IV SA/Wa 2227/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody o odmowie wymeldowania, uznając, że organ nie wykazał wystarczająco, iż M. R. trwale opuścił miejsce zameldowania, a jego praca poza domem nie stanowi podstawy do wymeldowania.
Sprawa dotyczyła odmowy wymeldowania M. R. z pobytu stałego. Po serii decyzji organów administracji, Wojewoda uchylił własną decyzję i orzekł o odmowie wymeldowania, powołując się na brak wystarczających dowodów na trwałe opuszczenie miejsca zameldowania przez M. R. oraz na fakt, że jego praca poza domem jest traktowana jako pobyt czasowy. Skargę na tę decyzję złożyła H. K., jednak sąd administracyjny uchylił decyzję Wojewody, uznając, że organ nie uzasadnił wystarczająco swojej zmiany stanowiska w ramach autokontroli, pomijając istotne dowody.
Sprawa rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dotyczyła skargi H. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] września 2006 r., która uchyliła wcześniejsze decyzje o wymeldowaniu M. R. z pobytu stałego z nieruchomości przy ul. [...] w P. i orzekła o odmowie wymeldowania. Postępowanie administracyjne wykazało, że Burmistrz Miasta P. pierwotnie odmówił wymeldowania, uznając, że M. R. nie opuścił nieruchomości na trwałe, mimo pracy poza miejscem zameldowania. Po uchyleniu tej decyzji przez Wojewodę i ponownym rozpatrzeniu, Burmistrz orzekł o wymeldowaniu, wskazując na brak prądu, wody i łazienki jako dowód na opuszczenie lokalu. Wojewoda początkowo utrzymał tę decyzję w mocy, jednak następnie, w ramach autokontroli na skutek skargi M. R., uchylił własną decyzję i decyzję Burmistrza, odmawiając wymeldowania. Sąd administracyjny, rozpatrując skargę H. K. na tę ostatnią decyzję Wojewody, uchylił ją. Sąd uznał, że Wojewoda, uwzględniając skargę M. R. w ramach art. 54 § 3 P.p.s.a., nie uzasadnił wystarczająco swojej zmiany stanowiska, zwłaszcza w kontekście wcześniejszych decyzji i zebranego materiału dowodowego, który wskazywał na zamieszkiwanie M. R. pod innym adresem i nieużywanie lokalu. Sąd podkreślił, że nawet w ramach autokontrolowej decyzji organ musi przestrzegać zasad k.p.a., w tym dokładnego ustalenia stanu faktycznego i rozważenia wszystkich dowodów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organ musi przestrzegać zasad postępowania administracyjnego, w tym dokładnego ustalenia stanu faktycznego i rozważenia wszystkich dowodów, nawet w ramach autokontroli.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że Wojewoda, uwzględniając skargę M. R. w ramach autokontroli, nie uzasadnił wystarczająco swojej zmiany stanowiska i pominął istotne dowody, co narusza zasady k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (9)
Główne
p.p.s.a. art. 54 § § 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Stanowi to wyjątek umożliwiający autokontrolę organu.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w postępowaniu.
Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych art. 15 § ust. 2
Podstawa prawna wydawania decyzji w sprawie wymeldowania.
Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych art. 8 § ust. 1 pkt 1
Definicja pobytu czasowego związanego z wykonywaniem pracy.
Pomocnicze
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania organów w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej i dążenia do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ w ramach autokontroli nie uzasadnił wystarczająco zmiany swojego stanowiska. Organ pominął istotne dowody przy ocenie stanu faktycznego. Praca poza miejscem zameldowania jest pobytem czasowym i nie stanowi podstawy do wymeldowania. Brak dowodów na trwałe opuszczenie miejsca stałego zameldowania i zerwanie z nim związków.
Odrzucone argumenty
Argumenty H. K. dotyczące stałego zamieszkiwania M. R. pod innym adresem i braku jego obecności w spornym lokalu (choć sąd ostatecznie przychylił się do części tych argumentów w kontekście oceny decyzji Wojewody).
Godne uwagi sformułowania
Opuszczenie miejsca pobytu stałego powinno być rozumiane jako trwałe zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu i dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. Opuszczeniem jest nie tylko fizyczne nieprzebywanie ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z dotychczasowym lokalem i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. Pobyt poza miejscem stałego zameldowania związany z wykonywaniem pracy uznawany jest za pobyt czasowy i nie stanowi podstawy do wydania decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego. Art. 54 § 3 p.p.s.a. nie może być interpretowany bez uwzględnienia zasad przyjętych w k.p.a., a w szczególności art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a.
Skład orzekający
Alina Balicka
przewodniczący
Marta Laskowska
sprawozdawca
Marian Wolanin
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 54 § 3 P.p.s.a. w kontekście autokontroli organu oraz zasady prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i rozważenia dowodów w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji autokontroli organu i nie jest bezpośrednim rozstrzygnięciem merytorycznym w sprawie wymeldowania, lecz oceny procedury.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważny aspekt postępowania administracyjnego – autokontrolę organu i jej ograniczenia wynikające z zasad k.p.a. Pokazuje, jak sąd kontroluje prawidłowość procedury, nawet gdy organ sam koryguje swoje błędy.
“Autokontrola organu pod lupą sądu: czy można zmienić decyzję bez uzasadnienia?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Wa 2227/06 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2007-01-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-11-27 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Alina Balicka /przewodniczący/ Marian Wolanin Marta Laskowska /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6050 Obowiązek meldunkowy Sygn. powiązane II OSK 899/07 - Wyrok NSA z 2008-07-25 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie asesor WSA Marta Laskowska (spr.), asesor WSA Marian Wolanin, Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania - uchyla zaskarżoną decyzję - Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] września 2006 r. Wojewoda [...] po zapoznaniu się ze skargą wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez M. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2006 r. utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta P. z [...] czerwca 2006 r. o wymeldowaniu M. R. z pobytu stałego z nieruchomości położonej przy ul. [...] w P. na podstawie art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję własną oraz decyzję Burmistrza Miasta P. i orzekł o odmowie wymeldowania M. R. z pobytu stałego z nieruchomości położonej przy ul. [...] w P. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne: Z wnioskiem o wymeldowanie M. R. z pobytu stałego z w/w nieruchomości wystąpiła H. K. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Burmistrz Miasta P. decyzją z dnia [...] marca 2006 r. odmówił dokonania wymeldowania uzasadniając, że M. R. nie opuścił nieruchomości na trwałe. Pracuje jako ochroniarz poza miejscem stałego zameldowania, co skutkuje nieregularnym trybem życia i powrotami do domu o różnych godzinach. Odwołanie od tej decyzji złożyła H. K. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i ustalenie jakie rzeczy osobiste M. R. znajdują się w spornym lokalu. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2006 r. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazał sprawę Burmistrzowi Miasta P. do ponownego rozpatrzeniu wskazując w uzasadnieniu, że organ pierwszej instancji nie udowodnił dostatecznie faktu zamieszkiwania lub opuszczenia miejsca stałego zameldowania M. R. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. Burmistrz Miasta P. orzekł o wymeldowaniu M. R. z przedmiotowej nieruchomości. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że M. R. opuścił dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Brak prądu, a zimą także wody, brak łazienki, nieliczne ubrania oraz brak żywności świadczą o tym, iż nie da się tam normalnie funkcjonować, zwłaszcza po kilkunastu godzinach pracy. Odwołanie od tej decyzji złożył M. R. wskazując, że wszystkie swoje rzeczy posiada w miejscu stałego zameldowania i tam też mieszka. Wprawdzie nie posiada w mieszkaniu prądu i łazienki, ale korzysta z nich w firmie, w której pracuje. Ponadto nie posiada innego mieszkania, niż to w P. Po zapoznaniu się z materiałem dowodowym sprawy Wojewoda [...] podzielił stanowisko organu pierwszej instancji i decyzją dnia [...] lipca 2006 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Burmistrza Miasta P. o wymeldowaniu M. R. z pobytu stałego z nieruchomości przy ul. [...] w P. Zachowując ustawowy termin M. R. wystąpił ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zarzucił organowi drugiej instancji naruszenie art.15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz art. 7, 8, 10, 77, 80 i 107 § 3 kpa. Wskazał, że Wojewoda [...]. wbrew istniejącemu stanowi faktycznemu i prawnemu przyjął, że M. R. dobrowolnie i na trwałe opuścił miejsce stałego zameldowania. Skarżący podniósł, że pracuje w W. i to ma wpływ na jego nieobecność w miejscu stałego zameldowania. Po zapoznaniu się ze skargą M. R. i ponownym zbadaniu sprawy Wojewoda [...] stwierdził, że przedmiotowa skarga zasługuje na uwzględnienie. Uzasadniając swoje stanowisko wskazał, że na mocy art.15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania. Zdaniem organu zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym opuszczenie miejsca pobytu stałego powinno być rozumiane jako trwałe zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu i dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. Opuszczeniem jest nie tylko fizyczne nieprzebywanie ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z dotychczasowym lokalem i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. Ponadto organ wskazał, że zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy ewidencyjnej, pobyt poza miejscem stałego zameldowania związany z wykonywaniem pracy uznawany jest za pobyt czasowy i nie stanowi podstawy do wydania decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego, a zebrany w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza bezspornie, iż M. R. wykazał zamiar opuszczenia miejsca stałego zameldowania i jednocześnie zerwał wszelkie związki z nieruchomością położoną w P. przy ul. [...] oraz założył w nowym miejscu ośrodek swoich osobistych i majątkowych interesów. Skargę na powyższą decyzję złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie H. K., wnosząc o uchylenie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2006 r. W uzasadnieniu skargi wskazała, że M. R. na stałe zamieszkuje w domu po swoim ojcu przy ul. [...] w P. Zdaniem skarżącej z zeznań świadków wynika, że nie widują oni M. R. na ul. [...], a nadto z pisma Komendy Powiatowej Policji wynika, że mieszka on na ul. [...]. Ponadto skarżąca wskazała, że wszelkie pisma kierowane na adres ul. [...] były przez uczestnika odbierane osobiście. Zdaniem skarżącej organ nie rozważył całościowo wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi H. K. i podtrzymał wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły, wobec czego skarga została uwzględniona. Podstawę rozstrzygnięcia organu administracji w rozpatrywanej sprawie stanowi art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z jego brzmieniem organ, którego działanie lub bezczynności zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Unormowanie to ma umożliwić organowi weryfikację własnego działania bez potrzeby rozpatrywania sprawy przez sąd. Stanowi ono dla organu wyjątkowe upoważnienie do autokontroli własnej, ostatecznej i zaskarżonej do sądu decyzji. Efektem uruchomienia takiej kompetencji organu musi być uwzględnienie skargi w całości. Podkreślić należy, iż zadośćuczynienie skardze w całości w rozumieniu omawianego przepisu to doprowadzenie do stanu, w którym istota sprawy zostaje rozstrzygnięta ostatecznie zgodnie z oczekiwaniem strony wynikającym z jej skargi. Jeżeli inna strona postępowania zaskarży wydaną w omawianym trybie prawnym decyzję, Sąd bada ten akt oraz całokształt prawnych i faktycznych okoliczności sprawy. Na tle rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, iż Wojewoda [...] działający w trybie autokontroli uchylił zaskarżoną własną decyzję oraz decyzję Burmistrza Miasta P. i orzekł o odmowie wymeldowania M. R. z pobytu stałego z nieruchomości położonej przy ul. [...] w P. W postępowaniu administracyjnym wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie i rozważenia stanu faktycznego sprawy stosownie do art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. decyzja powinna być należycie uzasadniona z wymienieniem m.in. materiału dowodowego, na którym oparto rozstrzygnięcie i podaniem analizy poczynionych ustaleń w świetle mających w sprawie zastosowań przepisów prawa. Uzasadnienie decyzji ma szczególne znaczenie przy ocenie prawidłowości decyzji przez organ wyższego stopnia. Prawidłowe zredagowanie pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienia decyzji administracyjnej ma znaczenie dla stosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 kpa, a realizowanej na mocy art. 107 § 3 tego aktu prawnego. Organ administracyjny jest zobowiązany tą zasadą do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy Rozpatrując materiał dowodowy organ nie może pominąć jakiegokolwiek przeprowadzonego dowodu, może natomiast, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, odmówić dowodom wiarygodności, ale wówczas obowiązany jest uzasadnić, z jakiej robi to przyczyny. Pominięcie oceny określonego dowodu budzić musi uzasadnione wątpliwości co do trafności oceny innych środków dowodowych, może bowiem prowadzić do wadliwej ich oceny. Uwzględniając w ramach autokontroli w całości skargę M. R. i zajmując krańcowo odmienne zdanie w sprawie, Wojewoda [...] nie wskazał okoliczności, ani dowodów na podstawie których przedstawił nowe stanowisko. Wskazać przy tym należy, że M. R. przedstawił tożsame argumenty w uwzględnionej przez organ skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, co w odwołaniu od decyzji Burmistrza Miasta P. z dnia [...] lipca 2006 r., które nie zostało przez Wojewodę [...]. uwzględnione. W sprawie nie zmieniły się żadne okoliczności, nie pojawiły się nowe dowody, które tak diametralnie zmieniłyby pozycję M. R. w sprawie. Nie kwestionując uprawnień organu wynikających z treści art. 54 § 3 ustawy p.p.s.a. do uwzględnienia skargi w ramach autokontroli, wskazać należy, że powody weryfikacji własnej decyzji przy takim samym stanie dowodowym wymagają szczegółowego uzasadnienia. Dokonując oceny sytuacji prawnej M. R. należało rozważyć ją na tle dokonanych ustaleń faktycznych i dowodów zgromadzonych w sprawie, których organ nie wziął pod uwagę uwzględniając skargę. M.in. pismo z Komendy Powiatowej Policji w P. (k.44 akt administracyjnych), protokół przesłuchania funkcjonariusza policji, z których wynika, że M. R. zamieszkuje wspólnie z bratem na ul. [...] (k.64 akt administracyjnych) oraz protokół oględzin, z którego wynika, że w lokalu, w którym miałby mieszkać M. R. znajdują się ubranie, "które nie wyglądają na aktualnie używane", piec - "nieużywany" oraz lodówka - " w której nie ma żywności" i pralka - "nie podłączona". Art. 54 § 3 p.p.s.a. nie może być interpretowany bez uwzględnienia zasad przyjętych w k.p.a., a w szczególności art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. Wydanie przez organ administracji publicznej na podstawie powołanego art. 54 § 3 - w wyniku uwzględnienia skargi w całości - decyzji, która wzrusza decyzję stanowiącą przedmiot skargi sądowoadministracyjnej, powoduje, że skarga ta traci swój byt. Uchylenie przez Sąd Administracyjny decyzji wydanej w omawianym trybie powoduje, że odżywa zarówno decyzja organu, jak i skarga złożona na nią do Sądu administracyjnego. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI