IV SA/Wa 2242/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę spółki na decyzję SKO, utrzymującą w mocy wymierzenie opłaty podwyższonej za pobór wód bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego.
Spółka zaskarżyła decyzję SKO, która utrzymała w mocy decyzję Marszałka Województwa o wymierzeniu opłaty podwyższonej za pobór wód w 2015 r. Spółka argumentowała, że opóźnienie w uzyskaniu nowych pozwoleń wodnoprawnych wynikało z przewlekłości postępowania organów. Sąd uznał, że spółka korzystała ze środowiska bez wymaganego pozwolenia przez okres od 1 stycznia do 15 czerwca 2015 r., ponieważ wnioski o nowe pozwolenia złożyła po wygaśnięciu poprzednich i nie można przypisać organom bezczynności lub przewlekłości w tym okresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę B. S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Marszałka Województwa o wymierzeniu spółce opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska z tytułu poboru wód za 2015 r. Spółka posiadała pozwolenie wodnoprawne ważne do końca 2014 r. Wnioski o nowe pozwolenia złożyła po wygaśnięciu poprzednich, a nowe pozwolenia uzyskała w czerwcu 2015 r. Sąd uznał, że spółka korzystała ze środowiska bez wymaganego pozwolenia w okresie od 1 stycznia do 15 czerwca 2015 r. i tym samym była zobowiązana do ponoszenia opłaty podwyższonej o 500%. Sąd odrzucił argumenty spółki o przewlekłości postępowania organów, wskazując, że wnioski zostały złożone po terminie, a postępowania zakończono w ustawowych terminach. Sąd podkreślił, że decyzja stwierdzająca wygaśnięcie pozwolenia ma charakter deklaratoryjny i nie wpływa na ocenę korzystania ze środowiska bez wymaganego pozwolenia. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako bezzasadną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, podmiot korzystający ze środowiska bez wymaganego pozwolenia ponosi opłatę podwyższoną, chyba że brak pozwolenia wynika z przyczyn leżących wyłącznie po stronie organu i jest niezależny od wnioskodawcy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że spółka nie złożyła wniosków o nowe pozwolenia wodnoprawne z odpowiednim wyprzedzeniem po wygaśnięciu poprzednich. Postępowania administracyjne zakończyły się w ustawowych terminach, co wyklucza przypisanie organom bezczynności lub przewlekłości. Brak pozwolenia w okresie od stycznia do czerwca 2015 r. uzasadniał naliczenie opłaty podwyższonej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
P.o.ś. art. 273 § 1 pkt 3
Ustawa Prawo ochrony środowiska
Opłata za korzystanie ze środowiska jest ponoszona za pobór wód.
P.o.ś. art. 276 § 1
Ustawa Prawo ochrony środowiska
Podmiot korzystający ze środowiska bez uzyskania wymaganego pozwolenia lub innej decyzji ponosi opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska.
P.o.ś. art. 292 § 2
Ustawa Prawo ochrony środowiska
W przypadku braku wymaganego pozwolenia podmiot korzystający ze środowiska ponosi opłaty podwyższone o 500% za pobór wód.
Pomocnicze
Prawo wodne art. 135 § 1
Ustawa Prawo wodne
Określa datę wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego jako datę końcową okresu, na który zostało wydane.
K.p.a. art. 35
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa terminy załatwiania spraw administracyjnych, w tym spraw szczególnie skomplikowanych.
P.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych do kontroli działalności administracji publicznej.
P.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli sądów administracyjnych.
P.p.s.a. art. 134
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa granice kontroli sądowej.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa skutek oddalenia skargi.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Opóźnienie w uzyskaniu nowych pozwoleń wodnoprawnych wynikało z przewlekłości i opieszałości postępowania organów administracji. Wygaszenie starego pozwolenia wodnoprawnego nastąpiło po wydaniu nowych pozwoleń.
Godne uwagi sformułowania
podmiot korzystający ze środowiska bez uzyskania wymaganego pozwolenia lub innej decyzji ponosi opłatę podwyższoną brak pozwolenia może mieć znaczenie, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska bez wymaganego zezwolenia wystąpił o wydanie zezwolenia na kolejny okres reguła 4 miesięcy decyzja stwierdzająca wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego ma charakter deklaratoryjny
Skład orzekający
Aneta Dąbrowska
sprawozdawca
Joanna Borkowska
przewodniczący
Małgorzata Małaszewska-Litwiniec
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłat podwyższonych za korzystanie ze środowiska bez wymaganego pozwolenia, w szczególności w kontekście terminów składania wniosków i odpowiedzialności za opóźnienia w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku pozwolenia wodnoprawnego i naliczania opłat za pobór wód.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa ochrony środowiska i opłat administracyjnych, a także pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie terminów w postępowaniu administracyjnym. Jest to istotne dla firm korzystających ze środowiska.
“Czy opóźnienie urzędu zwalnia z opłaty za pobór wody bez pozwolenia? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Wa 2242/18 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2019-01-11 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2018-08-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Aneta Dąbrowska /sprawozdawca/ Joanna Borkowska /przewodniczący/ Małgorzata Małaszewska-Litwiniec Symbol z opisem 6131 Opłaty za korzystanie ze środowiska Hasła tematyczne Opłaty administracyjne Sygn. powiązane III OSK 2038/21 - Wyrok NSA z 2023-03-28 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2017 poz 519 art. 273 ust. 1 pkt 3, art. 276 ust. 1, art. 292 pkt 2 Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska Dz.U. 2017 poz 1566 art. 135 pkt 1 Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Borkowska, Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi B. S.A. Oddział [...] w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia opłaty za korzystanie ze środowiska oddala skargę. Uzasadnienie [...] Spółka Akcyjna (dalej: "skarżąca", "spółka") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] czerwca 2018 r. utrzymującą w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z [...] czerwca 2016 r., którą wymierzono [...] S.A. opłatę za korzystanie ze środowiska z tytułu poboru wód za 2015 r. Stan sprawy przedstawia się następująco: W dniu 24 marca 2016 r. skarżąca przedłożyła Marszałkowi Województwa [...] "Wykaz zawierający zbiorcze zestawienie informacji o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat" za 2015 r., który został uzupełniony 29 kwietnia 2016 r. oraz 24 maja 2016 r. i zawierał m. in. naliczenie opłaty za pobór wód podziemnych i powierzchniowych dla Oddziału [...] w S. w wysokości [...] zł. Opłata została naliczona w wysokości podstawowej. Spółka posiadała pozwolenie wodnoprawne na pobór wód podziemnych, na pobór wód powierzchniowych oraz na wprowadzanie ścieków, czyli mieszaniny ścieków przemysłowych i ścieków bytowych oraz wód opadowych i drenażowych do rzeki B. oraz na wprowadzanie mieszaniny ścieków przemysłowych (wód popłucznych) oraz wód opadowych i drenażowych do rzeki B. dla Oddziału [...] w S., udzielone decyzją Wojewody [...] nr [...] z [...] grudnia 2003 r., z terminem obowiązywania do [...] grudnia 2014 r., które zostało wygaszone decyzją Marszałka Województwa [...] z [...] listopada 2015 r. w części dotyczącej poboru wód powierzchniowych oraz poboru wód podziemnych. W dniu 15 października 2014 r. skarżąca wystąpiła do Marszałka Województwa [...] o zmianę pozwolenia wodnoprawnego wydanego przez Wojewodę [...] [...] grudnia 2003 r. w zakresie terminu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego w części dotyczącej warunków poboru wód podziemnych i powierzchniowych. Zawiadomieniem z 15 grudnia 2014 r. Marszałek powiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zmiany pozwolenia wodnoprawnego i zwrócił się do Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] o zajęcie stanowiska w kwestii wyrażenia zgody na zmianę decyzji Wojewody [...]. Pismem z 18 grudnia 2014 r. Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w [...] poinformował, iż nie wyraża zgody na zmianę pozwolenia wodnoprawnego. Marszałek Województwa [...] decyzją z [...] lipca 2015 r. odmówił zmiany decyzji Wojewody [...]. Wnioskiem z 31 stycznia 2015 r., uzupełnianym: 9 kwietnia 2015 r., 15 kwietnia 2015 r., 22 kwietnia 2015 r., 5 maja 2015 r. i 7 maja 2015 r., skarżąca wystąpiła do Marszalka Województwa [...] o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód podziemnych oraz wygaszenie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego przez Wojewodę [...]. Marszałek Województwa [...] decyzją z [...] czerwca 2015 r. udzielił spółce pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód, tj. pobór wody podziemnej z utworów trzeciorzędowych za pomocą ujęcia składającego się ze studni głębinowych nr 2 i nr 3. Wnioskiem z 31 stycznia 2015 r., uzupełnianym: 19 marca 2015 r., 9 kwietnia 2015 r., 15 kwietnia 2015 r., 22 kwietnia 2015 r., 5 maja 2015 r. i 7 maja 2015 r., skarżąca wystąpiła do Marszałka Województwa [...] o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód powierzchniowych z rzeki B. oraz wygaszenie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego przez Wojewodę [...] w zakresie dotyczącym poboru wód powierzchniowych z rzeki B. Marszałek Województwa [...] decyzją z [...] czerwca 2015 r. udzielił spółce pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, tj. pobór wód powierzchniowych z rzeki B. Skarżąca w okresie od 1 stycznia 2015 r. do 15 czerwca 2015 r. nie posiadała pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód podziemnych i wód powierzchniowych. Marszałek Województwa [...] decyzją z [...] czerwca 2016 r. wymierzył skarżącej opłatę za korzystanie ze środowiska z tytułu poboru wód za 2015 r., której wysokość stanowi różnicę pomiędzy opłatą należną a opłatą wynikającą z wykazu zawierającego informacje i dane wykorzystywane do ustalenia wysokości opłat oraz wysokość tych opłat w kwocie [...] zł. Skarżąca odwołała się od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] czerwca 2018 r. utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z [...] czerwca 2016 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył treści art. 273 ust. 1, art. 275, art. 284 ust. 1, art. 276 ust. 1 i art. 292 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Wskazał, że spółka posiadała pozwolenie wodnoprawne na pobór wód ważne do [...] grudnia 2014 r. Kolejne pozwolenia na pobór wód spółka otrzymała decyzjami Marszałka Województwa [...] z [...] czerwca 2015 r., a zatem od 1 stycznia 2015 r. do 15 czerwca 2015 r. nie posiadała pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód. Organ odwoławczy zaznaczył, że w chwili występowania o udzielenie kolejnego pozwolenia wodnoprawnego 31 stycznia 2015 r. spółka nie posiadała już pozwolenia wodnoprawnego. Przyczyna braku pozwolenia może mieć znaczenie jeżeli podmiot korzystający ze środowiska bez wymaganego zezwolenia wystąpił o wydanie zezwolenia na kolejny okres. Brak ponoszenia odpowiedzialności za nieposiadanie wymaganego zezwolenia dotyczy sytuacji wyjątkowych, niezależnych od wnioskodawcy. Posiadanie wcześniejszego zezwolenia i wystąpienie o wydanie kolejnego w odpowiednim czasie (wskazuje się, iż jest to 4 miesiące wcześniej) może być okolicznością zwalniająca wnioskodawcę z braku posiadania zezwolenia, gdyby brak ten spowodowany był przyczynami leżącymi po stronie organu. Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że nawet gdyby przyjąć jako początkową datę - datę złożenia wniosku o zmianę pozwolenia wodnoprawnego, to wniosek został złożony z dwu i półmiesięcznym wyprzedzeniem. Zatem biorąc pod uwagę już tylko przepisy dotyczące samego postępowania (zawiadomienie o wszczęciu, wyznaczenie terminu do zapoznania się z aktami sprawy i zgromadzonym materiałem) oraz terminy doręczeń to niemożliwe było zakończenie sprawy w terminie przed upływem zakończenia terminu obowiązywania pozwolenia. [...] S.A. w skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] czerwca 2018 r. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżąca podniosła, że postępowanie o wydanie pozwolenia na pobór wód organ prowadził opieszale i w sposób przewlekły. Pierwszy wniosek o przedłużenie terminu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego spółka wniosła 15 października 2014 r. Wymierzając spółce karę pieniężną organ niedokładnie i niewnikliwie zbadał przebieg postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania nowego pozwolenia wodnoprawnego, pomijając, że wygaszenie starego pozwolenia wodnoprawnego nastąpiło po wydania nowych pozwoleń wodnoprawnych. Naruszył też zaufanie strony do organu. Wnioski o udzielenie nowych pozwoleń wodnoprawnych stanowiły kontynuację poprzednich pozwoleń. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] – w odpowiedzi na skargę – wniosło o oddalenie skargi, tym samym podtrzymało stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2018, poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. 2018, poz. 1302 ze zm.) - zwanej dalej: P.p.s.a.], sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany – stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, nie uwzględnił skargi. W konsekwencji uznał, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] czerwca 2018 r. nie narusza prawa w stopniu kwalifikującym ją do wyeliminowania z obrotu prawnego. W ocenie Sądu w sprawie doszło do zgodnego z prawem wymierzenia skarżącej podwyższonej opłaty za korzystanie ze środowiska z tytułu poboru wód za 2015 r. w wysokości [...] złotych. Zgodnie z art. 273 ust. 1 pkt 3 z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska [(Dz. U. z 2017, poz. 519 ze zm.) – dalej P.o.ś.] opłata za korzystanie ze środowiska jest ponoszona za pobór wód. Art. 276 ust. 1 P.o.ś. stanowi, że podmiot korzystający ze środowiska bez uzyskania wymaganego pozwolenia lub innej decyzji ponosi opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska. W myśl art. 292 pkt 2 P.p.ś. w przypadku braku wymaganego pozwolenia podmiot korzystający ze środowiska ponosi opłaty podwyższone o 500 % za pobór wód. Z przedstawionego stanu sprawy, ustaleń organu i akt postępowania administracyjnego wynika, że Wojewoda [...] decyzją z [...] grudnia 2003 r. udzielił skarżącej pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód podziemnych z utworów trzeciorzędowych ze studni nr 2 i 3 oraz pobór wód powierzchniowych z rzeki B. poprzez ujęcia brzegowe nr 105 i 106. Pozwolenie to było ważne do [...] grudnia 2014 r. (punkt IV pozwolenia). W międzyczasie, bo 15 października 2014 r., czyli jeszcze w trakcie ważności ww. pozwolenia, skarżąca wniosła do Marszałka Województwa [...] o zmianę pozwolenia wodnoprawnego wydanego przez Wojewodę [...] [...] grudnia 2003 r. w zakresie terminu obowiązywania pozwolenia. Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w [...] w piśmie z 18 grudnia 2014 r. nie wyraził zgody na zmianę pozwolenia wodnoprawnego. Wobec braku zgody Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] na zmianę decyzji z [...] grudnia 2003 r. skarżąca wnioskami z 31 stycznia 2015 r., a zatem po wygaśnięciu pozwolenia wodnoprawnego, wniosła do Marszałka Województwa [...] o wydanie kolejnego pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, w tym na pobór wód podziemnych z dwóch studni oraz pobór wód powierzchniowych z rzeki B. Wnioski o udzielenie nowych pozwoleń wodnoprawnych zostały uzupełnione 7 maja 2015 r. Pismami z 7 maja 2015 r. Marszałek Województwa [...] zawiadomił skarżącą o wszczęciu wnioskowanych postępowań. Decyzjami z [...] czerwca 2015 r. Marszałek Województwa [...] udzielił skarżącej pozwolenia wodnoprawne na pobór wód podziemnych z dwóch studni głębinowych na czas oznaczony, tj. do 8 czerwca 2035 r. oraz na pobór wód powierzchniowych z rzeki B. na czas oznaczony, tj. do 9 czerwca 2035 r. W dniu [...] listopada 2015 r. Marszałek Województwa [...] wydał decyzję stwierdzającą wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód powierzchniowych z rzeki B. poprzez ujęcia 105 i 106 oraz pobór wód podziemnych z dwóch studni głębinowych udzielonego skarżącej decyzją z [...] grudnia 2003 r., z uwagi na upływ terminu, do którego pozwolenie wodnoprawne było wydane. W świetle powyższego skarżąca w okresie od 1 stycznia 2015 r. do 15 czerwca 2015 r. korzystała ze środowiska bez uzyskania wymaganego pozwolenia na pobór wód podziemnych i powierzchniowych i z tego tytułu była zobowiązana ponieść opłatę podwyższoną o 500 %. Skoro skarżąca – stosownie do art. 284 ust. 1 P.o.ś. – nie ustaliła we własnym zakresie opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska bez wymaganego pozwolenia na pobór wód, to opłata ta została wymierzona decyzją Marszałka Województwa [...] z [...] czerwca 2016 r. utrzymaną w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] czerwca 2018 r. Oznacza to, wbrew zarzutom i argumentacji skargi, że wydanie zaskarżonej decyzji nie nastąpiło z naruszeniem wyżej przytoczonych przepisów prawa materialnego. W kontekście treści skargi należy podkreślić, że bezspornym jest, że skarżąca złożyła wniosek o zmianę pozwolenia wodnoprawnego z [...] grudnia 2003 r. w zakresie terminu obowiązywania pozwolenia w dniu 15 października 2014 r., a zatem przed upływem terminu obowiązywania pozwolenia z [...] grudnia 2003 r. Poza sporem pozostaje również okoliczność, że dopiero 31 stycznia 2015 r., a zatem po wygaśnięciu dotychczasowego pozwolenia wodnoprawnego z [...] grudnia 2003 r., co miało miejsce z dniem [...] grudnia 2014 r., skarżąca wniosła do Marszałka Województwa [...] o wydanie nowych pozwoleń wodnoprawnych na korzystanie ze środowiska, tj. na pobór wód z dwóch studni głębinowych i na pobór wód powierzchniowych i że kolejne pozwolenia zostały wydane [...] czerwca 2015 r. Z akt administracyjnych wynika, że wnioski z 31 stycznia 2015 r. były wielokrotnie uzupełniane przez skarżącą i dopiero 7 maja 2015 r. wnioski o wydanie nowych pozwoleń wodnoprawnych były kompletne. Przedstawiony stan sprawy wskazuje, że skarżąca nie była uprawniona do naliczenia w okresie pomiędzy upływem terminu ważności dotychczasowego pozwolenia (z [...] grudnia 2003 r.) a uzyskaniem nowego pozwolenia (z [...] czerwca 2015 r.) opłat w wysokości dotychczasowej, a więc takiej, która obowiązywała w okresie ważności pozwolenia z [...] grudnia 2003 r., jako że skarżąca przed upływem terminu ważności dotychczasowego pozwolenia złożyła wniosek o zmianę terminu obowiązywania dotychczasowego pozwolenia, a z przyczyn leżących po stronie organu termin ten nie został zmieniony przed upływem terminu ważności pozwolenia, czyli przed [...] grudnia 2014 r. Należy podkreślić, że w sprawie o wymierzanie opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska bez wymaganego pozwolenia przyczyna braku pozwolenia może mieć znaczenie, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska na podstawie wymaganego pozwolenia wystąpił o wydanie pozwolenia na kolejny okres. Ocena czy strona nie ponosi odpowiedzialności za brak wymaganego pozwolenia musi być oceniona przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności. Do okoliczności tych należy zaliczyć m. in. posiadanie w poprzednim okresie przez podmiot odpowiedniego pozwolenia, termin wystąpienia z wnioskiem o wydanie nowego pozwolenia, spełnienie wymagań przewidzianych dla wniosku, czy przebieg postępowania w sprawie. Strona nie ponosiłaby odpowiedzialności za korzystanie ze środowiska bez wymaganego pozwolenia w przypadku, gdyby brak pozwolenia wynikał z przyczyn leżących po stronie organu i wynikających z bezczynności bądź przewlekłego prowadzenia postępowania. Natomiast obowiązkiem strony jest złożenie kompletnego wniosku o wydanie pozwolenia z "odpowiednim wyprzedzeniem". To "odpowiednie wyprzedzenie" zostało zdefiniowane poprzez przyjęcie tzw. "reguły 4 miesięcy", której istota polega na przyjęciu, że jeżeli podmiot miał odpowiednie pozwolenie na korzystanie ze środowiska, którego termin obowiązywania zbliża się do końca i spełniając materialne warunki do uzyskania nowego pozwolenia występuje z odpowiednim wyprzedzeniem z odpowiadającym wymaganiom formalnym wnioskiem o jego wydanie, to nawet gdyby go nie uzyskał, należy przyjąć fikcję prawną, że je uzyskał, co wyklucza obciążenie go podwyższonymi opłatami. To wyprzedzenie ma wynosić 4 miesiące według następującego wyliczenia: sprawa o wydanie pozwolenia wodnoprawnego jest sprawą szczególnie skomplikowaną, a zatem stosownie do art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego [(Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) – dalej K.p.a.] organ I instancji ma na jej załatwienie 2 miesiące, strona ma 14 dni na wniesienie odwołania, organ II instancji ma 1 miesiąc na rozpatrzenie odwołania, co po doliczeniu 14 dni na obieg korespondencji daje wynik 4 miesięcy (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 grudnia 2011 r., sygn. akt II OPS 2/11, publ. W Centralne Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – CBOSA na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Dokonane w sprawie ustalenia przemawiają za oceną, że skarżąca nie tylko nie wniosła o wydanie kolejnych pozwoleń wodnoprawnych z odpowiednim wyprzedzeniem, a wręcz przeciwnie wniosła je po znacznym upływie czasu od wygaśnięcia dotychczasowego pozwolenia wodnoprawnego. Skarżąca złożyła kompletne wnioski o wydanie pozwoleń wodnoprawnych 7 maja 2015 r. Postępowania w sprawie wydania kolejnych pozwoleń wodnoprawnych na rzecz skarżącej zostały wszczęte 7 maja 2015 r. i zakończone [...] czerwca 2015 r. Zatem załatwienie spraw nastąpiło w terminie przewidzianym w art. 35 K.p.a., co przemawia za stwierdzeniem, że nie można było uznać, iż z przyczyn leżących po stronie Marszałka Województwa [...] sprowadzających się do bezczynności czy przewlekłości postępowania skarżąca nie uzyskała nowych pozwoleń wodnoprawnych. Nawet, gdyby przyjąć, za początkową datę wniosku o wydanie nowych pozwoleń wodnoprawnych, jak chce skarżąca, datę złożenia wniosku o zmianę pozwolenia wodnoprawnego, to wniosek ten został złożony z dwu i półmiesięcznym wyprzedzeniem. Przepisy postępowania administracyjnego dotyczące zawiadomienia o wszczęciu postępowania, wyznaczenia terminu do zapoznania się z aktami sprawy i zgromadzonym materiałem dowodowym oraz terminy doręczeń uniemożliwiły zakończenie sprawy przed upływem terminu obowiązywania dotychczasowego pozwolenia wodnoprawnego. Odnosząc się do zarzutu skarżącej wydania decyzji stwierdzających wygaśnięcie dotychczasowego pozwolenia wodnoprawnego po wydaniu nowych pozwoleń wodnoprawnych należy wskazać, że decyzja stwierdzająca wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego ma charakter deklaratoryjny (np. uchwała NSA z 12 grudnia 2011 r., sygn. akt II OPS 2/11; wyroku NSA z 3 września 2015 r., sygn. akt II OSK 51/14; wyrok NSA z 18 czerwca 2015 r., sygn. akt II GSK 1120/14; wyroku WSA w Warszawie z 16 grudnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 2756/15 – dostępne w CBOSA; wyrok NSA z 22 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1730/10, publ. Lex nr 1152017). Skutek w postaci wygaśnięcia uprawnień następuje z mocy samego prawa, za czym przemawia wykładnia art. 135 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. 2017, poz. 1566). Datą wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego jest data, od której przestaje ono obowiązywać, to jest - zgodnie z art. 135 pkt 1 ustawy Prawo wodne - data końcowa okresu, na który pozwolenie to zostało wydane. Z tą datą wygasa stosunek administracyjnoprawny uprawniający podmiot korzystający ze środowiska do zgodnej z prawem eksploatacji urządzeń wodnych. Wystąpienie skutku materialnoprawnego nie usuwa z obrotu prawnego decyzji, bo ona nadal funkcjonuje w sensie procesowym. Strona zainteresowana może wprawdzie zgodnie z art. 138 ust. 1 ustawy Prawo wodne ubiegać się o stwierdzenie tego wygaśnięcia w drodze decyzji, jak również może to uczynić z urzędu sam organ, jednakże taki akt wyłącznie potwierdza istniejący stan prawny. Istnienie prawnej możliwości stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego, którego okres ważności już upłynął, ma charakter deklaratoryjny w zakresie stwierdzenia wygaśnięcia, brak wydania takiej decyzji nie jest jednak przeszkodą w stwierdzeniu w postępowaniu o wymierzenie opłaty podwyższonej, że korzystanie ze środowiska nastąpiło bez stosownego pozwolenia. W kontrolowanej sprawie oznacza to, że wydanie [...] listopada 2015 r. decyzji o wygaśnięciu pozwolenia wodnoprawnego nie stało na przeszkodzie wymierzeniu skarżącej podwyższonej opłaty za korzystanie ze środowiska bez pozwolenia wodnoprawnego w okresie od 1 stycznia do 15 czerwca 2015 r. Datą wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego z [...] grudnia 2003 r. była bowiem data [...] grudnia 2014 r., od której to daty pozwolenie to przestało obowiązywać, to jest - zgodnie z art. 135 pkt 1 ustawy Prawo wodne - data końcowa okresu, na który pozwolenie to zostało wydane. Z tą datą wygasł stosunek administracyjnoprawny uprawniający skarżącą – jako podmiot korzystający ze środowiska do zgodnego z prawem poboru wód podziemnych i powierzchniowych. Wszystko to dowodzi, że w okolicznościach niniejszej sprawy, nie można było przypisać skarżącej nieprzerwanego korzystania ze środowiska na podstawie pozwolenia wodnoprawnego. Do skarżącej - w świetle regulacji art. 292 pkt 2 i art. 276 P.o.ś. w zw. z art. 138 ustawy Prawo wodne - bez wątpienia należało odnieść określenie działania "bez wymaganego pozwolenia" w okresie ustalonym w zaskarżonej decyzji, tym samym zaszła podstawa do wymierzenia skarżącej – jako podmiotowi korzystającemu ze środowiska opłaty podwyższonej o 500 % za pobór wód. Postępowanie administracyjne w sprawie było również prowadzone zgodnie z zasadami ogólnymi i zasadami postępowania dowodowego, czyli zaskarżona decyzja została wydana w toku prawidłowo przeprowadzonego postępowania, w trakcie którego zgromadzono stosowny materiał dowodowy oraz dokonano jego wszechstronnej oceny. W konsekwencji oznacza to, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd – na mocy art. 151 P.p.s.a. – oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI