IV SA/WA 22/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę A. Z. na decyzję Ministra Gospodarki i Pracy odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie odszkodowania za nacjonalizację przedsiębiorstwa, uznając skarżącą za nieposiadającą legitymacji procesowej.
Skarżąca A. Z. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją przyznającą odszkodowanie innym spadkobiercom za nacjonalizację cegielni. Minister Gospodarki i Pracy odmówił wznowienia, uznając, że skarżąca nie była stroną postępowania odszkodowawczego i nie posiadała interesu prawnego do jego wznowienia. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu administracji, że skarżąca nie miała legitymacji procesowej do żądania wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] lipca 2002 r., gdyż jej interes prawny został rozstrzygnięty odrębną decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r., której była stroną.
Sprawa dotyczyła skargi A. Z. na decyzję Ministra Gospodarki i Pracy odmawiającą wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. w przedmiocie przyznania odszkodowania za utracone mienie przedsiębiorstwa "Cegielnia [...]" w związku z jego nacjonalizacją. Minister uznał, że skarżąca nie była stroną postępowania odszkodowawczego i nie posiadała interesu prawnego do jego wznowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Sąd podkreślił, że jego rolą jest kontrola legalności decyzji administracyjnych, a nie przyznawanie odszkodowań czy wskazywanie organów do sporządzania protokołów. Analiza przepisu art. 160 k.p.a. wykazała, że odszkodowanie nie jest przyznawane z urzędu, a inicjatywa należy do poszkodowanego. Stronami postępowania o przyznanie odszkodowania są tylko te podmioty, które wystąpiły z wnioskiem. Choć A. Z. wystąpiła o odszkodowanie odrębnym wnioskiem, co zakończyło się decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r., której była stroną, to nie posiadała ona interesu prawnego w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] lipca 2002 r., które dotyczyło innych spadkobierców. W związku z tym, wniosek o wznowienie postępowania nie pochodził od strony i nie mógł stanowić podstawy do jego wszczęcia. Sąd zaznaczył, że skarżąca mogła być pominięta w postępowaniu o stwierdzenie nieważności orzeczeń nacjonalizacyjnych, ale te kwestie nie mogły być przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu, gdyż skarżącej przysługiwały inne środki prawne. Zarzuty dotyczące naruszenia Konstytucji również nie odnosiły się do kontrolowanej decyzji, a do wcześniejszych orzeczeń nacjonalizacyjnych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, osoba niebędąca stroną postępowania ani nieposiadająca interesu prawnego nie może skutecznie żądać wznowienia postępowania.
Uzasadnienie
Wznowienie postępowania jest instytucją procesową dostępną dla stron postępowania lub osób posiadających interes prawny. Skarżąca A. Z. nie była stroną postępowania odszkodowawczego zakończonego decyzją z dnia [...] lipca 2002 r., a jej interes prawny został rozstrzygnięty odrębną decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r., której była stroną. W związku z tym, wniosek o wznowienie postępowania był niedopuszczalny z przyczyn podmiotowych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
k.p.a. art. 145 § §1
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa przesłanki dopuszczalności wznowienia postępowania.
k.p.a. art. 148 § §1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.
k.p.a. art. 149 § §1 i 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Reguluje wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania lub decyzji o odmowie wznowienia.
k.p.a. art. 160
Kodeks postępowania administracyjnego
Stanowił podstawę prawną do orzekania w przedmiocie odszkodowania za szkody spowodowane wydaniem nieważnej decyzji.
Pomocnicze
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Definiuje pojęcie strony postępowania.
P.u.s.a. art. 1 § §1 i 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych.
P.p.s.a. art. 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kognicji sądów administracyjnych.
P.p.s.a. art. 134 § §1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o oddaleniu skargi.
P.p.s.a. art. 250
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżąca A. Z. nie posiadała legitymacji procesowej do żądania wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] lipca 2002 r., gdyż jej interes prawny został rozstrzygnięty odrębną decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r., której była stroną.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 7 i 107 § 3 k.p.a. Naruszenie art. 32 ust. 1 i 2 oraz 64 ust. 2 Konstytucji Naruszenie art. 14 i 1 Konwencji Praw Człowieka Nieprawidłowości protokołu zdawczo-odbiorczego z dnia [...] sierpnia 2001 r. Decyzja z dnia [...] lipca 2002 r. wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 9, 10 i 61 §4 k.p.a.) z uwagi na brak poinformowania skarżącej o toczącym się postępowaniu i zapewnienia jej udziału. Naruszenie prawa do dziedziczenia i równego traktowania przez władzę publiczną. Naruszenie art. 35§3 k.p.a. (przekroczenie terminu do wydania decyzji). Niezgoda ze stanowiskiem Ministra co do braku interesu prawnego do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania.
Godne uwagi sformułowania
Sąd nie został wyposażony przez ustawodawcę w kompetencje umożliwiające przyznanie skarżącej odszkodowania a tym bardziej wskazania "organu, który sporządzi nowy protokół zdawczo - odbiorczy" lub też "wycofania z obiegu prawnego obu wersji protokołu z dnia [...] sierpnia 2001 r." Podstawą prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia jest art. 149§3 kpa, który uprawnia organ do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, że organ -dokonując wstępnej oceny wniosku uznał, że wniosek ten pochodzi od osoby, która nie posiada interesu prawnego w jego złożeniu. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się - na tym etapie postępowania do ustalenia- czy skarżącą posiadała legitymację procesową w tym postępowaniu to jest czy powinna być jego stroną.
Skład orzekający
Małgorzata Miron
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Małaszewska-Litwiniec
sędzia
Tomasz Wykowski
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia strony i interesu prawnego w kontekście wznowienia postępowania administracyjnego, a także zakresu kognicji sądów administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z odszkodowaniami za nacjonalizację i procedurą wznowienia postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy złożonej procedury administracyjnej związanej z odszkodowaniem za mienie znacjonalizowane w przeszłości, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i reprywatyzacyjnym.
“Czy można wznowić postępowanie sprzed lat, jeśli nie było się jego stroną?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Wa 22/06 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2006-10-26 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2006-01-03 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Małgorzata Małaszewska-Litwiniec Małgorzata Miron /przewodniczący sprawozdawca/ Tomasz Wykowski Symbol z opisem 6291 Nacjonalizacja przemysłu Sygn. powiązane I OSK 316/07 - Wyrok NSA z 2008-10-21 Skarżony organ Minister Gospodarki Morskiej Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Katarzyna Tomiło, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2006 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie przejęcia przedsiębiorstwa na własność Państwa 1. oddala skargę; 2. zasądza ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. A. O. z Kancelarii Adwokackiej w W. przy Al. [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł wraz z należnym podatkiem VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] października 2005r. Minister Gospodarki i Pracy utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2005r., którą odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Ministra Gospodarki z dnia [...] lipca 2002 r. wydaną w przedmiocie przyznania na rzecz I. K., Z. K., H. K., L. W. i K. O. odszkodowania z tytułu utraconego mienia ruchomego i nieruchomego przedsiębiorstwa: Cegielnia [...] w B. pow. R. w zw. z decyzją Ministra Przemysłu i Handlu znak [...] z dnia [...] sierpnia 1996 r. i decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 1999r. znak [...] podjętych na podstawie art. 156§1 pkt.2 w zw. z art. 157 kpa. W ocenie Ministra Gospodarki i Pracy wznowienie w/w postępowania na wniosek A. Z. było niedopuszczalne z przyczyn formalnych albowiem skarżąca nie posiadała przymiotu strony tego postępowania. Rozpoznając wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy organ naczelny wskazał na następujące okoliczności faktyczne i prawne: Wnioskiem z dnia [...] lipca 2005r. A. Z. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 2002r. wskazując na "nowe okoliczności będące bezpośrednim skutkiem wielokrotnych naruszeń prawa" w postępowaniach zakończonych decyzjami Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] sierpnia 1996r. oraz decyzją odszkodowawczą z dnia [...] lipca 2002r. Decyzją z dnia [...] sierpnia 1996r. Minister Przemysłu i Handlu stwierdził nieważność: zarządzenia Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] sierpnia 1949 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem pn. Cegielnia [...] w B. pow. R. zarządzenia Ministra Przemysłu Drobnego i Rzemiosła z dnia [...] stycznia 1955r. w sprawie zmiany zarządzenia Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] sierpnia 1949 r. dotyczącego ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem pn. Cegielnia [...] w B. pow. R. Decyzją z dnia [...] czerwca 1999r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził nieważność orzeczenia Ministra i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [...] grudnia 1958 r. o przejęciu na własność Państwa przedsiębiorstwa pn. "Cegielnia [...] w B." W następstwie wydania w/w decyzji - I. K., Z. K., H. K., L. W. i K. O., na podstawie obowiązującego naówczas art. 160 kpa, zwrócili się o przyznanie odszkodowania za szkodę, którą ponieśli na skutek stwierdzenia nieważności decyzji nacjonalizujących przedsiębiorstwo. Zgodnie z treścią art. 160§6 kpa z roszczeniem takim można było wystąpić w terminie 3 lat, który to termin rozpoczął swój bieg w momencie, gdy stała się ostateczna decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 1999r. Decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. - po rozpoznaniu wniosków w/w spadkobierców Minister Gospodarki przyznał odszkodowanie na podstawie art. 160 kpa. Po zakończeniu tego postępowania - dnia [...] lipca 2002 r. z wnioskiem o przyznanie odszkodowania za szkodę poniesioną za przejęte z rażącym naruszeniem prawa przedsiębiorstwo wystąpiła A. Z. Decyzją z [...] grudnia 2002 r. Minister Gospodarki odmówił przyznania odszkodowania A. Z. ze względu na przekroczenie przez nią ustawowego, zawitego terminu, o którym mowa w art. 160§6kpa. A. Z. złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie tej sprawy i jednocześnie - na podstawie art. 111§1 kpa o uzupełnienie decyzji. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2003 r. Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej odmówił - na podstawie art. 134 kpa - ponownego rozpoznania sprawy oraz uzupełnienia przedmiotowej decyzji stwierdzając brak podstaw do uzupełnienia wniosków. [...] stycznia 2003 r. A. Z. złożyła podanie o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] sierpnia 1996 r. wobec okoliczności, iż postępowanie zakończone w/w decyzją Ministra Przemysłu i Handlu toczyło się bez jej udziału. Decyzją z dnia [...] lutego 2003r., utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] sierpnia 1996 r. ze względu na naruszenie przez wnioskodawczynię terminu określonego w art. 148§2kpa na wystąpienie z przedmiotowym wnioskiem. Wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2004 r. w sprawie IVSA 2064/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę A. Z. na w/w decyzję z dnia [...] kwietnia 2003r. Dnia [...] września 2003r. A. Z. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 1996r. Decyzją z dnia [...] lutego 2005r. utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] kwietnia 2005r. Minister Gospodarki i Pracy nie stwierdził nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 1996r. A. Z. wystąpiła także z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2002 r. Decyzją z dnia [...] lutego 2005r. utrzymaną następnie w mocy decyzją z dnia [...] kwietnia 2005r. Minister Gospodarki i Pracy odmówił wnioskodawczyni - na podstawie art. 157§3 kpa - wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji wobec tego, że A. Z. nie posiadała przymiotu strony w postępowaniu zakończonym w/w zaskarżoną decyzją. Wnioskiem z dnia [...] lipca 2005r. A. Z. zwróciła się o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. a następnie przyznanie wnioskodawczyni odszkodowania za wyszczególnione przez nią straty związane z ustanowieniem nad przedsiębiorstwem pn. Cegielnia [...] w B. przymusowego zarządu państwowego i przejęciem w/w cegielni na własność Państwa. Jako podstawę prawną wniosku A. Z. wskazała postanowienie Sądu Okręgowego w R. [...] Wieczystych z siedzibą w T. z dnia [...] kwietnia 2005r. sygn. Dz. Kw. [...] o wpis własności otrzymanego przez zainteresowaną w dniu [...] lipca 2005r. oraz pismo S. K. z dnia [...] stycznia 2005r. nadesłane do akt sprawy wszczętej wnioskiem A. Z. o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] sierpnia 1996r., z którym wnioskodawczyni zapoznała się [...] stycznia 2005 r. podczas przeglądania akt sprawy zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] kwietnia 2005r. Organ naczelny rozpatrując wniosek o wznowienie postępowania stwierdził, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną jeśli postępowanie, w którym ona zapadła było dotknięte co najmniej jedną z kwalifikowanych wadliwości procesowych wyliczonych wyczerpująco w art. 145§1 kpa. Organ zobowiązany jest uczynić przedmiotem wstępnego postępowania zakończonego postanowieniem, o którym stanowi art. 149 §1 kpa podmiotowe oraz przedmiotowe przyczyny dopuszczalności wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją. Dalej - organ wskazał, że mając na uwadze treść wniosku przyjąć należy, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony w oparciu o treść art. 145§1 pkt. 4i5 kpa. Z regulacji art. 148§1 i 2 kpa wynika, że strona ze skutkiem prawnym może złożyć podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania w terminie 1 miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o decyzji bądź okoliczności stanowiącej podstawę do jego wznowienia. Zachowanie w/w terminów musi być udowodnione przez stronę zaś organ administracji swobodnie ocenia dowody w tej mierze. W pierwszej kolejności organ poddał ocenie kwestię legitymacji procesowej osoby występującej z omawianym wnioskiem oraz zachowanie przez nią terminu do wniesienia podania o wznowienie. Legitymację procesową do występowania z wnioskiem o wznowienie posiada tylko strona tj. osoba, która brała udział w postępowaniu zwykłym lub wprawdzie w postępowaniu tym nie uczestniczyła lecz może wykazać istnienie swojego interesu prawnego. Po dokonaniu analizy sprawy zakończonej wydaniem decyzji z dnia [...] lipca 2002 r. organ stwierdził, że A. Z. nie była stroną postępowania zakończonego w/w decyzją i nie posiada interesu prawnego w tej sprawie. Przedmiotem postępowania odszkodowawczego zakończonego omawianą decyzją z [...].07.2002 r. było przyznanie na rzecz wnioskodawców I. K., Z. K., H. K., L. W. i K. O. odszkodowania z tytułu poniesionej przez nich szkody w związku ze stwierdzeniem nieważności decyzji nacjonalizującej przedsiębiorstwo "Cegielnia [...] w B. pow. R.". Stronami tego postępowania byli zatem wnioskujący o przyznanie odszkodowania, którzy w zawitym terminie wystąpili do Ministra Gospodarki z przedmiotowym roszczeniem, legitymując się interesem prawnym wynikającym z ich udziałów w spadku po b.właścicielu wadliwie znacjonalizowanego przedsiębiorstwa. Z literalnego brzmienia art. 160 kpa stanowiącego podstawę prawną do wystąpienia z wnioskiem odszkodowawczym wynika bowiem, że odszkodowanie nie jest przyznawane z urzędu lecz aby je otrzymać strona zainteresowana jego uzyskaniem musi wystąpić do odpowiedniego organu administracji a tym samym poprzez własną inicjatywę uruchomić procedurę w sprawie przyznanie odszkodowania. Powyższą decyzją rozstrzygnięto zatem jedynie o przyznaniu odszkodowania na rzecz wskazanych wnioskodawców nie rozstrzygając o uprawnieniach ani obowiązkach A. Z. O uprawnieniu wnioskodawczyni w przedmiotowej kwestii rozstrzygnięto inną decyzją Ministra Gospodarki - z dnia [...] grudnia 2002 r. Skarżąca zatem nie może - nie będąc stroną postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] lipca 2002r. żądać wznowienia tego postępowania gdyż o uprawnieniu A. Z. do żądania przyznania odszkodowania wynikającemu z dziedziczenia [...] udziałów w spadku po [...] nie rozstrzygała decyzja z dnia [...] lipca 2002 r. Stwierdzenie, że A. Z. nie jest uprawniona do żądania wznowienia postępowania zakończonego decyzją Ministra Gospodarki z dnia [...] lipca 2002 r. czyni niecelowym ocenę czy wnioskodawczyni zachowała również miesięczny termin zakreślony w art. 148§1 i 2 kpa na wystąpienie z wnioskiem o wznowienie postępowania w oparciu o przesłanki z art. 145§1pkt4 i 5 kpa. Jedynie więc dodatkowo należy zaznaczyć, że A. Z. wystąpiła z przedmiotowym wnioskiem z naruszeniem miesięcznego terminu dowiedzenia się o decyzji Ministra Gospodarki z [...] lipca 2002 r., o stwierdzenie nieważności której występowała w dniu [...] grudnia 2004 r. czy z zachowaniem terminu określonego w art. 148§1 - po 19 dniach od chwili dowiedzenia się o treści wymienionego na wstępie uzasadnienia postanowienia Sądu Okręgowego w R. z dnia [...] czerwca 2005 r. mającego wskazywać w ocenie skarżącej na nową okoliczność w sprawie zakończonej wydaniem decyzji z dnia [...] lipca 2002 r. A zatem w ocenie organu, nie jest możliwe - z przyczyn formalnych wznowienie postępowania. Tym samym organ orzekający nie jest uprawniony do oceny czy przyczyny wznowienia wskazane przez A. Z. faktycznie wystąpiły i jakie z tego wynikają skutki. Merytoryczne rozpoznanie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem weryfikacji decyzji dokonane w trybie wznowieniowym mogłoby nastąpić jedynie po wznowieniu postępowania w oparciu o art. 149 §1 kpa. Należy ponadto podkreślić, że przeprowadzenie postępowania wznowieniowego w oparciu o przesłanki inne niż wymienione w art. 145§1 kpa byłoby rażącym naruszeniem prawa. A. Z. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] października 2005r zarzucając naruszenie art. 7 i 107 § 3 kpa, art. 32 ust. 1 i 2 i 64 ust. 2 Konstytucji, art. 14 i 1 Konwencji Praw Człowieka. Nadto zaskarżyła podstawę wydania decyzji z dnia [...] lipca 2002 r. - protokół zdawczo - odbiorczy z dnia [...] sierpnia 2001 r. W konsekwencji wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] września 2005 r. oraz przyznanie odszkodowania zgodnie z wnioskiem z dnia [...] lipa 2005 r. Nadto wniosła o wskazanie organu, który zobowiązany będzie do sporządzenia nowego protokołu zdawczo - odbiorczego oraz wycofanie z obiegu obu wersji protokołu z dnia [...] sierpnia 2001 r. W obszernym uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała argumenty wskazujące na nieprawidłowości protokołu z dnia [...].08.2001 r. oraz w konsekwencji nieprawidłowości przy wydawaniu decyzji z dnia [...] lipca 2002 r. Dodatkowo zarzuciła, że decyzja z dnia [...].07.2002r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa - art. 9,10 i 61 §4 kpa albowiem A. Z. nie została poinformowana o toczącym się postępowaniu i nie zapewniono jej w nim udziału. Uzasadniając zarzut naruszenia przepisów Konstytucji skarżąca wskazała, że naruszono jej prawo do dziedziczenia a pominięcie jej w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] lipca 2002 r. naruszyło konstytucyjne prawo równego traktowania przez władzę publiczną. Dodatkowo zarzuciła naruszenie art. 35§3 kpa albowiem organ miast wydać decyzję w terminie wskazanym z ustawie rozpoznawał sprawę 30 miesięcy. Skarżąca podniosła także, że nie zgadza się ze stanowiskiem Ministra, co do braku po jej stronie interesu prawnego do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a.). Z tych względów -należy podkreślić w pierwszej kolejności, że Sąd nie został wyposażony przez ustawodawcę w kompetencje umożliwiające przyznanie skarżącej odszkodowania a tym bardziej wskazania "organu, który sporządzi nowy protokół zdawczo - odbiorczy" lub też "wycofania z obiegu prawnego obu wersji protokołu z dnia [...] sierpnia 2001 r." Zadaniem Sądu jest jedynie ocena zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego decyzji administracyjnych, w tym przypadku decyzji wydanej przez Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] października 2005r. Mając na względzie powyższe unormowanie Sąd uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa. Podstawą prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia jest art. 149§3 kpa, który uprawnia organ do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wywołane wnioskiem skarżącej z dnia [...] lipca 2005r. o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] lipca 2002r. Złożenie takiego wniosku rodzi po stronie organu administracji obowiązek - z urzędu zbadania czy spełnione są przesłanki formalne wniosku to jest czy pochodzi on od podmiotu posiadającego interes prawny we wszczęciu takiego postępowania, czy oparty jest o przesłanki wznowienia wymienione w art. 145§1 kpa i 145a kpa oraz czy zachowany został termin do złożenia wniosku, o którym mowa w art. 148§1 i 2 kpa. W sytuacji stwierdzenia, że wniosek pochodzi od strony postępowania, został złożony w ustawowym terminie oraz strona powołuje jako podstawę wznowienia jedną z przesłanek wymienionych w art. 145§1 lub 145a kpa organ ma obowiązek wydania postanowienia o wznowieniu postępowania, które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do przyczyn wznowienia oraz rozstrzygnięcia istoty sprawy. Natomiast w przypadku stwierdzenia, że wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne organ wydaje decyzję o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149§3 kpa. W tym zakresie Sąd -w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę -podzielił pogląd reprezentowany w doktrynie ( m.in. Adamiak w Adamiak/Borkowski KPA Komentarz, 6 wyd. Warszawa 2004, Art. 149 Nb 6) oraz orzecznictwie sądowoadministracyjnym (patrz wyrok WSA w Warszawie z 11.02.2005 (VI SA/Wa 291/04 LEX nr 165013), w którym Sąd stwierdził, że decyzję o odmowie wznowienia postępowania organ może wydać w tych wypadkach, gdy z żądaniem wystąpiła osoba, która nie jest stroną, albo która wprawdzie stroną jest, ale wniosła żądanie po upływie terminu określonego w art. 148 § 1 i § 2 k.p.a., a nie ma podstaw do jego przywrócenia). Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, że organ -dokonując wstępnej oceny wniosku uznał, że wniosek ten pochodzi od osoby, która nie posiada interesu prawnego w jego złożeniu. Jak wskazał organ - zgodnie z treścią art. 28 kpa stroną postępowania jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie lub żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie interesu prawnego było wielokrotnie przedmiotem rozważań tak w doktrynie jak i orzecznictwie. Obecnie przyjmuje się, że treścią tego pojęcia jest prawo podmiotowe rozumiane jako przyznane przez przepis prawa materialnego, jednostce, konkretnych korzyści, które można realizować w postępowaniu administracyjnym (tak m.in. Borkowski w Adamiak/Borkowski KPA Komentarz, 6 wyd. Warszawa 2004, Art. 28 Nb7). A. Z. wnioskiem z dnia [...].07.2002 r. wystąpiła o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji przyznającej odszkodowanie pozostałym spadkobiercom za szkodę poniesioną w związku z nieprawidłową nacjonalizacją majątku stanowiącego własność jej spadkodawcy. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się - na tym etapie postępowania do ustalenia- czy skarżącą posiadała legitymację procesową w tym postępowaniu to jest czy powinna być jego stroną. Organ nie przyznał skarżącej takiej legitymacji a analiza treści przepisu art. 160 kpa, który stanowił podstawę prawną do orzekania w przedmiocie odszkodowania wskazuje na trafność rozstrzygnięcia organu w tym zakresie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalił się pogląd, że regulacja prawna zawarta w art. 160 kpa ( w brzmieniu sprzed 1.09.2004r.) stanowiła samodzielną i wyłączną podstawę do odpowiedzialności odszkodowawczej za szkody spowodowane wydaniem nieważnej decyzji (tak: wyrok z 16.09.1985 r. IVCR 290\85 OSPiKA 986\2\30, uchwała z 26.01.1989r. IIICZP 58\88 OSNCP 1989\9\129). Jednocześnie ustawodawca w §2 tego przepisu zawarł odesłanie do przepisów kodeksu cywilnego w zakresie nieunormowanym przepisem art. 160. Powyższe przemawia za tym, że intencją ustawodawcy było zrównanie w\w odszkodowania i zasad jego przyznawania do odszkodowania określonego w przepisach kodeksu cywilnego. Przepis §1 art. 160 stanowi, że roszczenie o odszkodowanie przysługuje podmiotowi, który poniósł szkodę ( na skutek wydania nieważnej decyzji). Inicjatywa wszczęcia tego postępowania została zatem pozostawiona poszkodowanemu. Sam fakt stwierdzenia nieważności decyzji nie rodzi skutku w postaci przyznania odszkodowania przez organ, który wydał wadliwą decyzję. Strona, nawet jeśli poniosła szkodę nie ma bowiem obowiązku jej dochodzenia w prawnie przyznanej formie. Co za tym idzie stronami postępowania o przyznanie odszkodowania pozostają tylko te podmioty, które wystąpiły ze stosownym wnioskiem. Nie ulega wątpliwości, że A. Z. wystąpiła o przyznanie odszkodowania odrębnym od pozostałych spadkobierców K. K. wnioskiem i sprawa ta została zakończona ostateczną decyzją z dnia [...] grudnia 2002r. W konsekwencji zatem prawidłowo organ administracji ustalił, że A. Z. posiada interes prawny w żądaniu przyznania odszkodowania jednakże realizacji tego interesu skarżąca domagała się w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] grudnia 2002r., którego bez wątpienia była stroną, a nie z dnia [...] lipca 2002 r. Nie posiadała natomiast takiego interesu w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] lipca 2002r. W konsekwencji skoro wniosek o wznowienie postępowania nie pochodzi od osoby mającej przymiot strony - nie mógł on stanowić podstawy wszczęcia postępowania wznowieniowego. Jak natomiast trafnie wskazał organ przeprowadzenie postępowania ponownie na skutek nieprawidłowo wznowionego postępowania mogłoby doprowadzić do wydania decyzji dotkniętej wadą nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa. Podkreślenia w tym miejscu wymaga natomiast, że trafny jest zarzut skarżącej co do tego, że nieprawnie została pominięta w postępowaniu o stwierdzeniu nieważności orzeczenia z dnia [...] sierpnia 1949r. i [...] stycznia 1951 r.(postępowanie toczyło się bez jej udziału) co rodziło dalsze, niekorzystne dla niej skutki. Okoliczności te jednak nie mogą być przedmiotem oceny przez Sąd w niniejszym postępowaniu albowiem skarżącej przysługiwały przewidziane prawem środki procesowe, które mogłyby umożliwić jej uzyskanie odszkodowania. Nota bene z części z tych środków skarżąca skorzystała; organ administracji rozpoznał jej wnioski a sprawy są przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w związku z wniesionymi skargami (m.in. sprawa IVSA/Wa 1353/05 i IVSA/Wa 23/06). Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi wskazać należy, że Sąd na tym etapie postępowania nie jest władny oceniać prawidłowości wykonania protokołu zdawczo -odbiorczego z dnia [...].08.2001 r., który - jak twierdzi skarżąca - był podstawą ustalenia wysokości odszkodowania za wadliwie znacjonalizowany majątek. Zaskarżona decyzja w żaden sposób nie odnosi się do tej kwestii a organ nie badał tej okoliczności w tym postępowaniu. Niezasadny jest także zarzut naruszenia przez organ wskazanych w skardze przepisów Konstytucji, co mogłoby mieć w pływ na wynik sprawy i uzasadniać wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego. Zarzuty te nie odnoszą się wszak do kontrolowanej przez Sąd w niniejszym postępowaniu decyzji lecz do decyzji stwierdzającej nieważność orzeczeń nacjonalizacyjnych. Nieprzyznanie natomiast skarżącej przymiotu strony w postępowaniu o przyznanie odszkodowania z wniosku I. K., Z. K., H. K., L. W. i K. O. znajduje uzasadnienie w przepisach prawa, co zostało wyżej wskazane. Reasumując - zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, Sąd badając legalność decyzji - w trybie art. 134 P.p.s.a. nie stwierdził również naruszenia prawa, które mogłyby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji a zatem skarga podlegała oddaleniu. Na marginesie jedynie wskazać należy, że Sąd rozpoznał w niniejszym postępowaniu skargę A. Z. ( mimo, że jest ona podpisana przez w/w i M. K.) gdyż zarówno z treści skargi jak i dalszych pism procesowych wynika, że podpisana pod skargą M. K. - jej matka występowała jedynie w charakterze pełnomocnika. Z tych wszystkich względów -Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 250 tej ustawy oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. ( Dz.U. nr 163, poz. 1348 ze zm.)
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI