [...], stanowiącej własność gminy. Przeznaczenie terenu pod określone funkcje pozostaje we właściwości organów gminy i mieści w przyjętym w doktrynie pojęciu " władztwa planistycznego". Zdaniem Rady uprawnienia gminy do ustalenia przeznaczenia terenu i sposobu jego zagospodarowania nie zostało nadużyte, a zarzuty skarżących wynikają z niezrozumienia istoty planu.
W piśmie procesowym z dnia 4 listopada 2005r. skarżąca E. Z. podniosła zarzut, że uchwalony plan zagospodarowania obejmujący obszar planistyczny 19b nie jest zgodny ze Studium, bowiem część graficzna planu nie uwzględnia przewidzianej w studium ścieżki rowerowej.
W piśmie procesowym z dnia 20 kwietnia 2006r. skarżący dodatkowo podnieśli, że na skutek odrolnienia skarżący - właściciele działek [...] i [...] stracą status rolnika, ponieważ pozostała im cześć gruntów rolnych będzie mniejsza niż 1ha fizycznych, a zatem utracą status gospodarstwa rolnego. Realizacja tego Miejscowego planu zagospodarowania terenu pogorszy jakość ich życia oraz wymusi płacenie podatku od nieruchomości, który znacznie obciąży ich budżet.
Na rozprawie skarżący podtrzymali zarzuty skargi. Pełnomocnik Rady Gminy podtrzymał stanowisko organy, a nadto wyjaśnił, że ścieżka rowerowa wzdłuż drogi nr [...] nie jest objęta uchwalonym planem zagospodarowania przestrzennego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargi nie są zasadne.
Wymaga podkreślenia, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) zakres sądowej kontroli uchwały rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ograniczony jest do badania zgodności z prawem; celowość i trafność przyjętych rozwiązań nie należy do zakresu badania sądu administracyjnego.
Stosownie do treści art. 101 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym ( jedn. tekst. Z 2001r. Dz. U. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) skargę do sądu administracyjnego na uchwałę lub zarządzenie organu gminy, podjęte w sprawie z zakresu administracji publicznej może wnieść każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone podjętym aktem, tyle że po wcześniej bezskutecznym wezwaniu do usunięcia zarzucanego naruszenia prawa.
W przedmiotowej sprawie interes prawny skarżących niewątpliwie został naruszony przez zmianę przeznaczenia ich nieruchomości położonych na obszarze objętym kwestionowanym planem oraz poszerzenie kosztem ich działek istniejącej drogi na działce [...] do parametrów drogi [...] a stosowne wezwanie Rady Gminy K. do usunięcia zarzucanego naruszenia okazało się bezskuteczne. To zaś oznacza w świetle powołanego wyżej art. 101 ust.1 ustawy o samorządzie gminnym, że zaistniały warunki do kontroli legalności zaskarżonego planu przez Sąd. Nie oznacza natomiast i oznaczać nie może - jak tego zdaje się oczekują skarżący- uznania skargi z tego tylko powodu.
Zaskarżona Uchwała Rady Gminy K. mogłaby być wyeliminowana z obrotu prawnego, jeżeli wraz z naruszeniem interesu prawnego skarżących doszłoby do naruszenia norm prawa materialnego czy procesowego.
Oceniając legalność zaskarżonej uchwały należy stwierdzić, że Rada Gminy K. dochowała obowiązujących postanowień zawartych w art. 17 i art. 20 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), które określają szczegółowo procedurę sporządzenia i uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, czego zresztą skarżący nie kwestionowali.
W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa, a tylko to mogło czynić skutecznym wniesiona skarga.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 cyt. wyżej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym do zadań własnych gminy należy kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej gminnym, w tym uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczenia terenu jak stanowi art. 4 ust.1 tej ustawy następuje ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu.
Z powyższych regulacji wynika uprawnienie gminy do samodzielnego rozstrzygania i określenia warunków zagospodarowania terenu, określane w doktrynie jako władztwo planistyczne.
W ocenie Sądu Rada Gminy K., przeznaczając część gruntów rolnych stanowiących własność skarżących - oznaczone w planie symbolem [...] - pod zabudowę mieszkaniową, usługi lub inną nieuciążliwą aktywność gospodarczą ( § 29 uchwały), a także planując urządzenie na działce nr [...] o szer. 3m, stanowiącej własność gminy, drogę dojazdową [...] ( § 9 uchwały), nie przekroczyła swojego uprawnienia wynikającego z władztwa planistycznego.
Podkreślić należy, że Rada Gminy uzyskała decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 2004r., jak też decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2004r. zgodę na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze, wymaganą art. 17 pkt 9 ustawy o planowaniu zagospodarowaniu przestrzennym. Przewidziana w planie droga dojazdowa [...] o szerokości 10 w liniach rozgraniczających odpowiada warunkom wynikającym z § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999r. w spawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 43, poz. 430).
W myśl art. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Zestawienie tego przepis z art. 1 i art. 4 ust.1 tej ustawy wskazują, że gmina działając w ramach swoich uprawnień planistycznych uchwalając miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego i ustalając przeznaczenia oraz zasady zagospodarowania terenu, określa sposób wykonywania prawa własności.
Należy dodać, że przepis art. 36 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym reguluje kwestie związane z wzajemnymi rozliczeniami pomiędzy gminą a właścicielem nieruchomości ( użytkownikiem wieczystym), w związku ze zmianą wartości nieruchomości, wynikłą z uchwalenia planu lub jego zmiany. Jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą korzystanie z nieruchomości lub jej części zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe, bądź istotnie ograniczone, właściciel nieruchomości ( użytkownik wieczysty) może wystąpić do gminy z roszczeniem o odszkodowanie lub wykup nieruchomości ( ust. 1).
Mając to wszystko na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 157, poz. 230 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI