IV SA/Wa 2193/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2019-11-21
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
odpadyprodukt ubocznybiomasaspalanieochrona środowiskazdrowie ludziinstalacje energetyczneprawo ochrony środowiskaustawa o odpadach

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska odmawiające uznania pyłów, wiórów i zrębków z produkcji mebli za produkt uboczny w części dotyczącej ich spalania.

Spółka ubiegała się o uznanie pyłów, wiórów i zrębków z produkcji mebli za produkt uboczny, aby móc je spalać w swojej instalacji energetycznej. Organy ochrony środowiska odmówiły wydania pozytywnej opinii, wskazując na obecność substancji chemicznych w odpadach oraz brak spełnienia warunków uznania za produkt uboczny, w tym bezpieczeństwa dla środowiska i zdrowia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki, potwierdzając stanowisko organów.

Sprawa dotyczyła skargi złożonej przez spółkę z siedzibą w [...] na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (GIOŚ), które utrzymało w mocy negatywną opinię Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (WIOŚ) dotyczącą uznania pyłów, wiórów i zrębków powstających podczas produkcji mebli za produkt uboczny. Negatywna opinia dotyczyła możliwości przekazywania tych substancji (oraz brykietu z nich wytworzonego) do spalenia w instalacjach nieposiadających wymaganych regulacji prawnych w zakresie termicznego przekształcania odpadów. Spółka argumentowała, że materiał ten stanowi biomasę i może być bezpiecznie spalany. Organy administracji, w tym GIOŚ, odmówiły uznania substancji za produkt uboczny, wskazując na obecność w ich składzie substancji chemicznych (żywice, farby, lakiery) oraz brak spełnienia warunku z art. 10 pkt 4 ustawy o odpadach, dotyczącego bezpieczeństwa dla środowiska i zdrowia ludzi. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, uznał ją za niezasadną. Sąd podkreślił, że pyły, wióry i zrębki z obróbki płyt drewnopochodnych, zawierające substancje chemiczne, nie mogą być traktowane jako biomasa w rozumieniu przepisów, a ich spalanie w instalacjach nieprzystosowanych do tego celu prowadzi do emisji szkodliwych substancji. Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, substancje te nie mogą zostać uznane za produkt uboczny w rozumieniu ustawy o odpadach, jeśli zawierają substancje chemiczne i ich spalanie może prowadzić do negatywnych oddziaływań na środowisko i zdrowie ludzi.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pyły, wióry i zrębki z obróbki płyt drewnopochodnych, zawierające żywice, farby i lakiery, nie spełniają definicji biomasy i nie mogą być traktowane jako produkt uboczny do spalania, ponieważ nie spełniają warunku bezpieczeństwa dla środowiska i zdrowia ludzi, a ich spalanie może prowadzić do emisji szkodliwych substancji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

u.o. art. 10 § pkt 4

Ustawa o odpadach

Warunek dotyczący wymagań w zakresie produktu, ochrony środowiska oraz życia i zdrowia ludzi nie został spełniony, ponieważ pyły, wióry i zrębki z płyt drewnopochodnych zawierają substancje chemiczne, a ich spalanie może prowadzić do negatywnych oddziaływań.

Pomocnicze

u.o. art. 2 § pkt 6 lit. c

Ustawa o odpadach

Przepis ten wyłącza stosowanie ustawy do biomasy naturalnych substancji pochodzących z produkcji rolniczej lub leśnej, ale nie dotyczy odpadów z płyt drewnopochodnych zawierających chemikalia.

u.o. art. 3 § ust. 1 pkt 6

Ustawa o odpadach

Definicja odpadu, zgodnie z którą każda substancja, której posiadacz się pozbywa, jest odpadem, chyba że spełnia warunki uznania za produkt uboczny.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie katalogu odpadów

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 4 listopada 2014 r. w sprawie standardów emisyjnych dla niektórych rodzajów instalacji, źródeł spalania paliw oraz urządzeń spalania lub współspalania odpadów § § 5 ust. 2

Zawiera definicję biomasy, która jest kluczowa dla rozróżnienia między produktem ubocznym a odpadem.

p.o.ś. art. 146 § ust. 3

Ustawa Prawo ochrony środowiska

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pyły, wióry i zrębki z produkcji mebli, zawierające substancje chemiczne, nie spełniają warunku bezpieczeństwa dla środowiska i zdrowia ludzi wymaganego do uznania ich za produkt uboczny. Substancje te nie stanowią biomasy w rozumieniu przepisów, a ich spalanie w nieprzystosowanych instalacjach prowadzi do emisji szkodliwych substancji.

Odrzucone argumenty

Argumentacja spółki, że pyły, wióry i zrębki stanowią biomasę i mogą być bezpiecznie spalane. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (k.p.a.) dotyczące podniesienia kwestii temperatury spalania kotła na późniejszym etapie oraz braku przeprowadzenia kontroli.

Godne uwagi sformułowania

nie mogą stanowić paliwa w procesie produkcji energii w kotłach zakładowych nie stanowią one bowiem "naturalnych substancji" nie spełniają również definicji zawartej w art. 2 pkt 6 lit. c) ustawy o odpadach, nie są one odpadami z drewna, a drewnopodobnymi nie sposób uznać, że odpad jest jednocześnie produktem w postaci paliwa

Skład orzekający

Jarosław Łuczaj

przewodniczący

Tomasz Wykowski

członek

Wojciech Rowiński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uznawania odpadów z produkcji mebli za produkt uboczny, w szczególności w kontekście spalania i definicji biomasy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odpadów z płyt drewnopochodnych zawierających substancje chemiczne; interpretacja definicji biomasy może być szersza w innych kontekstach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu gospodarki odpadami i obiegu zamkniętego, a także potencjalnego wykorzystania odpadów jako paliwa. Pokazuje, jak istotne jest precyzyjne stosowanie przepisów i definicji prawnych.

Czy odpady z produkcji mebli mogą stać się paliwem? Sąd wyjaśnia granice prawa.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wa 2193/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-11-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-09-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jarosław Łuczaj /przewodniczący/
Tomasz Wykowski
Wojciech Rowiński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Odpady
Sygn. powiązane
III OSK 2642/21 - Wyrok NSA z 2023-07-18
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 992
art. 10 pkt 4
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Łuczaj Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Wykowski Sędzia WSA Wojciech Rowiński (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 21 listopada 2019 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi "[...]" sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...] w przedmiocie wydania negatywnej opinii dotyczącej zgłoszenia oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z [...] lipca 2019 r. nr [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska (dalej także: "GIOŚ", "organ II instancji") utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej także: "[...]", "organ I instancji") z [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie wydania negatywnej opinii dotyczącej zgłoszenia uznania za produkt uboczny pyłów, wiórów i zrębków, wytwarzanych w trakcie produkcji mebli i związanej z nią obróbki drewna oraz płyt wiórowych, płyt MDF i płyt HDF, w części dotyczącej możliwości przekazywania ich (a także brykietu wytworzonego z tego rodzaju odpadów) do spalenia w instalacjach nie posiadających wymaganych regulacji prawnych w zakresie termicznego przekształcania odpadów.
Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w [...] Delegatury w [...] wpłynął [...] stycznia 2019 r. wniosek Marszałka Województwa [...] o wydanie opinii dotyczącej uznania za produkt uboczny pyłów, wiórów i zrębków wytwarzanych w trakcie produkcji mebli i związanej z nią obróbką drewna oraz płyt wiórowych, płyt MDF i płyt HDF. O uznanie wystąpiła [...] Sp. z o.o. (dalej: "Strona", "Spółka", "Skarżąca"). Z przesłanego zgłoszenia uznania przedmiotu lub substancji za produkt uboczny wynika, że przewidywana ilość wytwarzanych w trakcie obróbki drewna, płyt wiórowych oraz płyt MDF i HDF pyłów, wiórów i zrębków stanowiących wg autorów opracowania biomasę wynosi 2700 Mg rocznie. Przedmioty te gromadzone są w silosie magazynowym lub kontenerach odbiorcy i następnie wykorzystywane są w zakładowej instalacji energetycznej bądź przekazywane innemu odbiorcy do produkcji płyt wiórowych. Zawarto również informację dotyczącą możliwości ewentualnego wykorzystania przedmiotu zgłoszenia i jego opłacalnej sprzedaży po zbrykietowaniu.
[...] w wydanym postanowieniu z [...] stycznia 2019 r. pozytywnie zaopiniował wniosek w części dotyczącej przekazywania pyłów, wiórów i zrębków innym podmiotom do produkcji płyt wiórowych, natomiast negatywnie zaopiniował w części dotyczącej możliwości przekazywania pyłów, wiórów i zrębków (dotyczy także brykietu wytworzonego z tego rodzaju odpadów) do spalenia w instalacjach nie posiadających wymaganych regulacji prawnych w zakresie termicznego przekształcania odpadów. Uzasadniając to rozstrzygnięcie, organ I instancji wskazał, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2014 r" poz. 1923) wskazane we wniosku pyły, wióry i zrębki są klasyfikowane jako odpady inne niż niebezpieczne o kodzie 03 01 05. Obowiązujące przepisy dotyczące odzysku odpadów nie przewidują wykorzystania ww. substancji w inny sposób niż ew. tworzeniu mieszanek materiałów o tych samych właściwościach lub wykonywania drobnych napraw i konserwacji. Wobec powyższego [...] zakwestionował możliwości wykorzystania pyłów, wiórów i zrębków wytworzonych w trakcie obróbki płyt meblowych w celach opałowych, zarówno bezpośrednio jak i w procesie wytworzenia brykietu opałowego. W ocenie organu I instancji, istniejąca możliwość wyemitowania szkodliwych dla ludzi i środowiska substancji w wyniku procesu spalania eliminuje taki sposób wykorzystania wskazanych pozostałości poprodukcyjnych.
Spółka wniosła odwołanie od ww. postanowienia w zakresie udzielenia opinii negatywnej. Podniesiono, że w złożonym wniosku o uznanie za produkt uboczny pyłów, wiórów i zrębków, wytwarzanych w trakcie obróbki drewna oraz płyt wiórowych, płyt MDF i płyt HDF wykazała, że materiał ten spełnia wszystkie wymagania prawne co do uznania go za produkt uboczny, w tym przedstawiła wyniki badań Instytutu [...] w [...] wskazujące, że możliwe i bezpieczne jest spalenie takiego odpadu po uznaniu go za produkt uboczny. Wskazano także, że spalanie produktu ubocznego będzie odbywać się jedynie w instalacji kotłowni na terenie zakładu Spółki, a jego sprzedaż będzie związana wyłącznie z produkcją płyt wiórowych.
W wyniku rozpatrzenia odwołania GIOŚ wydał wskazane na wstępie postanowienie z [...] lipca 2019 r. którym utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie [...]. W uzasadnieniu organ II instancji przytoczył treść art. 10 oraz art. 11 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2019 r., poz. 701, z późn. zm.), określających warunki uznania przedmiotów lub substancji powstających w wyniku procesu produkcyjnego za produkty uboczne. W ocenie GIOŚ, w przypadku niniejszej sprawy nie został spełniony warunek określony w art. 10 pkt 4 ustawy o odpadach, ponieważ istnieją wątpliwości dotyczące bezpieczeństwa tych substancji w zakresie ochrony środowiska oraz życia i zdrowia ludzi. Zgodnie z przekazanymi przez stronę kartami produktów w ich skład wchodzą dodatkowe substancje chemiczne, takie jak: żywica mocznikowo-formaldehydowa oraz melaminowo-formaldehydowa z dodatkami modyfikującymi i utwardzaczem, emulsja parafinowa, wodorozcieńczalna farba akrylowa, bezwodny akrylowy lakier UV. Ponadto stwierdzono, że pyły, wióry i zrębki powstające podczas obróbki drewna i płyt drewnopochodnych nie stanowią biomasy i nie mogą stanowić paliwa w procesie produkcji energii w kotłach zakładowych. Nie stanowią one bowiem "naturalnych substancji", nie spełniają również definicji zawartej w art. 2 pkt 6 lit. c) ustawy o odpadach, nie są one odpadami z drewna, a drewnopodobnymi. Jednocześnie zaznaczono, że spalanie odpadów drewnopochodnych w kotłach energetycznych, które nie są przystosowane do tego celu, prowadzi do niepełnego spalania syntetycznych substancji chemicznych, a w następstwie powoduje znaczną emisję szkodliwych substancji do powietrza. W przypadku niniejszej sprawy chodzi o uwalnianie do atmosfery w wyniku spalania m.in. związków azotu, związków aromatycznych, heterocyklicznych, alifatycznych, naftalenów i fenoli. Całość ustalonego stanu faktycznego i prawnego uzasadnia w ocenie GIOŚ negatywną opinię w zakresie możliwości przekazywania pyłów, wiórów i zrębków (oraz brykietu wytworzonego z tego rodzaju odpadów) do spalenia, a co za tym idzie, utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia.
Spółka złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe postanowienie, w której wniosła o uchylenie rozstrzygnięć organów obu instancji. W skardze podniesiono zarzuty naruszenia:
1. art. 10 pkt 4 ustawy o odpadach poprzez błędne przyjęcie, że w stanie sprawy nie został spełniony warunek pkt 4 wskazanego artykułu, dotyczący wymagań w zakresie produktu (substancji przeznaczonej do spalania), ochrony środowiska oraz życia i zdrowia ludzi;
2. art. 10 pkt 4 ustawy o odpadach poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, wskazany przepis należy wyłożyć z uwzględnieniem art. 2 pkt 6 lit. c ww. ustawy;
3. art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2018 poz. 2096 ze zm.; dalej: "k.p.a."), które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie poprzez:
a. podniesienie przez Organ II instancji istotności sprawy temperatury spalania kotła dopiero na etapie kontroli instancyjnej, w sytuacji gdy strona nie wiedziała, że dla Organu II instancji sprawa wysokości temperatury spalania kotła będzie miała istotne znaczenie;
b. pominięcie braku przeprowadzenia kontroli przez [...] stosownie do art. 11 ust. 4 b ustawy o odpadach z uwagi na charakter sprawy wymagającej dokładnego i należytego wyjaśnienia.
Wniesiono także o dopuszczenie dowodu z dokumentacji technicznej kotłów [...], na okoliczność potwierdzenia spełnienia warunku z art. 10 pkt 4 ww. ustawy, dotyczącego wymagań w zakresie produktu, ochrony środowiska oraz życia i zdrowia ludzi. W uzasadnieniu skargi wskazano, że dopiero organ II instancji podniósł kwestię temperatury spalania kotła używanego na terenie zakładu Spółki, a jednocześnie zaznaczono, że kotły te spełniają warunki spalania odpadów drewnopochodnych w wysokich temperaturach (powyżej 850°C). W ocenie Skarżącej, organ oparł się na nieaktualnych danych przy ocenie stany faktycznego sprawy. Ponadto w sposób nieuprawniony zawęził definicję biomasy, przez błędną interpretacje treści art. 10 pkt 4 ustawy o odpadach przez pryzmat art. 2 pkt 6 lit. c tej ustawy.
W odpowiedzi na skargę GIOŚ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze, organ II instancji wskazał, że przedstawiona przez Skarżącą dokumentacja techniczna kotła nie potwierdzają spełnienia podniesionych w skardze kwestii dotyczących temperatury prowadzonego procesu, a także innych wymagań niezbędnych, aby możliwe było zgodne z prawem spalanie tego rodzaju odpadów w danej instalacji. Ponadto wskazanie odpadów płyt drewnopochodnych jako dopuszczalnego paliwa dla ww. kotła stoi w sprzeczności z przepisami prawa, bowiem nie sposób uznać, że odpad jest jednocześnie produktem w postaci paliwa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018, poz. 2107 t.j.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art.3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2017 poz.1369 z późn. zm. – zwanej dalej "p.p.s.a.").
Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Stosownie do art.119 pkt 1 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest m.in. postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Stosownie do art.120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a. W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2018.2096 t.j. z pózn.zm, dalej "k.p.a") lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego było postanowienie z [...] lipca 2019 r., którym Główny Inspektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] stycznia 2019 r. w przedmiocie wydania negatywnej opinii dotyczącej zgłoszenia uznania za produkt uboczny pyłów, wiórów i zrębków, wytwarzanych w trakcie produkcji mebli i związanej z nią obróbki drewna oraz płyt wiórowych, płyt MDF i płyt HDF, w części dotyczącej możliwości przekazywania ich (a także brykietu wytworzonego z tego rodzaju odpadów) do spalenia w instalacjach nie posiadających wymaganych regulacji prawnych w zakresie termicznego przekształcania odpadów.
Skarga były niezasadna. Jeśli chodzi o zarzuty naruszenia prawa materialnego, skarżąca spółka zarzucała naruszenie art. 10 pkt 4 ustawy o odpadach poprzez błędne przyjęcie, że w stanie sprawy nie został spełniony warunek pkt 4 wskazanego artykułu, dotyczący wymagań w zakresie produktu (substancji przeznaczonej do spalania), ochrony środowiska oraz życia i zdrowia ludzi oraz naruszenie tego przepisu poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, wskazany przepis należy wyłożyć z uwzględnieniem art. 2 pkt 6 lit. c ustawy o odpadach.
W art. 10 ustawy o odpadach sprecyzowano przesłanki uznania za produkt uboczny. Zgodnie z tym przepisem jest nim przedmiot lub substancja, powstające w wyniku procesu produkcyjnego, którego podstawowym celem nie jest ich produkcja, mogą być uznane za produkt uboczny, niebędący odpadem, jeżeli są łącznie spełnione następujące warunki: 1) dalsze wykorzystywanie przedmiotu lub substancji jest pewne; 2) przedmiot lub substancja mogą być wykorzystywane bezpośrednio bez dalszego przetwarzania, innego niż normalna praktyka przemysłowa; 3) dany przedmiot lub substancja są produkowane jako integralna część procesu produkcyjnego; 4) dana substancja lub przedmiot spełniają wszystkie istotne wymagania, w tym prawne, w zakresie produktu, ochrony środowiska oraz życia i zdrowia ludzi, dla określonego wykorzystania tych substancji lub przedmiotów i wykorzystanie takie nie doprowadzi do ogólnych negatywnych oddziaływań na środowisko, życie lub zdrowie ludzi.
Skarżący argumentował, że powstałe w wyniku wytwarzanych w trakcie produkcji mebli i związanej z nią obróbki drewna oraz płyt wiórowych, płyt MDF i płyt HDF, nie są odpadem, lecz stanowią biomasę. W ocenie skarżącego nietrafnie organy administracji zawęziły pojęcie biomasy do definicji z art. 2 ustawy o odpadach, podczas gdy przepis ten dotyczy tylko sytuacji, w których przepisów ustawy nie stosuje się. Stanowisko skarżącego dotyczące wykładni prawa materialnego jest błędne. Należy wskazać, że zgodnie z definicją zawartą w art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach każda substancja lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany, jest odpadem (por. także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2019 r. II OSK 2916/17). Wyjątkiem od regulacji jest cytowany już wyżej art. 10 ustawy o odpadach, który wskazuje przesłanki uznania danej substancji czy przedmiotu za produkt uboczny, niebędący odpadem. Spełnienie wszystkich przesłanek łącznie daje podstawą do uznania, że dana substancja lub przedmiot jest traktowana jako produkt uboczny. Przepisów ustawy nie stosuje się także m.in. do biomasy, co wynika z art. 2 pkt 6 lit. c ustawy o odpadach. W myśl tego artykułu przepisów ustawy o odpadach nie stosuje się do biomasy w postaci innych, niebędących niebezpiecznymi, naturalnych substancji pochodzących z produkcji rolniczej lub leśnej - wykorzystywanej w rolnictwie, leśnictwie lub do produkcji energii z takiej biomasy za pomocą procesów lub metod, które nie są szkodliwe dla środowiska ani nie stanowią zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi.
Art. 2 pkt 6 lit. c ustawy o odpadach nie zawiera definicji biomasy, a jedynie uściśla, w stosunku do jakiej biomasy, przepisu ustawy o odpadach nie mają zastosowania. Definicja biomasy została określona w § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 4 listopada 2014 r. w sprawie standardów emisyjnych dla niektórych rodzajów instalacji, źródeł spalania paliw oraz urządzeń spalania lub współspalania odpadów (Dz. U. z 2014 r. poz. 1546 z późn. zm.), wydanym na podstawie art. 146 ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2013 r. poz. 1232, z późn. zm.). Przez biomasę rozumie się produkty składające się z substancji roślinnych pochodzących z rolnictwa lub leśnictwa, które mogą być wykorzystywane jako paliwo w celu odzyskania zawartej w nich energii, i następujące rodzaje odpadów: 1) odpady roślinne z rolnictwa i leśnictwa; 2) odpady roślinne z przemysłu przetwórstwa spożywczego, jeżeli odzyskuje się wytwarzaną energię cieplną; 3) włókniste odpady roślinne z procesu produkcji pierwotnej masy celulozowej i z procesu produkcji papieru z masy, jeżeli odpady te są spalane w miejscu produkcji, a wytwarzana energia cieplna jest odzyskiwana; 4) odpady korka; 5) odpady drewna, z wyjątkiem odpadów drewna zanieczyszczonego impregnatami lub powłokami ochronnymi, które mogą zawierać związki chlorowcoorganiczne lub metale ciężkie, w skład których wchodzą w szczególności odpady drewna pochodzącego z budowy, remontów i rozbiórki obiektów budowlanych oraz infrastruktury drogowej.
Rozporządzenie to w zakresie swojej regulacji wdraża m.in. następujące dyrektywy Unii Europejskiej:
- dyrektywę 2001/80/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2001 r. w sprawie ograniczenia emisji niektórych zanieczyszczeń do powietrza z dużych obiektów energetycznego spalania (Dz. Urz. WE L 309 z 27.11.2001, str. 1, z późn. zm.; Dz.Urz.UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 299);
- dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE z dnia 24 listopada 2010 r. w sprawie emisji przemysłowych (zintegrowane zapobieganie zanieczyszczeniom i ich kontrola) (Dz.Urz.UE.L 334 z 17.12.2010, str. 17, z późn. zm.).
Definicja biomasy w § 5 ust. 2 rozporządzenia odpowiada definicji zawartej w prawie unijnym, a konkretnie art. 2 pkt 11 lit. e Dyrektywy 2001/80/WE i art. 3 pkt 31 lit. b Dyrektywy 2010/75/UE. Zgodnie z art. 2 pkt 11 Dyrektywy 2001/80/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2001 r. w sprawie ograniczenia emisji niektórych zanieczyszczeń do powietrza z dużych obiektów energetycznego spalania, "biomasa" oznacza produkty składające się w całości lub w części z substancji roślinnych pochodzących z rolnictwa lub leśnictwa, które mogą być wykorzystywane jako paliwo w celu odzyskania ich zawartości energii oraz następujących odpadów wykorzystywanych jako paliwo: a) odpadów roślinnych z rolnictwa i leśnictwa; b) odpadów roślinnych z przemysłu przetwórstwa spożywczego, jeżeli wytworzona energia cieplna jest odzyskiwana; c) włóknistych odpadów roślinnych z procesu produkcji pierwotnej pulpy celulozowej i z procesu produkcji papieru z pulpy, jeżeli odpady te są współspalane w miejscu produkcji, a wytworzona energia cieplna jest odzyskiwana; d) odpadów korka; e)odpadów drewnianych, z wyjątkiem odpadów drewnianych mogących zawierać organiczne związki chlorowcowane związki organiczne lub metale ciężkie powstałe w wyniku obróbki z wykorzystaniem środków do konserwacji drewna lub powlekania oraz które zawierają w szczególności takie odpady drewniane pochodzące z prac budowlanych lub rozbiórkowych. Natomiast w myśl art. 3 pkt 31 lit. b Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE z dnia 24 listopada 2010 r. w sprawie emisji przemysłowych (zintegrowane zapobieganie zanieczyszczeniom i ich kontrola), "biomasa" oznacza którąkolwiek z następujących pozycji: a) produkty składające się z substancji roślinnych pochodzących z rolnictwa lub leśnictwa, które mogą być wykorzystywane jako paliwo w celu odzyskania zawartej w nich energii; b)następujące odpady: (i) odpady roślinne z rolnictwa i leśnictwa; (ii) odpady roślinne z przemysłu przetwórstwa spożywczego, jeżeli wytworzone ciepło jest odzyskiwane; (iii) włókniste odpady roślinne z procesu produkcji pierwotnej pulpy celulozowej i z produkcji papieru z pulpy, jeżeli odpady te są współspalane w miejscu produkcji, a wytworzone ciepło jest odzyskiwane; (iv) odpady korka; (v) odpady drewniane, z wyjątkiem odpadów drewnianych mogących zawierać chlorowcopochodne związków organicznych lub metale ciężkie wprowadzone w wyniku zastosowania środków do konserwacji lub powlekania drewna i które obejmują w szczególności takie odpady drewniane pochodzące z prac budowlanych lub rozbiórkowych.
Pojęcia biomasy użyte w cytowanych Dyrektywach oraz w § 5 ust. 2 rozporządzenia są tożsame. Odpad drewniany oznacza to samo co odpad drewna. Odpady powstałe w wyniku wytwarzanych w trakcie produkcji mebli i związanej z nią obróbki drewna oraz płyt wiórowych, płyt MDF i płyt HDF, nie są biomasą, lecz klasyfikowane są jako odpad o kodzie 03 01 05 (trociny, wióry, ścinki, drewno, płyta wiórowa i fomir inne niż wymienione w 03 01 04). Stanowisko takie jest ugruntowane w orzecznictwie (por. wyrok NSA z dnia 19 października 2018 r. II OSK 2597/16, wyrok NSA z dnia 26 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 2270/17; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 20 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Wr 824/17; wyroki zapadłe na tle § 5 ust. 7 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie standardów emisyjnych z instalacji (Dz. U. Nr 260, poz. 2181 z późn. zm.), tj. wyrok NSA z dnia 15 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 328/10 i z dnia 14 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1377/15).
Trafnie wskazały również organy administracji, że w przypadku niniejszej sprawy nie został spełniony warunek określony w art. 10 pkt 4 ustawy o odpadach, ponieważ istnieją wątpliwości dotyczące bezpieczeństwa tych substancji w zakresie ochrony środowiska oraz życia i zdrowia ludzi. Organy administracyjne ustaliły na podstawie przekazanej przez Skarżącą kart produktów, że w ich skład wchodzą dodatkowe substancje chemiczne, takie jak: żywica mocznikowo-formaldehydowa oraz melaminowo-formaldehydowa z dodatkami modyfikującymi i utwardzaczem, emulsja parafinowa, wodorozcieńczalna farba akrylowa, bezwodny akrylowy lakier UV. Normy prawne nie przewidują wykorzystania odpadów o kodzie 03 01 05 zawierających odpady płyt wiórowych jako paliwa – biomasy – co zostało już wskazane wyżej.
Z tego też względu nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia kwestia ewentualnego naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 kpa w zakresie wskazanym w skardze. Skarżąca podkreślała, że GIOŚ podniósł istotność sprawy temperatury spalania kotła dopiero na etapie kontroli instancyjnej, w sytuacji gdy strona nie wiedziała, że dla tego organu sprawa wysokości temperatury spalania kotła będzie miała istotne znaczenie. Nadto zdaniem Skarżącego GIOŚ pominął zarzut braku przeprowadzenia kontroli przez [...] stosownie do art. 11 ust. 4 b ustawy o odpadach z uwagi na charakter sprawy wymagającej dokładnego i należytego wyjaśnienia. Odnosząc się do tych zarzutów należy zarazem wskazać, że obie te kwestie – temperatura spalania kotła i brak kontroli zgodnie z art. 11 ust. 4b ustawy o odpadach nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Odpady o kodzie 03 01 05 zawierających odpady płyt wiórowych płyt wiórowych, płyt MDF i płyt HDF nie mogą być używane jako paliwo – biomasa, co zostało już wyjaśnione wyżej. Kocioł ten nie stanowi instalacji przeznaczonej do utylizacji tych odpadów.
Z uwagi na powyższe na podstawie art. 151 ppsa należało oddalić skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI