IV SA/WA 221/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, utrzymującą w mocy zgodę na nabycie nieruchomości rolnej przez osobę zamierzającą utworzyć gospodarstwo rodzinne, mimo jej nieuznania za osobę bliską zbywcom.
Skarżący A.B. zaskarżył decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która utrzymała w mocy zgodę na nabycie przez niego udziałów w nieruchomości rolnej. Skarżący argumentował, że nie powinien podlegać przepisom ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego w nowym brzmieniu, ponieważ jego zamiar nabycia nieruchomości był uzgodniony przed zmianą przepisów, a także uważał się za osobę bliską zbywców. Sąd uznał, że skarżący nie jest rolnikiem indywidualnym ani osobą bliską w rozumieniu ustawy, a jego wniosek został złożony po wejściu w życie nowych przepisów, co uzasadniało zastosowanie znowelizowanych regulacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę A.B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która utrzymała w mocy decyzję Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych o zgodzie na nabycie przez skarżącego udziałów w nieruchomości rolnej. Skarżący, zamierzający utworzyć gospodarstwo rodzinne, kwestionował zastosowanie przepisów ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego w nowym brzmieniu, argumentując, że jego zamiar nabycia nieruchomości był uzgodniony przed datą wejścia w życie nowelizacji (30 kwietnia 2016 r.) oraz że jest osobą bliską zbywców, co zwalniałoby go z obowiązku uzyskania zgody i nałożonych warunków. Sąd uznał, że skarżący nie jest ani rolnikiem indywidualnym, ani osobą bliską w rozumieniu ustawy (definicja obejmuje zstępnych, wstępnych, rodzeństwo, dzieci rodzeństwa, małżonka, osoby przysposabiające i przysposobione). Ponadto, formalny wniosek o zgodę na nabycie został złożony po wejściu w życie znowelizowanych przepisów, co uprawniało organy do ich zastosowania. Sąd podkreślił, że skarżący posiada kwalifikacje rolnicze i daje rękojmię należytego prowadzenia działalności, co uzasadniało wydanie zgody, ale jednocześnie nałożyło na niego obowiązki zamieszkiwania w gminie przez 5 lat i osobistego prowadzenia gospodarstwa przez 10 lat. Sąd oddalił skargę, uznając zarzuty skarżącego za bezzasadne, w tym te dotyczące naruszenia przepisów Konstytucji RP, wskazując, że przepisy ustawy realizują konstytucyjną zasadę oparcia ustroju rolnego na gospodarstwach rodzinnych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli formalny wniosek o zgodę na nabycie został złożony po wejściu w życie nowych przepisów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skoro formalny wniosek skarżącego został złożony po dacie wejścia w życie znowelizowanych przepisów ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, organy były uprawnione do ich zastosowania, niezależnie od wcześniejszych ustaleń.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (25)
Główne
u.k.u.r. art. 2a § ust. 4 pkt 2
Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego
Pomocnicze
u.k.u.r. art. 2a § ust. 1
Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego
u.k.u.r. art. 2a § ust. 3 pkt 1
Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego
u.k.u.r. art. 2a § ust. 4 pkt 2 lit. c
Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego
u.k.u.r. art. 2b § ust. 1-3
Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego
u.k.u.r. art. 6 § ust. 2 pkt 2 lit. c
Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego
u.k.u.r. art. 2 § pkt 6
Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego
k.p.a. art. 138 § § 1 punkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 art. 5 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 art. 3 § ust. 1 pkt 6 lit. a
Konstytucja RP art. 193
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 20
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 21 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 22
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zastosowanie nowych przepisów ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego do transakcji, której zamiar był uzgodniony przed ich wejściem w życie. Skarżący jest osobą bliską zbywcom, co zwalnia go z obowiązku uzyskania zgody i nałożonych warunków. Przepisy ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego dotyczące obowiązku zamieszkiwania i prowadzenia gospodarstwa naruszają Konstytucję RP.
Godne uwagi sformułowania
Należy zgodzić się z ustaleniami prowadzących postępowanie organów, że skarżący nie jest rolnikiem indywidualnym, ani też osobą bliską w rozumieniu przepisów powołanej ustawy w stosunku do zbywców udziałów w nieruchomości rolnej objętej wnioskiem. Formalny wniosek skarżący złożył, jak to wskazano wyżej, dnia 20 czerwca 2016r., a więc organy były uprawnione do zastosowania ww. przepisów. Należy zgodzić się z organami, że zawarta w przepisie art.2 pkt.6 u.k.u.r. definicja osoby bliskiej [...] nie pozwala zaliczyć skarżącego do tak rozumianego kręgu osób bliskich w relacji do zbywających na rzecz skarżącego nieruchomości rolne. Wskazane przepisy u.k.u.r. realizują konstytucyjną zasadę oparcia ustroju rolnego na gospodarstwach rodzinnych.
Skład orzekający
Anna Falkiewicz-Kluj
przewodniczący
Iwona Owsińska-Gwiazda
członek
Leszek Kobylski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego dotyczących nabycia nieruchomości rolnych przez osoby zamierzające utworzyć gospodarstwo rodzinne, w szczególności w kontekście daty złożenia wniosku i definicji osoby bliskiej."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów obowiązujących w określonym czasie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych przepisów dotyczących obrotu nieruchomościami rolnymi i tworzenia gospodarstw rodzinnych, co jest istotne dla sektora rolnego i osób zainteresowanych nabyciem takich gruntów. Interpretacja pojęcia 'osoby bliskiej' i momentu zastosowania przepisów jest kluczowa.
“Kiedy nowe przepisy o ziemi rolnej nie obowiązują? Sąd rozstrzyga o dacie wniosku i definicji 'osoby bliskiej'.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Wa 221/17 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2017-04-05 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2017-01-19 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Anna Falkiewicz-Kluj /przewodniczący/ Iwona Owsińska-Gwiazda Leszek Kobylski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6169 Inne o symbolu podstawowym 616 Hasła tematyczne Gospodarka gruntami Sygn. powiązane II OSK 2362/17 - Postanowienie NSA z 2018-03-21 I OSK 1/21 - Postanowienie NSA z 2025-06-17 Skarżony organ Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2003 nr 64 poz 592 art 2zust 1, ust 3 pkt 1, ust 4 Ustawa z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędziowie sędzia WSA Leszek Kobylski (spr.), sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Protokolant ref. Marika Bibrowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na nabycie nieruchomości rolnej oddala skargę Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. znak: [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej: "organ odwoławczy", "Minister") działając na podstawie art. 138 § 1 punkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.; dalej: "k.p.a.") w związku z art. 2a ust. 5 oraz ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. z 2012r. poz. 803 ze zm.; dalej: "u.k.u.r.") po rozpatrzeniu odwołania A. B. (dalej: "skarżący") od decyzji Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych (dalej: "organ I instancji", Prezes ANR") z dnia [...] sierpnia 2016r.nr [...] – orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Decyzja zapadła na tle następującego stanu faktycznego i prawnego: Po rozpatrzeniu wniosku skarżącego z dnia [...] czerwca 2016r. Zastępca Dyrektora Oddziału Terenowego w [...] działając z upoważnienia Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016r. wyraził na podstawie art. 2a ust. 4 pkt 2 w związku z art. 2b ust. 1 i 2 oraz ust. 3, art. 8a ust. 1 i art. 9 ust. 3 u.k.u.r. zgodę na nabycie przez wnioskodawcę zamierzającego utworzyć gospodarstwo rodzinne udziałów wynoszących po 1/12 części od każdego ze zbywców odpowiednio od: K. O., R. O., J. O., W. O., syna W., W. O., syna K. w prawie współwłasności nieruchomości rolnej położonej w województwie [...], powiecie [...], gminie [...], obrębie [...], stanowiącej działki ewidencyjne nr [...] o pow. 10,21 ha, nr [...] o pow. 1,85 ha, nr [...] o pow. 4,43 ha, nr [...] o pow. 6,90 ha. Nabywca został zobowiązany do zamieszkiwania w okresie 5 lat od dnia nabycia nieruchomości na terenie gminy, na obszarze której położona jest jedna z nieruchomości rolnych, która wejdzie w skład tworzonego gospodarstwa rodzinnego, osobistego prowadzenia gospodarstwa rolnego, w skład którego weszła nabyta nieruchomość rolna przez okres 10 lat od dnia jej nabycia. Został również poinformowany o treści przepisów, na podstawie których w przypadku naruszenia ww. obowiązków, sąd, na wniosek Agencji, orzeknie o nabyciu własności tej nieruchomości przez Agencję Nieruchomości Rolnych za zapłatą równowartości pieniężnej odpowiadającej wartości rynkowej ustalonej stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami, chyba że ważne względy gospodarcze, społeczne lub losowe stoją temu na przeszkodzie. Ponadto, w okresie co najmniej 10 lat od dnia nabycia nieruchomości przez nabywcę, nabyta nieruchomość nie może być zbyta ani oddana w posiadanie innym podmiotom, chyba że z powodu przyczyn losowych, niezależnych od nabywcy, wówczas Sąd, na wniosek nabywcy, wyrazi zgodę na dokonanie tych czynności. Organ I instancji pouczył również o podleganiu nadzorowi Agencji w zakresie spełnienia powyższym zobowiązań i warunków. Skarżący wniósł odwołanie od ww. decyzji organu I instancji. Podniósł, że jego zdaniem nie mają w sprawie zastosowania obowiązujące od dnia 30 kwietnia 2016r. zmienione przepisy ustawy z dnia 11 kwietnia 2003r. o kształtowaniu ustroju rolnego. Wskazał, że sprawa dotyczy zbycia/nabycia nieruchomości w kręgu osób bliskich. Ponadto podniósł, iż mimo, że wniosek o wyrażenie zgody na nabycie nieruchomości rolnej został złożony w dniu [...] czerwca 2016r., to wola osób bliskich, co do zbycia udziałów przez spadkobierców była wyrażona w świetle przepisów obowiązujących przed dniem 30 kwietnia 2016r. Następnie skarżący wskazywał na podejmowane czynności zmierzające do skorygowania dokumentów dotyczących własności działek, które zakończyły się dopiero wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] [...] Wydziału Cywilnego z dnia [...] kwietnia 2016r. Skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji wyrażającej zgodę na nabycie nieruchomości rolnych od osób bliskich wg zasad obowiązujących przed dniem 30 kwietnia 2016r. Rozpoznając sprawę ponownie organ odwoławczy w uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji z dnia [...] listopada 2016 r. wyjaśnił, iż w niniejszej sprawie zastosowanie będą miały obowiązujące przepisy ustawy z dnia 11 kwietnia 2003r. o kształtowaniu ustroju rolnego, a więc znowelizowane ustawą z dnia 14 kwietnia 2016r. o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2016r., poz. 585) oraz ustawą z dnia 6 lipca 2016r. o zmianie ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego oraz ustawy o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2016., poz. 1159), jak również ustawą z dnia 5 wrześnią 2016r. o usługach zaufania oraz identyfikacji elektronicznej (Dz. U. z 2016r., poz. 1579). Zauważył, iż planowana transakcja nabycia nieruchomości rolnej lub udziałów w prawie własności nieruchomości rolnej, jak to ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, nastąpi po dacie 30 kwietnia 2016r. Minister przytoczył treść art. 2a ust. 1, art. 2a ust. 3 pkt 1, art. 2a ust. 4 u.k.u.r. Wskazał, iż skarżący nie jest rolnikiem indywidualnym, ani też osobą bliską w rozumieniu przepisów ustawy w stosunku do zbywców udziałów w nieruchomości rolnej objętej wnioskiem, dlatego też wniósł o wydanie przez Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych zgody na nabycie udziałów chcąc prowadzić gospodarstwo rolne. Minister podniósł, iż z przedstawionych dokumentów wynika, że skarżący posiada kwalifikacje rolnicze w rozumieniu art. 6 ust. 2 pkt 2 lit. c u.k.u.r., bowiem posiada wykształcenie wyższe inne niż rolnicze i posiada co najmniej 3-letni staż pracy w rolnictwie. Zauważył także, iż z przedstawionego dyplomu wynika, że ukończył studia w zakresie nauk administracyjnych na Wydziale Prawa i Administracji [...], a z zaświadczenia Wójta Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2016r. znak [...], że jest współwłaścicielem w udziale wynoszącym 1/6 części prawa własności gospodarstwa o pow. 23,39 ha, od 2013r. opłaca podatek za wyżej wymienione grunty i je osobiście uprawia. Minister uznał zatem, że skarżący spełnia przesłanki wynikające z art. 2a ust. 4 pkt 2 u.k.u.r. uzasadniające wydanie mu zgody na nabycie nieruchomości objętej wnioskiem. Jednocześnie wyjaśnił, że zgodnie z art. 2a ust. 4 pkt 2 lit. c u.k.u.r., nabywca zobowiązany jest do zamieszkiwania w okresie 5 lat od dnia nabycia nieruchomości na terenie gminy, na obszarze której położona jest jedna z nieruchomości rolnych, która wejdzie w skład tworzonego gospodarstwa rodzinnego. Z kolei na podstawie art. 2b ust. 1-3 u.k.u.r., nabywca nieruchomości rolnej jest obowiązany prowadzić osobiście gospodarstwo rolne, w skład którego weszła nabyta nieruchomość rolna, przez okres co najmniej 10 lat od dnia nabycia przez niego tej nieruchomości. W okresie tym, nabyta nieruchomość nie może być zbyta ani oddana w posiadanie innym podmiotom. Sąd, na wniosek nabywcy nieruchomości rolnej, może wyrazić zgodę na dokonanie czynności zbycia nieruchomości przed upływem okresu 10 lat od dnia przeniesienia własności tej nieruchomości, jeżeli konieczność jej dokonania wynika z przyczyn losowych, niezależnych od nabywcy. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący, który pismem z dnia 13 grudnia 2016 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję z dnia [...] listopada 2016 r. wnosząc o uchylenie wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Skarżący wniósł o rozważanie przez Sąd przedstawienia Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją w trybie art. 193 Konstytucji. Autor skargi zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie: 1) art. 2a ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 2 pkt 6 u.k.u.r. przez błędne zastosowanie w sytuacji, gdy skarżący jest osobą bliską Zbywcom, w związku z czym nie ma do niego zastosowania regulacja wymagająca wydania decyzji przez Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych oraz regulacja zawarta w art. 2b ust. 1 i ust. 2 u.k.u.r., w zakresie w jakim nakłada na skarżącego obowiązek osobistego prowadzenia gospodarstwa rolnego przez okres co najmniej 10 lat od dnia nabycia przez niego tej nieruchomości oraz zakazuje zbycie albo oddanie w posiadanie nabytej nieruchomości innym podmiotom; 2) niezgodności art. 2b ust. 1 i ust. 2 oraz art. 9 ust. 3 pkt 1 u.k.u.r. z art. 2 w zw. z art. 64 ust. 3 oraz z art. 20, art. 21 ust. 1 oraz z art. 22 Konstytucji w zakresie w jakim nakładają na skarżącego obowiązek osobistego prowadzenia gospodarstwa rolnego przez okres co najmniej 10 lat od dnia nabycia przez niego tej nieruchomości oraz zakazują zbycie albo oddanie w posiadanie nabytej nieruchomości innym podmiotom; 3) art. 2 b ust. 4 u.k.u.r. w zw. z art. 2 pkt 6 u.k.u.r. przez błędne zastosowanie w sytuacji, gdy przepisów art. 2b ust. 1 i ust. 2 u.k.u.r. nie stosuje się do podmiotów będących osobami bliskimi Zbywcy oraz do nabywców nieruchomości rolnej w wyniku dziedziczenia; 4) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. w związku z art. 28 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i powołał się na argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Zarzuty skargi uznał za bezzasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57 a, który jednak na gruncie niniejszej sprawy nie znajduje zastosowania. Rozpoznając sprawę Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżenia w sprawie jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej także jako: "MRiRW" lub "organ odwoławczy") na podstawie której ww. organ utrzymał w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych (dalej także jako: "Prezes ANR") z dnia [...] sierpnia 2016r. wyrażająca zgodę na nabycie przez skarżącego zamierzającego utworzyć gospodarstwo rodzinne udziałów od zbywców w prawie własności współwłasności nieruchomości rolnej. Jednocześnie na podstawie ww. decyzji skarżący został zobowiązany do zamieszkiwania w okresie 5 lat od dnia nabycia nieruchomości na terenie gminy, na obszarze której położona jest jedna z nieruchomości rolnych, która wejdzie w skład tworzonego gospodarstwa rodzinnego, osobistego prowadzenia gospodarstwa rolnego, w skład którego weszła nabyta nieruchomość rolna przez okres 10 lat od dnia jej nabycia. Materialnoprawną podstawę kontrolowanych decyzji stanowiły m.in. przepisy ustawy z dnia 11 kwietnia 2003r. o kształtowaniu ustroju rolnego (t.j. DZ. U. z 2016r. poz. 2052, dalej określana jako: "u.k.u.r."). Zgodnie z art. 2a ust. 1 u.k.u.r., nabywcą nieruchomości rolnej może być wyłącznie rolnik indywidualny. Z art. 2a ust. 3 pkt 1 wynika, że bez ograniczeń nabyć nieruchomość rolną mogą ponadto: osoba bliska zbywcy, jednostka samorządu terytorialnego, Skarb Państwa lub działającą na jego rzecz Agencja, osoby prawne działające na podstawie przepisów o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o stosunku Państwa do innych kościołów i związków wyznaniowych oraz o gwarancjach-wolności sumienia i wyznania oraz parki narodowe, w przypadku zakupu nieruchomości rolnych na cele związane z ochroną przyrody. Osobą bliską w rozumieniu przepisów ustawy są: zstępni, wstępni, rodzeństwo, dzieci rodzeństwa, małżonek, osoby przysposabiające i przysposobione. Z kolei zgodnie z art. 2a ust. 4 ww. ustawy, nabycie nieruchomości rolnej przez inne podmioty niż wyżej wymienione, może nastąpić za zgodą Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych, wyrażoną w drodze decyzji administracyjnej, wydanej na wniosek: 1) zbywcy, jeżeli: a/ wykaże on, że nie było możliwości nabycia nieruchomości rolnej przez ww. podmioty, b/ nabywca daje rękojmię należytego prowadzenia działalności rolniczej, c/ w wyniku nabycia nie dojdzie do nadmiernej koncentracji gruntów rolnych; 2) osoby fizycznej zamierzającej utworzyć gospodarstwo rodzinne, która: a/ posiada kwalifikacje rolnicze albo której, pod warunkiem uzupełnienia kwalifikacji zawodowych, przyznano pomoc, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r. poz. 173, z 2015 r. poz. 349 oraz z 2016 r. poz. 337) albo w art. 3 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. poz. 349 i 1888 oraz z 2016 r. poz. 337), a termin na uzupełnienie tych kwalifikacji jeszcze nie upłynął, b/ daje rękojmię należytego prowadzenia działalności rolniczej, c/ zobowiąże się do zamieszkiwania w okresie 5 lat od dnia nabycia nieruchomości na terenie gminy, na obszarze której położona jest jedna z nieruchomości rolnych, która wejdzie w skład tworzonego gospodarstwa rodzinnego. Należy zgodzić się z ustaleniami prowadzących postępowanie organów, że skarżący nie jest rolnikiem indywidualnym, ani też osobą bliską w rozumieniu przepisów powołanej ustawy w stosunku do zbywców udziałów w nieruchomości rolnej objętej wnioskiem. Skarżący zresztą również podobnie rozumiał zastosowane przepisy bowiem złożonym przez siebie wnioskiem z dnia 20 czerwca 2016r. wystąpił do Prezesa ANR o wydanie zgody na nabycie nieruchomości rolnej na podstawie art.2a ust.4 pkt.2 u.k.u.r. Z przedstawionych przez skarżącego dokumentów wynika, że posiada on kwalifikacje rolnicze w rozumieniu art. 6 ust. 2 pkt 2 lit. c ustawy, bowiem posiada wykształcenie wyższe inne niż rolnicze i posiada co najmniej 3-letni staż pracy w rolnictwie. Z przedstawionego dyplomu wynika, że ukończył studia w zakresie nauk administracyjnych na Wydziale Prawa i Administracji [...], a z zaświadczenia Wójta Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2016r. znak [...], że jest współwłaścicielem w udziale wynoszącym 1/6 części prawa własności gospodarstwa o pow. 23,39 ha, od 2013r. opłaca podatek za wyżej wymienione grunty i je osobiście uprawia. W konsekwencji skarżący spełnia przesłanki wynikające z art. 2a ust. 4 pkt 2 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego uzasadniające wydanie mu zgody na nabycie nieruchomości objętej wnioskiem. Jednocześnie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 2a ust. 4 pkt 2 lit. c ustawy, nabywca zobowiązany jest do zamieszkiwania w okresie 5 lat od dnia nabycia nieruchomości na terenie gminy, na obszarze której położona jest jedna z nieruchomości rolnych, która wejdzie w skład tworzonego gospodarstwa rodzinnego. Z kolei na podstawie art. 2b ust. 1-3 ustawy, nabywca nieruchomości rolnej jest obowiązany prowadzić osobiście gospodarstwo rolne, w skład którego weszła nabyta nieruchomość rolna, przez okres co najmniej 10 lat od dnia nabycia przez niego tej nieruchomości. W ocenie Sądu powyższy stan faktyczny i jego konsekwencje prawne zostały prawidłowo przez organy prowadzące postępowanie ustalone i ocenione w zakresie ich skutków prawnych. W kontekście przytoczonych ustaleń, jako niezasadne należy ocenić zarzuty skargi. Odnosząc się do zarzutów dotyczących błędnego zastosowania przepisów u.k.u.r. przez wadliwe zastosowanie w sytuacji, gdy skarżący jest osobą bliską zbywcom, w związku z czym nie ma do niego zastosowania regulacja wymagająca wydania przez Prezesa ANR decyzji w przedmiocie zgody na nabycie nieruchomości rolnej oraz obowiązek osobistego prowadzenia gospodarstwa rolnego przez okres co najmniej 10 lat od dnia nabycia nieruchomości, a także zamieszkiwania w okresie 5 lat od dnia nabycia nieruchomości na terenie gminy na obszarze której jest położona jedna z nabytych nieruchomości rolnych, należy zgodzić się z organami, że skarżący wystąpił w dniu 20 czerwca 2016r. do Prezesa AGN o wydanie zgody na nabycie nieruchomości rolnej na podstawie przepisów u.k.u.r. Organy, po przeprowadzeniu stosownego postępowania, zasadnie zastosowały przepisy art.2a ust.2 pkt.2 u.k.u.r. Jednocześnie jako niezasadne należy ocenić zarzuty skargi zawarte w jej uzasadnienie, że ponieważ zamiar przekazania nieruchomości rolnych na rzecz skarżącego został uzgodniony przed 30 kwietnia 2016r., tj. przed datą wejścia w życie znowelizowanych przepisów u.k.u.r., to zmienione przepisy nie powinny być zastosowane w jego sprawie. Formalny wniosek skarżący złożył, jak to wskazano wyżej, dnia 20 czerwca 2016r., a więc organy były uprawnione do zastosowania ww. przepisów. Brak jest także podstaw do podzielenia zarzutów dotyczących błędnego zastosowania przepisów u.k.u.r. w związku z okolicznością, że skarżący jako wuj dla osób zbywających nieruchomości rolne, nie powinien uzyskiwać zgody organów na nabycie nieruchomości rolnych. Należy zgodzić się z organami, że zawarta w przepisie art.2 pkt.6 u.k.u.r. definicja osoby bliskiej w której podaje, że przez taką osobę należy rozumieć zstępnych, wstępnych, rodzeństwo, dzieci rodzeństwa, małżonka, osoby przysposabiające i przysposobione, nie pozwala zaliczyć skarżącego do tak rozumianego kręgu osób bliskich w relacji do zbywających na rzecz skarżącego nieruchomości rolne. Odnosząc się do zarzutów naruszenia przy wydawaniu zaskarżonej decyzji przepisów art.20, art.21 ust.1 art.22 Konstytucji RP, Sąd ocenił, że ww. zarzuty w rozpoznawanej sprawie są bezpodstawne. Jak słusznie zauważył MRiRW, wskazane przepisy dotyczą zasad społecznej gospodarki narodowej oraz wolności prowadzenia działalności gospodarczej, jak również ochrony prawa własności, praw dziedziczenia, które nie były przedmiotem postępowania w rozpoznawanej sprawie. Natomiast niezasadność zarzutu naruszenia art.64 ust.3 Konstytucji RP wynika z okoliczności, że przepis ten dopuszcza ograniczenie prawa własności tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza istoty prawa własności. Wskazane przepisy u.k.u.r. realizują konstytucyjną zasadę oparcia ustroju rolnego na gospodarstwach rodzinnych. Wyraża się to przez umożliwienie nabycia nieruchomości rolnych przez osoby fizyczne, które zamierzają utworzyć gospodarstwo rodzinne, a przy tym mają kwalifikacje rolnicze, dają rękojmię należytego prowadzenia działalności rolniczej oraz zobowiążą się do zamieszkiwania przez 5 lat od dnia nabycia nieruchomości na terenie gminy, na obszarze której położona jest jedna z nieruchomości rolnych, która wejdzie w skład tworzonego gospodarstwa rodzinnego. Takie warunki dają wysokie prawdopodobieństwo, że nabyta nieruchomość rolna będzie spełniała swoją gospodarczą funkcję, przez efektywne wykorzystanie w procesie produkcji rolnej, a nie będzie traktowana wyłącznie jako lokata kapitału (vide uzasadnienie projektu nowelizacji u.k.u.r. druk sejmowy nr 293 Sejm VIII kadencji, www. Sejm.gov.pl). W odniesieniu do sformułowanego w skardze wniosku o rozważenie przez Sąd wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego na podstawie art.193 Konstytucji RP, Sąd w niniejszej sprawie nie stwierdził w toku rozpoznawania sprawy wątpliwości co do konstytucyjności przepisów wskazanych przez skarżącego i dlatego nie uznał zasadności wniosku skarżącego w tym zakresie. W niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że organy w toku postępowania zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a.), oparły swoje rozstrzygnięcia na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku postępowania, dokonując jego wszechstronnej oceny oraz uzasadniły swoje stanowisko wyrażone w decyzjach, w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Prawidłowo także zakwalifikowały skarżącego, który był wnioskodawcą postępowania, jako stronę w rozumieniu art.28 kpa. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI