IV SA/Wa 2249/20

IV SA/Wa 2249/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-02-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-10-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Sidorowska-Ciesielska
Tomasz Wykowski /sprawozdawca/
Wojciech Rowiński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
III OSK 5128/21 - Wyrok NSA z 2025-01-28
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2018 poz 21
art. 72
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Rowiński Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.) Asesor WSA Anna Sidorowska-Ciesielska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 24 lutego 2021 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia oddala skargę
Uzasadnienie
I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją" albo "decyzją odwoławczą") Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. (dalej "SKO"), po rozpoznaniu odwołania złożonego przez Zakład [...] Sp. z o.o. ul. B., [...] S. (dalej "Skarżącą") od decyzji Wójta Gminy S. (dalej "Wójta") z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...], którą odmówiono ustalenia na wniosek Skarżącej środowiskowych uwarunkowań na realizację przedsięwzięcia polegającego na "Rozbudowa Zakładu [...] w W. poprzez zmianę funkcjonalności składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne w m. W., gmina S." realizowanego na działkach o nr ew. [...], [...],[...],[...],[...],[...] w miejscowości W., gmina S. – utrzymało decyzję Wójta w mocy.
II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez SKO zaskarżonej obecnie decyzji odwoławczej, przedstawia się następująco:
1. Wnioskiem z dnia 25 kwietnia 2017 r. Skarżąca zwróciła się do Wójta o ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na zmianie funkcjonalności składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne w miejscowości W., gmina S., zlokalizowanego (po ostatecznym określeniu terenu przedsięwzięcia) na działkach o nr ew. [...], [...],[...],[...],[...],[...] (dalej "planowane przedsięwzięcie", "teren przedsięwzięcia").
2. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...], wydanym na podstawie art.63 ust.1, art.64 ust.1 i art.66 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (tj. Dz.U. z 2017 r., poz.1045 z późn.zm.), dalej "u.o.o.ś", Wójt postanowił: 1) nałożyć na Skarżącego obowiązek wykonania raportu o ocenie oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, 2) określić zakres raportu o oddziaływaniu w/w przedsięwzięcia na środowisko.
3. W opinii sanitarnej nr [...] znak: [...] z dnia [...] października 2018 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. (dalej "PPIS") zaopiniował planowane przedsięwzięcie.
4. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2019 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W. (dalej "RDOŚ") postanowił uzgodnić realizację planowanego przedsięwzięcia i określił warunki, jakie należy podjąć na etapie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia oraz wymagania, jakie należy uwzględnić w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 u.o.o.ś.
5. Decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] Wójt odmówił ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji planowanego przedsięwzięcia. Na skutek rozpatrzenia odwołania Skarżącego od w/w decyzji - decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2019 r. SKO uchyliło decyzję Wójta oraz przekazało temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na: (-) wadliwe określenie terenu planowanej inwestycji, (-) niezasięgnięcie opinii organu właściwego do wydania pozwolenia zintegrowanego, (-) braki w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
6. Opinią Nr [...] z dnia [...] marca 2020r. Marszałek Województwa [...] zaopiniował negatywnie planowane przedsięwzięcie na etapie jego eksploatacji w zakresie kryteriów dotyczących pozwoleń zintegrowanych z uwagi na wykazane w dokumentacji: (I) niespełnienie wymagań rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 kwietnia 2013r. w sprawie składowisk odpadów (Dz. U. poz. 523), (II) niespełnienie wymagań przepisów dyrektywy Rady 1999/31/WE z dnia 26 kwietnia 1999r. w sprawie składowania odpadów (Dz.U. UE.L.1999 poz. 182 str. 1 z póżn. zm.) określonych w pkt 3.2 załącznika I do ww. dyrektywy.
7. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2020 r. Wójt ponownie odmówił ustalenia środowiskowych uwarunkowań na realizację planowanego przedsięwzięcia.
8. Skarżąca wniosła do SKO odwołanie od decyzji Wójta.
III. Zaskarżoną obecnie decyzją SKO rozpatrzyło odwołanie Skarżącej od decyzji Wójta, utrzymując tę decyzję w mocy.
Uzasadniając rozstrzygnięcie odwoławcze, SKO wskazało w szczególności, co następuje:
Ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla planowanej inwestycji jest niemożliwe, albowiem realizacja inwestycji byłaby sprzeczna z przepisami odrębnymi, tj. przepisami: 1) rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie składowisk odpadów (Dz. U. poz. 523), dalej "r.s.o.", oraz 2) dyrektywy Rady 1999/31/WE z dnia 26 kwietnia 1999 r. w sprawie składowania odpadów (Dz.U. UE.L.1999 poz. 182 str. 1 z póżn. zm.), dalej "dyrektywa 1999/31/WE", określonych w pkt 3.2 załącznika I do ww. dyrektywy. Stosownie do powyższego:
(i) Zgodnie z § 4 ust. 1 r.s.o. składowisko lokalizuje się tak, aby miało naturalną barierę geologiczną, uszczelniającą podłoże i ściany boczne.
Zgodnie natomiast z § 4 ust. 4 r.s.o. najwyższy piezometryczny poziom wód podziemnych powinien być, co najmniej 1 m poniżej projektowanego wykopu dna składowiska.
W § 4 ust. 2 r.s.o. określone zostały parametry minimalne naturalnej bariery geologicznej, tj. miąższość i współczynnik filtracji k, które w przypadku składowisk odpadów innych niż niebezpieczne, wynoszą odpowiednio - minimalna miąższość bariery geologicznej nie może być mniejsza niż 1 m, a współczynnik filtracji k < 1,0 x 10 m/s9.
Zgodnie z § 4 ust. 5 r.s.o. naturalna bariera geologiczna może zostać uzupełniona o sztuczną barierę geologiczną, w miejscach gdzie nie spełnia parametrów określonych w § 4 ust. 2-4, pod warunkiem, że sztucznie wykonana bariera geologiczna o minimalnej miąższości 0,5 metra zapewni przepuszczalność nie większą niż określona w ust.2, czyli współczynnik filtracji nie może być większy niż k < 1,0 x 10m/s9, a sposób jej wykonania zapewni, że procesy osiadania na składowisku odpadów, nie spowodują jej zanieczyszczenia.
(ii) Planowana inwestycja nie spełnia w/w wymagań. Składowisko nie posiada naturalnej ani sztucznej bariery geologicznej o parametrach określonych powyżej, w związku z tym nie spełnia wymagań określonych dla danego typu odpadów, o których mowa w r.s.o. oraz przepisów dyrektywy 1999/31/WE, określonych w pkt 3.2 załącznika I do ww. dyrektywy.
(iii) W sprawie nie znajdzie zastosowania § 30 ust. 2 r.s.o., stanowiący, iż wymagań określonych w § 4 nie stosuje się do składowiska odpadów, dla którego pozwolenie na budowę wydano przed dniem [...] kwietnia 2003 r., o ile zarządzający składowiskiem odpadów, prowadząc jego monitoring przez okres nie krótszy niż dwa lata od dnia [...] kwietnia 2003 r. wykazał brak negatywnego oddziaływania składowiska na wody powierzchniowe i podziemne. Realizacja planowanego przedsięwzięcia wiąże się z koniecznością uzyskania nowej decyzji o pozwoleniu na budowę w myśl przepisów Prawa budowlanego.
(iv) Pomimo tego, iż w przepisach u.o.o.ś., określających przesłanki do wydania decyzji odmawiającej ustalenia środowiskowych uwarunkowań, nie zawarto odesłania do przepisów odrębnych (za wyjątkiem ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli został uchwalony), to jednak ratio legis tej ustawy, którym jest ochrona środowiska naturalnego, nakazuje sięgać do innych przepisów, a zwłaszcza tych, które w sposób bezwzględnie obowiązujący nakazują spełniać konkretne wymagania - właśnie ze względu na ochronę środowiska.
IV. Pismem z dnia 25 września 2020 r. Skarżąca wniosła do tut. Sądu skargę na decyzję odwoławczą SKO, zarzucając Organowi naruszenie § 2, 4 i § 30 r.s.o.
W uzasadnieniu w/w zarzutów wskazano w szczególności, co następuje:
(i) W sprawie nie wystąpiły żadne ustawowe przesłanki, upoważniające organy do odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia, wynikające z art.77 ust.1, art.88 ust.2 lub art.88 ust.3 u.o.o.ś.
(ii) Planowane przedsięwzięcie ma polegać na zwiększeniu zdolności do przyjmowania odpadów (składowiska) poprzez zwiększenie rzędnych składowiska odpadów z dotychczasowych 169 m n.p.m. do 186 m n. p. m. oraz na realizacji nowej drogi technologicznej dla kompaktora i dla pojazdów dostarczających odpady w ramach istniejącej kwatery. Przedmiotem przedsięwzięcia jest rozbudowa istniejącego przedsięwzięcia polegająca na podwyższeniu jego wysokości (rzędnych) w granicach jego dotychczasowego usytuowania.
(iii) Przedmiotowa kwatera została wybudowana w latach 80-tych tj. przed dniem wejścia w życie r.s.o. oraz wcześniej obowiązującego rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 marca 2003 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących lokalizacji, budowy, eksploatacji i zamknięcia, jakim powinny odpowiadać poszczególne typy składowiska odpadów (dalej "r.s.o. z 2003 r."). Powyższe potwierdzają daty pozwoleń na budowę, wydanych przez Wojewodę S., tj. nr [...] z dnia [...].12.1984 oraz nr [...] z dnia [...].10.1986 r., na potwierdzenie czego Skarżąca załącza decyzje Starosty S. dotyczące ich zmiany.
W związku z tym zgodnie z § 30 ust. 2 r.s.o. wymagań określonych w § 4 (m.in. rodzajów i właściwości barier tj. uszczelnienia składowiska) nie stosuje się do składowiska odpadów, dla którego pozwolenie na budowę wydano przed dniem [...] kwietnia 2003 r. Przedmiotowe składowisko odpadów spełnia ten warunek, zatem nie stosuje się w tym przypadku zapisów §4 r.s.o., które stanowiły podstawę do wydania negatywnej opinii przez UMW[...] i zaskarżonej decyzji, odmawiającej wydania decyzji środowiskowej dla planowanej inwestycji rozbudowy składowiska odpadów.
(iv) Przedmiotowe składowisko zostało wyposażone zostało m.in. w: (-) uszczelnienie syntetyczne w postaci folii PEHD o grubości 2 mm, (-) system drenażu, składający się z rur ceramicznych, ułożonych w warstwie filtracyjnej z piasku o miąższości 0.6 m, (-) system drenażu podfoliowego do monitoringu wód podfoliowych oraz jest wyposażone w (-) system monitoringu, pozwalający na określenie braku negatywnego oddziaływania składowiska na wody powierzchniowe i podziemne.
Na podstawie wyników tego monitoringu, prowadzonego od kwietnia 2003 r. nie stwierdzono negatywnego wpływu oddziaływania składowiska na wody powierzchniowe i podziemne, co dokumentują załączone wyciągi monitoringów z lat 2003, 2004, 2018, 2019 i 2020. Wyniki monitoringu prowadzonego od kwietnia 2003 r. do dnia dzisiejszego nie potwierdzają zatem negatywnego oddziaływania składowiska na wody powierzchniowe i podziemne.
(v) Przepis § 2 ust.4 r.s.o. stanowi, że wymagania dotyczące lokalizacji składowisk odpadów stosuje się także w przypadku rozbudowy składowisk. Podobnego odesłania do rozbudowy nie zamieszczono jednakże w § 4 r.s.o., odnoszącym się do barier geologicznych i sztucznych. Planowana rozbudowa składowiska ma nastąpić w granicach już istniejącego obiektu, na który uzyskano pozwolenie na budowę przed [...] kwietnia 2003 r.
(vi) Zastosowanie do planowanego przedsięwzięcia, polegającego na rozbudowie, nie zaś budowie składowiska, §30 ust.2 r.s.o., oznacza, iż przedsięwzięcie to jest zwolnione z wymogów przewidzianych w § 4 r.s.o. nawet w sytuacji, w której rozbudowa ta wymagałaby uzyskania pozwolenia przewidzianego w Prawie budowlanym. Przyjęcie innej interpretacji oznaczałoby całkowitą niemożność realizacji planowanej rozbudowy.
V. W odpowiedzi na skargę, udzielonej w piśmie z dnia [...] października 2020 r., SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
VI. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Organu z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j. Dz.U z 2019, poz. 2167). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2019 poz. 2325, zwanej dalej "p.p.s.a.").
W myśl art.134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei w myśl art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób upoważniający Sąd do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.
Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a.
W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził.
Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził.
Zgodnie z art.15 zzs4 ust.3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz.374) przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
VII. Kontrola legalności zaskarżonej do Sądu decyzji prowadzi do następujących wniosków:
1. Przedmiotem kontrolowanego postępowania, uregulowanego w art.71 i nast. ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, było ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, o którym mowa w §2 ust.1 pkt 47 w zw. z § 2 ust.2 pkt 1 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Przedsięwzięcie to polega na rozbudowie składowiska odpadów innych niż wymienione w §2 ust.1 pkt 41 rozporządzenia, mogącego przyjmować odpady w ilości nie mniejszej niż 10 t na dobę lub o całkowitej pojemności nie mniejszej niż 25 000 t.
Trafnie uznały organy obu instancji, iż w sprawie zachodzi przeszkoda do ustalenia żądanych uwarunkowań, polegająca na niedopuszczalności realizacji planowanego przedsięwzięcia w świetle przepisów odrębnych, tj. §4 przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie składowisk odpadów. Zarzutów skargi nie można było uwzględnić.
2. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, iż niezależnie od przesłanek wskazanych wprost w przepisach u.o.o.ś. samodzielną przesłanką, upoważniającą organ środowiskowy do odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla danego przedsięwzięcia może być niedopuszczalność realizacji przedsięwzięcia, wynikająca z przepisów odrębnych.
Stwierdzić należy, iż w u.o.o.ś. przewidziano wprost następujące przesłanki odmowy uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań: 1) niezgodność lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony (art. 80 ust. 2 ustawy), 2) odmowa uzgodnienia warunków realizacji bądź wydania negatywnej opinii, przez organy o których mowa w art. 77 ust. 1 ww. ustawy; 3) braku zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany, jeżeli z oceny oddziaływania na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w innym wariancie (art. 81 ust. 1 ww. ustawy); 4) gdy z oceny oddziaływania na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, a za realizacją przedsięwzięcia nie przemawiają konieczne wymogi nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogi o charakterze społecznym lub gospodarczym i brak jest rozwiązań alternatywnych (art. 81 ust. 2 ww. ustawy); 5) jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza (art. 81 ust. 3 ww. ustawy).
Nie może jednakże ulegać wątpliwości, iż odmowa wydania decyzji środowiskowej może nastąpić także w wyniku stwierdzenia niezgodności takiego przedsięwzięcia z przepisami prawa materialnego, zamieszczonymi w innych aktach prawnych. Jak trafnie wskazał bowiem tut. Sąd w wyroku z dnia 17 maja 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 560/16, publ. CBOSA: "Generalnie odmowa wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia powinna w oczywisty sposób nastąpić wówczas, gdy sprzeciwia się temu przepis prawa materialnego. Oznacza to, że gdy nie da się ustalić uwarunkowań środowiskowych w sposób pozwalający na realizację i funkcjonowanie przedsięwzięcia zgodnie z wymaganiami prawem określonymi organ odmawia wydania w/w decyzji. Przesłanki wskazane w art. 81 ustawy z 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko należy traktować jako wskazanie przez ustawodawcę okoliczności, w których taka odmowa musi nastąpić w sposób niewątpliwy, poza przypadkami wynikającymi z innych przepisów prawa.". Podobne stanowisko wyrażono w wyrokach WSA: w Kielcach z dnia 30 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Ke 859/17, w Poznaniu z dnia 18 października 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 752/17 i z dnia 23 marca 2016 r., sygn. akt II Po/Sa 323/15, z dnia 5 października 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 667/17, publ. CBOSA.
3. Istota sprawy sprowadza się do konieczności przesądzenia, czy do planowanego przedsięwzięcia, polegającego na rozbudowie istniejącego składowiska, znajdują zastosowanie przepisy § 4 obowiązującego r.s.o., czy też ich stosowanie jest wyłączone na zasadzie § 30 ust. 2 tego aktu. Stosownie do powyższego:
Obecnie obowiązujące r.s.o. z 2013 r., wydane na podstawie delegacji zawartej w art.124 ust.6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r. poz. 21), dalej "u.o.", weszło w życie z dniem 17 maja 2013 r. (§ 31 r.s.o.). Z tym samym dniem, na podstawie art. 250 ust. 1 u.o., utraciło moc, obowiązujące dotąd r.s.o. z dnia 24 marca 2003 r. (które weszło w życie z dniem 25 kwietnia 2003 r.).
W §4 ust.1 – 7 r.s.o. z 2013 r. ustanowiono wymagania co do budowy składowiska, mające na celu zapobieganie przenikania zanieczyszczeń do otoczenia, w tym w szczególności do wód (m.in. wymóg wyposażenia składowiska w naturalną lub sztuczną barierę geologiczną, uszczelniającą podłoże i ściany boczne o określonej miąższości oraz współczynniku filtracji k, określenie najwyższego piezometrycznego poziomu wód podziemnych).
W § 30 ust. 2 r.s.o. zastrzeżono jednakże, iż wymagań określonych w § 4 nie stosuje się do składowiska odpadów, dla którego pozwolenie na budowę wydano przed dniem [...] kwietnia 2003 r., o ile zarządzający składowiskiem odpadów, prowadząc jego monitoring przez okres nie krótszy niż dwa lata od dnia [...] kwietnia 2003 r., wykazał brak negatywnego oddziaływania składowiska na wody powierzchniowe i podziemne.
Ze w/w przepisu wynika, iż w rozporządzeniu nie przyjęto generalnej zasady, iż § 4 łącznie: (-) znajduje zastosowanie wyłącznie do składowisk nowych, tj. takich, które miałyby powstać najwcześniej w dniu jego wejścia w życie, (-) nie znajduje natomiast zastosowania do składowisk już istniejących. Stosowne wyłączenie stosowania § 4 odnosi się zatem wyłącznie do pewnej części składowisk już istniejących, tj. tylko do takich, dla których pozwolenie na budowę wydano przed dniem [...] kwietnia 2003 r. (tj. przed dniem wejścia w życie poprzednio obowiązującego r.s.o. z 2003 r.) i które jednocześnie nie oddziałują negatywnie na wody powierzchniowe i podziemne (okoliczność tę jest obowiązany wykazać podmiot zarządzający składowiskiem na podstawie wyników monitoringu prowadzonego przez okres nie krótszy niż dwa lata od dnia [...] kwietnia 2003 r.).
Spór między stronami w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestii, czy wyłączenie stosowania § 4 r.s.o., przewidziane w § 30 ust.2, rozciąga się także na rozbudowę składowiska, objętego już § 30 ust.2. Chodzi zatem o rozstrzygnięcie, czy w sytuacji, w której składowisko spełniające warunki wskazane w § 30 ust.2 r.s.o., a tym samym zwolnione z wymagań, o których mowa w § 4 r.s.o., ma być następnie przedmiotem rozbudowy, to:
a) czy fakt takiej rozbudowy, pomimo tego, że prowadzący do zwiększenia gabarytów składowiska (i hipotetycznie zwiększający zakres jego negatywnego oddziaływania na otoczenie) nie wpływa na byt zwolnienia, o którym mowa w § 4 r.s.o. (a tym samym zwolnienie to odnosi się także do składowiska po jego rozbudowie – warunkiem takiej rozbudowy nie jest zatem dostosowanie składowiska do wymagań § 4 r.s.o.);
b) planowana rozbudowa wymaga dostosowania składowiska do wymogów § z 4 r.s.o. (zwolnienie, którym składowisko było dotąd objęte na zasadzie § 30 ust.2 r.s.o., dotyczyło zatem wyłącznie stanu tego składowiska na datę wejścia r.s.o. z 2013 r. w życie – składowisko spełniające warunki z § 30 ust.2 r.s.o. może zatem funkcjonować pod rządem r.s.o. bez konieczności spełniania wymagań z § 4, niemniej tylko w takim kształcie (gabarytach), w jakim znajdowało się w dniu wejścia r.s.o. w życie).
Rozstrzygnięcie, który ze w/w sposobów wykładania § 30 ust.2 r.s.o., jest właściwy wymaga wzięcia pod uwagę następujących kwestii:
(i) Należy przyjąć, iż wszelkie wątpliwości związane z wykładnią przepisów wykonawczych, wydanych na podstawie ustawy o odpadach, należy rozstrzygać z uwzględnieniem: 1) celów, jakim ta regulacja ustawowa służy, wynikających z jej art.1 (m.in. określenie środków służących ochronie środowiska, życia i zdrowia ludzi, zapobiegających i zmniejszających negatywny wpływ na środowisko oraz zdrowie ludzi wynikający z wytwarzania odpadów i gospodarowania nimi), 2) zasad prewencji i przezorności, wyrażonych w art.6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2020 r., poz.1219), dalej "P.o.ś"
(ii) Z racji tego, iż uregulowanie zawarte w § 30 ust.2 r.s.o. ma w oczywisty sposób charakter wyjątku od zasady ustanowionej w § 4 r.s.o. (zwalnia bowiem niektóre z istniejących składowisk od wymogów przewidzianych dla wszystkich składowisk), podlega ono rygorom wynikającym z dyrektywy interpretacyjnej, postulującej generalną niedopuszczalność stosowania rozszerzającej wykładni wyjątków (exceptiones non sunt extendendae).
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż rygorystyczny sposób wykładni §30 ust.2 r.s.o., na gruncie którego stanęły organy, zakładający, iż rozbudowa składowiska, które było dotąd objęte tym przepisem, zwalniającym z wymogów z §4 r.s.o., wymaga dostosowania składowiska do tychże wymogów, bezspornie zapobiega zwiększaniu powierzchni, czy też intensyfikacji działalności składowiska, funkcjonującego w drodze wyjątku w dalszym ciągu (w kontekście aspektów uregulowanych w §4 r.s.o.) na zdezaktualizowanych zasadach (przewidzianych w poprzednim r.s.o.), stwarzających większe ryzyko dla środowiska naturalnego niż składowiska objęte reżimem §4 r.s.o. W ocenie Sądu tego rodzaju wykładnia §30 ust.2 r.s.o., co do zasady eliminująca ryzyko negatywnego oddziaływania na środowisko, związane z eksploatacją składowiska, nie spełniającego wymogów §4 r.s.o. (poprzez niedopuszczenie do rozbudowy tego składowiska bez jego dostosowania do w/w wymogów), ściśle koresponduje z celami jakie mają realizować przepisy z zakresu gospodarki odpadami, wyrażonymi we w/w art.1 u.o., jak też z dyrektywami prewencji i przezorności, wynikającymi z art.6 p.o.ś. Wykładnia ta jest zatem prawidłowa.
Jak wykazały organy obu instancji składowisko, którego rozbudowę Skarżąca planuje, nie posiada naturalnej ani sztucznej bariery geologicznej o parametrach określonych §4 r.s.o. Oznacza to, iż planowane przedsięwzięcie (tj. rozbudowa składowiska) nie spełnia wymagań wynikających z przepisów szczególnych, co stanowi przeszkodę do ustalenia dla niej środowiskowych uwarunkowań.
W tej sytuacji wniesiona skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw, w związku z czym podlega oddaleniu na podstawie art.151 p.p.s.a.