II SA/Go 569/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność części uchwały Rady Miejskiej dotyczącej programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi, ograniczającej wydawanie karmy dla kotów wolno żyjących tylko do okresu jesienno-zimowego.
Prokurator zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w sprawie programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi, zarzucając m.in. błędną definicję kota wolno żyjącego oraz niedopełnienie obowiązków ustawowych. Sąd uznał za zasadny zarzut dotyczący ograniczenia wydawania karmy dla kotów wolno żyjących tylko do okresu jesienno-zimowego, co narusza ustawowy obowiązek zapewnienia opieki przez cały rok. W pozostałym zakresie skargę oddalono.
Sprawa dotyczyła skargi Prokuratora Rejonowego na uchwałę Rady Miejskiej w sprawie programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt. Prokurator zarzucił m.in. błędną definicję kota wolno żyjącego oraz niedopełnienie obowiązków ustawowych, w tym ograniczenie wydawania karmy dla kotów wolno żyjących tylko do okresu jesienno-zimowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uznał zarzut dotyczący ograniczenia wydawania karmy za uzasadniony, stwierdzając nieważność § 5 lit. b uchwały. Sąd podkreślił, że ustawa o ochronie zwierząt nie przewiduje takiego ograniczenia i nakłada obowiązek zapewnienia opieki nad wolno żyjącymi kotami przez cały rok. W pozostałych kwestiach, takich jak definicja kota wolno żyjącego czy sposób finansowania programu, sąd nie dopatrzył się istotnych naruszeń prawa. Skarga została oddalona w pozostałym zakresie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, ograniczenie to jest niezgodne z ustawą, która nakłada obowiązek zapewnienia opieki nad wolno żyjącymi kotami przez cały rok.
Uzasadnienie
Ustawa o ochronie zwierząt nie przewiduje ograniczenia opieki nad kotami wolno żyjącymi do określonych okresów, a jedynie nakłada obowiązek zapewnienia opieki, w tym dokarmiania, przez cały rok.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (9)
Główne
u.o.z. art. 11a § 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt
Program opieki nad zwierzętami bezdomnymi powinien obejmować opiekę nad wolno żyjącymi kotami, w tym ich dokarmianie, przez cały rok, bez ograniczeń czasowych.
p.p.s.a. art. 147 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę, stwierdza nieważność zaskarżonego aktu w całości lub w części.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.g. art. 91 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna.
u.o.z. art. 4 § 21
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt
Definicja zwierząt wolno żyjących (dzikich).
u.o.z. art. 11 § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt
Zapobieganie bezdomności zwierząt i zapewnienie opieki bezdomnym zwierzętom należy do zadań własnych gmin.
u.o.z. art. 11a § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt
Rada gminy określa corocznie program opieki nad zwierzętami bezdomnymi.
u.o.z. art. 11a § 5
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt
Program zawiera wskazanie wysokości środków finansowych na jego realizację i sposób ich wydatkowania.
u.o.a.n.
Ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ograniczenie wydawania karmy dla kotów wolno żyjących tylko do okresu jesienno-zimowego narusza ustawowy obowiązek zapewnienia opieki przez cały rok.
Odrzucone argumenty
Błędna definicja kota wolno żyjącego w uchwale. Niedopełnienie obowiązku wypełnienia zakresu delegacji ustawowej w sposób zgodny z przepisami u.o.a.n. Zapis o realizacji ograniczenia rozrodczości kotów wolno żyjących w ścisłej współpracy ze społecznymi opiekunami jest zbyt ogólnikowy. Niewskazanie w programie ilości środków finansowych przeznaczonych na kastrację i sterylizację zwierząt. Ograniczenie wydawania karmy społecznym karmicielom w okresie jesieni i zimy. Niewskazanie sposobu ustalania miejsc bytowania kotów wolno żyjących i osób odpowiedzialnych za realizację opieki nad nimi, częstotliwości dokarmiania i ilości karmy. Niewskazanie w programie środków finansowych przeznaczonych na edukację w zakresie humanitarnego traktowania zwierząt.
Godne uwagi sformułowania
Sąd uznał za uzasadniony zarzut dotyczący ograniczenia wydawania karmy dla kotów wolno żyjących tylko do okresu jesienno-zimowego. Ustawa o ochronie zwierząt nie wprowadza takiego ograniczenia. Dopuszczalne jest wskazanie ogólnej kwoty na kilka powiązanych zadań, pod warunkiem, że gwarantuje to ich finansowanie.
Skład orzekający
Krzysztof Dziedzic
przewodniczący
Michał Ruszyński
sprawozdawca
Kamila Karwatowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących programów opieki nad zwierzętami bezdomnymi, w szczególności obowiązków gmin w zakresie dokarmiania kotów wolno żyjących."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przypadku uchwały rady gminy i jej zgodności z ustawą o ochronie zwierząt.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu ochrony zwierząt i obowiązków samorządów, ale rozstrzygnięcie opiera się na dość standardowej interpretacji przepisów.
“Gmina musi zapewnić karmę kotom wolno żyjącym przez cały rok – sąd administracyjny wyjaśnia obowiązki samorządu.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Go 569/24 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. Data orzeczenia 2025-01-15 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-11-05 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. Sędziowie Kamila Karwatowicz Krzysztof Dziedzic /przewodniczący/ Michał Ruszyński /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Rada Miasta Treść wyniku Stwierdzono nieważność aktu prawa miejscowego w części Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1580 art. 11a Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt Dz.U. 2024 poz 935 art. 119 pkt 2 art. 120, art. 147 § 1 i art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w [...] na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] r., nr [...] w sprawie przyjęcia programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie miasta i gminy [...] w 2024 roku I. stwierdza nieważność § 5 lit. b zaskarżonej uchwały, II. w pozostałym zakresie skargę oddala. Uzasadnienie Pismem z dnia [...] r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] (dalej: skarżący), powołując się na dyspozycję art. 3 § 1 i § 2 pkt 5, art. 50 § 1 i art. 53 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na uchwałę Rady Miejskiej w [...] (dalej: organ) z dnia [...] r., nr [...] w sprawie przyjęcia programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie miasta i gminy [...] w [...] roku (dalej: zaskarżona uchwała, program), zaskarżając ją w całości i w związku z tym wniósł o stwierdzenie jej nieważności w całości. Zaskarżonej uchwale skarżący zarzucił: 1. błąd prawa materialnego art. 11a ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U. z 2023 r., poz. 1580, dalej: u.o.z.), poprzez stworzenie w zaskarżonej uchwale przez organ wykonawczy na potrzeby programu definicji kota wolno żyjącego w opisie nieznanym ustawie, zastępując definicję kota wolno żyjącego definicją zwierząt wolno żyjących /dzikich/ w rozumieniu art. 4 pkt 21 u.o.z.; 2. niedopełnienie obowiązku wypełnienia w uchwale określonego zakresu delegacji ustawowej, to jest w sposób zgodny z przepisami ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 1461, dalej: u.o.a.n.) poprzez: a) zapis o realizacji ograniczenia rozrodczości kotów wolno żyjących w ścisłej współpracy ze społecznymi opiekunami zwierząt, a więc w sposób zbyt ogólnikowy bez podania konkretnej procedury nawiązywana tej współpracy i zasad realizacji tego zadania, co czyni zapis bardzo ogólnym i pozbawionym realnej możliwości wykonania, b) zapis o wyznaczeniu kwoty przewidzianej na realizację zadania polegającego na ograniczeniu rozrodczości zwierząt wolno żyjących co do ogólnej kwoty [...] zł na opiekę nad kotami wolno żyjącymi, w tym dokarmianie, niewskazując w programie ilości środków finansowych przeznaczonych na kastrację i sterylizację zwierząt, co czyni program w zakresie powyższych obowiązków Gminy nierealnym, c) zapis o ograniczeniu wydawania karmy społecznym karmicielom w okresie jesieni i zimy, co czyni program nieprawidłowym w zakresie obowiązków Gminy do zapewnienia kotom wolnożyjącym opieki przez cały rok (art. 4 pkt 2 i art. 5 oraz art. 11a ust. 2 pkt 2 u.o.z. w zakresie zasady humanitarnego traktowania zwierząt i zapewnienia opieki nad wolno żyjącymi kotami, w tym poprzez dokarmianie), d) niewskazanie sposobu ustalania miejsc bytowania kotów wolno żyjących i osób odpowiedzialnych za realizację opieki nad nimi, częstotliwości dokarmiania i ilości karmy przeznaczonej na dokarmianie kotów wolno żyjących, co czyni zapis zbyt ogólnym, e) niewskazanie w programie środków finansowych przeznaczonych na edukację w zakresie humanitarnego traktowania zwierząt, pomimo przyjęcia w uzasadnieniu do zaskarżonego programu zapisu, iż: cyt. "Program w szczególności ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa mieszkańcom, a także edukację w zakresie humanitarnego traktowania zwierząt." Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że zgodnie z ustawową definicją z art 4 pkt 21 u.o.z. przez zwierzęta wolno żyjące (dzikie) rozumie się zwierzęta nieudomowione żyjące w warunkach niezależnych od człowieka. Zatem w ustawie brak jest ustawowej definicji kotów wolnożyjących ale jest definicja zwierząt wolnożyjących z dookreśleniem "dzikich". Zatem organ miał prawo wprowadzić na potrzeby programu opieki nad zwierzętami definicję kota wolnożyjącego z dookreśleniem "w stanie dzikim" kierując się wskazaniami ustawowymi co do zwierząt wolnożyjących i na potrzeby programu gminnego ustaliła definicję kota wolnożyjącego. Zatem brak jest przesłanek do stwierdzenia, że w rozumieniu programu żbiki i rysie są kotami żyjącymi w otoczeniu człowieka w stanie dzikim i że definicja programowa kota wolnożyjącego narusza przepisy u.o.z. W ocenie organu zarzut niedopełnienia uchwałą obowiązku wypełnienia zakresu delegacji ustawowej w sposób zgodny z przepisami u.o.a.n. poprzez zapis o realizacji ograniczenia rozrodczości kotów wolnożyjących w ścisłej współpracy ze społecznymi opiekunami w sposób zbyt ogólnikowy, bez podania konkretnej procedury nawiązywania współpracy i zasad realizacji tego zadania, jest niezrozumiały i bezzasadny. U.o.z.n. nie reguluje materii ochrony zwierząt i tworzenia programu opieki nad zwierzętami, ale stosownie do art. 1 u.o.a.n. "1. Ustawa określa zasady i tryb ogłaszania aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych oraz zasady i tryb wydawania dzienników urzędowych 2. Zasady i tryb ogłaszania umów międzynarodowych, a także układów zbiorowych pracy określają odrębne ustawy. 3. Zasady i tryb ogłaszania aktów normatywnych i niektórych aktów prawnych Unii Europejskiej oraz zasady i tryb wydawania Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej, zwanego dalej "Dziennikiem UE", określają przepisy Unii Europejskiej. Zatem postanowienia zaskarżonej uchwały nie naruszają w żaden sposób u.o.a.p. Zaskarżona uchwała została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] pod poz. [...] z [...] roku. Organ wskazał ponadto, że brak jest również w postanowieniach uchwały zapisów o ograniczeniu rozrodczości zwierząt wolno żyjących i przeznaczeniu na ten cel kwoty [...] zł. Zatem taki zarzut jest niezasadny. Organ podkreślił, że zapis § 5 pkt b i nie wskazanie sposobu ustalania miejsc bytowania kotów wolno żyjących i osób odpowiedzialnych za realizację opieki nad nimi w tym częstotliwości dokarmiania i ilości karmy nie narusza art. 4 pkt 2, art.5 i art. 11 a ust. 2 pkt 2 u.o.z. Przywołane przez skarżącego artykuły u.o.z. nie wskazują w jaki sposób ma nastąpić określenie zasad dokarmiania kotów wolno żyjących. Za nieuzasadniony organ uznał także zarzut niewskazania w programie środków finansowych przeznaczonych na edukację w zakresie humanitarnego traktowania zwierząt, bowiem zgodnie z art. 11a ust. 2 u. o .z. " 2. Program, o którym mowa w ust. 1, obejmuje w szczególności: 1) zapewnienie bezdomnym zwierzętom miejsca w schronisku dla zwierząt; 2) opiekę nad wolno żyjącymi kotami, w tym ich dokarmianie; 3)odławianie bezdomnych zwierząt; 4) obligatoryjną sterylizację albo kastrację zwierząt w schroniskach dla zwierząt; 5) poszukiwanie właścicieli dla bezdomnych zwierząt; 6)usypianie ślepych miotów; 7) wskazanie gospodarstwa rolnego w celu zapewnienia miejsca dla zwierząt gospodarskich; 8) zapewnienie całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadkach zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt. Takie cele wskazane zostały w programie i w §12 uchwały na takie cele wskazano środki finansowe. Edukacja w zakresie humanitarnego traktowania zwierząt nie jest celem wskazanym w art.11 a pkt 2 ustawy i nie ma ustawowego obowiązku przeznaczania na taki cel środków na w programie, tym bardziej, że program takiego celu nie wskazuje. Organ wskazał, że z uzasadnienia skargi wynika zarzut, że nie wskazano w uchwale w §10 numeru telefonu gabinetu weterynaryjnego dla całodobowej opieki weterynaryjnej dla zwierząt poszkodowanych w wypadkach drogowych. Organ podkreślił, że ustawa nie wymaga, aby takie szczegółowe dane wskazane były w programie. W uchwale nie wskazano również numeru telefonu do realizatorów programu wskazanych w § 3 ust. 2 uchwały i takiego braku skarżący nie zarzuca. W dobie powszechnej cyfryzacji i internetowej komunikacji nie jest problemem zgłoszenie faktu poszkodowania zwierzęcia i zapewnienie takiemu zwierzęciu opieki. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje, między innymi, orzekanie w sprawach ze skarg na uchwały organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, będące aktami prawa miejscowego. Zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2024 r., poz. 1465, dalej: u.s.g.) uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90. Po tym terminie uprawnionym do stwierdzenia nieważności aktu prawa miejscowego, na podstawie art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 5 p.p.s.a., jest sąd administracyjny na skutek skargi wniesionej przez uprawniony podmiot. W świetle art. 52 § 1 p.p.s.a. prokurator jest podmiotem uprawnionym. Stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę, stwierdza nieważność zaskarżonego aktu w całości lub w części. Unormowanie to nie określa jakiego rodzaju naruszenia prawa są podstawą do stwierdzenia przez sąd nieważności uchwały. Doprecyzowanie przesłanek określających kompetencje sądu administracyjnego w tym względzie następuje w ustawach samorządowych lub przepisach szczególnych. W u.s.g. przewidziano dwa rodzaje naruszeń prawa, które mogą powstać przy uchwalaniu aktów przez organy gminy. Mogą być to naruszenia istotne lub nieistotne (art. 91 ust. 1 i 4 u.s.g.). W doktrynie i orzecznictwie za istotne naruszenie prawa uznaje się uchybienia prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do takich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (zob. M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny, Samorząd Terytorialny 2001, z. 1-2, str. 101 102). Chodzi tu o wady kwalifikowane, z powodu których cały akt lub jego część nie powinien wejść w ogóle do obrotu prawnego. W takiej sytuacji konieczne jest stwierdzenie nieważności aktu, czyli jego wyeliminowanie z obrotu prawnego z mocą ex tunc, co powoduje, że dany akt, czy jego część, nie wywołuje skutków prawnych od samego początku. W związku z powyższym, w przypadku aktów wydawanych przez jednostki samorządu terytorialnego, które mają obowiązek działać na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP), istotnym jest przede wszystkim ustalenie, czy akt podlegający kontroli odpowiada przepisom prawa upoważniającym do jego wydania. Wykorzystywanie kompetencji przez organy państwowe nie jest wyrazem arbitralności ich działania, lecz wynikiem realizacji przekazanych im uprawnień. Dlatego każda norma kompetencyjna musi być interpretowana i realizowana tak, aby nie naruszała innych przepisów aktów prawnych wyższego rzędu. Zakres upoważnienia musi być zawsze ustalany przez pryzmat zasad demokratycznego państwa prawnego, działania w granicach i na podstawie prawa, z uwzględnieniem przepisów regulujących daną dziedzinę. Zgodnie z art. 40 ust. 1 u.s.g. na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. Przepis ten upoważnia radę gminy do wydawania aktów prawa miejscowego, których zadaniem jest wykonanie upoważnienia zawartego w ustawie szczególnej, w granicach i zakresie przedmiotowym w nim określonym, z uwzględnieniem specyfiki i potrzeb danej gminy. Odstąpienie od tej zasady narusza związek formalny i materialny pomiędzy aktem wydawanym w ramach delegacji ustawowej a ustawą, co z reguły stanowi istotne naruszenie prawa. Stosownie do art. 11 ust. 1 u.o.z., zapobieganie bezdomności zwierząt i zapewnienie opieki bezdomnym zwierzętom oraz ich wyłapywanie należy do zadań własnych gmin. W myśl art. 11a ust. 1 u.o.z., rada gminy wypełniając obowiązek, o którym mowa w art. 11 ust. 1, określa, w drodze uchwały, corocznie do dnia 31 marca, program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt. Zgodnie z art. 11a ust. 2 u.o.z., program, o którym mowa w ust. 1, obejmuje w szczególności: 1) zapewnienie bezdomnym zwierzętom miejsca w schronisku dla zwierząt; 2) opiekę nad wolno żyjącymi kotami, w tym ich dokarmianie; 3) odławianie bezdomnych zwierząt; 4) obligatoryjną sterylizację albo kastrację zwierząt w schroniskach dla zwierząt; 5) poszukiwanie właścicieli dla bezdomnych zwierząt; 6) usypianie ślepych miotów; 7) wskazanie gospodarstwa rolnego w celu zapewnienia miejsca dla zwierząt gospodarskich; 8) zapewnienie całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadkach zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt. Zgodnie z art. 11a ust. 5 u.o.z., program, o którym mowa w ust. 1, zawiera wskazanie wysokości środków finansowych przeznaczonych na jego realizację oraz sposób wydatkowania tych środków. Koszty realizacji programu ponosi gmina. Skarżący zakwestionował w skardze przepis programu o ograniczeniu wydawania karmy społecznym karmicielom, tj. wydawania karmy w okresie jesieni i zimy, co czyni - zdaniem skarżącego - program nieprawidłowym w zakresie obowiązków gminy do zapewnienia kotom wolnożyjącym opieki przez cały rok. Zarzut ten Sąd uznał za uzasadniony. Zgodnie bowiem z treścią art. 11a ust. 2 pkt 2 u.o.z., program obejmuje opiekę nad wolno żyjącymi kotami, w tym ich dokarmianie. Tymczasem organ w § 5 lit. b zaskarżonej uchwały postanowił, iż sprawowanie opieki nad wolno żyjącymi kotami następuje poprzez zakup i wydawanie karmy społecznym opiekunom (karmicielom) kotów wolno żyjących w okresie jesienno-zimowym. Z treści ww. przepisu wynika zatem, że organ ograniczył regulację dotyczącą opieki nad wolno żyjącymi kotami, w tym ich dokarmianie, jedynie do okresu jesienno-zimowego. Tymczasem u.o.z. nie wprowadza takiego ograniczenia. Przepis § 5 lit. b programu nie realizuje zatem w pełni delegacji ustawowej. Sąd stwierdził więc nieważność § 5 lit. b zaskarżonej uchwały, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. W ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie zarzut podniesiony w punkcie 1 skargi, dotyczący "błędu" prawa materialnego art. 11a ust. 2 pkt 2 u.o.z, poprzez stworzenie w zaskarżonej uchwale przez organ na potrzeby programu definicji kota wolno żyjącego w opisie nieznanym ustawie, zastępując definicję kota wolno żyjącego definicją zwierząt wolno żyjących (dzikich) w rozumieniu art. 4 pkt 21 u.o.z. Odnosząc się do powyższego stanowiska skarżącego wskazać należy, że zgodnie z art. 4 pkt. 21 u.o.z. przez zwierzęta wolno żyjące (dzikie) rozumie się zwierzęta nieudomowione żyjące w warunkach niezależnych od człowieka. W u.o.z. brak jest definicji kotów wolnożyjących ale jest definicja zwierząt wolno żyjących z dookreśleniem, jak słusznie wskazał organ w odpowiedzi na skargę, "dzikich". Kierując się zatem wskazaniami ustawowymi co do zwierząt wolno żyjących, organ na potrzeby programu opieki nad zwierzętami, miał prawo wprowadzić definicję kota wolno żyjącego z dookreśleniem "żyjące w otoczeniu człowieka w stanie dzikim". Skarżący zarzucił organowi niedopełnienie obowiązku wypełnienia w uchwale określonego zakresu delegacji ustawowej, to jest w sposób zgodny z przepisami u.o.a.n., poprzez zapis o wyznaczeniu kwoty przewidzianej na realizację zadania polegającego na ograniczeniu rozrodczości zwierząt wolno żyjących co do ogólnej kwoty 3.500 złotych na opiekę nad kotami wolno żyjącymi, w tym dokarmianie, niewskazując w programie ilości środków finansowych przeznaczonych na kastrację i sterylizację zwierząt, co zdaniem skarżącego czyni program w zakresie powyższych obowiązków gminy nierealnym (punkt 2b skargi). Sąd nie podziela tego stanowiska. W ocenie Sądu lokalny prawodawca mógł objąć jedną, tak jak uczynił to organ w § 12 tiret pierwsze zaskarżonej uchwały, pulą (kwotą [...] zł) zapewnienie środków na zapewnienie bezdomnym zwierzętom miejsca w schronisku dla zwierząt, odławianie bezdomnych zwierząt oraz sterylizację albo kastrację zwierząt w schroniskach dla zwierząt. Podkreślenia wymaga, że zadania te mają na celu zapewnienie opieki zwierzętom bezdomnym. W powszechnym rozumieniu "opieka" oznacza dbanie o kogoś, o coś, zaspokajanie potrzeb. Oczywistym jest więc, że środki finansowe przeznaczone na opiekę nad zwierzętami powinny uwzględniać konieczność zapewnienia bezdomnym zwierzętom miejsca w schronisku dla zwierząt, odławianie bezdomnych zwierząt oraz sterylizację albo kastrację zwierząt w schroniskach. Są to zadania powiązane ze sobą, dlatego też dopuszczalnym było zakreślenie ram finansowych dotyczących zapewnienia bezdomnym zwierzętom miejsca w schronisku dla zwierząt, odławiania bezdomnych zwierząt oraz sterylizacji albo kastracji zwierząt w schroniskach dla zwierząt. Nawet jednak w przypadku przyjęcia odmiennego poglądu nie można - zdaniem Sądu - uznać aby takie rozwiązanie problemu przez lokalnego uchwałodawcę mogło być uznane za rażące naruszenie prawa. Podkreślenia bowiem wymaga, że kwestia określenia sposobu (wielkości) wydatkowania środków na poszczególne cele ma stanowić gwarancję tego, iż żaden z ustawowych celów nie zostanie pominięty w uchwale rady gminy. Brak rozdzielenia środków finansowych na zapewnienie środków na zapewnienie bezdomnym zwierzętom miejsca w schronisku dla zwierząt, odławianie bezdomnych zwierząt oraz sterylizację albo kastrację zwierząt w schroniskach dla zwierząt, nie powoduje, że zwierzęta te mogłaby być pozbawione tej opieki. Jakkolwiek bardziej czytelne jest wyraźne wyodrębnienie kwot przeznaczonych na realizację poszczególnych zadań, to nie można uznać za istotnie naruszenie prawa m.in. określenia środków dla kilku zadań łącznie, oczywiście pod warunkiem takim, że gwarantują one zabezpieczenie finansowe dla ich realizacji (por. wyroki NSA z: 24 maja 2024 r., I OSK 118/24; 20 lipca 2023 r., I OSK 444/22; 24 sierpnia 2022 r., I OSK 427/22, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl.). Nieuzasadniony jest także zarzut sformułowany w punkcie 2d skargi. Zdaniem Sądu nie jest możliwe precyzyjne określenie miejsc dokarmiania kotów wolno żyjących, bowiem dokarmiane są one w różnych miejscach, wybieranych przez koty na legowiska, które to miejsca, co oczywiste, nie są niezmienne. Zbyt zatem daleko idącym poglądem jest uznanie, że w uchwale w sprawie programu opieki na zwierzętami konieczne jest wskazanie sposobu ustalania miejsc przebywania wolno żyjących kotów, a także określenie szczegółowo częstotliwości dokarmiania kotów i ilości karmy przeznaczonej na dokarmianie. Skarżący zarzucił organowi niewskazanie w zaskarżonej uchwale środków finansowych przeznaczonych na edukację w zakresie humanitarnego traktowania zwierząt, pomimo przyjęcia w uzasadnieniu do zaskarżonego programu zapisu, iż program w szczególności ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa mieszkańcom, a także edukację w zakresie humanitarnego traktowania zwierząt. Wskazać należy, że po zmianie u.o.z. dokonanej ustawą z dnia 15 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2016 r., poz. 2102, która weszła w życie z dniem 6 stycznia 2017 r.), katalog spraw, które mogą być uregulowane w programie, przestał mieć charakter zamknięty. Zawarte w art. 11a ust. 2 u.o.z. sformułowanie "w szczególności" zdaniem Sądu świadczy o tym, że aktualnie w tym ustępie nie są wyliczane w sposób enumeratywny kwestie, które może regulować program opieki nad zwierzętami oraz zapobiegania bezdomności zwierząt, ale że jest to katalog otwarty. W ocenie Sądu wraz z ww. zmianą rady gminy uzyskały kompetencję do regulacji w uchwałach w przedmiocie programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt, kwestii związanych z edukacją mieszkańców jako element fakultatywny tejże uchwały. Zaskarżona uchwała kwestii takich jednak nie reguluje. Jedynie w uzasadnieniu uchwały zwrócono uwagę na edukacyjny, w zakresie humanitarnego traktowania zwierząt, jej charakter. Nie oznacza to jednak, że taki zapis w uzasadnieniu uchwały świadczy o objęciu uchwałą kwestii edukacji w zakresie humanitarnego traktowania zwierząt, a konsekwencji konieczności wskazania w zaskarżonej uchwale środków finansowych przeznaczonych na tę edukację. Sąd nie podziela zarzutu sformułowanego w punkcie 2a skargi, dotyczącego - zdaniem skarżącego - ogólnikowości zapisów § 5 lit. a zaskarżonej uchwały, w którym wskazano, że sprawowanie opieki nad kotami wolno żyjącymi następuje poprzez ścisłą współpracę ze społecznymi opiekunami w zakresie ograniczenia ich rozrodczości. Nie jest to ogólne wskazanie zadania, bowiem sprecyzowano podmioty, które mają współdziałać z Gminą w realizacji tych celów lub sposobu nawiązywania z nimi współpracy. Społeczni opiekunowie są najlepiej zorientowani w zakresie przeciwdziałania bezdomności zwierząt i metod kontroli ich rozrodczości. Zaskarżona uchwała w § 10 realizuje także art. 11 ust. 2 pkt 8 u.o.z. W świetle bowiem tego przepisu zadaniem gminy jest zapewnienie całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadkach drogowych z udziałem zwierząt, a z § 10 programu wynika, że podmiot wskazany do realizacji powyższego zadania zapewnia całodobowe usługi. Niewskazanie w tym przepisie numeru telefonu do lekarza weterynarii który pełnić ma całodobową opiekę weterynaryjną dla zwierząt poszkodowanych w zdarzeniach drogowych, nie oznacza niewypełnienia delegacji ustawowej. Prawidłowo także organ, w § 6 zaskarżonej uchwały, określił podmiot zajmujący się odławianiem bezdomnych zwierząt na terenie miasta i gminy. Mając wskazane wyżej przesłanki na uwadze, Sąd na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. Natomiast w pozostałym zakresie zgodnie z art. 151 ww. ustawy skargę oddalił (pkt II wyroku). Sąd rozpoznał przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a. Zgodnie z treścią cyt. art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wniosek o rozpoznanie przedmiotowej sprawy w trybie uproszczonym złożył organ, a skarżący nie wniósł o przeprowadzenie rozprawy (pismo z dnia [...] listopada 2024 r.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI