IV SA/Wa 2188/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2023-04-26
NSAochrona środowiskaWysokawsa
odpadypozwolenie zintegrowanekara administracyjnaprawo ochrony środowiskapostępowanie administracyjneWSAodmowa wydania pozwolenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska odmawiającą udzielenia pozwolenia zintegrowanego, uznając, że trzykrotne nałożenie kar administracyjnych stanowi obligatoryjną przesłankę odmowy.

Skarżąca J. Z. wniosła o udzielenie pozwolenia zintegrowanego na instalację do przetwarzania odpadów. Organy administracji odmówiły wydania pozwolenia, powołując się na art. 46 ust. 1e pkt 2 lit. b ustawy o odpadach, zgodnie z którym przedsiębiorcy, któremu trzykrotnie wymierzono administracyjną karę pieniężną przekraczającą łącznie 150 000 zł, odmawia się wydania pozwolenia. Skarżąca kwestionowała ostateczność decyzji nakładających kary, wskazując na toczące się postępowania sądowe. WSA oddalił skargę, podkreślając, że decyzje administracyjne są ostateczne i wykonalne, a ich ewentualne uchylenie przez sąd nie wstrzymuje biegu postępowania administracyjnego w innej sprawie.

Sprawa dotyczyła skargi J. Z. na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska utrzymującą w mocy decyzję Marszałka Województwa M. odmawiającą udzielenia pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji do kombinacji odzysku i unieszkodliwiania odpadów. Podstawą odmowy było stwierdzenie, że skarżącej trzykrotnie wymierzono administracyjne kary pieniężne na łączną kwotę przekraczającą 150 000 zł, co stanowi obligatoryjną przesłankę odmowy wydania pozwolenia zgodnie z art. 46 ust. 1e pkt 2 lit. b ustawy o odpadach. Skarżąca argumentowała, że decyzje nakładające kary nie są ostateczne ani prawomocne, ponieważ są przedmiotem kontroli sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że decyzje administracyjne, które stały się ostateczne w toku postępowania administracyjnego, są wykonalne i wywołują skutki prawne, niezależnie od toczących się postępowań sądowoadministracyjnych. Sąd podkreślił, że prawomocność decyzji jest odrębną cechą od jej ostateczności i nie wpływa na wykonalność. WSA wskazał również, że ewentualne uchylenie decyzji nakładających kary przez sąd administracyjny mogłoby stanowić podstawę do wznowienia postępowania, co potwierdza brak konieczności oczekiwania na zakończenie tych postępowań. Sąd uznał również za niezasadne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego i Prawa przedsiębiorców, stwierdzając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ostateczne decyzje administracyjne wywołują skutki prawne i stanowią podstawę do zastosowania obligatoryjnej przesłanki odmowy wydania pozwolenia, nawet jeśli są przedmiotem kontroli sądowej.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że decyzje ostateczne są wykonalne i wywołują skutki prawne, a ich ewentualne uchylenie przez sąd otwiera drogę do wznowienia postępowania, ale nie wstrzymuje biegu innych postępowań, w których te decyzje są podstawą rozstrzygnięcia. Prawomocność decyzji jest odrębną cechą od jej ostateczności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (28)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o. art. 46 § ust. 1e pkt 2 lit. b

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.o.ś. art. 181 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

p.o.ś. art. 201 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

p.o.ś. art. 378 § ust. 2a pkt 2 i 3

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

p.o.ś. art. 377a

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

u.o. art. 45 § ust. 6, 8 i 9

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

u.o. art. 194

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

p.przed. art. 10

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców

p.przed. art. 11

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców

p.przed. art. 12

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 16

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 130 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7a § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 106 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.o. art. 41

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

u.o. art. 41a § ust. 1 i 1a

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

Argumenty

Skuteczne argumenty

Trzykrotne nałożenie administracyjnych kar pieniężnych w łącznej wysokości przekraczającej 150 000 zł stanowi obligatoryjną przesłankę odmowy wydania pozwolenia zintegrowanego. Ostateczne decyzje administracyjne wywołują skutki prawne i są podstawą do zastosowania negatywnej przesłanki, niezależnie od toczących się postępowań sądowoadministracyjnych.

Odrzucone argumenty

Decyzje nakładające kary pieniężne nie są ostateczne ani prawomocne z uwagi na toczące się postępowania sądowoadministracyjne. Naruszenie przepisów o ochronie przeciwpożarowej i środowiska przez brak uzyskania wymaganych postanowień. Naruszenie przepisów Prawa przedsiębiorców (rozstrzyganie wątpliwości na korzyść przedsiębiorcy, przyjazna interpretacja, budowanie zaufania). Naruszenie przepisów k.p.a. (brak wyjaśnienia stanu faktycznego, nierozpatrzenie materiału dowodowego, prowadzenie postępowania niebudzącego zaufania). Naruszenie art. 15 k.p.a. przez brak rozpatrzenia wszystkich zarzutów w postępowaniu odwoławczym.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja ostateczna oznacza rozstrzygnięcie sprawy w sposób definitywny i dopiero wyeliminowanie jej z obrotu prawnego otwierałoby możliwość ponownego rozstrzygnięcia tej samej sprawy. Prawomocność decyzji jest swego rodzaju pochodną jej ostateczności i wynika z zakończenia toku postępowania sądowego. Jest jednak cechą od niej całkowicie odrębną, jak również niewpływającą na wykonalność decyzji.

Skład orzekający

Wojciech Rowiński

przewodniczący sprawozdawca

Monika Barszcz

sędzia

Tomasz Wykowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'ostateczności' decyzji administracyjnej w kontekście przesłanek obligatoryjnych w prawie ochrony środowiska i odpadów, a także relacja między ostatecznością a prawomocnością decyzji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej przesłanki z ustawy o odpadach, ale zasady interpretacji ostateczności decyzji mają szersze zastosowanie w prawie administracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa ochrony środowiska i odpadów, a mianowicie wpływu kar administracyjnych na możliwość prowadzenia działalności gospodarczej. Interpretacja pojęć 'ostateczność' i 'prawomocność' decyzji jest kluczowa dla wielu postępowań administracyjnych.

Kary administracyjne zablokują pozwolenie? Sąd wyjaśnia, kiedy ostateczność decyzji ma znaczenie.

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wa 2188/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-04-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Wojciech Rowiński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Odpady
Sygn. powiązane
III OSK 2159/23 - Wyrok NSA z 2025-06-24
III OZ 456/23 - Postanowienie NSA z 2023-10-10
Skarżony organ
Minister Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Rowiński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Monika Barszcz Sędzia WSA Tomasz Wykowski Protokolant sekr. sąd. Karolina Jóźwik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 1 września 2022 r. nr DIŚ-III.415.41.2022.AT.1 w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia zintegrowanego oddala skargę
Uzasadnienie
Minister Klimatu i Środowiska (dalej: "Minister", "organ II instancji") decyzją nr DIŚ-III.415.41.2022.AT.1 z 1 września 2022 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735, z późn. zm.; dalej: "k.p.a."), w zw. z art. 181 ust. 1 pkt 1, art. 201 ust. 1, art. 378 ust. 2a pkt 2 i 3 oraz art. 377a ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2021 r. poz. 1973, z późn. zm.; dalej: "p.o.ś."), w związku z art. 45 ust. 6, 8 i 9 oraz art. 46 ust. 1e pkt 2 lit. b ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2022 r., poz. 699, z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania J. Z. (dalej: "Wnioskodawca", "Strona", "Skarżąca"), prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą P. z siedzibą W., [...], od decyzji Marszałka Województwa M. (dalej: "Marszałek", "organ i instancji") Nr [...] z [...] lipca 2022 r., odmawiającej udzielenia pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji do kombinacji odzysku i unieszkodliwiania odpadów o zdolności przetwarzania ponad 75 ton na dobę, z wykorzystaniem obróbki biologicznej i obróbki wstępnej odpadów przeznaczonych do termicznego przekształcania, zlokalizowanej w miejscowości W., gm. W. (dalej: "Instalacja"), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Stan sprawy prezentował się następująco.
Strona wystąpiła pismem z 12 września 2014 r. wystąpiła do Marszałka o wydanie pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie Instalacji. W trakcie postępowania skarżąca wielokrotnie zmieniała i uzupełniała wniosek, a kwalifikacja instalacji została zmieniona w aneksie 2 (sierpień 2015 r.) na instalację do kombinacji odzysku i unieszkodliwiania odpadów o zdolności przetwarzania ponad 75 ton na dobę z wykorzystaniem obróbki biologicznej i obróbki wstępnej odpadów przeznaczonych do termicznego przekształcania. Marszałek decyzją Nr [...] z [...] grudnia 2016 r. udzielił Stronie wnioskowanego pozwolenia zintegrowanego, a postanowieniem z [...] marca 2017 r., znak [...] nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
Minister Środowiska, po rozpoznaniu odwołań Stowarzyszenia [...] w L. oraz Stowarzyszenia [...] w W,, decyzją z [...] kwietnia 2017 r. znak: [...] uchylił decyzję Nr [...] Marszałka i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Ponadto postanowieniem z [...] kwietnia 2017 r. znak: [...] Minister Środowiska uchylił postanowienie Marszałka nadające rygor natychmiastowej wykonalności.
W wyniku sprzeciwu Strony od ww. decyzji Ministra Środowiska z [...] kwietnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem sygn. akt IV SA/Wa 1422/17 z 9 stycznia 2018 r. uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Środowiska. W wyroku uznano za zasadne zarzuty naruszenia przepisów postępowania, wskazując, że organ II instancji w żaden sposób nie wyjaśnił, dlaczego jego zdaniem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie był wystarczający do podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie podjął także samodzielnych prób jego uzupełnienia. Sąd nakazał Ministrowi, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy rozpoznał ją merytorycznie i dopiero w sytuacji gdy nie będzie możliwa merytoryczna ocena wniosku, mimo wezwania strony skarżącej do wyjaśnienia wątpliwości organu i ostatecznego sprecyzowania wniosku, będzie mogła być powodem ponownego uchylenia decyzji lub w skrajnym przypadku odmową wydania decyzji pozytywnej.
Następnie Minister Środowiska decyzją z [...] czerwca 2018 r. znak: [...] ponownie uchylił decyzję Marszałka z [...] grudnia 2016 r. i przekazał sprawę do rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że w sprawie zaistniała zmiana stanu prawnego po wydaniu orzeczenia przez sąd, co skutkowało koniecznością uchylenia decyzji Marszałka. Strona w toku postępowania złożyła bowiem do organu I instancji wniosek o zawieszenie postępowania w celu przygotowania ujednoliconego tekstu wniosku o wydanie pozwolenia zintegrowanego. Postanowieniem z 19 października 2017 r. Marszałek zawiesił przedmiotowe postępowanie i nie zostało ono podjęte do czasu wydania przez Ministra decyzji. Stwierdził on zatem, że bezzasadnym byłoby wzywanie Strony do złożenia wyjaśnień co do zaistniałych wątpliwości i ostatecznego sprecyzowania wniosku o wydanie pozwolenia zintegrowanego, w sytuacji, gdy ona sama z własnej inicjatywy złożyła wniosek o zawieszenie prowadzonego postępowania celem dokonania analizy szeregu zagadnień i przygotowania ujednoliconej treści wniosku o wydanie pozwolenia zintegrowanego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 27 sierpnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 2062/18 na skutek kolejnego sprzeciwu Wnioskodawcy, uchylił decyzję Ministra Środowiska z [...] czerwca 2018 r., wskazując w uzasadnieniu, że błędnie uznał on fakt zawieszenia postępowania na wniosek Skarżącej za zmianę stanu prawnego sprawy. Przez taką zmianę należy rozumieć bowiem zmianę przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, która czyni oceny prawne wyrażone w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego nieaktualnymi w realiach danej sprawy. Ponadto sama zapowiedź zmodyfikowania podania przez Stronę nie może być jeszcze traktowana jako dokonanie modyfikacji żądania. Tylko faktyczne dokonanie takiej modyfikacji powodowałoby konieczność rozważenia, czy zakres dokonanej zmiany nie uzasadniania wydania decyzji kasatoryjnej.
Minister Środowiska decyzją z [...] października 2018 r. znak: [...] ponownie uchylił decyzję Marszałka z [...] grudnia 2016 r. i przekazał sprawę do rozpatrzenia organowi I instancji, z związku ze zmianami przepisów wprowadzonymi ustawą 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1592, z późn. zm.; dalej: "ustawa zmieniająca"). Sprzeciw od tej decyzji został oddalony wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 grudnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 3115/18, a skargę kasacyjną od tego wyroku oddalił Naczelny Sąd Administracyjny orzeczeniem z 17 maja 2019 r. sygn. II OSK 1327/19.
W toku ponownie prowadzonego postępowania w przedmiocie wydania pozwolenia zintegrowanego do Marszałka wpłynęła informacja od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej: "GIOŚ"), dotycząca wydanych wobec Strony decyzji orzekających o wymierzeniu administracyjnych kar pieniężnych:
1. decyzji M. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej: "WIOŚ") z [...] czerwca 2020 r. znak: [...], wymierzającej Stronie administracyjną karę pieniężną za przetwarzanie odpadów na terenie zakładu w miejscowości W. bez wymaganego zezwolenia, o którym mowa w art. 41 ustawy o odpadach, utrzymanej w mocy decyzją GIOŚ z [...] marca 2021 r., znak: [...] (wysokość kary: 500 000 zł);
2. decyzji GIOŚ z [...] sierpnia 2020 r. znak: [...], uchylającej decyzję WIOŚ z [...] lutego 2020 r. znak: [...] i wymierzającą Stronie administracyjną karę pieniężną za zbieranie odpadów o kodzie 20 02 01 bez wymaganego zezwolenia, o którym mowa w art. 41 ustawy o odpadach, na terenie zakładu w W. przy ul. Z. (wysokość kary: 20 000 zł);
3. decyzji WIOŚ z [...] lipca 2020 r. znak: [...], wymierzającej Stronie administracyjną karę pieniężną za gospodarowanie odpadami niezgodnie z posiadanym zezwoleniem na zbieranie odpadów Nr [...] z [...] czerwca 2015 r. znak: [...], wydanym przez Prezydenta W., o którym mowa w art. 41 ustawy o odpadach, stwierdzone podczas kontroli przeprowadzonej na terenie zakładu w W. przy ul. Z., utrzymanej w mocy decyzją GIOŚ z [...] kwietnia 2021 r., znak: [...] (wysokość kary: 100 000 zł).
GIOŚ wskazał, że wszystkie te decyzje stały się ostateczne, a w związku z ich łączną wysokością wystąpiły okoliczności wskazane w art. 46 ust. 1e pkt 2 lit. b ustawy o odpadach, zgodnie z którym właściwy organ odmawia wydania zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów przedsiębiorcy będącemu osobą fizyczną, jeżeli co najmniej trzykrotnie wymierzono mu administracyjną karę pieniężną, o której mowa w art. 194, nałożoną decyzją ostateczną w ostatnich 10 latach, w wysokości przekraczającej łącznie kwotę 150 000 zł.
Marszałek zawiadomieniem z 23 marca 2022 r. poinformował zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. o przysługującym Stronom prawie zapoznania się z aktami sprawy, możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w sprawie wydania przedmiotowego pozwolenia zintegrowanego. Ponadto realizując obowiązek określony w art. 79a k.p.a. poinformował o niewykazaniu przez Stronę przesłanek umożliwiających wydanie decyzji zgodnej z jej żądaniem tj. brak wskazania, że ww. decyzje o nałożeniu administracyjnych kar pieniężnych, jak również postanowienie Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w O. z [...] marca 2020 r. w zakresie niewyrażenia zgody na zastosowanie warunków ochrony przeciwpożarowej w hali nr 2, zostały usunięte z obrotu. W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie Strona przedstawiła stanowisko, zgodnie z którym wobec zaskarżenia decyzji orzekających o wymierzeniu kary do sądu administracyjnego i toczących się postępowań sądowoadministracyjnych nie można jednoznacznie przesądzać o tym, że ww. decyzje są ostateczne, a co za tym idzie, zastosowanie art. 46 ust. 1e pkt 2 lit. b ustawy o odpadach budzi wątpliwości, które powinny zostać rozstrzygnięte na korzyść Strony. Ponadto Wnioskodawca przedstawił kopie protokołu z kontroli nr [...] przeprowadzonej przez WIOŚ w okresie od 16 listopada 2021 r. do 31 stycznia 2022 r. oraz protokołu ustaleń czynności kontrolno-rozpoznawczych Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w O. z [...] kwietnia 2022 r., a także wniosła o zawieszenie przedmiotowego postępowania.
Marszałek wskazaną na wstępie decyzją z 15 lipca 2022 r. odmówił Stronie udzielenia pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie Instalacji w związku z zaistnieniem okoliczności wskazanych w art. 46 ust. 1e pkt 2 lit. b ustawy o odpadach tj. trzykrotne nałożenie na prowadzącą działalność kary administracyjnej w łącznej kwocie powyżej 150 000 zł.
Po rozpoznaniu wniesionego przez Stronę odwołania Minister wydał wskazaną na wstępie decyzję z 1 września 2022 r., utrzymując w mocy rozstrzygnięcie Marszałka. Odnosząc się do podniesionego zarzutu naruszenia art. 46 ust. 1 e pkt 2 lit. b ustawy o odpadach poprzez uznanie, że wobec Strony orzeczone zostały kary pieniężne na kwotę łączną wskazaną w tym przepisie pomimo, że w celu kontroli decyzji je nakładających toczą się postępowania przed sądem administracyjnym, Minister wskazał, że fakt ten nie ma wpływu na to, że w dacie orzekania przez Marszałka kary nałożone zostały decyzjami ostatecznymi w administracyjnym toku instancji. Ponadto organ II instancji wskazał, że wspomniane przez Stronę skargi zostały oddalone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokami odpowiednio z 7 października 2021 r. sygn. akt IV SA/Wa 706/21, z 19 marca 2021 r. sygn. akt IV SA/Wa 2461/21 oraz z 8 listopada 2021 r. sygn. akt IV SA/Wa 1037/21. Zatem stan faktyczny w sprawie nie uległ zmianie.
Minister podkreślił przy tym, że przepis art. 46 ust. 1e pkt 2 lit. b ustawy o odpadach jest przepisem o charakterze obligatoryjnym, a ponadto mówi wprost o decyzjach ostatecznych, stąd zaistnienie przesłanek wiąże organ ściśle i nie ma tu możliwości wydania innego rozstrzygnięcia niż odmowa wydania pozwolenia. Stan faktyczny sprawy nie wskazywał na wystąpienie jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych, stąd za niezasadne należało uznać zarzuty naruszenia art. 10,11 i 12 ustawy z 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2021 r. poz. 162) w zw. z art. 7, 7a, 8 § 1 k.p.a.
Jednocześnie Minister wskazał, że wobec zaistnienia obligatoryjnej przesłanki odmowy zmiany decyzji, to kwestie kontroli WIOS, czy też kwestie dotyczące ochrony przeciwpożarowej pozostają bez wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie.
Strona złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją Marszałka i przekazania mu sprawy do ponownego rozpatrzenia. W skardze wskazano na naruszenie:
1. art. 41a ust. 1a ustawy o odpadach w zw. z art. 6, art. 7 i art. 106 §1 k.p.a., polegającym na uznaniu przez Ministra, że Marszałek w sposób prawidłowy wydał swoją decyzję mimo, iż decyzji ta wydana została z naruszeniem określonej w przepisach procedury nakazującej uzyskanie wymaganego przepisami stanowiska innego organu, to jest mimo braku:
a) przeprowadzenia przez komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej kontroli instalacji lub jej części, obiektu budowlanego lub jego części lub miejsc magazynowania odpadów, w których ma być prowadzone przetwarzanie odpadów lub zbieranie odpadów, w zakresie spełniania wymagań określonych w przepisach dotyczących ochrony przeciwpożarowej oraz w zakresie zgodności z warunkami ochrony przeciwpożarowej, o których mowa w operacie przeciwpożarowym i mimo braku wydania w powyższym zakresie wymaganego przepisami postanowienia;
b) przeprowadzenia kontroli przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska i mimo braku wydania przez ten organ wymaganego przepisami prawa postanowienia;
2. art. 46 ust. 1e pkt 2 lit. b ustawy o odpadach polegającym na uznaniu przez Ministra, że organ I Instancji prawidłowo wydał decyzję nr [...] którą odmówił udzielenia pozwolenia zintegrowanego dla instalacji w sytuacji, gdy na dzień wydania zaskarżonej decyzji nie doszło jeszcze do nałożenia na skarżącą kar administracyjnych, o których mowa w tym przepisie, a to z uwagi na fakt, że w odniesieniu do decyzji w przedmiocie tych kar nadal są w toku postępowania toczące się przed sądami administracyjnymi;
3. art. 10,11 i 12 ustawy Prawo przedsiębiorców poprzez uznanie, że organ I instancji prawidłowo ich nie zastosował tych przepisów w zakresie, odpowiednio: rozstrzygania wątpliwości na korzyść przedsiębiorcy, przyjaznej interpretacji przepisów, oraz takiego prowadzenia postępowania przez organy państwa aby pogłębiało to zaufanie do organów państwa;
4. art. 7, 8 § 1, 77 § 1, 80, 106 § 1 i 107 § 3 k.p.a. poprzez brak podjęcia przez organy obu instancji wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego, prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, jak też brak zebrania i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego;
5. art. 15 k.p.a. poprzez brak rozpatrzenia przez Ministra w toku postępowania odwoławczego wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu, przez co postępowanie w sprawie niniejszej nie spełniło standardu postępowania dwuinstancyjnego.
Uzasadniając skargę, pełnomocnik Skarżącej wskazał, że w toku niniejszego postępowania Minister kilkukrotnie wydawał rozstrzygnięcia uchylane następnie przez sąd administracyjny, a przedstawiane przez niego uzasadnienia w istocie nie wskazywały, jakie braki merytoryczne wniosku przemawiały za odmową udzielenia Skarżącej żądanego pozwolenia zintegrowanego. Na wszelkie kierowane przez organy administracji do Skarżącej wezwania dotyczące uzupełnienia materiału udzielane były odpowiedzi.
Jednocześnie podkreślono, że obecnie rozpatrywane decyzje o odmowie udzielenia pozwolenia zintegrowane zostały wydane z naruszeniem przewidzianej w ustawie o odpadach oraz w art. 106 § 1 k.p.a. procedury tj. z pominięciem obligatoryjnych do uzyskania: postanowienia właściwego Państwowej Straży Pożarnej postanowienia co do spełniania wymagań określonych w przepisach dotyczących ochrony przeciwpożarowej oraz w zakresie zgodności z warunkami ochrony przeciwpożarowej, wydawanego po przeprowadzeniu przez ten organ kontroli oraz postanowienia WIOŚ rozstrzygającego o spełnieniu wymogów ochrony środowiska w miejscu, dla którego ma być wydana decyzji o udzieleniu pozwolenia zintegrowanego. Powyższe zaniechanie naruszało zdaniem pełnomocnika Skarżącej również przepisy k.p.a., ponieważ doprowadziły do niepełnego ustalenia stanu faktycznego sprawy i wydania rozstrzygnięcia w oparciu o niepełny materiał dowodowy.
Skarżąca nie zgodziła się z podaną przez Ministra przyczyną, dla której ww. zaniechanie miałoby być uzasadnionym w realiach sprawy. W jej ocenie bowiem, organy obu instancji przedwcześnie oceniły, że w sprawie zaistniała przesłanka określona w art. 46 ust. 1e pkt 1 lit. b ustawy o odpadach. Jej zdaniem, w związku z faktem wniesienia skarg kasacyjnych od wyroków sądu administracyjnego oddalających skargi na decyzje nakładające kary pieniężne, o których mowa w tym przepisie, cały czas nie ma pewności, czy na Skarżącą kary te zostaną nałożone. W jej ocenie decyzje te powinny być ostateczne, jak również prawomocne. Tymczasem organ niezasadnie przyjął, opierając się o niewskazaną wprost w treści przepisu kwestię ostateczności przedmiotowych decyzji w administracyjnym toku instancji, że Skarżąca została trzykrotnie ukarana za naruszenie przepisów ustawy.
Przedstawiona w treści zaskarżonej decyzji interpretacja przepisu art. 46 ust. 1e pkt 1 lit. b ustawy o odpadach doprowadziła zdaniem pełnomocnika Skarżącej również do naruszenia art. 10,11 oraz 12 Prawa przedsiębiorców, postępowanie przeprowadzono bowiem w sposób nie budujący zaufania do organów administracji, z oczywistym naruszeniem prawa materialnego, a także interpretując przepisy w sposób negatywny dla Skarżącej.
Uzasadniając zarzut naruszenia art. 15 k.p.a. podniesiono, że Minister wydał zaskarżoną decyzję zaledwie kilka dni po wpłynięciu odwołania, nie zmierzył się ze zdecydowaną większością podniesionych w nim zarzutów i nie dokonał pogłębionej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy.
Minister w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021, poz. 137 t.j.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2022, poz. 329 t.j. – zwanej dalej "p.p.s.a."). Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga była niezasadna.
Rozpatrywane rozstrzygnięcie dotyczyło odmowy udzielenia Skarżącej pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji do kombinacji odzysku i unieszkodliwiania odpadów o zdolności przetwarzania ponad 75 ton na dobę, z wykorzystaniem obróbki biologicznej i obróbki wstępnej odpadów przeznaczonych do termicznego przekształcania. Podstawą odmowy uwzględnienia wniosku było stwierdzenie przez organy obu instancji zaistnienia w stanie faktycznym sprawy negatywnej przesłanki udzielenia żądanego pozwolenia, wskazanej w art. 46 ust. 1e pkt 1 lit. b, zgodnie z którym właściwy organ odmawia wydania zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów przedsiębiorcy (...), jeżeli co najmniej trzykrotnie wymierzono mu administracyjną karę pieniężną, o której mowa w art. 194, w ostatnich 10 latach, w wysokości przekraczającej łącznie kwotę 150 000 zł. Marszałek ustalił bowiem, w drodze informacji udzielonej mu przez GIOŚ, że wobec Skarżącej wydano trzy decyzje nakładające kary na łączną kwotę 620 000 zł., uznał zatem, że istnieje obligatoryjna przesłanka odmowy udzielenia zezwolenia, a Minister potwierdził prawidłowość powyższej konstatacji, utrzymując w mocy jego rozstrzygnięcie. Skarżąca nie zgadza się z przedstawioną przez organy interpretacją ww. przepisu wskazując, że decyzje nakładające ww. administracyjne kary pieniężne są przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej, a zatem w istocie kwestia obciążenia nimi Skarżącej nie została jeszcze przesądzona.
Sąd nie przychyla się do przedstawionej przez Skarżącą interpretacji kwestii ostateczności i prawomocności decyzji i jej skutków dla możliwości rozstrzygania przez organy administracji w niniejszej sprawie. Ugruntowanym poglądem judykatury jest twierdzenie, że decyzje wydane w drugiej instancji, po rozparzeniu odwołania – tak jak przedmiotowe - są ostateczne, a zarazem wykonalne. Decyzje takie objęte są określoną w art. 16 k.p.a. zasadą trwałości decyzji ostatecznych. Decyzja ostateczna oznacza rozstrzygnięcie sprawy w sposób definitywny i dopiero wyeliminowanie jej z obrotu prawnego otwierałoby możliwość ponownego rozstrzygnięcia tej samej sprawy. Tak długo jak to nie nastąpi, jest ona również wykonalna, znajduje się w obrocie prawnym i wywołuje w nim skutki, co wynika a contrario z art. 130 § 1 i 2 k.p.a.
Podnoszona przez Skarżącą kwestia prawomocności decyzji nakładających karę pieniężną – łącząca się z faktem zainicjowania i prowadzenia wobec nich kontroli sądowoadmnistracyjnej – jest zagadnieniem odrębnym od ich ostateczności, a co za tym idzie także wykonalności tychże decyzji. Za prawomocne decyzje administracyjne uznaje się decyzje ostateczne, które zostały utrzymane w mocy przez sąd administracyjny lub sąd powszechny albo takie, które nie zostały zaskarżone przez strony do sądu, co wynika z art. 16 3 k.p.a. Zatem prawomocność decyzji jest swego rodzaju pochodną jej ostateczności i wynika z zakończenia toku postępowania sądowego. Jest jednak cechą od niej całkowicie odrębną, jak również niewpływającą na wykonalność decyzji, co przejawia się choćby w istnieniu instytucji nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji, czy też w możliwości orzeczenia w toku postępowania sądowego od wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w trybie art. 61 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 30 września 2016 r. sygn. akt I OSK 1152/16 jednoznacznie wskazał różnice między decyzją ostateczną a decyzją "prawomocną". Decyzją ostateczną jest - zgodnie z art. 16 § 1 K.p.a. - decyzja, od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Oznacza to, że walor decyzji ostatecznej uzyskuje każda decyzja wydana przez organ odwoławczy w administracyjnym toku instancji w związku z rozpoznaniem środka prawnego od decyzji wydanej w pierwszej instancji, co ma zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie, bowiem zobowiązana korzystała z przysługujących jej środków odwoławczych. Decyzja ostateczna uzyskuje natomiast walor decyzji prawomocnej bądź to po upływie terminu do zaskarżenia decyzji ostatecznej do sądu administracyjnego, bądź po prawomocnym odrzuceniu lub oddaleniu skargi przez sąd administracyjny na decyzję ostateczną.
Należy także zauważyć, że ewentualne uchylenie przez sąd administracyjny decyzji orzekających o nałożeniu na Skarżącą administracyjnych kar pieniężnych stanowiłoby podstawę do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., co w ocenie Sądu jest kolejnym argumentem wskazującym na brak konieczności oczekiwania przez organy w niniejszej sprawie na zakończenie postępowań sądowych.
Podsumowując powyższe wywody, ostateczny charakter decyzji: WIOŚ z [...] czerwca 2020 r. znak: [...], utrzymanej w mocy decyzją GIOŚ z [...] marca 2021 r., znak: [...]; GIOŚ z [...] sierpnia 2020 r. znak: [...], uchylającej decyzję WIOŚ z [...] lutego 2020 r. znak: [...] i wymierzającej Stronie administracyjną karę pieniężną za; WIOŚ z [...] lipca 2020 r. znak: [...], jest wystarczający do uznania, że wywołują one skutki w obrocie prawnym. W przypadku niniejszej sprawy skutkami tymi jest uznanie, że na Skarżącą nałożone zostały, w ostatnich 10 latach, administracyjne kary pieniężne o których mowa w art. 194 ustawy o odpadach, w wysokości przekraczającej łącznie kwotę 150 000 zł., co powoduje zaistnienie przesłanki negatywnej wskazane w art. 46 ust. 1e pkt 1 lit. b, a co za tym idzie niemożność udzielenia jej żądanego pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie Instalacji.
Na marginesie Sąd zauważa, że wszystkie wskazywane przez Stronę skargi zostały oddalone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, odpowiednio wyrokami: z 7 października 2021 r. sygn. akt IV SA/Wa 706/21; z 19 marca 2021 r. sygn. akt IV SA/Wa 2461/20; z 8 listopada 2021 r. sygn. akt IV SA/Wa 1037/21. Dodatkowo wskazać należy, że skargi kasacyjne w sprawach IV SA/Wa 706/21 i IV SA/Wa 1037/21 nie zostały rozpoznane, a wyrok w sprawie IV SA/Wa 2461/20 jest prawomocny.
Za nietrafny należy uznać przedstawiony w skardze argument, zgodnie z którym gdyby ustawodawca uzależniał spełnienie przesłanki trzykrotnego ukarania administracyjną karą pieniężną w drodze ostatecznych decyzji, to użyłby tego sformułowania w treści przepisu, tak jak uczynił to choćby w art. 46 ust. 1a i 1b. Sąd zauważa, że kwestia ostateczności decyzji została w tych przepisach poruszona jedynie jako punkt odniesienia dla ustalenia początku terminu, od którego zaczyna swój bieg 10-letnia karencja. Natomiast przytaczany fragment uzasadnienia dla projektu ustawy z 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2019 poz. 1579) wprost mówi o "decyzjach wymierzających kary administracyjne, które stały się ostateczne" i "prawomocnych skazujących wyrokach sądów", a nie, jak chciałaby Skarżąca, o prawomocnych ostatecznych decyzjach.
Przechodząc do rozpoznania dalszych zarzutów, Sąd – w związku z przedstawionymi powyżej rozważaniami – uznaje je za niezasadne w realiach niniejszej sprawy. W odniesieniu do naruszenia art. 10,11 i 12 ustawy Prawo przedsiębiorców oraz art. 7a § 1 k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie wątpliwości na korzyść Skarżącej, Sąd podkreśla, że w istocie żadna wątpliwość co do stanu faktycznego lub treści normy prawnej w sprawie nie zaistniała, a organy obu instancji w sposób prawidłowy zastosowały przepisy prawa.
Natomiast w kwestii naruszenia art. 41a ust. 1 i 1a ustawy o odpadach w zw. z art. 6, art. 7 i art. 106 §1 k.p.a. poprzez brak uzyskania obligatoryjnych stanowisk właściwego komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej oraz Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, należy stwierdzić, że w świetle zaistnienia obligatoryjnej przesłanki negatywnej prowadzącej do odmowy wydania pozwolenia zintegrowanego zaniechanie zwrócenia się do tych organów było słuszne. Nawet pozytywne dla Skarżącej stanowisko tych organów nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy. Organ był bowiem zobligowany do odmowy wydania pozwolenia zintegrowanego wobec spełnienia przesłanki negatywnej.
Pozbawione usprawiedliwionych podstaw są też zarzuty naruszenia pozostałych przepisów prawa procesowego. Doszło bowiem do prawidłowego zastosowania przepisu materialnego w oparciu o niepodważone skutecznie przesłanki. W takiej sytuacji organ II instancji odniósł się – zdaniem Sądu prawidłowo – do kluczowego zagadnienia w sprawie, zatem nie naruszono art. 15 k.p.a. W stopniu wystarczającym dla rozstrzygnięcia sprawy został także zebrany i oceniony materiał dowodowy, przez co nietrafne są zarzuty naruszenia art. 7, 8, 77, i 80 k.p.a., zaś rozważania Ministra znalazły odzwierciedlenie zgodnie z zasadami określonymi w art. 107 § 2 i 3 k.p.a.
Całość powyżej wskazanych okoliczności w ocenie Sądu uzasadnia stwierdzenie, że przedmiotowa decyzja odpowiada prawu i nie zasługuje na uchylenie, wobec na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI