IV SA/WA 2169/23

IV SA/Wa 2169/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-01-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-09-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anita Wielopolska /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Wykowski
Wojciech Białogłowski
Symbol z opisem
6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Tomasz Wykowski, asesor WSA Wojciech Białogłowski, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Jastrzębska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi I.M. i A.R. na decyzję Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 sierpnia 2023 r. nr DNI.sp.615.7.2023 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wyrażenia zgody na nabycie nieruchomości rolnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej: "Minister", "organ II instancji") decyzją z 1 sierpnia 2023 r. nr DNI.sp.615.7.2023, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775; dalej: "k.p.a."), po rozpoznaniu odwołania I. M. i A. R. (dalej także: "Wnioskodawcy", "Strony", "Skarżący") od decyzji Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (dalej: "Dyrektor" "organ administracji") z 10 marca 2023 r. nr 74/2023/KOWR, umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie wyrażenia zgody na nabycie nieruchomości rolnej, utrzymał ją w mocy.
Stan sprawy przedstawiał się następująco.
Wnioskiem z 22 lutego 2017 r. I. M. oraz A. R. zwrócili się do Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych o wyrażenie zgody na nabycie od J. P. nieruchomości rolnej, oznaczonej geodezyjnie jako działka o numerze [...], obręb R., gmina C., powiat [...], o pow. [...] ha, dla której Sąd Rejonowy w L. prowadzi księgę wieczystą o numerze [...] (dalej: "Nieruchomość").
Prezes Agencji Nieruchomości Rolnych decyzją nr [...] z [...] maja 2017 r. nie wyraził zgody na nabycie przedmiotowej nieruchomości, podkreślając, że zgodnie z art. 2a ust. 4 pkt 2 ustawy z 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz.U. 2022 poz. 2569; dalej: "u.k.u.r.") możliwe jest nabycie nieruchomości przez osoby fizyczne nie będące rolnikami, ale zmierzające do utworzenia rodzinnego gospodarstwa rolnego, posiadające kwalifikacje rolnicze, dodatkowo dające rękojmię należytego prowadzenia działalności rolniczej, które jednocześnie zobowiążą się do zamieszkiwania w okresie 5 lat od dnia nabycia nieruchomości na terenie gminy, na obszarze której położona jest jedna z nieruchomości, która wejdzie w skład tego gospodarstwa. Natomiast w toku postępowania Wnioskodawcy nie zobowiązali się do zamieszkiwania w ww. okresie na terenie gminy, w której zamierzają utworzyć gospodarstwo rodzinne.
Wnioskodawcy złożyli do Ministra odwołanie wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem złożonego przez nich oświadczenia zawierającego zobowiązanie do zamieszkiwania na terenie gminy, w której prowadzą już gospodarstwo rolne. Decyzją z 30 sierpnia 2017 r., znak: GZ.sp.615.46.2017, Minister utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych. Strony wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, która została uwzględniona wyrokiem z 27 marca 2018 r. o sygn. akt IV SA/Wa 2906/17, którą uchylono decyzje Ministra oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych z 23 maja 2017 r. i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, wskazaną na wstępie decyzją z 10 marca 2023 r. Dyrektor – który uzyskał właściwość rzeczową do rozpoznania sprawy po zniesieniu Agencji Nieruchomości Rolnych i powołaniu do istnienia Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa na mocy ustawy z 10 lutego 2017 r. o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa (Dz.U. 2023 poz. 1308) – orzekł o umorzeniu postępowania w przedmiocie wyrażenia zgody na zakup przez Wnioskodawców Nieruchomości.
W uzasadnieniu decyzji wpierw wskazano, że zgodnie z art. 5 pkt 1 ustawy z 26 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego do spraw dotyczących wyrażenia zgody przez Dyrektora na nabycie nieruchomości rolnych wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją przed dniem 26 czerwca 2019 r. stosuje się przepisy u.k.u.r. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 26 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, z wyjątkiem tych postępowań, które zostały wszczęte na wniosek zbywcy nieruchomości rolnej, do których stosuje się przepisy dotychczasowe. Tym samym do rozpatrzenia przedmiotowej sprawy mają zastosowanie przepisy ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego w brzmieniu od dnia 26 czerwca 2019 r.
Następnie organ I instancji zaznaczył, że zgodnie z art. 2a ust. 1 u.k.u.r. nabywcą nieruchomości rolnej może być wyłącznie rolnik indywidualny, chyba, że ustawa stanowi inaczej. Wobec braku wątpliwości co do rolnego charakteru przedmiotowej Nieruchomości, konieczne było sprawdzenie, czy Strony spełniają kryteria uznania za rolnika indywidualnego, określone w art. 6 art. 1 u.k.u.r. tj. legitymowanie się określonym tytułem prawnym lub posiadaniem samoistnym nieruchomości, których łączna powierzchnia użytków rolnych nie przekracza 300 ha; posiadanie kwalifikacji rolniczych; zamieszkiwanie w gminie, na obszarze której położona jest jedna z nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego; osobiste prowadzenie gospodarstwa rolnego przez wzmiankowany okres 5 lat.
W dalszej kolejności organ I instancji wskazał, że własność Nieruchomości rolnej została przeniesiona na Wnioskodawców na podstawie umowy sprzedaży z [...] października 2020 r. (Rep. A nr [...]). Do jej nabycia przez Wnioskodawców doszło bez uzyskania zgody, o której mowa w art. 2a ust, 4 u.k.u.r., a Wnioskodawcy nabyli przedmiotową nieruchomość pomimo, że nie wypełniali ww. kryteriów niezbędnych do uznania ich za rolników indywidualnych. Dyrektor ustalił w oparciu o analizę oświadczeń złożonych przez Strony w § 3 umowy sprzedaży Nieruchomości, że Wnioskodawcy zamieszkują od 28 kwietnia 2014 r. w L., na terenie działki, która nie jest sklasyfikowana jako nieruchomość rolna. Zatem zdaniem Dyrektora nie zamieszkiwali w gminie, w której zamierzali nabyć nieruchomość rolną, a w gminie, w której zamieszkiwali, takowej nie posiadali. Powyższe było zdaniem organu I instancji wystarczające do uznania, że w dniu 16 października 2020 r. nie byli uprawnieni do nabycia przedmiotowej nieruchomości rolnej bez zgody Dyrektora, co jednak uczynili.
Konsekwencją nabycia nieruchomości rolnej w tak ustalonym stanie faktycznym było stwierdzenie, że umowa sprzedaży Nieruchomości jest nieważna. Jednocześnie zaznaczono, że zgoda na nabycie nieruchomości rolnej powinna być wydana przed faktycznym nabyciem, a brak jest przepisów, które umożliwiłby wydanie zgody na nabycie nieruchomości rolnej po zawarciu umowy przenoszącej własność nieruchomości rolnej, gdy nabywca nie był uprawniony do jej nabycia z powodu braku statusu rolnika indywidualnego.
Z tego względu Dyrektor, w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a. uznał, że w ustalonym stanie faktycznym postępowanie jest bezprzedmiotowe, nie można bowiem wydać zgody na nabycie przedmiotowej Nieruchomości, albowiem brak jest podstawy prawnej dla takiego działania.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosły Strony, domagając się jej uchylenia oraz wydania decyzji merytorycznej, podnosząc jednocześnie zarzuty naruszenia:
a) art. 2a ust. 4 pkt 2, art. 5 oraz 6 u.k.u.r. z uwagi na błędne przyjęcie, iż Strony nie spełniały kryteriów do Nieruchomości;
b) art. 2 oraz art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez naruszenie, w drodze wydania decyzji, zasady zaufania obywatela do Państwa i stanowionego przez nie prawa oraz zasady bezpieczeństwa prawnego, jak również słusznie nabytego prawa własności nieruchomości,
c) art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (m.in. np. brak oceny, jaki status posiada nieruchomość Stron zlokalizowana w L. kwalifikowana ewidencyjnie jako sad) oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a poprzez to brak wszechstronnej oceny wszystkich zebranych w sprawie dowodów, w tym wyciągnięcie z nich niewłaściwych decyzyjnie wniosków rzutujących na błędne ustalenie, iż nabycie przez Strony nieruchomości nastąpiło z naruszeniem prawa;
d) art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. poprzez wydanie decyzji naruszającej prawo i podstawowe normy orzekania oraz przy naruszeniu zasad praworządności i zaufania do organów Państwa;
e) art. 105 § 1 k.p.a. poprzez umorzenie postępowania wobec jego rzekomej bezprzedmiotowości, podczas gdy całokształt okoliczności sprawy, w tym posiadające walor prawomocności wskazania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (sygn. akt IV SA/Wa 2906/17) potwierdzone orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nakazywały organowi wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia, w szczególności w warunkach spełnienia przez Stronę przesłanek skutecznego nabycia nieruchomości;
Zarzucono także niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym brak zbadania, czy nieruchomość Stron zlokalizowana w L. kwalifikowana ewidencyjnie jako sad nie posiada statusu nieruchomości rolnej w rozumieniu u.k.u.r., mimo jej przeznaczenia na inne cele w planie zagospodarowania przestrzennego, który zdaniem Wnioskodawców nie może mieć w tym względzie determinującego znaczenia, jak również zaniechanie poddania analizie, jakie jest faktyczne miejsce zamieszkania Strony w kontekście wyznaczonym treścią art. 25 kodeksu cywilnego i bezkrytyczne poprzestanie w tym względzie na treści odnośnych oświadczeń Strony złożonych w umowie nabycia nieruchomości.
Minister po rozpoznaniu ww. odwołania wydał wskazaną na wstępie decyzję z 1 sierpnia 2023 r., utrzymującą w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie Dyrektora. Uzasadniając swoją decyzję Minister zaznaczył, że zgodnie z art 2a ust. 5a u.k.u.r., stronami postępowania administracyjnego w sprawach, o których mowa w ust. 4, są zbywca i nabywca nieruchomości rolnej. Nabywcą, w świetle art. 2b ust. 4 pkt 2 u.k.u.r. jest osoba, która zamierza nabyć daną nieruchomość rolną w celu powiększenia swojego gospodarstwa rodzinnego.
Co za tym idzie, o ww. zgodę nie może się więc ubiegać osoba, która jest właścicielem nieruchomości objętej wnioskiem o zgodę. Tymczasem Wnioskodawcy nabyli już przedmiotową Nieruchomość na mocy umowy sprzedaży z 16 października 2020 r. Zatem nie mieszczą się już oni w definicji strony postępowania, o której mowa w art. 2a ust. 5a u.k.u.r.
Jednocześnie Minister zaznaczył, że rozważania organu I instancji dotyczące spełnienia przez Strony kryteriów uznania za rolników indywidualnych w chwili obecnej nie przynależą do sprawy dotyczącej wyrażenia zgody na nabycie nieruchomości rolnej, a powinny być prowadzone w postępowaniu w trybie art. 9 ust. 2 u.k.u.r.
Decyzja ta stała się przedmiotem skargi Stron do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniosły one o jej uchylenie w całości. W skardze podniesiono zarzuty naruszenia:
1. art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym brak zbadania, czy nieruchomość Skarżących zlokalizowana w L. kwalifikowana ewidencyjnie jako sad nie posiada statusu nieruchomości rolnej w rozumieniu u.k.u.r. mimo jej przeznaczenia na inne cele w planie zagospodarowania przestrzennego, który nie może mieć w tym względzie determinującego znaczenia;
2. art. 7, 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego oraz jego dowolną ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w zaniechaniu poddania analizie, jakie jest faktyczne miejsce zamieszkania Strony w kontekście wyznaczonym treścią art. 25 kodeksu cywilnego i bezkrytyczne poprzestanie w tym względzie na treści odnośnych oświadczeń Strony złożonych w umowie nabycia nieruchomości;
3. art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie II instancji obowiązkowi i w konsekwencji brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu sprawy;
4. art. 8 i 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji;
5. art. 9 i 11 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji organu I instancji;
6. art. 107 § 2 i 3 k.p.a. poprzez dowolność w wydaniu decyzji przez niedostateczne i niepełne uzasadnienie decyzji;
7. art. 105 § 1 k.p.a. poprzez bezkrytyczne zaakceptowanie umorzenia przez organ I instancji postępowania wobec jego rzekomej bezprzedmiotowości, podczas gdy całokształt okoliczności sprawy, w tym posiadające walor prawomocności wskazania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (sygn. akt IV SA/Wa 2906/17) potwierdzone orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nakazywały organowi wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia, w szczególności w warunkach spełnienia przez Stronę przesłanek skutecznego nabycia nieruchomości;
8. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonej, wadliwej decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy prawidłowe było uchylenie przedmiotowej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji lub uchylenie decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez wydanie na rzecz Strony decyzji wyrażającej zgodę na nabycie nieruchomości;
9. art. 2a ust. 4 pkt 2, art. 5 oraz 6 u.k.u.r poprzez błędną jego wykładnię w zaistniałych okolicznościach faktycznych i w konsekwencji błędne przyjęcie, iż Strony nie spełniły kryteriów do nabycia Nieruchomości;
1. art. 2 oraz art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez naruszenie, w drodze wydania decyzji, zasady zaufania obywatela do Państwa i stanowionego przez nie prawa oraz zasady bezpieczeństwa prawnego, jak również słusznie nabytego prawa własności nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022, poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2023, poz. 1634; dalej "p.p.s.a."). Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Sądu skarga nie była zasadna.
Rozpatrywana sprawa dotyczy wyrażenia zgody przez Dyrektora na nabycie nieruchomości rolnej. Podstawą prawną prowadzenia postępowania kontrolowanego przez Sąd był art. 2a ust. 4 ustawy z 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego, dotyczący nabywania nieruchomości rolnych przez osoby niebędące rolnikami indywidualnymi lub innych niż okolicznościach niż wymienione w ust. 1 i 3 tego przepisu. Organy obu instancji w toku prowadzonego postępowania doszły do przekonania, że zaistniały podstawy do stwierdzenia jego bezprzedmiotowości, a co za tym umorzenia w trybie art. 105 § 1 k.p.a. Główną podstawą faktyczną tego przekonania stał się fakt, że w czasie jego trwania – obejmującym również postępowanie przed sądami administracyjnymi obu instancji – Skarżący dokonali nabycia przedmiotowej Nieruchomości na mocy umowy sprzedaży w formie aktu notarialnego Rep. A nr [...] z [...] października 2020 r., która to okoliczność jest niekwestionowana. Zdaniem organów obu instancji fakt ten rodzi różne skutki, natomiast są one zgodne co do tego, że niemożliwe jest niejako "następcze" wydanie zgody, o której mowa w art. 2a ust. 4 u.k.u.r., a zatem brak jest podstaw do dalszego prowadzenia postępowania.
Sąd podziela takie stanowisko. Zgodnie bowiem z treścią art. 2 ust. 5a u.k.u.r. stronami postępowania administracyjnego w sprawach, o których mowa w ust. 4, są zbywca i nabywca nieruchomości rolnej. Jak wskazują w Komentarzu do ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego (wydanie II) Dorota Łobos-Kotowska i Marek Stańko, zbywca i nabywca nieruchomości rolnej, w sytuacji, gdy nabycie wymaga zgody Dyrektora Generalnego KOWR, są zobowiązani do składania oświadczeń co do zamiaru zbycia nieruchomości rolnej i jej rolniczego wykorzystania. Są oni zatem stronami postępowania w sprawie wyrażenia zgody na nabycie nieruchomości rolnej przez Dyrektora KOWR. Z powyższego wynika, że dla prowadzenia takiego postępowania konieczne są oba te podmioty – zbywca oraz nabywca nieruchomości rolnej. Natomiast w sprawie niniejszej – z przyczyn opisanych przez Skarżących w odwołaniu od decyzji – doszło do nabycia Nieruchomości przed uzyskaniem wymaganej zgody. Skarżący są już zatem jej właścicielami, przez co brak jest jednej ze stron postępowania w przedmiocie wyrażenia zgody w rozumieniu powyżej przytoczonego przepisu.
Ponadto, jak zaznaczył Minister w skierowanym do Skarżących piśmie z 19 maja 2023 r., na obecnym etapie nawet wydanie decyzji o wyrażeniu zgody nie spowoduje sanowania faktu nabycia Nieruchomości przed jej uzyskaniem. Z samej natury tego postępowania wynika bowiem, że zgoda, o której mowa w art. 2a ust. 4 u.k.u.r. powinna poprzedzać nabycie. Ustawa nie przewiduje zaś żadnego trybu "naprawczego" dla sytuacji, jaka zaistniała w rozpatrywanej sprawie. Istnieje jedynie wspomniana przez Ministra droga kontroli ważności czynności prawnej w postaci nabycia nieruchomości rolnej, uregulowana w art. 9 u.k.u.r., jednakże prowadzona jest ona w osobnym postępowaniu przed sądem powszechnym, a zatem poza drogą administracyjnoprawną. Należy przy tym zaznaczyć, że Minister wskazał na oświadczenie Skarżących zawarte w akcie notarialnym z 16 października 2020 r., że są oni rolnikami indywidualnymi, prowadzącymi gospodarstwo rolne, co jego zdaniem wyłączałoby w ogóle stosowanie art. 2a ust. 4 u.k.u,r. w niniejszej sprawie. Kwestie te mogą być już jednak ewentualnie badane w postępowaniu wszczętym w trybie art. 9 u.k.u.r.
Z tego względu zgodzić należy się z organami obu instancji, że postępowanie podlegało umorzeniu, albowiem z uwagi na nabycie przez Skarżących przedmiotowej Nieruchomości zabrakło jednej ze stron postępowania, a wyrażenie zgody w trybie art. 2a ust. 4 u.k.u.r. stało się niemożliwe, co prowadzi do wniosku o jego bezprzedmiotowości. Z tego też względu za niesłuszne należy zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez Ministra przepisów art. 2a ust. 4 pkt 2, art. 5 oraz 6 u.k.u.r – w istocie bowiem w momencie, w którym ustalone zostało, że Skarżący nabyli Nieruchomość, niecelowe stało się badanie tego, czy spełniają oni warunki udzielenia zgody przez Dyrektora. Minister wskazał zresztą w zaskarżonej decyzji, że rozważania poczynione przez organ I instancji w tym zakresie były w istocie zbędne w zaistniałym stanie faktycznym sprawy.
Podobnie za nieuzasadnione Sąd uznaje zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego – ponownie bowiem należy wskazać, że w momencie ustalenia kluczowej dla sprawy okoliczności w postaci nabycia przez Skarżących Nieruchomości, wszelkie inne ustalenia dotyczące spełnienia bądź nie przez Skarżących warunków do uznania za rolników indywidualnych stały się dla irrelewantne. Zatem w takim rozumieniu sprawy najważniejsze dla jej rozstrzygnięcia okoliczności faktyczne zostały przez organ II instancji ustalone oraz wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do podnoszonej przez Skarżących kwestii związania organów administracji wydanymi w sprawie wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 27 marca 2018 r. sygn. IV SA/Wa 2906/17 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 czerwca 2022 r. sygn. I OSK 20/21 należy zaznaczyć, że istotnie, na mocy art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Jednakże należy zwrócić uwagę, że od momentu wydania tego wyroku nastąpiła nowelizacja u.k.u.r. w drodze ustawy z 26 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2019 poz. 1080), wprowadzająca m. in. zmiany w treści przepisów art. 2a oraz art. 6, mających zastosowanie w sprawie. Ponadto, zgodnie z art. 5 tejże ustawy nowelizującej, do spraw dotyczących wyrażenia zgody przez Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa na nabycie nieruchomości rolnych wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z wyjątkiem tych postępowań, które zostały wszczęte na wniosek zbywcy nieruchomości rolnej, do których stosuje się przepisy dotychczasowe – który to przypadek nie miał miejsca w niniejszej sprawie. Zatem organy były zobowiązane przy ponownym rozpatrzeniu sprawy do wzięcia pod uwagę znowelizowanych przepisów prawa. Ponadto, podobny skutek, tj. ustanie mocy wiążącej wspomnianej oceny, może spowodować zmiana – po wydaniu orzeczenia sądowego – istotnych okoliczności faktycznych oraz wzruszenie orzeczenia zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie (tak Andrzej Kabat w tezach do art. 153 w Komentarzu, Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyd. II autorstwa Bogusława Dautera, Andrzeja Kabata i Małgorzaty Niezgódki-Medek). W rozpatrywanej sprawie – jak już wskazywano powyżej, taka istotna zmiana okoliczności faktycznej miała miejsce już po wydaniu wyroku WSA w Warszawie.
Na marginesie należy jedynie wskazać, że z treści obydwu wyroków nie można – jak zdają się sugerować Skarżący – wywnioskować, że na organy nałożono obowiązek uwzględnienia ich wniosku, a jedynie poprawnego ustalenia treści ich żądania i adekwatnego do niego dalszego postępowania w sprawie.
Mając na uwadze wszystkie powyższe rozważania, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.