IV SA/Wa 224/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie uchylił decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości z 1983 r., uznając, że decyzja lokalizacyjna utraciła ważność przed wydaniem decyzji wywłaszczeniowej.
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości z 1983 r., argumentując, że decyzja zatwierdzająca plan realizacyjny, na podstawie której wydano decyzję wywłaszczeniową, utraciła ważność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przychylił się do tego argumentu, uchylając zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że brak dowodów na uzyskanie przez inwestora prawa do terenu lub pozwolenia na budowę w ciągu roku od zatwierdzenia planu realizacyjnego świadczy o utracie jego ważności, co stanowi rażące naruszenie prawa.
Sprawa dotyczyła skargi E. J. i M. Z. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] listopada 2015 r., która utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2012 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] września 1983 r. o wywłaszczeniu nieruchomości. Skarżący podnosili, że decyzja wywłaszczeniowa jest dotknięta wadą powodującą jej nieważność, ponieważ decyzja zatwierdzająca plan realizacyjny z dnia [...] listopada 1978 r., na którą powołał się organ wywłaszczeniowy, utraciła ważność przed wydaniem decyzji o wywłaszczeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że zgodnie z art. 21 ust. 4 Prawa budowlanego z 1974 r., decyzja zatwierdzająca plan realizacyjny traci ważność, jeśli inwestor nie uzyskał prawa do terenu lub je utracił, albo w ciągu roku od zatwierdzenia nie wystąpił o pozwolenie na budowę lub o przedłużenie terminu. W aktach sprawy brak było dowodów na spełnienie tych warunków. Wobec tego Sąd uznał, że decyzja lokalizacyjna utraciła ważność przed wydaniem decyzji wywłaszczeniowej, co stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji. Sąd nie podzielił natomiast zarzutu skarżących dotyczącego naruszenia przepisów o wywłaszczeniu i odszkodowaniu, uznając, że odszkodowanie zostało ustalone prawidłowo zgodnie z ówcześnie obowiązującymi przepisami, a brak biegłych na rozprawie nie stanowił rażącego naruszenia prawa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, decyzja o wywłaszczeniu jest dotknięta wadą powodującą jej nieważność, jeśli decyzja zatwierdzająca plan realizacyjny utraciła ważność przed jej wydaniem, co stanowi rażące naruszenie prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak dowodów na uzyskanie przez inwestora prawa do terenu lub pozwolenia na budowę w ciągu roku od zatwierdzenia planu realizacyjnego świadczy o utracie ważności tej decyzji. Wydanie decyzji wywłaszczeniowej na podstawie nieważnej decyzji lokalizacyjnej stanowi rażące naruszenie prawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (16)
Główne
ustawa wywłaszczeniowa art. 3 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
ustawa wywłaszczeniowa art. 21 § ust. 4
Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo budowlane art. 21 § ust. 1
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
Prawo budowlane art. 21 § ust. 4
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
ustawa wywłaszczeniowa art. 6 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
ustawa wywłaszczeniowa art. 8
Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
ustawa wywłaszczeniowa art. 22
Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
ustawa wywłaszczeniowa art. 23 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja zatwierdzająca plan realizacyjny utraciła ważność przed wydaniem decyzji wywłaszczeniowej z powodu braku dowodów na uzyskanie przez inwestora prawa do terenu lub pozwolenia na budowę w ciągu roku od zatwierdzenia planu.
Odrzucone argumenty
Brak biegłego na rozprawie wywłaszczeniowo-odszkodowawczej stanowi rażące naruszenie prawa. Opinia szacunkowa została sporządzona na zlecenie inwestora, a nie organu wywłaszczeniowego.
Godne uwagi sformułowania
decyzja [...] jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., powodującą jej nieważność decyzja zatwierdzająca plan realizacyjny utraciła swoją ważność przed wydaniem decyzji wywłaszczeniowej kwalifikuje się jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. brak biegłych na rozprawie stanowi wprawdzie naruszenie przepisów ustawy, ale nie może być oceniany w kategoriach przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowo-odszkodowawczej
Skład orzekający
Anita Wielopolska-Fonfara
przewodniczący
Tomasz Wykowski
członek
Wanda Zielińska-Baran
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ważności decyzji lokalizacyjnych w postępowaniach wywłaszczeniowych oraz kryteriów stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego z lat 80. XX wieku i przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. oraz ustawy wywłaszczeniowej z 1958 r. Może mieć znaczenie dla spraw historycznych lub jako przykład stosowania zasady praworządności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy historycznego wywłaszczenia nieruchomości i pokazuje, jak błędy proceduralne sprzed lat mogą prowadzić do uchylenia decyzji administracyjnych. Jest to przykład długotrwałego sporu prawnego i znaczenia dokumentacji.
“Nieważna decyzja sprzed 30 lat uchylona przez sąd: jak błędy w dokumentacji doprowadziły do unieważnienia wywłaszczenia.”
Dane finansowe
WPS: 6801 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Wa 224/16 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2016-04-28 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2016-01-26 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Anita Wielopolska-Fonfara /przewodniczący/ Tomasz Wykowski Wanda Zielińska-Baran /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę Hasła tematyczne Wywłaszczanie nieruchomości Sygn. powiązane I OSK 2100/16 - Wyrok NSA z 2018-07-17 Skarżony organ Minister Infrastruktury~Minister Insfrastruktury i Budownictwa Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2016 poz 23 art. 156 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 2012 poz 270 art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara, Sędziowie sędzia WSA Tomasz Wykowski, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi E. J. i M. Z. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody S. z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz skarżących E. J. i M. Z. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia nr [...], po rozpatrzeniu odwołania E. J. i M. Z., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...], o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] września 1983 r., nr [...], o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w S. oznaczonej jako działka nr [...], o powierzchni 67 m2, stanowiącej własność A. G. oraz F. i M. małż. Z.. W uzasadnieniu decyzji podano, iż decyzją z dnia [...] września 1983 r. nr [...], sprostowaną postanowieniem z dnia [...] października 2002 r. nr [...], Prezydent Miasta S. orzekł o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w S. oznaczonej jako działka nr [...], o powierzchni 67 m2, stanowiącej własność A. G. oraz F. i M. małż. Z.. Pismem z dnia [...] marca 2012 r. E. J. i M. Z. wystąpiły do Wojewody [...] o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...].09.1983 r. nr [...] nr [...]. Decyzją z dnia [....] listopada .2012 r. nr [...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] września 1983 r. Minister rozpatrując odwołanie E. J. i M. Z. wskazał, że w przedmiotowej sprawie ocenie w postępowaniu nadzorczym podlegała decyzja Prezydenta Miasta S. z dnia [...] września 1983 r." nr [...] nr [...] o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w S. oznaczonej jako działka nr [...], o powierzchni 67 m2, stanowiącej własność A. G. oraz F. i M. małż. Z.. Wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości dokonano na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. nr 10, poz. 64). Przesłankę dopuszczalności wywłaszczenia wskazywał art. 3 ww. ustawy. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy wywłaszczenie było dopuszczalne, jeżeli nieruchomość była ubiegającemu się o wywłaszczenie niezbędna na cele użyteczności publicznej, na cele obrony Państwa albo dla wykonania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych. Minister wskazał, iż w przedmiotowej sprawie wywłaszczenia dokonano w związku z budową ulicy [...] w S.. Budowa drogi publicznej (obecnie droga gminna) stanowi cel użyteczności publicznej. W decyzji podano, że niezbędność wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości na wskazany cel potwierdzała decyzja o zatwierdzeniu planu realizacyjnego z dnia [...].11.1978 r. nr [...] wydana przez Wojewódzki Zarząd Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w K.. Minister podkreślił, iż w aktach archiwalnych sprawy nie zachowała się kopia decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego z dnia [...] listopada 1978 r. Nie odnaleziono jej, mimo podjętych prób w Urzędzie Miasta K. oraz w Urzędzie Miasta w S.. Akta archiwalne nie potwierdzają, aby decyzja z dnia [...] listopada 1978 r. o zatwierdzeniu planu realizacyjnego budowy drogi utraciła ważność przed wydaniem decyzji o wywłaszczeniu. Minister podkreślił , iż wedle art. 21 ust. 4 ustawy z dnia 24.10.1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229) ustalenie miejsca i warunków realizacji inwestycji oraz zatwierdzenie planu realizacyjnego traciło ważność, jeżeli inwestor nie uzyskał prawa do terenu lub je utracił, albo w ciągu jednego roku od zatwierdzenia tego planu nie wystąpi! o pozwolenie na budowę. Termin do wystąpienia o pozwolenie na budowę mógł być w szczególnie uzasadnionych wypadkach przedłużony. Z powodu braków w dokumentacji archiwalnej nie można ustalić, kiedy inwestor wystąpił z pozwoleniem na budowę i ewentualnie czy termin do wystąpienia o pozwolenie na budowę nie został przedłużony. Zatem nie można stwierdzić, czy decyzja z dnia [...] listopada 1978 r. utraciła ważność. Ustalenia w tym zakresie wykraczają poza zakres przedmiotowego postępowania. Minister stwierdził, iż ze względu na zasadę trwałości decyzji administracyjnych wyrażoną w art. 16 k.p.a., zakładającą domniemanie mocy obowiązującej decyzji, brak jest podstaw do uznania, że decyzja o zatwierdzeniu planu realizacyjnego utraciła ważność. Zgodnie z poglądem orzecznictwa dopóki w odrębnym postępowaniu nie zostanie prawomocnie stwierdzona nieważność decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub jej wygaśnięcie, dopóty zarzut naruszenia tych przepisów nie może być skutecznie podnoszony. W ocenie organu przesłanki określone w art. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. zostały spełnione. Zostały również spełniony wymóg przeprowadzenia rokowań z art. 6 ust. 1 ustawy, ale nie doprowadził on do zawarcia umowy sprzedaży. Z akt archiwalnych przedmiotowej sprawy wynika bowiem, że pismem z dnia [...] lutego 1983 r. Dyrekcja Okręgowa Dróg Publicznych w K. wystąpiła do A. G., F. i M. Z. z ofertą dobrowolnej sprzedaży nieruchomości. Jednakże właściciele nie stawili się w biurze notarialnym na podpisanie umowy sprzedaży nieruchomości. Z akt sprawy wynika, że na wniosek Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w K. z dnia [...] kwietnia 1983 r. pismem z dnia [...].05.1983 r. nr [...], zawiadomiono A. G. o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego odnośnie przedmiotowej nieruchomości. W zawiadomieniu wskazano termin rozprawy wywłaszczeniowo - odszkodowawczej wyznaczonej na dzień [...] czerwca 1983 r. Organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 22 ustawy odszkodowanie ustalano na podstawie wyników rozprawy po wysłuchaniu na niej opinii biegłych. Opinia biegłych powinna zawierać szczegółowe uzasadnienie. Organ zaznaczył, iż ze znajdującego się w aktach protokołu wynika, że rozprawę wywłaszczeniowo - odszkodowawczą przeprowadzono w wyznaczonym dniu - [...].06.1983 r. Na rozprawę nie stawił się nikt z właścicieli, jak również nie wziął udziału biegły, który sporządził opinię szacunkową i dokonał wyceny przedmiotowej nieruchomości. Jednakże, mimo że w rozprawie wywłaszczeniowo-odszkodowawczej biegły nie uczestniczył, to brał udział w postępowaniu poprzez sporządzenie pisemnej opinii szacunkowej. Organ wskazał, iż zgodnie z orzecznictwem - brak biegłych na rozprawie stanowi wprawdzie naruszenie przepisów ustawy, ale nie może być oceniany w kategoriach przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowo-odszkodowawczej. Minister podkreślił, iż dacie przeprowadzenia postępowania wywłaszczeniowego szacunki opierały się na "sztywnych stawkach". Skorzystanie przez organ wywłaszczeniowy z opinii sporządzonej przez niezależnego biegłego nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia i wysokość przyznanego odszkodowania w przedmiotowej sprawie. Wysokość odszkodowania byłaby taka sama, gdyby organ wywłaszczeniowy powołał kolejnego biegłego. W przedmiotowej sprawie opinię szacunkową dla gruntu o powierzchni 67 m2 sporządził w dniu [...].01.1983 r. mgr inż. J. K. biegły z listy Wojewody [...]. W sierpniu 1983 r. w związku ze zmianą cen skupu żyta opinia została zaktualizowana przez mgr I. H. biegłego z listy Wojewody K.. Biegli byli osobami uprawnionymi do sporządzania takiej opinii i sporządzili ją prawidłowo na podstawie obowiązujących ówcześnie przepisów tj. ustawy z dnia 12.03.1958 r., zarządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 18.09.1982 r. w sprawie cen, warunków i trybu sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych (M.P. z 1982 r., nr 23, poz, 205), zarządzenia Prezydenta miasta S. z dnia [...].01,1983 r. nr [...] w sprawie ustalenia wysokości stawek odszkodowawczych za wywłaszczane grunty na terenie miasta S.. Zatem, zdaniem Ministra, w postępowaniu wywłaszczeniowym spełniono wymóg sporządzenia opinii szacunkowej (przez niezależnego biegłego) oraz przeprowadzenia rozprawy. Biegły dokonał wyceny nieruchomości w oparciu o przepisy art, 8 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. Organ wyjaśnił, iż Zgodnie z treścią art. 8 ust. 8 pkt 3 ustawy jeżeli wywłaszczeniu podlegała część gruntu w mieście, a pozostała część wynosiła nie mniej niż powierzchnia działki normatywnej przyjętej w danej miejscowości pod budowę domu jednorodzinnego wolno stojącego, odszkodowanie obliczane było najwyżej do pięciokrotnej wysokości stawek ustalonych dla gruntu ornego klasy I w strefie ekonomicznej wielkomiejskiej (art. 8 ust. 8 pkt 1 lit. b). W oparciu o ww. przepisy biegły ustalił wartość 1 m2 gruntu na kwotę 101,50 zł. Przyjmując ww. stawkę biegły oszacował wartość przedmiotowej nieruchomości na kwotę 6 801 zł (67 m2 X 101,50 zł), co było zgodne z ww. art. 8 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. Powyższa kwota odszkodowania nie była kwestionowana przez właścicieli w trakcie postępowania wywłaszczeniowego. Właściciele nie złożyli odwołania od decyzji wywłaszczeniowo-odszkodowawczej z dnia [...] września 1983 r. Minister stwierdził, że w przedmiotowej sprawie odszkodowanie zostało przyznane w prawidłowej wysokości. Decyzja Prezydenta Miasta S. z dnia [...] września 1983 r., zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy posiada elementy wymagane tym przepisem, tj. zawiera ustalenie przedmiotu wywłaszczenia, wskazuje na czyj wniosek nastąpiło wywłaszczenie, uzasadnienie faktyczne i prawne oraz pouczenie o środkach odwoławczych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego E. J. i M. Z. zaskarżonej decyzji zarzuciły naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżące wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zdaniem skarżących będąca przedmiotem kontroli organów obu instancji decyzja Prezydenta Miasta S. z dnia [...] września 1983 r., nr [...], jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., powodującą jej nieważność. W zaskarżonej decyzji Minister wskazał, że niezbędność wywłaszczenia potwierdza decyzja o zatwierdzeniu planu realizacyjnego z dnia [...] listopada 1978 r. wydana przez Wojewódzki Zarząd Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w K., stwierdzając, że decyzja ta w aktach archiwalnych nie zachowała się. Skarżące podniosły, iż zgodnie z art. 21 ust. 1 Prawa Budowlanego z 1974 r. powyższa decyzja zatwierdzająca plan realizacyjny utraciła ważność przed wydaniem decyzji o wywłaszczeniu działki nr [...], bowiem z akt archiwalnych nie wynika aby inwestor uzyskał prawo do terenu lub je utracił, albo w ciągu jednego roku od zatwierdzenia planu realizacyjnego wystąpił o pozwolenie na budowę, jak również aby wystąpił o przedłużenie terminu do wystąpienie o pozwolenie na budowę. Zatem decyzja o wywłaszczeniu z dnia [...] września 1983 r. rażąco narusza art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r., bowiem niezbędność wywłaszczenia nieruchomości uzasadniono na podstawie decyzji zatwierdzającej plan realizacyjny, która była nieważna w dniu wydania decyzji w przedmiocie wywłaszczenia. Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 31 stycznia 2008 r., sygn. akt I OSK 79/07 brak aktu potwierdzającego, iż wywłaszczana nieruchomość jest niezbędna dla celów wywłaszczenia przesądza o tym, że wydana z pominięciem tego elementu decyzja wywłaszczeniowa obarczona jest wadą stanowiącą przesłankę stwierdzenia jej nieważności. Zdaniem skarżących, decyzja wywłaszczeniowa została wydana z naruszeniem art. 21 i 22 ustawy wywłaszczeniowej, gdyż na termin rozprawy nie został wezwany biegły, przy czym został powołany przez inwestora zamiast prawidłowo przez Prezydenta Miasta [...], zaś opinia biegłego powinna być szczegółowo uzasadniona. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc te same argumenty co w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są zasadne. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1674 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej jako p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie trzeba podkreślić, że niniejsza sprawa dotyczy decyzji wydanej przez organ w trybie nadzwyczajnym, w wyniku rozpatrzenia wniosku stron o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] września 1983 r., o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położnej w S. oznaczonej jako działka o nr. ew. 818/3 o pow. 67 m2, stanowiącej własność A. G. oraz F. i M. małż Z.. Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej w odróżnieniu od zwykłego postępowania może i musi mieć miejsce jedynie w razie ustalenia, że decyzja jest dotknięta konkretną wadą kwalifikowaną, określoną w art. 156 § 1 k.p.a. Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest instytucją szczególną, podważającą zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Ustalenie, czy doszło do rażącego naruszenia prawa z oczywistych względów ma charakter ocenny, wymaga ustalenia, czy powołane przez stronę naruszenie prawa było "rażące" (oczywiste, jednoznaczne, widoczne "na pierwszy rzut oka"). Nie chodzi tu więc o błędy w wykładni prawa, ale o jasne, niedwuznaczne naruszenie prawa. Naruszony przepis nie może pozostawiać jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych, a jego treść musi być jasna i nie może wywoływać sporów doktrynalno-orzeczniczych (por. np. wyrok NSA z 19 kwietnia 2012r., II GSK 190/12). Jeżeli więc przepis prawa dopuszcza możliwość rozbieżnej jego interpretacji, to wybór jednej z nich nie może być oceniony jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, prowadzące do stwierdzenia nieważności decyzji z tego tylko powodu, że interpretacji tej nie podziela organ wyższego stopnia lub sąd rozpoznający sprawę (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 1995r., sygn. akt II SA 1642/94, LEX nr 24547 oraz z dnia 18 czerwca 1997r., sygn. akt III SA 422/96, LEX nr 34457). W niniejszej sprawie organy obu instancji stwierdziły, że badana trybie nadzoru decyzja Prezydenta Miasta S. z dnia [...] września 1983 r. nie jest dotknięta żadną kwalifikowaną wadą wymienioną w § 1 art. 156 k.p.a., skutkującą koniecznością stwierdzenia jego nieważności. Nie można zgodzić się z organami obu instancji, że ze względu na niekompletności akt postępowania wywłaszczeniowego nie można ocenić, czy doszło do naruszenia prawa w stopniu uzasadniającym zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Przede wszystkim zauważyć należy, iż zgodnie z art. 21 ust. 4 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.), ustalenie miejsca i warunków realizacji inwestycji oraz zatwierdzenie planu realizacyjnego traciło ważność, jeżeli inwestor nie uzyskał prawa do terenu lub je utracił, albo w ciągu jednego roku od zatwierdzenia tego planu nie wystąpił o pozwolenie na budowę, a w sprawie brak jest dokumentu, który potwierdziłby fakt, że inwestor uzyskał pozwolenie, bądź wystąpił o przedłużenie terminu do wystąpienia o pozwolenie na budowę. Wobec tego, wbrew stanowisku organów obu instancji stwierdzić należy, decyzja Wojewódzkiej Dyrekcji Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w K. z dnia [...] listopada 1978 r., która była decyzją lokalizacyjną dla Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w K. i na którą powołał się Prezydent Miasta S. w decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...] września 1983 r., utraciła swoją ważność przed wydaniem decyzji wywłaszczeniowej. W treści tej decyzji organ wywłaszczeniowy bowiem nie wskazał aby inwestor w ciągu roku od daty zatwierdzenia planu realizacyjnego uzyskał prawa do terenu bądź pozwolenie na budowę czy też wystąpił o przedłużenie terminu do wystąpienia o takie pozwolenia. Powyższe okoliczności dają podstawę do przyjęcia, że w dniu wydania kwestionowanej decyzji wywłaszczeniowej, tj. [...] września 1983 r., nie obowiązywała już decyzja z dnia [...] listopada 1978 r., przy czym nowa decyzja zatwierdzająca plan realizacyjny nie została wydana, co zdaniem Sądu, kwalifikuje się jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Oznacza to, że kontrolowana decyzja Prezydenta Miasta S. z dnia [...] września 1983 r. w części dotyczącej wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości, położonej w S. oznaczona jako działka [...] o pow. 62 m2 obręb [...], zapisania w księdze wieczystej KW nr [...], stanowiącej własność A. G. w ½ części oraz F. i M. małż. Z. w ½, została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast Sąd nie podziela zarzutu skarżących, że kwestionowana decyzja Prezydenta Miasta S. została wydana z naruszeniem art. 21 i art. 22 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości. W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organy prawidłowo uznały, że odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość zostało ustalone zgodnie z ówcześnie obowiązującymi przepisami prawa. Wskazać należy, że zgodnie z art. 22 ww. ustawy odszkodowanie ustala się na podstawie wyników rozprawy po wysłuchaniu na niej opinii biegłych powołanych przez wojewodę (zgodnie z § 2 pkt 15 lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 r. w sprawie określenia zadań i uprawnień należących do powiatowych rad narodowych i naczelników powiatów, które przejmują wojewódzkie rady narodowe i wojewodowie (Dz. U. nr 17, poz. 94). Opinia biegłych powinna zawierać szczegółowe uzasadnienie. Z przepisu tego wynika przede wszystkim obowiązek przeprowadzenia rozprawy, natomiast jej przebieg i ewentualne uchybienia nie mogą być ocenione w kategoriach rażącego naruszenia prawa (por. wyrok NSA z dnia 6 listopada 2008 r., sygn. akt I OSK 1459/07). Zatem, wbrew skardze, stwierdzić należy, że organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo stwierdziły, iż nieobecność biegłych na rozprawie nie stanowiła rażącego naruszenia prawa, gdyż organ wyznaczył rozprawę i przeprowadził ją w dniu [...] czerwca 1983 r. r. Nieobecność biegłych na rozprawie administracyjnej w sytuacji, gdy brak jest jakiegokolwiek dowodu wskazującego na kwestionowanie przez skarżące kwoty odszkodowania wynikającej ze sporządzonych opinii, nie może być oceniona w kategoriach rażącego naruszenia prawa. Skoro wyznaczona w sprawie rozprawa odbyła się, to brak na niej biegłych, choć stanowił naruszenie art. 22 ustawy, nie może być jednak oceniany w kategoriach rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Również podniesiona w skardze okoliczność sporządzenia opinii szacunkowych na zlecenie wnioskodawcy wywłaszczenia a nie organu wywłaszczeniowego, nie może być uznana za rażące naruszenie prawa. Wskazać bowiem należy, że rzeczoznawcy byli niezależni, gdyż wszyscy powołani w sprawie rzeczoznawcy byli biegłymi z listy Wojewody K.. Wobec tego brak jest podstaw do przyjęcia, że decyzja Prezydenta Miasta S. z dnia [...] września 1983 r., nr [...], w części dotyczącej części dotyczącej przyznania odszkodowania za wywłaszczoną przedmiotową nieruchomość była obarczona kwalifikowaną wadą prawną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tym samym należało uznać, że w tym zakresie jest zgodna obowiązującymi wówczas przepisami prawa. Mając na uwadze przedstawione powyższej rozważania stwierdzić należy, że organy obu instancji błędnie uznały, że kwestionowana decyzja Prezydenta Miasta S. w części dotyczącej wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości nie została wydana z naruszeniem obowiązujących wówczas przepisów prawa i, że naruszenie to nie miało kwalifikowanej postaci w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co oznacza, że decyzje organów obu instancji w tym zakresie zostały wydane z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI