II SA/OP 180/22

II SA/Op 180/22 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2023-12-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-06-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Beata Kozicka /przewodniczący/
Krzysztof Bogusz /sprawozdawca/
Remigiusz Mazur
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Asesor sądowy WSA Remigiusz Mazur Protokolant st. referent Marta Gajowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi D. P. i N. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 kwietnia 2022 r., nr SKO.40.2900.2021.li w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie ustalenia warunków zabudowy oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez D. P. i N. P. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 kwietnia 2022 r., nr SKO.40.2900.2021.li (dalej też: SKO) umarzająca postępowanie odwoławcze od decyzji Burmistrza Olesna (dalej też: organ I instancji, Burmistrz), którą organ I instancji, działając na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 2, art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 741 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym", "ustawą" lub w skrócie "u.p.z.p."., rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 r. Nr 164, poz. 1588 ze zm.), dalej też: "rozporządzenie", oraz art. 104 i art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., obecnie Dz. U. 2023 r., poz. 775), dalej "K.p.a.", po rozpatrzeniu wniosku złożonego w dniu 19 maja 2021 r. (ze zmianą w dniu 14 lipca 2021 r.) przez A. P., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "P., G., ul. [...], [...] O." ustalił warunki zabudowy dla terenu obejmującego działki nr ewid. a, b oraz części działek nr ewid. c d k.m. [...], obręb geodezyjny G., przy ul. [...] w G., gmina O., dla inwestycji dotyczącej zabudowy usługowej polegającej na budowie budynku handlowego - salon meblowy wraz z infrastrukturą techniczną i na zasadach szczegółowych określonych w decyzji oraz w części graficznej, stanowiącej integralną część niniejszej decyzji.
W szczególności Burmistrz w decyzji określił rodzaj inwestycji i rodzaj zabudowy a także warunki szczegółowe zagospodarowania terenu oraz warunki zabudowy wynikające z przepisów odrębnych a to:
a) rodzaj inwestycji - budowa budynku handlowego - salon meblowy wraz z infrastrukturą techniczną,
b) rodzaj zabudowy - zabudowa usługowa,
c) wskaźnik powierzchni zabudowy do 25 %, powierzchnia biologicznie czynna co najmniej 30 %,
d) powierzchnia sprzedaży 1400m, linia zabudowy – zgodnie z załącznikiem graficznym nr 1, szerokość elewacji frontowej od 12m do 27m , wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej od 3,5m do 7m,
e) dach główny płaski lub dwuspadowy ze spadkiem głównych połaci dachu do 25°,
f) wysokość głównej kalenicy (w przypadku jej wystąpienia) - do 9m,
g) kierunek głównej kalenicy - równoległy lub prostopadły względem jednej z bocznych granic terenu inwestycji (lub w sposób zbliżony).
Zawarto w niej także ustalenia dotyczące ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu oraz zdrowia ludzi:
a) stosownie do przepisów o ochronie środowiska, tj. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839), planowana inwestycja nie jest zaliczona do przedsięwzięć wymagających przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko;
b) w związku z położeniem terenu projektowanej inwestycji, wyznaczonym liniami rozgraniczającymi, poza:
- terenami ustanowionej ochrony wód podziemnych,
- terenami ustanowionych stref ochronnych ujęć wód,
- terenami ustanowionych form ochrony przyrody,
- obszarami ograniczonego użytkowania
nakazów, zakazów i ograniczeń w zagospodarowaniu terenu nie określa się;
c) przedmiotowa inwestycja nie powinna pogarszać istniejącego stanu środowiska: zanieczyszczenia powietrza, wody, gleby oraz stwarzać uciążliwości powodowanych przez hałas, wibracje i zakłócenia elektryczne;
d) teren planowanego przedsięwzięcia znajduje się na obszarze w przeszłości zdrenowanym. W związku z tym na etapie projektowania inwestycji należy przyjąć rozwiązania projektowe zapewniające prawidłowe funkcjonowanie, mogących kolidować z planowaną inwestycją, istniejących urządzeń melioracyjnych lub wodnych.
Ustalenia dotyczące ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej:
a) planowane zamierzenie inwestycyjne nie podlega ochronie konserwatorskiej z tytułu występowania obszarów lub obiektów objętych formami ochrony ustalonymi na podstawie przepisów ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 710);
b) jeśli w trakcie prowadzenia robót budowlanych lub ziemnych zostanie odkryty przedmiot, co do którego istnieje przypuszczenie, iż jest on zabytkiem, Inwestor jest obowiązany wstrzymać wszelkie roboty mogące go uszkodzić lub zniszczyć, zabezpieczyć odkryty przedmiot, przy użyciu dostępnych środków i miejsce jego odkrycia oraz niezwłocznie o tym powiadomić Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Opolu, a jeśli nie jest to możliwe, Burmistrza Olesna;
c) planowane zamierzenie inwestycyjne nie podlega ochronie w zakresie dóbr kultury współczesnej.
Ustalenia dotyczące obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji:
a) zasady obsługi w zakresie komunikacji:
- obsługa komunikacyjna działki - dostęp do drogi publicznej (krajowej - ul. [...]) poprzez projektowany zjazd o parametrach zjazdu publicznego, miejsc postojowych dla samochodów na terenie inwestycji.
b) zasady obsługi w zakresie w infrastruktury technicznej:
- zaopatrzenie w wodę - z sieci wodociągowej poprzez projektowane przyłącze, na warunkach określonych przez dysponenta sieci;
- zaopatrzenie w energię elektryczną - z sieci elektroenergetycznej poprzez projektowane przyłącze na warunkach określonych przez dysponenta sieci;
- zaopatrzenie w ciepło - we własnym zakresie;
- odprowadzanie ścieków - do projektowanej przydomowej oczyszczalni ścieków lub projektowanego szczelnego bezodpływowego zbiornika na nieczystości ciekłe;
- odprowadzanie wód opadowych - na działce własnej, w sposób nie powodujący zakłóceń stosunków wodnych na działkach sąsiednich;
- unieszkodliwianie odpadów stałych - poprzez gromadzenie w przystosowanych pojemnikach oraz zorganizowany odbiór - zgodnie z ustawą z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1454 z późn. zm.).
Wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich:
Projektowana inwestycja nie może powodować naruszenia interesów osób trzecich, w tym:
- pozbawienia dostępu do drogi publicznej oraz możliwości korzystania z urządzeń infrastruktury technicznej,
- pozbawienia dostępu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi,
- spowodować uciążliwości powodowanych przez hałas, wibrację, zakłócenia elektryczne i promieniowanie,
terenów lub obiektów
- zanieczyszczenia powietrza, wody i gleby.
Ustalenia dotyczące granic i sposobu zagospodarowania podlegających ochronie, na podstawie odrębnych przepisów:
a) działki nr ewid.: a, b, c d k.m. [...], obręb geodezyjny G., przy ul. [...] w G., gmina O. obejmują: grunty orne (RIVa, RJVb, RV), w związku z czym teren inwestycji nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne;
b) w związku z położeniem planowanej inwestycji poza granicami terenów górniczych ustanawianych na podstawie ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1064 z późn. zm.) w niniejszej decyzji nie ustala się warunków ochrony obiektów budowlanych na terenach górniczych;
c) w związku z położeniem planowanej inwestycji poza granicami terenów zagrożonych ruchami masowymi ziemi, ustanawianych na podstawie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1219 z późn. zm.), na terenie, dla którego ustalono niniejsze warunki zabudowy, nie ustala się szczególnych warunków ochrony.
Na etapie projektowania mają zastosowanie przepisy prawa powszechnie obowiązującego oraz norm technicznych w zakresie wynikającym z rodzaju i specyfiki inwestycji, dla której ustalono niniejsze warunki zabudowy, z uwzględnieniem obowiązku uzyskania wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń.
Linie rozgraniczające teren inwestycji przedstawiono w części graficznej niniejszej decyzji - na kopii mapy zasadniczej.
W uzasadnieniu decyzji Burmistrz stwierdził, że w dniu 19 maja 2021 r. A. P., prowadzący działalność gospodarczą pn. P., G., ul. [...], [...] O., wystąpił z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, dla inwestycji polegającej na budowie budynku handlowego - salon meblowy wraz z infrastrukturą techniczną, dla terenu obejmującego działki nr ewid. a, b oraz części działek nr ewid. c d k.m. [...], obręb geodezyjny G., przy ul. [...] w G., gmina O.
Analizując zakres inwestycji wynikający wniosku Burmistrz odniósł się do stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dniu podjęcia rozstrzygnięcia. Stwierdził, że dla wskazanego we wniosku terenu gmina nie posiada planu zagospodarowania przestrzennego, zatem stosownie do postanowień art. 59 ust. 1 ustawy zmiana zagospodarowania terenu, w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektów budowlanych lub wykonaniu innych robót budowlanych wymaga ustalenia w drodze decyzji warunków zabudowy.
Stosownie do postanowień § 3 ust. 1 rozporządzenia, dokonano analizy obszaru istniejącej zabudowy wokół wskazanego terenu pod realizację inwestycji, z której wynika, że zamierzony zakres inwestycji i sposób zagospodarowania terenu spełnia łącznie wszystkie wymogi art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Z kolei w zakresie występowania na działce sąsiedniej zabudowy pozwalającej na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy (warunek wynikający z art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) - przeprowadzona analiza wykazała, że na działkach sąsiednich, dostępnych z tej samej drogi publicznej, istnieje zabudowa pozwalająca na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu - warunek spełniony. Parametry zabudowy określone zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego:
- linia zabudowy - zgodnie z załącznikiem graficznym nr 1 (zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia);
- wskaźnik wielkości powierzchni zabudowy - do 25% (zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia;
- szerokość elewacji frontowej - od 12m do 27m (zgodnie z § 6 ust. 2 rozporządzenia);
- wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej budynku liczonej od poziomu terenu do linii gzymsu, attyki lub okapu dachu - od 3,5m do 7m (zgodnie z § 7 ust. 4 rozporządzenia);
- geometria dachu (zgodnie z § 8 rozporządzenia):
- dach główny płaski lub dwuspadowy ze spadkiem głównych połaci dachu do 25°,
- wysokość głównej kalenicy - do 9m,
- kierunek głównej kalenicy - równoległy lub prostopadły względem jednej z bocznych granic terenu inwestycji (lub w sposób zbliżony).
Dostęp do drogi publicznej (warunek wynikający z art. 61 ust. 1 pkt 2) ustawy
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) - przeprowadzona analiza wykazała, iż przedmiotowy teren posiada dostęp do drogi publicznej - warunek spełniony.
Uzbrojenie terenu (warunek wynikający z art. 61 ust. 1 pkt 3) ustawy o planowaniu zagospodarowaniu przestrzennym) - przeprowadzona analiza wykazała, iż projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla realizacji planowanego zamierzenia budowlanego - warunek spełniony.
Zgoda na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne (warunek wynikający z art. 61 ust. 1 pkt 4) ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) - przeprowadzona analiza wykazała, że teren inwestycji nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne - warunek spełniony.
Zgodność z przepisami odrębnymi (warunek wynikający z art. 61 ust. 1 pkt 5) ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) - przeprowadzona analiza wykazała, iż planowane zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi - warunek spełniony.
Ustalone parametry i wskaźniki dla planowanej inwestycji są zgodne z wnioskiem inwestora i pozwalają na realizację zamierzenia inwestycyjnego zgodnie z wnioskiem, poza wysokością górnej krawędzi elewacji frontowej, gzymsu, attyki lub okapu, która została ograniczona do 7m (w sąsiedztwie brak jest budynku usługowego o wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej 8m). Dla inwestycji ustalono zatem maksymalną wysokość występującą w obszarze analizowanym.
Na podstawie art. 106 K.p.a. i art. 53 ust. 4 pkt 6 i 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym projekt decyzji został uzgodniony:
- postanowieniem Nr [...] z dnia 9 sierpnia 2021 r. przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad, jako organem właściwym w sprawie graniczenia terenu inwestycji z pasem drogowym;
- postanowieniem Nr [...] z dnia 28 lipca 2021 r. przez Starostę Oleskiego, jako organem właściwym w sprawie ochrony gruntów rolnych;
- postanowieniem Nr [...] z dnia 6 sierpnia 2021 r. przez Zarząd Zlewni w Opolu, jako organem właściwym w sprawie ochrony melioracji wodnych z uwagą opisaną w pkt 2.3. lit. d).
W dniu 7 października 2021 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu wpłynęło pismo z 2 października 2021 r., zatytułowane "skarga", w którym osoby pod nim podpisane a to: N. P., D. P., K. P., R. G., M. B., A. W., K. N., W. B., E. S., C. S., M. M., I. B., W. B., G. B., E. B., U. P., W. M., E. P., I. K., M. N., M. O., J. P. i A. K. wniosły o uchylenie decyzji organu I instancji. Odwołujący zarzucili Burmistrzowi nierozpoznanie istoty sprawy, odstąpienie od przeprowadzenia rzetelnych ustaleń w zakresie ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu oraz zdrowia ludzi, niedokonanie oceny i pomiaru potencjalnego hałasu generowanego przez objętą niniejszym postępowaniem inwestycję oraz wpływu tej inwestycji na środowisko i korzystanie z nieruchomości przeznaczonej na potrzeby mieszkaniowe jej bezpośrednich sąsiadów, naruszenie prawem chronionego interesu sąsiadów oraz zasady tzw. "dobrego sąsiedztwa", błędne określenie granic obszaru analizowanego, naruszenie istotnego interesu obywateli oraz zaufania do organu. Wnoszący odwołanie podnieśli, że osoby, które są zainteresowanymi w sprawie, ponieważ planowana inwestycja istotnie ingeruje w ich prawo własności, nie zostały dopuszczone do udziału w tym postępowaniu administracyjnym, a Burmistrz wydał decyzję co do istoty, pomimo że jeszcze nie zostało rozpoznane zażalenie na odmowę dopuszczenia do udziału w postępowaniu na prawach strony, złożone przez bezpośrednich sąsiadów realizowanej inwestycji; organ ten odrzucił całkowicie argumenty o zaburzeniu walorów architektonicznych oraz o negatywnych skutkach, które wywoływać będzie inwestycja. Powyższe, ich zdaniem, świadczy o tym, że Burmistrz nie przeprowadził dogłębnej oceny sprawy, nie rozpoznał jej istoty, naruszył istotny interes obywateli oraz zaufanie do organu; takie postanowienie Burmistrza pozbawiło ich możliwości obrony interesów w toczącym się postępowaniu, a także wywołania ewentualnej kontroli instancyjnej lub sądowoadministracyjnej wydanej decyzji administracyjnej ustalającej warunki zabudowy. Planowana inwestycja ma charakter przemysłowo-handlowy i będzie realizowana na dużą skalę, co powoduje, że jej logistyczna obsługa oraz późniejsze użytkowanie wpłyną niekorzystnie na ich komfort życia oraz uniemożliwią dokonanie naszych planów gospodarczych, a także w negatywny sposób wpłyną na wartość rynkową naszych nieruchomości. Charakter inwestycji, jaką jest budowa hali wystawienniczej z częścią magazynową - jako salonu meblowego, jest całkowicie odmienny od standardów i stosunków miejscowych istniejących we wsi G. Wielu mieszkańców wsi prowadzi gospodarstwa rolne i planuje również prowadzenie gospodarstw agroturystycznych, a planowana inwestycja i jej skutki całkowicie odmienią obraz miejscowości i z pewnością zniweczą możliwość prowadzenia agroturystyki ze względu na utratę dotychczasowych walorów. Zaznaczyli, że inwestor już wcześniej próbował wykonać wspomnianą inwestycję na innej działce w G., jednak zrezygnował na skutek interwencji sąsiadów, "po batalii w organach administracyjnych i wojewódzkim sądzie administracyjnym". Argumenty przemawiające przeciwko inwestycji pozostają jednak wciąż aktualne, pomimo zmienionej lokalizacji. Burmistrz wydając decyzję o warunkach zabudowy nie uwzględnił interesu innych mieszkańców wsi, naruszając przy tym zasady współżycie społecznego i zasady dobrego sąsiedztwa. Błędnie przeprowadził analizę cech funkcji planowanej inwestycji, jej linii zabudowy, powierzchni i wysokości. Nie wziął pod uwagę utrudnień dla mieszkańców, jakie ona spowoduje. Już sama budowa będzie skutkowała zwiększeniem ruchu pojazdów i hałasem, które będą stanowić znaczną uciążliwość. We wsi nigdy nie prowadzono takiego typu inwestycji o takich rozmiarach.
Ich zdaniem także Burmistrz nie uwzględnił również poziomu hałasu emitowanego z planowanej inwestycji. W szczególności zaś nie zważył na skutki dla panującego w miejscowości ładu przestrzennego, nie uwzględniając panującego ładu architektonicznego i jej walorów krajobrazowych, które zostaną całkowicie zaburzone. Nadto podali, że projektowana hala znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowań mieszkalnych, inwestor dysponuje dużym taborem, który będzie obsługiwał halę, dodatkowo znaczny ruch kołowy będzie generowała znaczna liczba klientów korzystająca z tak dużego salonu sprzedażowego, co razem z ruchem ciężarówek powodować będzie hałas, zanieczyszczenie powietrza spalinami oraz "wibracje gruntu". Taki stan rzeczy wpłynie niekorzystnie na funkcjonowanie pozostałych mieszkańców i możliwość zamieszkania w ich domach. Stwierdzili także, że Burmistrz nie zlokalizował tak dużej inwestycji w Katowickiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej przy ul. [...] w .i Ś., ale pozwala na obszarze wiejskim niszczyć tereny rolnicze, przeznaczając je na tereny inwestycyjne. Sytuacja ta pozbawia mieszkańców G. równego, względem mieszkańców gminy, dostępu do korzyści wynikających z funkcjonowania właśnie budowanej obwodnicy O. (zmniejszenie oddziaływania transportu drogowego na środowisko, wyprowadzenie ruchu tranzytowego, uspokojenie ruchu drogowego, podniesienie komfortu mieszkańców), generując ruch taboru samochodów ciężarowych oraz samochodów osobowych klientów tak dużej inwestycji, a mieszkańców niektórych miejscowości gminy O. także naraża na ruch tych samochodów, obsługujących i korzystających z tej inwestycji.
Ponadto 13 października 2021 r. do SKO w Opolu wpłynęło odwołanie z 5 października 2021 r. "K." sp. z o.o. z siedzibą w Ś., w którym Spółka wyraziła niezrozumienie, dlaczego przedmiotowa inwestycja planowana jest na terenie wyłącznie użytkowanym rolniczo, tworzącym odpowiedni krajobraz, który należy pielęgnować i zachować. Podniosła przy tym, że tego typu inwestycje realizowane są w strefie przemysłowej utworzonej wzdłuż ul. [...], a strefa ta została również stworzona w celu ochrony pozostałych obszarów rolniczych w gminie. Wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy i rozważenie możliwości lokalizacji przedmiotowego zamierzenia w strefie przemysłowej tak, by obszar rolniczy przy ul. [...] nie został naruszony.
Kolegium pismami z 14 stycznia 2022 r. zwróciło się do wnoszących "skargę" z 2 października 2021 r. o wyjaśnienie, czy pismo to stanowi odwołanie od opisanej wyżej decyzji Burmistrza Olesna z 16 września 2021 r., a jeśli tak to zobowiązało do wskazania interesu prawnego, z którego wywodzona jest legitymacja procesowa do wniesienia odwołania. Na udzielenie wyjaśnień Kolegium zakreśliło siedmiodniowy termin, pod rygorem uznania, że pismo z 2 października 2021 r. stanowi odwołanie od decyzji Burmistrza Olesna z 16 września 2021 r. i rozpatrzenia sprawy w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy.
Na powyższe wezwanie SKO odpowiedzieli wyłącznie D. P. i N. P. w piśmie z 26 stycznia 2022 r., podnosząc, że złożone przez nich pismo z 2 października 2021 r. stanowi odwołanie od decyzji Burmistrza Olesna z 16 września 2021 r. Jednocześnie wskazali, że są właścicielami nieruchomości gruntowej i domu mieszkalnego na działce sąsiadującej z terenem planowanego przedsięwzięcia (dzieli ich tylko ulica) i nieruchomość ta usytuowana jest w zasięgu oddziaływania zamierzonej inwestycji.
Pismami z 24 lutego 2022 r. i z 23 marca 2022 r. SKO zwróciło się do Burmistrza Olesna o nadesłanie do akt sprawy dokumentów wskazujących, do jakich nieruchomości posiadają tytuł prawny odwołujący się podpisani pod pismem z 2 października 2021 r. (oprócz D. P. i N. P., ponieważ osoby te opowiedziały na wezwanie SKO z 14 stycznia 2022 r.).
W. B. w piśmie z 2 marca 2022 r. zwrócił się o "wycofanie go z listy osób sprzeciwiających się inwestycji zabudowy dla inwestycji salonu meblowego wraz z infrastrukturą techniczną nr [...]".
A. K. w piśmie z 2 marca 2022 r. oświadczyła, że "wycofuje stanowisko sprzeciwu w sprawie" i prosi "o wykreślenie z listy sprzeciwu".
K. N. w piśmie z 17 marca 2022 r. poinformowała Kolegium, że "wycofuje swoje poparcie odwołania" od decyzji Burmistrza Olesna z 16 września 2021 r.
W dniu 6 kwietnia 2022 r. do SKO w Opolu wpłynęło pismo Burmistrza Olesna z 31 marca 2022 r., w którym wskazał, że przeprowadził dodatkowe postępowanie z udziałem podmiotów wskazanych w pismach Kolegium z 24 lutego 202 r. i 23 marca 2022 r., lecz odpowiedzi udzieliła tylko K. N. "do wiadomości" skierowanej do SKO w Opolu. Wyjaśnił, że w ramach posiadanych możliwości dokonał analizy w zakresie praw do nieruchomości wskazanych osób, w efekcie której ustalił, że tylko część osób wymienionych w pismach SKO posiada jakikolwiek tytuł prawny do nieruchomości - lokalizację ustalonych nieruchomości tych podmiotów przedstawił na poglądowych załącznikach graficznych stanowiących wydruki (niekartometryczne) z serwisu informacyjnego udostępnionego przez Powiat Oleski. Przedłożył informacje z rejestru gruntów dotyczące nieruchomości stanowiących własność A. W., E. S. i C. S., M. M., U. P., M. N. i J. P., a mianowicie działek o numerach: e, f, g, h, i i j, k.m. [...], obręb G., k, l obręb O., m, n, k.m. [...], obręb G., o, p, r, s, t, u, w, z, aa, ab, ac, ad, ae, af, ag, k.m. [...], obręb B., ah, ai, aj, k.m. [...], obręb Ś., ak, k.m. [...], obręb S., al, am, an, k.m. [...], obręb G., ao, k.m. [...], obręb G., ap, ar, as, at, k.m. [...], obręb G., au, aw, k.m. [...], obręb G., az, k.m. [...], obręb G., ba, k.m. [...], bb, k.m. [...], obręb G., bc, k.m. [...], obręb Ł., bd, k.m. 2, obręb G.
E. S. i C. S. w piśmie z 31 marca 2022 r. wskazali, że są właścicielami działek rolnych nr be i nr bf położonych w G. przy ul. [...] (SKO włączyło w akta sprawy wydruk z Geoportalu krajowego przedstawiający położenie tych nieruchomości względem terenu inwestycji).
W dniu 26 kwietnia 2022 r. do SKO wpłynęło - nadesłane przez D. P. i N. P. - podanie z 15 kwietnia 2022 r. zatytułowane "skarga (druga lista skarżących z dnia 15.04.2022 r.)" o treści analogicznej jak odwołanie z 2 października 2021 r. Pismo to zostało podpisane (nieczytelne podpisy) przez dwie osoby: poz. 1 - najprawdopodobniej "U. (...)" adres: "G. ul. [...]", poz. 2 "(...) E." adres: "G. [...]".
Zaskarżoną decyzją z dnia 29 kwietnia 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, po rozpatrzeniu na posiedzeniu niejawnym odwołań podmiotów: "K." sp. z o.o. z siedzibą w Ś., N. P., D. P., K. P., R. G., M. B., A. W., K. N., W. B., E. S., C. S., M. M., I. B., W. B., G. B., E. B., U. P., W. M., E. P., I. K., M. N., M. O., J. P. i A. K., od decyzji Burmistrza Olesna z 16 września 2021 r. nr Z.III.6730.78.2021 ustalającej na rzecz A. P. warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku handlowo-usługowego - salonu meblowego wraz z infrastrukturą techniczną na działkach nr a i nr b oraz na części działek nr c i nr d, k.m. [...], obręb G., przy ul. [...] w G., postanowiło umorzyć postępowanie odwoławcze.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia SKO podniosło, że decyzją z 16 września 2021 Burmistrz Olesna ustalił na rzecz A. P. warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku handlowo-usługowego - salonu meblowego. SKO wskazało, że w myśl art. 127 § 1 K.p.a. odwołanie od decyzji wydanej w pierwszej instancji co do zasady służy tylko stronie. W postępowaniu administracyjnym przymiot strony mają wyłącznie podmioty, którym ustawodawca przyznał takie uprawnienie. Planowana inwestycja obejmuje budowę budynku handlowo-usługowego - salonu meblowego wraz z infrastrukturą techniczną - realizacją miejsc parkingowych, na działkach nr a i nr b oraz na części działek nr c i nr d, k.m. [...], obręb G., przy ul. [...] w G. Planowany jest dwukondygnacyjny budynek o powierzchni sprzedaży do 1.400 m2, o długości do 50 m, szerokości elewacji frontowej od 12 m do 27 m, wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, gzymsu, attyki lub okapu od 3,5 m do 8 m, wysokości głównej kalenicy do 9 m, o dachu jednospadowym i głównej kalenicy skierowanej prostopadle do drogi. W ramach przedmiotowego zamierzenia planowana jest sprzedaż i wystawa mebli na działkach dotychczas użytkowanych rolniczo. Inwestycja stanowi element rozwoju istniejącego zakładu meblarskiego (wraz z częścią handlową) po przeciwnej stronie drogi. Inwestor we wniosku podał, że obszar oddziaływania inwestycji zamyka się w granicach działek objętych wnioskiem.
Według SKO organ pierwszej instancji miał obowiązek zweryfikowania faktycznego zakresu oddziaływania inwestycji (granic obszaru oddziaływania wskazanych przez inwestora we wniosku - zob. art. 52 ust. 2 w związku z art. 64 ust. 1 u.p.z.p.) w oparciu o materiał dowodowy i na tej podstawie ustalenia kręgu stron postępowania. Jednakże sam fakt bycia właścicielem lub użytkownikiem wieczystym sąsiedniej nieruchomości nie przesądza o tym, że podmiot taki automatycznie staje się stroną postępowania o ustalenie warunków zabudowy. O interesie prawnym tych osób przesądza bowiem zasięg oddziaływania danej inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz stopień jej uciążliwości dla tych nieruchomości.
Zdaniem SKO dla zapewnienia prawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania o ustalenie warunków zabudowy istotny pozostaje tym samym, nie tyle element przebiegu geodezyjnie wyznaczonych granic działek bezpośrednio sąsiadujących, czy sama odległość zabudowań sąsiednich, lecz zasięg oddziaływania objętej wnioskiem inwestycji na tereny sąsiednie i związane z nimi uprawnienia właścicielskie
SKO poczyniło ustalenia odnośnie do sposobu i zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji, a mianowicie, czy obszar, na który oddziaływać będzie planowana inwestycja, zamknie się w granicach terenu objętego wnioskiem i czy jej realizacja w sposób określony w decyzji z 16 września 2021 r. naruszy (bądź nie) interes prawny odwołujących się, skutkiem czego zakłóci (albo nie) korzystanie z należących do nich nieruchomości ponad miarę wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia spornej nieruchomości. Zważyło, że planowana inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć, o których mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839), wymagających uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w trybie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2021 r. poz. 2373 z późn. zm.). Fakt ten nie przesądza wprawdzie o tym, czy zamierzenie inwestycyjne oddziaływać będzie poza granice działek, na których realizowana ma być inwestycja, ale niewątpliwie oznacza, że nie oddziałuje ona ani zawsze ani potencjalnie znacząco na środowisko w rozumieniu art. 59 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ww. ustawy. Weryfikacji w zakresie obszaru oddziaływania przedmiotowej inwestycji Kolegium dokonało, mając na uwadze, że interes prawny powinien być zindywidualizowany, a więc odnoszący się do konkretnego podmiotu (tu: wnoszących odwołanie wymienionych w osnowie niniejszej decyzji), konkretny, aktualny na dzień wydania decyzji i sprawdzalny w sposób obiektywny, a nie hipotetyczny i potencjalny. Kolegium uwzględniło charakter i rodzaj planowanej zabudowy, usytuowanie nieruchomości odwołujących w stosunku do działek, na których realizowana ma być inwestycja, a także fakt, że nie należy ona do przedsięwzięć wymienionych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, czyli nawet potencjalnie znacząco nie oddziałuje na środowisko.
Kolegium poddało analizie jak inwestycja polegająca na budowie budynku handlowo- usługowego wraz z miejscami parkingowymi oddziaływać będzie na środowisko odnośnie do emisji hałasu i spalin, bo tylko tego rodzaju emisja - zdaniem Kolegium - w przypadku spornej inwestycji mogłaby zachodzić jako wynikająca z załadunku i transportu mebli, a także ruchu pojazdów pracowników i klientów. Przy ocenie powyższych aspektów nie można pominąć, że teren inwestycji sąsiaduje bezpośrednio z działką stanowiącą drogę krajową, przy której - naprzeciw terenu inwestycji - znajduje się (najbliżej położona spośród ustalonych nieruchomości odwołujących się) nieruchomość należąca do D. P. i N. P., tj. w odległości około 16 m od granic działki nr bg i nr bh. W ocenie Kolegium, oddziaływanie drogi krajowej na nieruchomość sąsiadującą z drogą tej kategorii, jako drogi o dużym natężeniu ruchu, stanowi samą w sobie uciążliwość dla nieruchomości sąsiadujących. Jednocześnie organ wyjaśnił, że nawet gdyby przyjąć, czego w okolicznościach sprawy Kolegium nie dostrzega, że planowana inwestycja powodowałaby emisję hałasu i zanieczyszczenia powietrza poza teren inwestycji, czy nawet podnoszone przez odwołujących się drgania, choć SKO nie wiąże tego rodzaju oddziaływania z planowaną inwestycją, to z uwagi na bezpośrednie sąsiedztwo drogi krajowej - zarówno dla terenu inwestycji; jak i nieruchomości należącej do D. P. i N. P. należałoby uznać, że marginalne oddziaływanie wynikające z planowanej inwestycji zostałoby skompensowane przez oddziaływanie powodowane przez drogę krajową, po której odbywa się ruch o dużym natężeniu, w tym pojazdów różnego rodzaju. Poza tym, na co zwróciło uwagę, z akt sprawy (analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu) wynika, że po przeciwnej - w stosunku do terenu planowanej inwestycji - stronie drogi oprócz produkcji mebli na nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością należącą do D. P. i N. P. ulokowana jest także cześć wystawiennicza, co powoduje, że ruch, który aktualnie jest skierowany na nieruchomość, na której funkcjonuje zakład meblarski wraz z częścią handlową może zostać przeniesiony na terenem przedmiotowej inwestycji. Tym samym, w ocenie Kolegium, zarówno spaliny, jak i związany z ruchem pojazdów mechanicznych hałas, nie będą odczuwalne poza teren inwestycji, a tym bardziej na działkach stanowiących własność odwołujących - w szczególności o numerach bg i nr bh jako najbliżej położonych względem terenu inwestycji, bez względu na ilość i konkretne ulokowanie miejsc parkingowych dla klientów i pracowników.
Ta sama konstatacja (odnośnie do braku oddziaływania) dotyczy samego obiektu, jego charakteru: handlowo-usługowego oraz gabarytów, które nie mają znaczenia dla oceny interesu prawnego odwołujących w postępowaniu toczącym się w trybie u.p.z.p. i nie skutkują jakimikolwiek ograniczeniami czy uciążliwościami nawet dla działek bezpośrednio sąsiadujących (użytkowanych rolniczo), a tym bardziej dla położonych w dalszej odległości działek odwołujących. Poza tym podkreślenia wymaga, iż szczegółowe rozwiązania w zakresie określonym w decyzji o warunkach zabudowy, w tym kwestie podniesione w odwołaniu, a dotyczące immisji hałasu, ustala się na kolejnym etapie postępowania - w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego. Dopiero bowiem w postępowaniu przed organem architektoniczno-budowlanym możliwa będzie szczegółowa ocena rodzaju i zakresu uciążliwości związanych ze sporną inwestycją.
SKO odwołało się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki NSA: z 20 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 818/17, z 24 maja 2016 r., sygn. II OSK 2266/14), że możliwe utrudnienia związane ze wzmożonym ruchem pojazdów i osób w okolicy planowanej inwestycji wskazują wyłącznie na interes faktyczny strony skarżącej w toczącym się postępowaniu, który nie skutkuje jednak uznaniem jej za stronę tego postępowania. Z tego powodu uczestnik postępowania nie może wywodzić interesu prawnego w postępowaniu w sprawie warunków zabudowy z bliżej nieokreślonych przewidywań co do uciążliwości sąsiedztwa planowanej inwestycji, gdyż są one czysto hipotetyczne i dotyczą interesu faktycznego, a nie prawnego.
Tym samym nieuzasadnione jest ustalenie interesu prawnego odwołujących przy uwzględnieniu ich potencjalnych, przyszłych możliwość zagospodarowania należących do nich nieruchomości (gospodarstwa agroturystyczne), bo skoro na terenie, na którym jest ona położona, nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, to planowany budynek handlowo-usługowy może mieć wpływ na ustalenie parametrów na nieruchomościach sąsiednich i niesąsiadujących bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji.
Według SKO interes prawny powinien być indywidualny, osobisty. W niniejszej sprawie ma dotyczyć zatem wyłącznie stron odwołujących, powinien być również aktualny, czyli odnosić się do stanu faktycznego i stanu prawnego z daty orzekania, co wyklucza uwzględnianie interesów na przyszłość, czysto hipotetycznych. Kolegium podzieliło przy tym stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z 28 października 2015 r., sygn. akt II OSK 434/14, że nie jest legitymowany do występowania w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony ten, kto uzasadnia swój interes prawny zdarzeniami i okolicznościami przewidywanymi, które wystąpią dopiero w przyszłości. Zdarzenia przyszłe, a w pewnym sensie nawet niepewne, nie mogą stanowić o interesie prawnym, a jedynie o interesie faktycznym, który nie daje uprawnień strony w postępowaniu administracyjnym.
Podobnie, jako hipotetyczny, a zatem niedecydujący o interesie prawnym w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, SKO oceniło argument odwołujących się dotyczący spadku wartości rynkowej ich nieruchomości w związku z realizacją zamierzonej inwestycji. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że wykazanie interesu prawnego polega zatem na wyartykułowaniu wpływu zamierzenia inwestycyjnego na możliwość korzystania z nieruchomości oraz wykazania, że czyjeś zamierzenie inwestycyjne może wpływać na sferę uprawnień związanych z korzystaniem z nieruchomości, a nie z faktu sąsiedztwa. Podnoszona przez odwołujących możliwość spadku wartości i atrakcyjności jego działki świadczy jedynie o interesie faktycznym, a nie interesie prawnym.
Tym samym, według SKO, interesu prawnego odwołujących się nie można wywodzić z art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740 ze zm.), zwanej dalej K.c. Przepis ten stanowiący, że w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy, wprowadza ograniczenia w możliwości korzystania z nieruchomości, w tym w możliwości jej zagospodarowania, przez jej właściciela. Tymczasem odwołujący się nie wykazali w żaden sposób, a z akt sprawy nie wynikają okoliczności tego rodzaju, że planowana inwestycja ograniczy sposób korzystania przez nich z nieruchomości. Podnoszone przez odwołujących się zastrzeżenia odnoszące się do oddziaływania planowanej inwestycji stanowią ogólne zarzuty potencjalnych immisji, w szczególności że będzie ona wpływać na środowisko, w tym przyrodę, krajobraz i zdrowie ludzi, a także na walory architektoniczne czy komfort życia, a nawet, że uniemożliwi im realizację planów gospodarczych czy korzystanie z nieruchomości mieszkalnych. Twierdzenia takie mające charakter przewidywania zdarzeń nie stanowią wykazania istnienia własnego, obiektywnie uzasadnionego interesu prawnego, chronionego przepisem prawa powszechnie obowiązującego. Interes prawny charakteryzować musi się realnością, co wyklucza uwzględnianie interesów przewidywalnych w przyszłości, interesów czysto hipotetycznych, nieistniejących w chwili wydawania decyzji. Interes prawny to rzeczywiście, a nie potencjalnie istniejąca potrzeba ochrony prawnej określonego podmiotu.
Ponadto w okolicznościach sprawy nie stanowi źródła interesu prawnego odwołujących się art. 144 K.c. wskazujący, że właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Ochrona przewidziana w tym przepisie dotycząca immisji związanych z korzystaniem z nieruchomości dotyczy bowiem wyłącznie zjawisk już występujących, a nie przyszłych i hipotetycznych. Jak się przyjmuje w orzecznictwie, ocena "przeciętnej miary", o której mowa w art. 144 K.c. może być dokonana tylko na podstawie obiektywnych warunków występujących na danym terenie, a nie na podstawie subiektywnych odczuć osób, iż ich przestrzeń w razie realizacji inwestycji może zostać ograniczona. Przepis ten nie może być zatem źródłem interesu prawnego uzasadniającego uznanie za stronę w postępowaniu w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Z art. 144 K.c. nie wynika interes prawny do zaskarżania przeznaczenia planistycznego nieruchomości sąsiednich, ponieważ ustalenia planistyczne same w sobie nie kreują immisji ponad przeciętną miarę. Decyzja o warunkach zabudowy określa jedynie, czy dana inwestycja jest w danym miejscu możliwa i jeśli tak - jakie warunki i zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy są dopuszczalne.
Dostrzegło Kolegium, że interes prawny powinien być indywidualny, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniały zastosowanie normy prawa materialnego. Osoba trzecia ma interes prawny wynikający z art. 140 K.c. i art. 144 K.c. do uczestniczenia jako strona w postępowaniu administracyjnym, lecz tylko w sytuacji, gdy w jego wyniku zapaść może lub zapadła decyzja tak kształtująca stosunki na nieruchomości (sposób korzystania z niej), iż będzie to miało wpływ na sposób wykonywania przez nią prawa własności.
W każdym przypadku kwestię tę należy oceniać indywidualnie, w odniesieniu do okoliczności sprawy - charakteru i rozmiaru spornej inwestycji oraz położenia terenu objętego inwestycją względem nieruchomości osoby odwołującej się.
Reasumując, Kolegium uznało, że skoro oddziaływanie planowanej inwestycji zamknie się w granicach terenu objętego wnioskiem, ponieważ nie stwierdzono powstania uciążliwości natury akustycznej czy oddziaływania na powietrze, a także ingerencji w możliwość korzystania z nieruchomości sąsiednich, w związku z realizacją planowanego zamierzenia inwestycyjnego, to brak jest podstaw prawnych do przyjęcia, że odwołujący się mają interes prawny w występowaniu w charakterze strony w przedmiotowym postępowaniu, co oznacza, że nie dysponują oni legitymacją procesową do złożenia odwołania od przedmiotowej decyzji z 16 września 2021 r. Mają oni co najwyżej interes faktyczny wyrażający się zainteresowaniem rozstrzygnięciem sprawy w przedmiocie planowanej inwestycji, który jednak nie rodzi po ich stronie prawa do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji.
Wreszcie SKO podkreśliło, że stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną, następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lipca 1999 r., sygn. akt OPS 16/98). Brak legitymacji procesowej do wniesienia odwołania uniemożliwia merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Z tej przyczyny Kolegium nie mogło odnieść się do meritum sprawy, w tym sformułowanych w tym zakresie zarzutów odwołań. Ponadto, w stanie sprawy, podkreślić należy, że ustalenie legitymacji procesowej do wniesienia odwołania jest kwestią pierwotną, stąd dopiero po stwierdzeniu, że odwołujący się mają przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu lokalizacyjnym, Kolegium mogło przystąpić do oceny, czy dopuszczalne jest uwzględnienie oświadczenia o cofnięciu odwołania. Zgodnie bowiem z art. 137 K.p.a. strona może cofnąć odwołanie przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy. Organ odwoławczy nie uwzględni jednak cofnięcia odwołania, jeżeli prowadziłoby to do utrzymania w mocy decyzji naruszającej prawo lub interes społeczny. Uprawnienie do cofnięcia odwołania przysługuje tylko stronie, a skoro - w ocenie Kolegium – W. B., A. K. i K. N. nie są stronami postępowania o ustalenie warunków zabudowy dla omawianej inwestycji, to nie mogą skutecznie cofnąć wniesionego odwołania. Przy czym w tej części okoliczność ta jest poza zakresem badania.
Poza tym SKO nie mogło uwzględnić przy rozpatrywaniu sprawy podania nadesłanego przez D. P. i N. P. (data wpływu do SKO: 26 kwietnia 2022 r.), tj. pisma z 15 kwietnia 2022 r. zatytułowanego "skarga (druga lista skarżących z dnia 15.04.2022 r.)" o treści analogicznej jak odwołanie z 2 października 2021 r. Pismo to zostało podpisane (nieczytelne podpisy) przez dwie osoby: poz. 1 - najprawdopodobniej "U. (...)" adres: "G. ul. [...]", poz. 2 "(...) E." adres: "G. [...]". Powyższe podanie zostało pominięte przy rozpatrywaniu sprawy, ponieważ wskazane zapisy uniemożliwiają ustalenie tożsamości tych podpisanych pod podaniem osób. Zgodnie bowiem z art. 63 § 2 K.p.a. podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres, również w przypadku złożenia podania w postaci elektronicznej, i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Stosowanie zaś do art. 63 § 3 zdanie pierwsze K.p.a. podanie wniesione pisemnie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego. Bez wskazania osoby, od której podanie pochodzi, jej adresu i podpisu, nie jest możliwa indywidualizacja osoby, która żądanie złożyła, podpis warunkuje bowiem, że żądanie pochodzi od osoby określonej jako wnoszącej podanie.
D. i N. małżonkowie P. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 kwietnia 2022 r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego nazwaną w treści skargi "postanowieniem" i zarzucili:
a) "naruszenie art. 28 K.p.a. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, że D. P. i N. P. nie mają interesu prawnego w przedmiotowym postępowaniu",
b) "nierozpoznanie istoty sprawy na skutek błędnego przyjęcia, że odwołujący się nie mają uprawnienia do występowania w sprawie i na tej podstawie umorzenie postępowania oraz odstąpienie od rozpoznania istotnych dla rozstrzygnięcia faktów.
Wskazując na te zarzuty wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji".
Ponadto "przedłożyli do wiadomości WSA czytelne oznaczenie z imienia i nazwiska osób, które wniosły skargę, ze wskazaniem ich dokładnych adresów, tożsamych z adresami do korespondencji – dotyczy 2 listy osób skarżących z dnia 15.4.2022 r." oraz wnieśli o zwolnienie skarżących od kosztów sadowych w części, tj. w całości od opłaty od skargi.
W uzasadnieniu zarzucili skarżący, że rozstrzygnięcie SKO istotnie i rażąco narusza prawa obywatela do udziału w postępowaniu oraz do obrony ich praw. SKO nie przystępując do rozważenia przedstawionych przez skarżących argumentów doprowadzało do sytuacji, w której osoby, w których życie i własność istotnie ingerować będzie objęta postępowaniem inwestycja. Strony zgłaszające udział w sprawie zostały pozbawione możliwości zajęcia stanowiska, obrony swoich praw oraz przeprowadzenia kontroli planowanego procesu inwestycyjnego.
Skarżący dalej wskazali, że SKO dokonało nieprawidłowej i zawężającej wykładni przepisów prawa administracyjnego, w tym w szczególności art. 28 K.p.a, przyjmując, iż skarżący nie posiadają indywidualnego interesu prawnego w przedmiotowej sprawie błędnie argumentując, iż oddziaływanie planowanej inwestycji zamknie się w granicach terenu objętego wnioskiem. Ponadto nie stwierdzono uciążliwości natury akustycznej czy oddziaływania na powietrze, a także ingerencji w możliwości korzystania z nieruchomości sąsiednich i wykonywania prawa własności.
Strony skarżące podniosły, że planowana inwestycja ma charakter przemysłowo- handlowy i będzie realizowana na dużą skalę, co powoduje, że jej logistyczna obsługa oraz późniejsze użytkowanie wpłyną niekorzystnie na komfort życia oraz uniemożliwią dokonanie planów gospodarczych, a także w negatywny sposób wpłyną na wartość rynkową sąsiednich nieruchomości. Charakter inwestycji, jaką jest budowa hali wystawienniczej z częścią magazynową, jest całkowicie odmienny od standardów i stosunków miejscowych istniejących we wsi G. Wielu mieszkańców wsi prowadzi gospodarstwa rolne, a planowana inwestycja i jej skutki całkowicie odmienią obraz miejscowości i z pewnością zniweczą możliwość prowadzenia agroturystyki ze względu na utratę dotychczasowych walorów. Zaawansowana jest budowa obwodnicy O., której ukończenie planowane na maj 2023 roku zminimalizuje ruch kołowy na odcinku drogi krajowej nr [...] m.in. w G. Tymczasem budowa i funkcjonowanie planowanej hali wraz z infrastrukturą zmieni oblicze wsi, ponownie generując ogromny ruch kołowy.
Zaznaczyli, że inwestor już wcześniej próbował wykonać wspomnianą inwestycję na innej działce w G., jednak zrezygnował na skutek interwencji sąsiadów, po batalii w organach administracyjnych i sądzie administracyjnym. Argumenty przemawiające przeciwko tejże inwestycji pozostają jednak aktualne, pomimo zmienionej lokalizacji. Skarżący wytknęli, że Burmistrz wydając decyzję o warunkach zabudowy nie uwzględnił interesu innych mieszkańców wsi, naruszając przy tym zasady współżycia społecznego i zasady dobrego sąsiedztwa. Błędnie przeprowadził analizę cech funkcji planowanej inwestycji, jej linii zabudowy, powierzchni i wysokości. Nie wziął pod uwagę utrudnień dla mieszkańców jakie ona spowoduje. Już sama budowa będzie skutkowała zwiększeniem ruchu pojazdów i hałasem, które będą stanowić znaczną uciążliwość. W wsi nigdy nie prowadzono takiego typu inwestycji o takich rozmiarach. Nie uwzględnił również poziomu hałasu emitowanego z planowanej inwestycji. W szczególności zaś nie zważył na skutki dla panującego w miejscowości ładu przestrzennego, nie uwzględniając panującego ładu architektonicznego i jej walorów krajobrazowych, które zostaną całkowicie zaburzone.
Podkreślili, że Burmistrz Olesna odmówił dopuszczenia do postępowania na prawach strony w sprawie ustalenia warunków zabudowy mieszkańców wsi, będących sąsiadami realizowanej inwestycji, argumentując, że nie mają oni interesu prawnego uprawniającego ich do udziału mimo, że należy im się ochrona własności gospodarstw rolnych. Projektowana hala znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowań mieszkalnych, rozbudowana elewacja, parking i hala wraz salą sprzedaży będzie znajdowała się od strony budynków mieszkalnych sąsiadów, inwestor dysponuje dużym taborem, który będzie obsługiwał halę. Dodatkowo znaczny ruch kołowy będzie generowała znaczna liczba klientów korzystająca z tak dużego salonu sprzedażowego, co razem z ruchem ciężarówek powodować będzie hałas, zanieczyszczenie powietrza spalinami oraz wibracje gruntu. Taki stan rzeczy wpłynie niekorzystnie na funkcjonowanie pozostałych mieszkańców i możliwość zamieszkania w ich domach.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie i odwołało się do argumentów zawartych w zaskarżonej decyzji.
W toku postępowania sądowoadministracyjnego skarżcy składali kolejne pisma procesowe nazywane: "trzecią listą skarżących", "czwartą listą skarżących", w których wymienione były osoby fizyczne wnoszące o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze strony, lecz wobec nieuzupełnienia braków pism ich wnioski były odrzucane lub pozostawione bez rozpoznania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
I. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury zasad współżycia społecznego. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie miał zastosowania. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Przeprowadzona przez Sąd, na podstawie art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 2 pkt 1 i art. 134 § 1 P.p.s.a. kontrola legalności zaskarżonej decyzji organu odwoławczego nie wykazała naruszenia prawa, którego stopień uzasadniałby uchylenie powyższego orzeczenia przez Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) - c), pkt 2 lub pkt 3 P.p.s.a.
II. Materialnoprawną podstawą procedowania i orzekania w sprawie przez organy obu instancji były przepisy powołanych już: wyżej ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Natomiast podstawą wydania zaskarżonej decyzji odwoławczej z dnia 29 kwietnia 2022 r., nr. SKO.40.2900.2021.li był ponadto przepis art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a.
Zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z uwzględnieniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Przepis art. 50 ust. 2 pkt 1 stosuje się odpowiednio. W treści art. 61 ust. 1 ustawy wskazano, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków: co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu (pkt 1), teren ma dostęp do drogi publicznej (pkt 2), istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego (pkt 3), teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1 (pkt 4), decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi (pkt 5), zamierzenie budowlane nie znajdzie się w określonych obszarach (pkt 6).
W celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu, stosownie do art. 61 ust. 5a ustawy, właściwy organ wyznacza wokół terenu, o którym mowa w art. 52 ust. 2 pkt 1a, na kopii mapy zasadniczej lub mapy ewidencyjnej dołączonej do wniosku o ustalenie warunków zabudowy obszar analizowany w odległości równej trzykrotnej szerokości frontu terenu, o którym mowa w art. 52 ust. 2 pkt 1a, jednak nie mniejszej niż 50 m oraz nie większej niż 200 m, i przeprowadza na nim analizę cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w ust. 1 pkt 1a. Przez front terenu należy rozumieć tę część granicy działki budowlanej, która przylega do drogi publicznej, drogi wewnętrznej lub granicy działki obciążonej służebnością drogową, z której odbywa się główny wjazd na działkę. Tak przeprowadzona analiza umożliwia organowi ocenę czy zachodzą przesłanki określone w art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy, która jest kluczowa dla rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, ponieważ treść analizy jest jednym z głównych elementów materiału dowodowego, pozwalającym stwierdzić, czy zachodzą przesłanki do ustalenia warunków zabudowy w danej sprawie, a w dalszej perspektywie dokonać kontroli prawidłowości działania organów administracji w takim postępowaniu. Wskazana w art. 61 ust. 5a ustawy analiza ma wskazywać parametry zabudowy, a ich określenie ma wynikać z opisanego w części tekstowej analizy rozumowania, opartego na stwierdzonym stanie faktycznym (istniejącym zagospodarowaniu sąsiednich nieruchomości w układzie urbanistycznym), jak również na wyliczeniach matematycznych. Wnioski wywiedzione po jej przeprowadzeniu, ich rzetelność, kompletność i zgodność z zapisami prawa przesądzają w znacznej mierze o wynikach całego postępowania. Decyzja o warunkach zabudowy – co do zasady – nie rozstrzyga o lokalizacji danego obiektu na działce inwestora. Dopiero w projekcie zagospodarowaniu terenu, stanowiącego element projektu budowlanego, inwestor jednoznacznie wskazuje miejsce, w którym dany obiekt zostanie usytuowany. Dlatego celem decyzji o warunkach zabudowy jest jedynie wytyczenie podstawowych, ogólnych kierunków projektowanej inwestycji budowlanej, której uszczegółowienie następuje na etapie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę (rozbudowę i nadbudowę). Zaznaczenia wymaga również, że decyzja wydana po spełnieniu wymogów z art. 61 ust. 1 ustawy, wydawana jest na wniosek, który wyznacza ramy dokonywanej przez organ właściwy oceny czy dla planowanej inwestycji możliwe jest ustalenie warunków jej zabudowy oraz jakie musi przyszła inwestycja parametry spełniać. Tym samym organ dokonując analizy obiektu wskazanego we wniosku, odnosi jego podstawowe parametry, oraz wskazane we wniosku przeznaczenie obiektu, do zabudowy już istniejącej na danym terenie. Na tej podstawie albo przyjmuje, że dana inwestycja nawiązuje do zabudowy i przeznaczenia obiektów na danym terenie i będzie stanowić ich kontynuacje, albo nie. W tym drugim przypadku organ właściwy jest zobligowany do odmowy ustalenia warunków zabudowy dla opisanej we wniosku inwestycji.
Cechą decyzji o warunkach zabudowy jest wiążący charakter tej decyzji, o czym stanowi nie tylko ustawa, lecz między innymi art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, nakazujący organowi badanie zgodności projektu budowlanego z wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania działki w przypadku braku planu miejscowego. Jeśli tak, to decyzja o warunkach zabudowy niewątpliwie wkracza w sferę praw i obowiązków właściciela nieruchomości, a w każdym razie może wkraczać w rozumieniu art. 28 K.p.a. Nie przeczy temu art. 63 ust. 2 ustawy, stwierdzający, że decyzja o warunkach zabudowy nie narusza prawa własności. Decyzja taka nie narusza prawa własności, lecz może wpłynąć na sposób wykonywania własności przez zlokalizowanie na nieruchomości konkretnej inwestycji.
III. W przypadku decyzji o warunkach zabudowy strony postępowania ustala się na podstawie przepisu ogólnego art. 28 K.p.a., zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Zważyć przy tym należy, że w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy stronami postępowania poza inwestorem są właściciele działek bezpośrednio sąsiadujących z nieruchomością, na której ma być realizowana inwestycja. Możliwe jest dopuszczenie do postępowania w charakterze stron postępowania również właścicieli działek sąsiednich nieprzylegających bezpośrednio do działki inwestycyjnej, niemniej są to sytuacje, które przeważnie wynikają ze specyfiki oddziaływania inwestycji na danym terenie (por. wyroki NSA: z 28 października 2020 r. sygn. akt II OSK 1196/20, z 22 lutego 2022 r., sygn. akt II OSK 78/19, z 8 listopada 2022 r. sygn. II OSK 739/20).
Teren planowanej inwestycji składający się z działek nr a i nr b, k.m. [...], oraz części działek nr c i nr d, k.m. [...], obręb G., będący własnością inwestora, sąsiaduje: od południa z działką nr bi, k.m. [...], obręb G., stanowiącą drogę publiczną krajową nr [...] we własności Skarbu Państwa w zarządzie Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (Oddział Opole); od północy z działką nr bj, k.m. [...], obręb G., stanowiącą gruntu orne i nieużytki we własności "K." sp. z o.o. z siedzibą w Ś.; od wschodu z działką nr bk, k.m. [...], obręb G., stanowiącą grunty orne we własności D. K., a także z działką nr bl, k.m. [...], obręb G., stanowiącą grunty orne, grunty rolne zabudowane oraz nieużytki, będące przedmiotem własności B. B.; od zachodu zaś z działką nr bm, k.m. [...], obręb G., stanowiącą grunty rolne we współwłasności R. Z. i N. Z. Podmioty te organy traktowały jako strony postępowania. Uprawnienia takiego nie przyjęto po stronie skarżących, co organ odwoławczy prawidłowo umotywował. Sąd orzekający argumentację SKO w pełni podzielił. Stwierdzenie przez organ odwoławczy, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 K.p.a., następuje – jak już wyżej podkreślono - w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. (por. uchwała NSA z dnia 5 lipca 1999 r., sygn. akt OPS 16/98).
IV. Status strony w postępowaniu administracyjnym określa art. 28 K.p.a. Interes prawny jest konkretnym interesem indywidualnym, którego istnienie musi znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych danej sprawy i w określonych przepisach prawa materialnego. Za stronę będzie uważany podmiot, który na podstawie obowiązującego prawa może uzyskać określone korzyści lub może być zobowiązany do określonego zachowania, które wyznacza konkretna decyzja administracyjna wydana przez organ administracji publicznej. Interes prawny winien wyrażać się w możliwości zastosowania normy prawa materialnego w konkretnej sytuacji danego podmiotu prawa.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że stroną postępowania w sprawie warunków zabudowy jest nie tylko właściciel (użytkownik wieczysty) działki bezpośrednio graniczącej z działką, której dotyczy postępowanie w sprawie warunków zabudowy ale i właściciel innej działki w granicach obszaru analizowanego, w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Podkreślenia wymaga fakt, że interes prawny uzasadniający posiadanie statusu strony postępowania powinien być konkretny i realny. Źródłem interesu prawnego lub uprawnienia jest zawsze norma prawna ogólna i abstrakcyjna (akt normatywny) lub jednostkowa i konkretna (decyzja), mająca źródło w przepisach prawa materialnego (nie tylko w przepisach prawa administracyjnego materialnego).
Z powyższego wynika, że uznanie za stronę postępowania w sprawie dotyczącej decyzji o warunkach zabudowy właściciela nieruchomości sąsiedniej nie sprowadza się do prostego sprawdzenia sąsiedztwa. Konieczna jest także ocena ewentualnego oddziaływania planowanej inwestycji na sferę praw właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości sąsiedniej. W takich okolicznościach stronami postępowania są wymienione podmioty. W tym kontekście należy zwrócić uwagę art. 140 K.c., określający treść prawa własności, który może być źródłem interesu strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. Zgodnie z tym przepisem, w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. Skarżący nie wskazują wprost na art. 140 Kodeksu cywilnego jako podstawę prawną zarzutów skargi ale z jej uzasadnienia wynika, że przepis ten był dla nich podstawą formułowanych twierdzeń. W przypadku sprawy o ustalenie warunków zabudowy krąg stron (podmiotów posiadających interes prawny) musi być ustalany z uwzględnieniem jej charakteru, który jest ściśle związany z określonym obszarem oddziaływania projektowanej inwestycji. Określając krąg podmiotów posiadających status strony w wymienionym postępowaniu nie można pominąć art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z którego wynika, że każdy ma prawo do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych.
O istnieniu interesu prawnego danego podmiotu w sprawie o ustalenie warunków zabudowy decydują zatem z jednej strony (w sferze faktycznej) charakter, cechy i skutki planowanej inwestycji (w tym rodzaj, stopień i zakres możliwych uciążliwości) dla całego obszaru potencjalnego jej oddziaływania, z drugiej zaś strony (w sferze normatywnej) - treść przepisów prawa materialnego, które ze względu na zasadnicze parametry planowanej inwestycji i terytorialny zasięg jej oddziaływania mogą i powinny mieć zastosowanie w sprawie.
V. W każdej sprawie o ustalenie warunków zabudowy organ ustalając krąg osób, które mają w niej interes prawny, musi badać czy - a jeśli tak, to jak daleko - sięgać będzie oddziaływanie planowanej inwestycji. Pojęcie "oddziaływania" musi być przy tym rozumiane jako rzeczywisty wpływ na korzystanie z innych nieruchomości. Dokonując oceny co do zakresu tego oddziaływania uwzględnić należy charakter planowanej inwestycji. Zasięg wskazanego obszaru podlega bowiem merytorycznej ocenie organu nie tylko co do prawnej dopuszczalności stwierdzonych wpływów w zakresie poszczególnych sfer oddziaływania (np. prawo ochrony środowiska, prawo wodne), ale także co do oddziaływania na wykonywanie prawa własności na nieruchomościach sąsiednich. Jednakże właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości sąsiednich względem terenu, będącego przedmiotem ustalenia warunków zabudowy, mogą być stronami tego postępowania tylko wtedy, gdy będą posiadać interes prawny w rozumieniu art. 28 K.p.a., będący interesem indywidualnym i realnym, a więc znajdującym potwierdzenie w okolicznościach faktycznych sprawy, które uzasadniają zastosowanie danej normy prawa materialnego. Wyprowadzenie interesu prawnego z tytułu prawa własności, z uwagi na treść art. 140 i art. 144 K.c., jest możliwa, jednak tylko wówczas, gdy przepisy administracyjnego prawa materialnego dają do tego podstawę. Należy jednak zastrzec, że ochrona przewidziana w art. 144 K.c., dotycząca immisji związanych z korzystaniem z nieruchomości odnosi się wyłącznie do zjawisk już występujących, a nie przyszłych i hipotetycznych, a więc zasadnie można się na nią powoływać najwcześniej na etapie budowy obiektów. Dlatego źródłem interesu prawnego, legitymującego właściciela działki sąsiedniej do uzyskania statusu strony w postępowaniu w sprawie ustalenia tychże warunków, nie może być perspektywa potencjalnych i przyszłych uciążliwości, jakie może nieść za sobą realizacja planowanej inwestycji. Wynika to m.in. z tego, że kwestie potencjalnych i przyszłych uciążliwości dla sąsiadów nie podlegają ocenie w ramach postępowania poprzedzającego wydanie decyzji o warunkach zabudowy, gdyż warunki zabudowy, które jeszcze nie przesądzają o tym, że konkretna inwestycja zostanie zrealizowana, nie mogą być więc oceniane z perspektywy immisji i oddziaływania na nieruchomości sąsiednie. Uprawnienia wyprowadzane z art. 144 K.c., nie mogą same w sobie stanowić źródła interesu prawnego uzasadniającego uznanie za stronę w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Stąd też argumenty skarżących odwołujące się do planów zagospodarowania ich i sąsiednich nieruchomości (agroturystyka), a także wzrostu emisji spalin, hałasu, wibracji gruntu a w konsekwencji spadku wartości ich nieruchomości nie mogły być podstawą do odmowy ustalenia warunków zabudowy.
Podzielić przy tym należy poglądy SKO, że szczegółowe rozwiązania w zakresie określonym w decyzji o warunkach zabudowy, w tym kwestie podniesione w odwołaniu, a dotyczące immisji hałasu, ustala się na kolejnym etapie postępowania inwestycyjnego a to w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego. Dopiero w postępowaniu przed organem architektoniczno-budowlanym, którym jest właściwy starosta, możliwa będzie szczegółowa ocena rodzaju i zakresu uciążliwości związanych z inwestycją. Utrudnienia związane ze wzmożonym ruchem pojazdów i osób w okolicy planowanej inwestycji wskazują wyłącznie na interes faktyczny strony skarżącej w toczącym się postępowaniu, który nie skutkuje jednak uznania za stronę tego postępowania. Z tego powodu skarżący nie mogą wywodzić interesu prawnego w postępowaniu w sprawie warunków zabudowy z bliżej nieznanych przewidywań co do uciążliwości planowanej inwestycji. W dacie rozstrzygania pozostają one czysto hipotetyczne, przez co dotyczą interesu faktycznego, a nie prawnego.
VI. Nieuzasadnione jest przy tym ustalenie interesu prawnego odwołujących przy uwzględnieniu ich potencjalnych, przyszłych możliwości zagospodarowania należących do nich nieruchomości jako gospodarstwa agroturystycznego. Interes prawny powinien być indywidualny, osobisty, odnosić się wyłącznie do stron odwołujących. Przede wszystkim powinien być aktualny co oznacza, że odnosi się do stanu faktycznego i stanu prawnego z daty orzekania. To zaś oznacza, że wyklucza uwzględnianie interesów na przyszłość, czyli możliwych ale hipotetycznych. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 28 października 2015 r., sygn. akt II OSK 434/14 przyjął, że nie jest legitymowany do występowania w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony ten, kto uzasadnia swój interes prawny zdarzeniami i okolicznościami przewidywanymi, które wystąpią dopiero w przyszłości a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z 27 października 2015 r., sygn. akt II SA/Ol 755/15 zważył, iż zdarzenia przyszłe nie mogą stanowić o interesie prawnym, a jedynie o interesie faktycznym, który nie daje uprawnień strony w postępowaniu administracyjnym. Wreszcie na marginesie można zauważyć, że ochrona własności przed immisjami może być dochodzona na drodze cywilnej przed sądami powszechnymi ( por. wyrok NSA z 23 czerwca 2022 r., II OSK 978/21).
Podzielić należało także pogląd SKO, że organ nie ma możliwości ustalenia i skontrolowania, czy i jakie inwestycje będą potencjalnie realizowane w przyszłości na nieruchomościach odwołujących się stron. Ponadto po analizie ortofotomapy z urzędu Sądowi jest wiadome, że w okolicy wsi G., na pograniczu z wsią Ś. i miastem O. rolniczy charakter gospodarstw uzupełniony jest - poza zakładem produkcji mebli inwestora - zakładami usługowymi, rzemieślniczymi w postaci np. zakładu mechaniki pojazdowej, zakładu tokarskiego, stacji paliw, serwisu motocykli, produkcji i sprzedaży ogrodzeń, zakładu usług dla rolnictwa.
Z powyżej wskazanych przyczyn rozstrzygniecie SKO jest trafne i właściwie umotywowane, dlatego skarga skarżących podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Powołane w treści uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl