IV SA/WA 2147/05

IV SA/Wa 2147/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-08-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-11-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Wójcik. /sprawozdawca/
Jarosław Stopczyński /przewodniczący/
Wanda Zielińska-Baran
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Skarżony organ
Szef Służby Cywilnej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Stopczyński, Sędziowie sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, asesor WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2006 roku sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Szefa Służby Cywilnej z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Uzasadnienie
Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] września 2005 r. Szef Służby Cywilnej po rozpatrzeniu wniosku A. S. o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2005 r., sygn. akt II SAlWa 2085/04, dotyczącej [...], na podstawie art. 59 w zw. z art. 58 oraz art. 134 w zw. z art. 127§ 3 Kodeksu postępowania administracyjnego postanowił:
1) odmówić przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie
sprawy dotyczącej ww. [...];
2) stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie
sprawy.
W uzasadnieniu postanowienia organ podniósł, iż A. S. w piśmie z dnia 28 marca 2005 r., nadanym na poczcie w dniu 29 marca 2005 r., zawierającym wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2005 r., sygn. akt II SAlWa 2085/04, dotyczącej [...], złożył prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia ww. wniosku. W uzasadnieniu prośby o przywrócenie terminu wnioskodawca wskazał, że uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nastąpiło bez jego winy, ponieważ został wadliwie pouczony o przysługujących mu środkach odwoławczych. Rozpatrując sprawę w związku z wniesionym wnioskiem, organ wskazał, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 20 stycznia 2005 r., sygn. akt II SA/Wa 2085/04, dotyczącym [...], odrzucił skargę A. S., stwierdzając, iż przed złożeniem skargi do WSA, nie składał on do Szefa Służby Cywilnej wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy (art. 127 § 3 KPA), więc nie wyczerpał przysługujących mu środków zaskarżenia. Postanowienie WSA sygn. akt II SA/Wa 2085/04 zostało doręczone A. S. w dniu 18 marca 2005 r. Powołując się na to postanowienie pismem z dnia 28 marca 2005 r. zwrócił się on o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, składając jednocześnie ww. wniosek. Zgodnie z art. 58 § 2 Kpa prośbę o przywrócenie terminu wnosi się w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, przy czym jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Termin na wniesienie prośby o przywrócenie terminu liczy się od daty doręczenia A. S. postanowienia WSA sygn. akt II SA/Wa 2085/04, a zatem składając wniosek o przywrócenie terminu w dniu 29 marca 2005 r. A. S. nie zachował siedmiodniowego terminu określonego w art. 58 § 2 KPA.
Odnosząc się zaś do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy ustalono że pismo Szefa Służby Cywilnej z dnia 13 sierpnia 2004 r., znak: [...], będące odpowiedzią na odwołanie od wyniku [...], zostało A. S. doręczone w dniu 23 sierpnia 2004 r. W myśl art. 127 § 3 w zw. z art. 129 § 2 KPA wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji. Wniosek A. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony w dniu 29 marca 2005 r., a zatem z uchybieniem terminu do wniesienia tego wniosku.
Jednocześnie organ pouczył strony, że niniejsze postanowienie, zgodnie z art. 59 § 2 i art. 134 KPA, jest ostateczne i służy na nie prawo wniesienia za pośrednictwem Szefa Służby Cywilnej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie,
Skargę na powyższe postanowienie wniósł A. S., żądając jego uchylenia i zobowiązania organu do ponownego rozpatrzenia sprawy.
W uzasadnieniu skargi wskazał on, iż organ zaskarżonym postanowieniem odmówił mu przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy ze względu na nie zachowanie siedmiodniowego terminu od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, określonego na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Organ wywodzi, że postanowienie WSA o sygn. II SA/Wa 2085/04 zostało skarżącemu doręczone w dniu 18 marca 2005 r., a skarżący pismem z dnia 28 marca 2005 r. zwrócił się o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, składając jednocześnie w/w wniosek. Wywody Szefa Służby Cywilnej w ocenie skarżącego są wadliwe zarówno faktycznie jak i prawnie. Wskazuje on, iż po pierwsze należy rozstrzygnąć zagadnienie co powoduje dla strony postępowania brak pouczenia lub wadliwe pouczenie i na kim taki obowiązek spoczywa. Brak pouczenia lub wadliwe pouczenie nie rodzi dla strony postępowania jakichkolwiek negatywnych skutków prawnych, a "obowiązanym do niewadliwych pouczeń jest w pierwszym rzędzie organ administracji publicznej albo sąd. Skarżący nie został przez Szefa Służby Cywilnej właściwie pouczony dopiero Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że "skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, a skarżący po wydaniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2004 r. nie wyczerpał przysługujących środków zaskarżenia". Przywołane stanowisko Sądu nie zawiera jednak określenia terminu i trybu wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Brak ten można więc traktować jako brak pouczenia i w takim przypadku, zdaniem skarżącego termin nie biegnie. W przypadku zaś uznania, iż pouczenie takie jest właściwe, to zasadnym jest przyjęcie, iż termin rozpoczyna swój bieg od daty prawomocności orzeczenia. Gdyby bowiem Sąd uważał, że skarżącego wiąże siedmiodniowy termin liczony od daty "doręczenia" postanowienia to niewątpliwie pouczyłby o tym skarżącego. Skoro Sąd tak nie uczynił to uznał, iż taki termin skarżącego nie wiąże. Zatem skarżący składając 28 marca 2005r. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zachował ustawowy termin.
Odnosząc się do kwestii stwierdzenia przez organ uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z uwagi na to, iż pismo Szefa Służby Cywilnej z dnia 13 sierpnia 2004 r., znak S.C. [...] będące odpowiedzią na odwołanie zostało skarżącemu doręczone w dniu 23 sierpnia 2004 r., a wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został przez skarżącego złożony z uchybieniem 14 -dniowego terminu do jego wniesienia bowiem w dniu 28 czy 29 marca 2005 r, skarżący wskazuje, iż argumentacja organu nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. W kwestionowanej decyzji Szef Służby Cywilnej pouczył bowiem błędnie strony postępowania o przysługujących im środkach zaskarżenia. A zatem możliwość zaskarżania tej decyzji dla skarżącego istnieje od dnia dowiedzenia się o prawomocności orzeczenia WSA.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm) Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi.
Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uznał, iż zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w stopniu uzasadniającym konieczność jego uchylenia.
W szczególności należy wskazać, iż w sprawie zakończonej decyzją Szefa Służby Cywilnej z dnia [...] sierpnia 2004r. dotyczącej [...] nie budzi wątpliwości, iż do uchybienia przez skarżącego terminu do wniesienia wniosku o powtórne jej rozpoznanie w trybie art. 127 § 3 Kpa doszło z winy organu, który błędnie pouczył stronę o przysługujących jej środkach odwoławczych. W pouczeniu Szef Służby Cywilnej wskazał bowiem, iż od niniejszego rozstrzygnięcia przysługuje stronom na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy o służbie cywilnej, odwołanie-powództwo do sądu pracy. Tymczasem, stronom przysługiwała możliwość kwestionowania powyższego rozstrzygnięcia w trybie administracyjnym a następnie sądowoadministacyjnym. O przysługujący skarżącemu uprawnieniach dowiedział się on dopiero z treści postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2005 r., sygn. akt II SA/Wa 2085/04, którym to postanowieniem Sąd odrzucił skargę skarżącego na w/w decyzję, wskazując w uzasadnieniu, iż skarga ta jest niedopuszczalna, bowiem przed jej wniesieniem skarżący po wydaniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2004r. nie składał do Szefa Służby Cywilnej wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Na marginesie należy dodać, iż z orzeczenia Sądu nie wynika jednak, w jakim trybie należało wnieść powyższy wniosek oraz w oparciu o jakie przepisy prawa.
W tej sytuacji, rozpoznający niniejszą sprawę organ, mając na uwadze okoliczności sprawy, jak również kierując się zasadą wyrażoną w art. 8 Kpa, pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, jak również zasadą obowiązku organów udzielania informacji faktycznej i prawnej obywatelom (art.9 Kpa), winien w sposób szczególnym dążyć, do wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy, mając na względzie konieczność ochrony słusznych interesów obywateli.
Tymczasem w rozpoznawanej sprawie organ odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej [...] i jednocześnie, tym samym rozstrzygnięciem w pkt 2 zaskarżonego postanowienie stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Takie rozstrzygnięcie organu w ocenie Sądu, należy uznać za niezgodne z przepisami postępowania administracyjnego.
Wskazać bowiem należy, iż rozstrzygnięcia te dotyczą dwóch zupełnie innych czynności, i wynikają z innych podstaw prawnych, a zatem winne być co do zasady rozstrzygnięte dwoma oddzielnymi postanowieniami. Postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy organ wydaje bowiem na podstawie art. 58 w zw z art. 59 Kpa., zaś rozstrzygniecie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zapada w oparciu o art. 134 Kpa.
Za koniecznością rozdzielnego rozpoznania powyższych wniosków przemawia również okoliczność, iż od treści rozstrzygnięcia organu w kwestii przywrócenia stronie, bądź nie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, uzależniona jest możliwość merytorycznego rozpoznania przez organ w/w wniosku, a zatem bez wątpienia rozstrzygnięcie w przedmiocie przywrócenie terminu do jego wniesienia ma znaczące znaczenie dla uprawnień strony, która dodajmy bez swej winy tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie uchybiła terminowi do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Tymczasem w sytuacji gdy organ jednocześnie wydaje dwa negatywne dla strony rozstrzygnięcia, w których jedno wynika bezpośrednio z drugiego, bowiem orzeka on o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, i w konsekwencji takiego rozstrzygnięcia orzeka również o uchybieniu terminu do wniesienia w/w wniosku, w ocenie Sądu wpływa to na ograniczenie stronie możliwość kwestionowania takiego rozstrzygnięcia.
W ocenie Sądu, w takiej sytuacji zasadnym jest aby rozstrzygnięcie w zakresie uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, organ wydał dopiero gdy umożliwi stronie zapoznanie się z postanowieniem o odmowie przywrócenie terminu do jego wniesienia.
Należy bowiem mieć na uwadze, iż wprawdzie rozstrzygnięcie Szefa Służby Cywilnej w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zgodnie z art. 59 § 2 Kpa, jest ostateczne, a zatem stronie pozostaje jedynie możliwość kwestionowania jego zasadności w drodze skargi do sądu administracyjnego. Niemniej jednak w sytuacji gdy zdecyduje się ona na wywiedzenia takiej skargi, jej zarzuty mogą okazać się przekonywujące dla organu, a wówczas organ ma możliwość ewentualnego zweryfikowania swojego rozstrzygnięcia. Takie uprawnienie daje mu bowiem z art. 54 § 3 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo i postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.).
Rozpoznając niniejszą sprawę, w oparciu o akta administracyjne sprawy, które stanowiły podstawę wydania kwestionowanego skargą rozstrzygnięcia, Sąd uznał także, iż brak jest podstaw do zweryfikowania zasadności zaskarżonego postanowienia w zakresie przyjęcia, iż wniosek skarżącego o przywrócenie mu terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy został wniesiony z uchybieniem terminu o którym mowa w art. 58 § 2 Kpa. Należy bowiem wskazać, iż zgodnie z art. 57 § 5 Kpa termin w postępowaniu administracyjnym uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało:
1. wysłane w formie dokumentu elektronicznego w rozumieniu przepisów ustawy z
dnia 17 lutego 2005r. o informacji działalności podmiotów realizujących zadania
publicznej, za poświadczeniem przedłożone, do organu administracji publicznej,
2. nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego
3. złożone w polskim urzędzie konsularnym,
4. złożone przez żołnierza w dowództwie jednostki wojskowej,
5. złożone przez członka załogi statku morskiego kapitanowi statku,
6. złożone przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego.
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, iż rozpoznając sprawę organ przyjął, iż wniosek został nadany przez skarżącego w urzędzie pocztowym w dniu 29 marca 2005r.. Tymczasem w nadesłanych do sądu aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dokumentu (np. koperty, prezentaty ) potwierdzającego tą okoliczność.
Analiza przedłożonej przez stronę skarżącą skargi wskazuje również, iż uzasadnienie zawarte w zaskarżonym postanowieniu jest dla skarżącego niezrozumiałe. Kwestionuje on zarówno sposób obliczenia przez organ terminu do wniesienia wniosku, jak również wskazuje na błędne przyjęcie przez organ, iż wniosek ten został wniesiony z uchybieniem ustawowego terminu.
Mając na uwadze powyższe należy wskazać, iż zgodnie 124§ 2 Kpa uzasadnienie postanowienia, musi być tak skonstruowane przez organ, aby z jego treści w sposób nie budzący żadnych wątpliwości wynikały motywy jakimi kierował się on przy rozstrzyganiu sprawy. Motywy winne odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśniać tok rozumowania prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 listopada 2004r. Sygn akt I SA 1128/03, wyrok NSA z dnia 20 listopada 200lr. Sygn akt II SA/Lu 629/00). Uzasadnienie organu musi być więc tak sformułowane aby adekwatnie do okoliczności danej sprawy wyjaśnić jego adresatowi w sposób klarowny, przekonywujący zasadność rozstrzygnięcia.
W rozpoznawanej sprawie organ winien więc w sposób wyczerpująco wyjaśnić skarżącemu, na jakiej podstawie i dlaczego uznał, iż termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpocznie sprawy biegnie mu od daty otrzymania przez niego postanowienia Sądu, pomimo braku w postanowieniu określenia terminów i podstaw prawnych jego wniesienia, oraz uzasadnić dlaczego w rozpoznawanej sprawie zachodziła konieczność wniesienia przez skarżącego wniosku o przywrócenie terminu do ponownego rozpoznania sprawy przez organ.
Reasumując, Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 8,9, 77, 124 Kpa, w stopniu uzasadniającym konieczność jego uchylenia.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit c i art. 135 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo i postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku orzeczono na podstawie art. 152 w/w ustawy