IV SA/Wa 2055/20

IV SA/Wa 2055/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-05-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-09-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Wąsikowska
Małgorzata Małaszewska-Litwiniec /przewodniczący/
Wojciech Rowiński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II OSK 2303/21 - Wyrok NSA z 2024-03-12
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 710
art. 9 g
Ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym - tekst jedn.
Dz.U. 1921 nr 44 poz 267
art. 64 ust. 1
Ustawa z dnia 17 marca 1921 r. KONSTYTUCJA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Rowiński (spr.) Asesor WSA Agnieszka Wąsikowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 12 maja 2021 r. sprawy ze skarg 1) R. B. 2) H. B. na decyzję Ministra Rozwoju z [...] lipca 2020 r., znak [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji linii kolejowej oddala skargi.
Uzasadnienie
Przedmiotem wniesionych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarg R. B. i H. B. (dalej: "Strony", "Skarżący") jest wydana w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, z póżn. zm.; dalej: "k.p.a.") oraz art. 9q ust. 5 ustawy z 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 710, z póżn. zm.; dalej: "ustawa o transporcie kolejowym") decyzja Ministra Rozwoju (dalej: "Minister", "organ II instancji") z [...] lipca 2020 r. Nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Wojewody [...] (dalej: "Wojewoda", "organ I instancji") z [...] marca 2019 r. nr [...] o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej dla inwestycji pn.: "Budowa skrzyżowania dwupoziomowego w [...], polegająca na budowie skrzyżowania dwupoziomowego (wiaduktu drogowego), w ciągu drogi powiatowej nr [...], nad linią kolejową nr [...] i nad drogą krajową [...], w km około 60+463 linii kolejowej, w związku z likwidacją przejazdu kolejowego w km 60+332 tej linii" (dalej: "Inwestycja").
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco.
Wnioskiem z 23 sierpnia 2018 r., uzupełnianym i zmienianym w trakcie prowadzonego postępowania, spółka P. S.A. z siedzibą w W. (dalej: "Inwestor", "Wnioskodawca"), wystąpiła do Wojewody o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej dla Inwestycji. Do wniosku o wydanie decyzji załączone zostały mapy w skali 1:1000, przedstawiające proponowany przebieg Inwestycji oraz mapy z projektem podziału nieruchomości. Określono również zmiany w dotychczasowym przeznaczeniu, zagospodarowaniu i uzbrojeniu terenu oraz wskazano nieruchomości lub ich części, które planowane są do przejęcia na rzecz Skarbu Państwa. Inwestor przedłożył również wymagane opinie, o których mowa w art. 9o ust. 3 pkt 4 ustawy o transporcie kolejowym. Do wniosku załączono także ostateczną decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. z [...] lutego 2018 r, znak: [...] o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia.
Wojewoda pismem z 3 października 2018 r. zawiadomił Inwestora oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości objętych wnioskiem o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji przedmiotowej inwestycji kolejowej. Pozostałe strony postępowania zostały poinformowane o powyższym w drodze obwieszczeń w urzędzie wojewódzkim i urzędzie gminy właściwej ze względu na przebieg linii kolejowej (tj. w Urzędzie Miejskim w [...]), na stronie internetowej tej gminy oraz urzędu wojewódzkiego, a także w prasie lokalnej. W przedmiotowym obwieszczeniu i zawiadomieniu organ I instancji poinformował strony o terminie i miejscu, w którym strony mogą zapoznać się z aktami sprawy.
W toku postępowania zgłoszone zostały – m. in. przez Skarżących – zastrzeżenia i wnioski dotyczące Inwestycji. Skarżący sprzeciwiali się budowie na należących do nich działkach nr ew. [...], [...] i [...] obręb [...] drogi dojazdowej do planowanego wiaduktu kolejowego i wnosili o zmianę przebiegu tej drogi. Zastrzeżenia te przekazano Inwestorowi, który pismem z 28 listopada 2018 r. wyjaśnił, że zaproponowany wariant przebiegu drogi jest spowodowany koniecznością połączenia ul. [...] z drogą powiatową. Zastosowane rozwiązanie wynika z konieczności zachowania maksymalnego dopuszczalnego przepisami pochylenia podłużnego drogi. Zaproponowane przez Skarżącą rozwiązanie było w ocenie Inwestora nieekonomiczne i niezasadne z uwagi na wydłużenie drogi powiatowej i konieczność zajęcia większego obszaru działek prywatnych. Analogiczne argumenty przedstawiono w odpowiedzi na zastrzeżenia Skarżącego. Po uzyskaniu powyższych wyjaśnień, Strony podtrzymały swój sprzeciw wobec planowanej Inwestycji i wezwały organ I instancji do jej zablokowania.
Po zakończeniu postępowania administracyjnego Wojewoda wydał wskazaną na wstępie decyzję z [...] marca 2019 r., w której ustalił lokalizację linii kolejowej dla Inwestycji, zatwierdził niezbędne podziały nieruchomości, ustalił ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości niezbędne w celu realizacji Inwestycji, potwierdził nabycie przez Inwestora prawa użytkowania wieczystego wskazanych nieruchomości. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na ważny interes społeczny i gospodarczy. Określono także warunki techniczne realizacji inwestycji, warunki ochrony środowiska oraz interesów osób trzecich.
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda podkreślił, że w toku postepowania lokalizacyjnego dokonuje on oceny złożonego wniosku pod względem legalności konkretnej lokalizacji Inwestycji, natomiast nie pod względem jej celowości. Wobec tego, aby móc odmówić ustalenia takiej lokalizacji, musiałby on wykazać, że stoi ona w sprzeczności z przepisami prawa. Ponadto zgodnie z art. 9o ust. 3 pkt 1 i 3 ustawy o transporcie kolejowym, organ administracji nie może ingerować w zaproponowany przez wnioskodawcę przebieg danej linii, a dokonana ocena musi mieścić się w granicach wniosku. Mając powyższe na uwadze, Wojewoda stwierdził, że przedłożony przez Inwestora wniosek odpowiada właściwym przepisom ustawy o transporcie kolejowym, a także przepisami prawa budowlanego czy drogowego. Za zasadny uznano także wniosek Inwestora o nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, motywując to tym, iż przedmiotowa linii kolejowa stanowi fragment dużej, międzynarodowej inwestycji kolejowej, łączącej kraje nadbałtyckie z resztą sieci kolejowej państw Unii Europejskiej.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli m. in. H. B. i R. B., wnosząc o jej uchylenie i zarzucając organowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego oraz ustawy o transporcie kolejowym poprzez zaakceptowanie niewłaściwego i krzywdzącego ich przebiegu Inwestycji.
Minister wskazaną na wstępie decyzją z [...] lipca 2020 r. rozpoznał wszystkie złożone odwołania i utrzymał decyzję Wojewody w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji ponownie podkreślił, że zgodnie z art. 9o ust. 3 pkt 1 i 3 ustawy o transporcie kolejowym, to inwestor we wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej decyduje o jej przebiegu oraz o wielkości terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych. Natomiast organy obu instancji mogą działać tylko w granicach tego wniosku i nie mają możliwości ingerowania w lokalizację inwestycji, a więc i w przebieg linii podziału nieruchomości, zaproponowany przez wnioskodawcę. Ocenie dokonanej przez organy I i II instancji może jedynie podlegać zgodność z prawem planowanego przedsięwzięcia, w szczególności spełnienie warunków zawartych w przepisach ustawy o transporcie kolejowym, bowiem stosownie do przepisu art. 9ae ustawy o transporcie kolejowym nie można uzależniać wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej od spełnienia świadczeń lub warunków nieprzewidzianych obowiązującymi przepisami. Brak jest możliwości korygowania lub modyfikowania wniosku, aby odmówić ustalenia lokalizacji trzeba wykazać jej niezgodność z przepisami prawa.
Minister zaznaczył, że w toku postępowania odwoławczego zwrócił się do Wnioskodawcy pismami z 8 maja 2019 r. oraz z 5 września 2019 r. o wypowiedzenie się w sprawie zagadnień dotyczących lokalizacji przedmiotowej inwestycji kolejowej poruszonych przez skarżące strony. Odpowiedzi te zostały udzielone przy pismach z 30 maja 2019 r. oraz 25 września 2019 r., gdzie Inwestor ustosunkował się do zastrzeżeń przedstawił powody przyjętych rozwiązań i wyjaśnił, że podział działek ewidencyjnych oraz przejęcie części nieruchomości skarżących jest konieczne z uwagi na to, że część działek skarżących została przeznaczona pod budowę wiaduktu drogowego nad linią kolejową w związku z likwidacją przejazdu kolejowego i koniecznością zapewnienia bezkolizyjnego skrzyżowania drogi powiatowej z linią kolejową nr [...] oraz drogą krajową [...] w sąsiedztwie likwidowanego przejazdu kolejowego. Odnosząc się szczegółowo do działek należących do Skarżących, przedstawiono ponownie wynikające z wyjaśnień Wnioskodawcy kwestie: likwidacja przejazdu kolejowego wiąże się z koniecznością zapewnienia alternatywnego, bezkolizyjnego, sposobu pokonania przeszkody, jaką dla uczestników ruchu drogowego jest linia kolejowa, którym to sposobem jest budowa wiaduktu drogowego; istnieje konieczność włączenia drogi powiatowej w istniejącym układzie komunikacyjnym; brak możliwości ingerencji w istniejącą nowo wybudowaną sieć trakcyjną, przez co oś przebudowywanej drogi mogła zostać poprowadzona jedynie w miejscach gdzie przewody trakcyjne mają największy zwis; konieczność zapewnienia minimalnej widoczności na zatrzymanie pojazdu przed przeszkodą na jezdni.
Następnie Minister, odnosząc się do poszczególnych zarzutów odwołania, wskazał, co następuje:
Za bezzasadny uznano zarzut dotyczący braku zgody Skarżących na realizację przedmiotowej inwestycji na części ich działek, albowiem nie stanowi to o wadliwości decyzji Wojewody – przepisy ustawy o transporcie kolejowym, nie przewidują konieczności uzyskania zgody właścicieli bądź użytkowników wieczystych na przejęcie części nieruchomości oraz prowadzenie prac w celu realizacji inwestycji, której przebieg został zatwierdzony decyzją o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej. Przepisy te nie przewidują także przeprowadzania przez inwestora uzgodnień czy konsultacji, które miałyby na celu ustalenie przebiegu projektowanej inwestycji z właścicielami lub zarządcami nieruchomości objętych inwestycją. Z tych samych powodów niezasadny była także wniosek o przeprowadzenie mediacji.
Ponadto z uwagi na przyjętą przez Inwestora i kilkukrotnie w toku postępowania tłumaczoną koncepcję realizacji Inwestycji, zajęcie przedmiotowych działek jest konieczne. Jednocześnie jest ono w oparciu o przepisu ustawy dopuszczalne. Podkreślone zostało bowiem, że zasadniczym celem przyjętych w ustawie rozwiązań jest efektywne realizowanie zadań publicznych w zakresie lokalizacji inwestycji dotyczących linii kolejowych. Proponowane przez Skarżących stanowisko, zgodnie z którym organ posiadał uprawnienia w zakresie badania alternatywnych wariantów przeprowadzenia inwestycji liniowej oraz badania indywidualnych skutków ingerencji w prawo własności, prowadziłoby natomiast do konieczności zamawiania ekspertyz specjalistycznych z różnych dziedzin, co wydłużałoby, a możliwe, że nawet paraliżowałoby ten proces.
Minister zgodził się z tym, że w wyniku wydania decyzji zachodzi ingerencja w prawo własności Stron, jednakże zaznaczył, że wymagane jest wyważenie interesów prywatnych właścicieli poszczególnych nieruchomości i interesu publicznego, jaki wiąże się ze stworzeniem przedmiotowej linii kolejowej. Jego zdaniem wydanie zaskarżonej decyzji w konkretnym jej kształcie uwzględniało zapewnienie wystąpienia możliwie najmniejszego konfliktu pomiędzy interesem publicznym a interesem podmiotów, których przebieg planowanej inwestycji kolejowej dotyczył. Analiza decyzji Wojewody nie dała podstaw, by uznać, że ingerencja w prawo własności skarżących wynikająca z planowanej linii kolejowej w spornym rejonie była nieproporcjonalna do użytych środków. Przyjęty wariant inwestycyjny jest wariantem, który najmniej oddziaływuje na tereny zamieszkałe przylegające do przedmiotowej linii kolejowej i jednocześnie występuje najmniejszy zakres przejęcia działek pod inwestycję.
Minister wskazał także, że pomimo, iż prawo własności Skarżących zostało niewątpliwie naruszone, nie zostali oni w żaden sposób pozbawieni możliwości dochodzenia ewentualnych roszczeń cywilnoprawnych, w tym wykupu części nieruchomości, która utraciła możliwość zagospodarowania. Zgodnie z art. 9t ust. 2 ustawy o transporcie kolejowym, wystąpić do inwestora z wnioskiem o nabycie pozostałej części nieruchomości, która nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli w przypadku, o którym mowa w art. 9s ust. 3 ustawy o transporcie kolejowym, została przejęta część nieruchomości, a pozostała część nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele P. S A. nabywają, w drodze umowy, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa tę część nieruchomości. Odbywa się to jednak poza postępowaniem administracyjnym dotyczącym samego ustalenia lokalizacji inwestycji.
Za niezasadne uznano także zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Materiał zgromadzony w sprawie dawał w ocenie organu II instancji jednoznaczną odpowiedź, co do istotnych elementów niezbędnych dla sformułowania oceny prawnej rozpatrywanej sprawy, a nadto zapewnia możliwość oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Wszelkie uwagi i zarzuty stron postępowania były przekazywane Inwestorowi i nie pozostały bez odpowiedzi. Zdaniem ministra Wojewoda podjął wszelkie czynności niezbędne do wyjaśniania sprawy, nie był zaś zobowiązany do wykonania wszystkich czynności, których przeprowadzenie postulowały Strony.
R. B. i H. B., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyli osobne, aczkolwiek jednakie w treści skargi na wyżej opisaną decyzję z [...] lipca 2020 r., wnosząc o jej uchylenie w całości. W skardze podniesiono zarzuty naruszenia:
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji Wojewody z [...] marca 2019 r. w sprawie ustalenia lokalizacji linii kolejowej dla Inwestycji, gdy tymczasem nie było podstaw do wydawania decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji z powodu naruszenia przezeń przepisów proceduralnych, jak również przepisów prawa materialnego, bowiem brak było podstaw ku temu by uwzględnić wniosek Inwestora, a tym samym wydać decyzję o warunkach zabudowy;
- art. 77 k.p.a. i 80 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przeprowadzeniu postępowania dowodowego w przedmiotowej sprawie wbrew obowiązkowi wszechstronnego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego zgromadzonego materiału dowodowego, a przez to obrazę naczelnych zasad postępowania administracyjnego wynikających z art. 6, 7, 8, 9, 15, 16 k.p.a., a w szczególności art. 10 k.p.a., poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, praworządności, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy;
- art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez pominięcie w skarżonej decyzji uzasadnienia faktycznego jak i prawnego wydanej, i w większej mierze powielenie uzasadnienia decyzji organu I instancji;
- art. 9q ustawy o transporcie kolejowym w zw. z art. 45 Konstytucji RP poprzez jego błędną wykładnię prowadzącą do nieuzasadnionego wniosku iż Wnioskodawca spełni wszystkie przewidziane prawem przesłanki do wydania decyzji zgodnie z jego wnioskiem o ustalenie lokalizacji inwestycji kolejowej dla Inwestycji, gdy tymczasem całkowicie pominięto prawo własności działek Skarżących, które poprzez tak zlokalizowaną inwestycję zostanie w całości naruszone i pozbawi go możliwości swobodnego dysponowania nieruchomością, czym naruszono art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że w świetle art. 184 Konstytucji RP w zw. z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2019, poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019, poz. 2325 ze zm. – dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Dokonywanie oceny pod kątem zgodności z prawem oznacza, że sąd administracyjny sprawując wymiar sprawiedliwości bada legalność działania administracji publicznej. Badanie to sprowadza się do oceny zgodności z prawem zaskarżonego zachowania organu administracji publicznej w trzech płaszczyznach, a mianowicie: a) respektowania reguł określonych w przepisach ustrojowych, b) dochowania wymaganej prawem procedury c) zgodności działania z prawem materialnym (por. uzasadnienie uchwały pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009r., I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, z. 1, poz. 1). W aspekcie ustaleń faktycznych obowiązkiem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest przede wszystkim dokonanie oceny, czy materiał dowodowy został przez organ prawidłowo zebrany i oceniony (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 maja 2015r., II GSK 789/14, CBOSA). Równocześnie należy zwrócić uwagę na okoliczność, że wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak, co do zasady, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawie skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Tym samym nie stwierdzono przywołanych w zarzutach skargi naruszeń prawa procesowego i materialnego. Sąd nie dopatrzył się także naruszenia prawa, które byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu.
Zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 9q ustawy o transporcie kolejowym w zw. z art. 45 Konstytucji RP był niezasadny. Skarżący upatrują naruszenia tego przepisu upatrują w naruszeniu prawa własności poprzez wydanie wydania decyzji zgodnie z wnioskiem o ustalenie lokalizacji inwestycji kolejowej. Uważają, że poprzez tak zlokalizowaną inwestycję zostaną pozbawieni możliwości swobodnego dysponowania nieruchomością, czym naruszono art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis ten – jak trafnie zauważył Minister - dotyczy prawa do sądu, stąd nie może być mowy o jego naruszeniu. Z treści zarzutu wynika, że skarżącym chodzi najpewniej o konstytucyjną zasadę ochrony własności, która jest zawarta w art. 21 ust. 1 Konstytucji RP. Należy jednak w tym miejscu podkreślić, że prawo własności nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniom, gdy następuje ono w ustawie i w zakresie, w jakim nie narusza istoty prawa własności, a więc poszanowania zasady proporcjonalności wyrażającej się zakazem nadmiernej w stosunku do chronionej wartości, ingerencji w sferę praw i wolności (art. 64 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP). Ograniczenia te mogą być w szczególności uzasadnione względami bezpieczeństwa i porządku publicznego, ochroną środowiska oraz prawami innych osób. Ponadto, pozostając przy aspektach konstytucyjnych, trzeba wspomnieć, że realizacja strategicznych inwestycji w zakresie sieci kolejowych stanowi przejaw realizacji takich zasada ustrojowych jak dobro wspólne (art. 1 Konstytucji RP) oraz zasada zrównoważonego rozwoju (art. 5 Konstytucji RP).
Zarzut skarżących sprowadza się w istocie do kwestionowania lokalizacji sieci kolejowej i towarzyszącej jej infrastruktury drogowej zlokalizowanej m. in. na nieruchomościach skarżących. Ustawa o transporcie kolejowym zalicza się do szczególnych aktów prawnych, przewidujących uproszczoną (przyśpieszoną) procedurę przygotowania i realizacji inwestycji kolejowych. Szybka i sprawna budowa linii kolejowych w Polsce i w związku z tym poprawa infrastruktury kolejowej, leży w interesie społecznym i gospodarczym, stąd ustawodawca zawarł w tej ustawie rozwiązania, które zgodnie z zasadą proporcjonalności wyrażają interes publiczny i które - zgodnie z zasadą racjonalnego ustawodawcy należy uznać za optymalne. Tymi okolicznościami należy uzasadniać z jednej strony znaczne zwiększenie uprawnień inwestora, natomiast z drugiej - zdecydowane ograniczenie uprawnień właścicieli nieruchomości znajdujących się w obszarze inwestycji.
Organ administracji jest związany wnioskiem o ustalenie lokalizacji linii kolejowej i towarzyszącej mu infrastruktury, w tym infrastruktury drogowej, w tym znaczeniu, że nie jest uprawniony wydać decyzji, która określałaby przebieg oraz inne parametry inwestycji inaczej, niż domagał się tego we wniosku wnioskodawca. Postępowanie dotyczące ustalenia lokalizacji linii kolejowej, jest zatem postępowaniem prowadzonym z wniosku podmiotów, do których należy ustalenie przebiegu projektowanej linii. Rolą organu w ramach tegoż postępowania - jak słusznie podnosi Minister - jest przede wszystkim sprawdzenie, czy wniosek inwestora spełnia przewidziane prawem wymagania. Spełnienie przez wnioskodawcę warunków określonych w ustawie obliguje organ do wydania decyzji o lokalizacji linii kolejowej. Organ orzekający w przedmiocie lokalizacji linii kolejowej nie może modyfikować wniosku inwestora. Niedopuszczalna jest również ocena racjonalności czy słuszności koncepcji przedstawionej przez inwestora, bowiem miałaby ona charakter pozaprawny. O przebiegu inwestycji decyduje zarządca (wnioskodawca) i to on wybiera najbardziej korzystne rozwiązanie lokalizacyjne i techniczno - wykonawcze. Rolą orzekającego w sprawie organu jest sprawdzenie kompletności wniosku w świetle wymogów ustawowych oraz czy koncepcja składającego wniosek mieści się w granicach wyznaczonych przez prawo. Aby odmówić ustalenia lokalizacji linii kolejowej w sposób wnioskowany przez inwestora, organ musi zatem wykazać jej niezgodność z przepisami prawa. Ocenia więc legalność lokalizacji inwestycji w danym miejscu i nie ma kompetencji do oceny jej celowości, czy też słuszności ewentualnej realizacji inwestycji w inny sposób, nie ma także podstaw do nakładania na wnioskodawcę obowiązku przedstawienia rozwiązań alternatywnych. Jeżeli zatem koncepcja inwestora w zakresie lokalizacji inwestycji nie narusza prawa, to nie może odmówić wydania decyzji uwzględniającej wniosek. Stanowisko sądownictwa sądowoadministracyjnego jest w tym zakresie jednoznaczne (por. wyrok WSA w Warszawie z 28.10.2020 r., IV SA/Wa 1613/20, LEX nr 3157452, Wyrok NSA z 6.11.2019 r., II OSK 2468/19, LEX nr 2768682, Wyrok NSA z 13.09.2017 r., II OSK 1705/17, LEX nr 2599324 – w przedmiocie inwestycji drogowych). W orzecznictwie wskazuje się, że nie do zaakceptowania byłby jedynie wniosek inwestora o realizację inwestycji z zakresu linii kolejowej, z którą wiązałoby się ograniczenie prawa własności nieruchomości lub pozbawienie własności nieruchomości, nie służącej w istocie budowie linii kolejowej lub innych związanych z budową takiej linii obiektów budowlanych (tak NSA w wyroku z dnia 13 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 3149/17, CBOSA).Taka sytuacja nie ma jednakże miejsca w rozpoznawanej sprawie. Nie ulega bowiem wątpliwości, że do naruszenia własności skarżących dojść ma w związku z budową wiaduktu drogowego nad linią kolejową w związku z likwidacją przejazdu kolejowego i koniecznością zapewnienia bezkolizyjnego skrzyżowania drogi powiatowej z linią kolejową nr [...] oraz drogą krajową [...] w sąsiedztwie likwidowanego przejazdu kolejowego. Jak już wyżej wskazano prawo własności nie jest prawem chronionym bezwzględnie, gdyż Konstytucja w art. 64 ust. 1 dopuszcza możliwość ograniczenia tego prawa, a przedmiotowa ustawa służy realizacji celu publicznego, jakim jest budowa linii kolejowych. Sąd nie dopatruje się naruszenia przepisów Konstytucji w regulacjach ustawy. Wprowadzenie odrębnego trybu administracyjnego w sprawie realizacji inwestycji kolejowych i drogowych służy realizacji celu publicznego w postaci poprawy bezpieczeństwa układu komunikacyjnego i transportowego, a jednocześnie skutki z tym związane są rekompensowane w formie odszkodowania, o czym obszernie wspomniał Minister w zaskarżonej decyzji. Ustawodawca wyznacza też termin dla wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania. Zatem, pomimo odjęcia własności, dochodzi do równoważenia strat i szkód związanych z prowadzonym postępowaniem. Przy realizacji systemu kolei, służących poprawie bezpieczeństwa, komunikacji, transportu nie dochodzi do naruszenia proporcji między interesem publicznym, a ingerencją w sferę praw i wolności, które na mocy ustawy są rekompensowane stosownym odszkodowaniem (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 704/09, CBOSA, w odniesieniu do analogicznej specustawy drogowej). Takim celem jest z pewnością realizacja przedmiotowej inwestycji (przebiegającej przez część nieruchomości, stanowiącej własność skarżących Spółek), która jak wynika ze sprawy stanowi konieczną inwestycję celu publicznego.
Nietrafne okazały się także zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego. Organy administracji należycie wyjaśniły wszystkie istotne dla sprawy okoliczności i brak było podstaw do uzupełniania materiału dowodowego. Organy administracji nie mogły uwzględnić tych postulatów zgłaszanych przez skarżących, które w świetle obowiązujących przepisów prawa nie mogły zostać uwzględnione. Brak jest tym samym podstaw do przyjęcia, że doszło do naruszenia art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 8 § 1k.p.a. i art. 11 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wszystkie wymogi określone w art. 107 § 1 pkt 7 kp.a. Trafnie Minister utrzymał w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. decyzję Wojewody z [...] marca 2019 r. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W tym stanie rzeczy Sąd - na mocy art. 151 p.p.s.a. – oddalił obie skargi.