IV SA/Wa 2036/16 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2017-07-04 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2016-08-09 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Alina Balicka /sprawozdawca/ Grzegorz Rząsa /przewodniczący/ Teresa Zyglewska Symbol z opisem 6131 Opłaty za korzystanie ze środowiska Hasła tematyczne Ochrona środowiska Kara administracyjna Sygn. powiązane II OSK 3271/17 - Wyrok NSA z 2019-11-14 II OZ 120/17 - Postanowienie NSA z 2017-02-17 Skarżony organ Inspektor Ochrony Środowiska Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2013 poz 1232 art. 299 ust. 1 pkt 2, art. 305 ust. 1 i ust. 4, art. 305a ust. 1 pkt 2 lit. a Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - tekst jednolity. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.), sędzia WSA Teresa Zyglewska, Protokolant sekr. sąd. Karolina Heman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2017 r. sprawy ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary administracyjnej za naruszenie warunków pozwolenia zintegrowanego oddala skargę Uzasadnienie Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z [...] maja 2016 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23), dalej "k.p.a.", oraz art. 298 ust. 1 pkt 2 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2013 r. poz. 1232 z późn. zm.), dalej "Poś", w związku z art. 299 ust. 1 pkt 2 i art. 305 ust. 1 i ust. 4 oraz art. 305a ust. 1 pkt 2 lit. a Poś, po rozpatrzeniu odwołania "P. " Sp. z o. o. z [...] sierpnia 2012 r. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w W. z [...] sierpnia 2012 r. znak: [...], w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 700 446,00 zł za naruszenie w okresie od 1 stycznia 2010 r. do 31 grudnia 2010 r. warunków wprowadzania ścieków do środowiska z Zakładu Produkcji Nr 1 w G. ul. [...],[...], określonych w pozwoleniu zintegrowanym - udzielonym decyzją Starosty M. z [...] października 2007 r. znak: [...] zmienioną decyzją tegoż organu z [...] grudnia 2008 r. znak: [...] - w którym Starosta M. sprostował oczywistą omyłkę pisarską postanowieniem z [...] października 2012 r. znak: [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w [...] decyzją z [...] sierpnia 2012 r. wymierzył "P. " Sp. z o. o., zwanej dalej "Spółką" administracyjną karę pieniężną za wprowadzanie w 2010 r. ścieków do środowiska z Zakładu Produkcji Nr 1 w G. z naruszeniem warunków określonych w pozwoleniu zintegrowanym udzielonym ww. decyzją Starosty M. ze zmianami. Odwołanie od ww. decyzji wniosła "P. " Sp. z o. o. Po rozpatrzeniu odwołania, Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z [...] listopada 2012 r. znak: [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Spółka zaskarżyła decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, dalej "WSA", który wyrokiem z 7 maja 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 196/13 oddalił skargę, w związku z czym Spółka złożyła skargę kasacyjną od powyższego wyroku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, dalej "NSA", zarzuty skargi kasacyjnej zasługiwały na uwzględnienie, wobec czego wyrokiem z 25 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 2039/13 Sąd uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez WSA. WSA ponownie rozpoznając sprawę, wyrokiem z 29 września 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 1671/15 stwierdził, że niektóre zarzuty Spółki, a w szczególności dotyczące: braku przedstawienia jednoznacznego matematycznego sposobu obliczenia wysokości administracyjnej kary pieniężnej, w tym danych określających ilości ścieków odprowadzonych w ocenianych okresach, wielkości przekroczeń, powodujących obowiązek orzeczenia kary w konkretnych kwotach, brak wyliczeń odnoszących się do okresu od 1 stycznia 2010 r. do 31 grudnia 2010 r. oraz brak wyjaśnień czy obliczeniami objęto wszystkie okresy, w których wystąpiło przekroczenie czy też te, w których przekroczenia nie wystąpiły, są uzasadnione, a brak wyjaśnienia powyższego czyni zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] listopada 2012 r. nieczytelną i nie pozwala na kontrolę jej legalności, co w konsekwencji skutkowało jej uchyleniem. Główny Inspektor Ochrony Środowiska ponownie rozpatrując odwołanie stwierdził, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy Poś i jednocześnie przytoczył treść mających zastosowanie w sprawie przepisów. Główny Inspektor Ochrony Środowiska wskazał, że z akt sprawy wynika, że P. Sp. z o. o. korzysta ze środowiska (w tym wprowadza ścieki do rowu melioracyjnego R-32) na podstawie decyzji - pozwolenia zintegrowanego - wydanej przez Starostę M. w dniu [...] października 2007 r., zmienionej decyzją tegoż organu, w którym to pozwoleniu Starosta M. postanowieniem z [...] października 2012 r. dokonał sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w zakresie pkt IV.3 podpunkt 2, tiret 3: Monitoring ścieków, polegającej na zastąpieniu wyrażenia "III.2.2." (określającego warunki wprowadzania do środowiska ścieków opadowych) wyrażeniem "III.2.1." (określającym warunki wprowadzania do środowiska ścieków przemysłowych). Ww. postanowienia Spółka nie kwestionowała. Stało się ono ostateczne w dniu 19 listopada 2012 r., co spowodowało, że treść pozwolenia zintegrowanego należy interpretować zgodnie z brzmieniem wynikającym ze sprostowania i to już od dnia wydania tego pozwolenia zintegrowanego. Jednocześnie Główny Inspektor Ochrony Środowiska zaznaczył, że sama Spółka, od daty uzyskania pozwolenia (czyli przed datą sprostowania omyłki), pomimo pierwotnego brzmienia pkt. IV.3. pozwolenia, wykonywała pomiary jakości ścieków w zakresie wskaźników określonych w pkt III.2.1., tj. jak dla ścieków przemysłowych (co jest zgodne z wymaganiami prawa) i nie miała co do tego żadnych wątpliwości. Zatem sprostowanie omyłki pisarskiej nie spowodowało obciążenia Spółki nowymi, dotychczas nieznanymi obowiązkami pomiarowymi, co wyjaśnił również WSA w wyroku z 29 września 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 1671/15. Z treści ww. pozwolenia zintegrowanego ze zmianami wynika, że w latach 2007 - 2017 Spółka może wprowadzać do środowiska ścieki przemysłowe, pod warunkiem zapewnienia, że stężenia zanieczyszczeń w nich zawartych nie przekroczą dopuszczalnych wartości określonych w pkt. III.2.1. ww. pozwolenia, ustalonych z uwzględnieniem przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. z 2006 r. nr 137 poz. 984 z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem z 2006 r.". W celu monitorowania jakości odprowadzanych ścieków, organ ochrony środowiska w pkt IV.3. pozwolenia zobowiązał Spółkę do prowadzenia kontroli jakości ścieków przemysłowych, z częstotliwością jeden raz na dwa miesiące, w zakresie wskaźników wymienionych w pkt III. 2.1. pozwolenia zintegrowanego. Stan taktyczny sprawy, którego Spółka nie kwestionuje, ustalony przez organ I instancji w oparciu o wyniki pomiarów ścieków przemysłowych wykonanych przez Spółkę i przedłożonych do WIOŚ wskazuje jednoznacznie, że w ocenianych w tej sprawie okresach obowiązywania pozwolenia, tj. od 30 października 2009 r. do 29 października 2010 r. oraz od 30 października 2010 r. do 29 października 2011 r. (zwanych dalej odpowiednio jako I i II okres oceny) Spółka wykonała mniejszą liczbę pomiarów od wymaganej, a dodatkowo wyniki wykonanych pomiarów wykazały rzeczywiste przekroczenia dopuszczalnych wartości określonych w pozwoleniu zintegrowanym ze zmianami, co oznacza, że Spółka odprowadziła w tych okresach do środowiska niedostatecznie oczyszczone ścieki przemysłowe. I tak w I okresie oceny wykonano 3, z 6 wymaganych pomiarów, w dniach: 1 marca 2010 r. - przekroczenie we wskaźnikach azot amonowy, BZTS, ChZTCr, zawiesina ogólna, 29 lipca 2010 r. - przekroczenie we wskaźnikach BZT5, ChZTCr, zawiesina ogólna, 27 października 2010 r. - przekroczenie we wskaźnikach substancje ekstrahujące się eterem naftowym, BZT5, ChZTCr, zawiesina ogólna, przy czym również średnie roczne wartości azotu ogólnego i fosforu ogólnego zostały przekroczone. W II okresie oceny wykonano 4, z 6 wymaganych pomiarów, w dniach: 14 marca 2011 r. - przekroczenie we wskaźnikach BZT5, ChZTCr, zawiesina ogólna, azot amonowy, 5 kwietnia 2011 r. - przekroczenie we wskaźnikach substancje ekstrahujące się eterem naftowym, BZT5, ChZTCr, zawiesina ogólna, 29 czerwca 2011 r. - przekroczenie we wskaźnikach substancje ekstrahujące się eterem naftowym, BZT5, ChZTCr, zawiesina ogólna, azot amonowy, 6 października 2011 r. - przekroczenie we wskaźnikach BZT5, azot amonowy, przy czym w tym okresie średnie roczne wartości azotu ogólnego i fosforu ogólnego również zostały przekroczone. Organ odwoławczy wskazał, że oceny spełniania warunków pozwolenia w zakresie jakości odprowadzanych ścieków przemysłowych dokonuje się zgodnie z przepisami ww. rozporządzenia z 2006 r., które stosownie do § 1 pkt 2 i 3 określa nie tylko warunki, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, w tym najwyższe dopuszczalne wartości zanieczyszczeń (które uwzględnił organ ochrony środowiska przy wydawaniu pozwolenia zintegrowanego) ale także sposób oceny, czy ścieki odpowiadają wymaganym warunkom. Ponadto do obliczenia wielkości przekroczenia warunków korzystania ze środowiska oraz wysokości administracyjnej kary pieniężnej mają zastosowanie przepisy wykonawcze do ustawy Poś, a dokładnie przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 20 grudnia 2005 r. w sprawie wysokości jednostkowych stawek kar za przekroczenia warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi (Dz. U. z 2005 r. nr 260 poz. 2177), zwanego dalej "rozporządzeniem z 2005 r." Rozporządzenie zawierające wzór ustalony w § 9 ust. 4 ww. rozporządzenia z 2005 r., zostało wydane na podstawie art. 310 ust. 2 Poś i zgodnie z jego § 1 pkt 2 i 3 określa sposób ustalania kary za przekroczenia warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi, gdy przekroczenie dotyczy więcej niż jednej substancji albo więcej niż jednego warunku pozwolenia oraz sposób ustalania kary za przekroczenia warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi, gdy liczba próbek niespełniających wymagań pozwolenia jest większa od dopuszczalnej. Na podstawie uzyskanych wyników rzeczywistych przekroczeń (w próbkach zbadanych) oraz wyników brakujących pomiarów ustalonych zgodnie z art. 305a ust. 1 pkt 2 lit. a Poś, przy zastosowaniu wzoru zamieszczonego w ww. § 9 ust. 4 rozporządzenia z 2005 r., oraz jednostkowych stawek kar zawartych w obwieszczeniu Ministra Środowiska z 23 października 2009 r. w sprawie wysokości stawek kar za przekroczenia warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi oraz za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu, na rok 2010 (M.P. Nr 69, poz. 893) obliczono wysokość administracyjnej kary pieniężnej. W świetle powyższego należy stwierdzić, że zarzut Spółki niewłaściwego zastosowania omawianego wzoru jest bezpodstawny. Jednocześnie organ odwoławczy zaznaczył, że WSA uchylając wyrokiem z 29 września 2015 r., sygn. akt IV/SA/Wa 1671/15 decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska wskazał organowi konieczność przedstawienia, przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, matematycznego sposobu ustalenia wysokości kary. W związku z tym Główny Inspektor Ochrony Środowiska wyjaśnił, że oceny spełniania warunków pozwolenia dokonuje się w kolejnych okresach jego obowiązywania. Jeżeli okres obowiązywania pozwolenia nie pokrywa się z rokiem kalendarzowym (jak ma to miejsce w niniejszej sprawie), to: - należy dokonać oceny spełniania warunków pozwolenia w tych okresach jego obowiązywania, których części wchodzą w rok kalendarzowy, za który wymierzana jest kara, - w przypadku stwierdzenia naruszenia warunków pozwolenia w danym okresie jego obowiązywania należy ustalić wielkość przekroczenia (ilość substancji wprowadzanych do wód lub do ziemi) dla tego okresu, - wymierzyć administracyjną karę pieniężną dla roku kalendarzowego, przyjmując tylko te części wielkości naruszenia w kolejnych okresach obowiązywania pozwolenia, które miały miejsce w tym roku kalendarzowym. W niniejszej sprawie ocenie poddane zostały dwa kolejne okresy: I okres - od 30 października 2009 r. do 29 października 2010 r. oraz II okres - od 30 października 2010 r. do 29 października 2011 r. Następnie organ odwoławczy przedstawił obliczenie ilości substancji, w tym substancji wyrażonej jako wskaźnik wymienionej w pozwoleniu, wprowadzonej do wód lub do ziemi z naruszeniem wymaganych warunków, w okresie objętym oceną oraz w roku kalendarzowym 2010: dla wskaźnika BZT5, dla wskaźnika ChZT, dla wskaźnika zawiesina ogólna, dla wskaźnika azot amonowy, dla wskaźnika azot azotanowy, dla wskaźnika azot azotynowy, dla wskaźnika substancje ekstrahujące się eterem naftowym, dla wskaźnika węglowodory ropopochodne, dla wskaźnika azot ogólny, dla wskaźnika fosfor ogólny, W rezultacie organ odwoławczy uznał, że suma kary za wprowadzanie w 2010 roku ścieków do wód z naruszeniem warunków pozwolenia zintegrowanego w zakresie ilości substancji wyrażonych jako wskaźniki: ChZT, substancje ekstrahujące się eterem naftowym, węglowodory ropopochodne, wynosi: 217 778,15 zł + 302 632,99 zł + 180 035,15 zł = 700 446,29 zł, co po zaokrągleniu do pełnych złotych zgodnie z art. 63 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 z późn. zm.) daje kwotę: 700 446 zł. Organ odwoławczy wskazał, że ilość ścieków odprowadzonych w ocenianych okresach obowiązywania pozwolenia została ustalona na podstawie informacji (dane za rok 2009 i dane za rok 2010) przekazanych przez Spółkę do [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska. Przy obliczaniu wysokości administracyjnej kary pieniężnej organy Inspekcji Ochrony Środowiska są zobowiązane do zastosowania ilości ścieków, która została odprowadzona w całym okresie poddanym ocenie (czyli stosownie do wzoru określonego w § 9 ust. 4 rozporządzenia z 2005 r.: Qa - oznacza ilość ścieków odprowadzonych w okresie objętym oceną). W związku z tym, że w tej sprawie ocenie poddano dwa kolejne okresy oceny, to przyjęto ilości ścieków dla każdego ocenianego okresu. Obliczenia ilości substancji wyrażonych jako wskaźniki: substancje ekstrahujące się eterem naftowym, substancje ropopochodne, azot ogólny, azot amonowy, azot azotanowy, azot azotynowy i fosfor ogólny, BZT5, ChZTCr, zawiesiny ogólne, jakie odprowadzono do środowiska z przekroczeniem, dokonano dla dwóch kolejnych okresów, natomiast wysokość kary ustalono proporcjonalnie tylko za ilość dni z każdego ocenianego okresu, wchodzących w rok kalendarzowy 2010. Dalej, odnosząc się do zarzutu dotyczącego wątpliwości co ilości ścieków przyjętych do ustalenia wymiaru kary na podstawie ilości pobranej wody, organ odwoławczy wyjaśnił, że Spółka w decyzjach Starosty została zobowiązana do rozdziału kanalizacji przemysłowej i opadowej. Z ustaleń organu I instancji wynika, że w ocenianych w tej sprawie okresach obowiązywania pozwolenia Spółka nie wywiązała się z tego obowiązku, w związku z czym Starosta jako organ właściwy w sprawie w piśmie z 29 października 2012 r. znak: [...] wyjaśnił m.in., że jako ilość ścieków należy przyjąć ilość pobieranej wody, co też uczyniły w tej sprawie organy Inspekcji Ochrony Środowiska. Przyjęcie ilości odprowadzanych ścieków jako ilości pobranej wody jest więc konsekwencją winy Spółki, która nie zrealizowała obowiązku rozdziału kanalizacji, co umożliwiłoby ustalenie faktycznej, a nie teoretycznej ilości odprowadzonych ścieków. Główny Inspektor Ochrony Środowiska nie uznał także zarzutu naruszenia art. 295 ust. 4 w związku z art. 274 ust, 1 pkt 2 Poś, poprzez brak zawarcia wyliczeń wynikających z różnicy składu ścieków i składu wody pobieranej przez Spółkę wyjaśniając, że strona pomyliła sposób ustalania wysokości opłat za korzystanie ze środowiska, o których stanowią właśnie wskazane przez Spółkę przepisy, a administracyjnych kar pieniężnych. Zasady ustalania wysokości opłat za korzystanie ze środowiska i administracyjnych kar pieniężnych są odmienne i do ustalania wysokości administracyjnych kar pieniężnych nie mają zastosowania przepisy art. 274 ust. 2 Poś. Podsumowując, Główny Inspektor Ochrony Środowiska stwierdził, że administracyjna kara pieniężna, która została wymierzona P. Sp. z o. o. jest konsekwencją: niezrealizowania obowiązku wykonania w ocenianych w tej sprawie okresach pozwolenia wymaganej liczby pomiarów jakości odprowadzonych ścieków przemysłowych, rzeczywistego przekroczenia dopuszczalnych stężeń zanieczyszczeń wyrażonych wskaźnikami BZT5, ChZTCr, zawiesiny ogólnej, azotu i fosforu ogólnego, azotów: amonowego, azotanowego, azotynowego, oraz substancji ekstrahujących się eterem naftowym i węglowodorów ropopochodnych, określonych w pozwoleniu zintegrowanym udzielonym decyzją Starosty M. z [...] października 2007 r. zmienionego decyzją tegoż organu z [...] grudnia 2008 r., w której Starosta M., postanowieniem z [...] października 2012 r. sprostował oczywistą omyłkę pisarską. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska wniosła P. Sp. z o. o. z siedzibą w K. Skarżąca Spółka zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: I. art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 110 k.p.a. i 113 § 1 k.p.a. poprzez sprzeczne z treścią decyzji Starosty M. z [...] października 2007 r. (dalej "Pozwolenie zintegrowane") przyjęcie przez Organ, że Pozwolenie zintegrowane w okresie za który wymierzono karę tj. od 1 stycznia 2010 r. do 31 grudnia 2010 r., nakładało na Skarżącego obowiązek monitorowania ścieków przemysłowych zgodnie ze wskaźnikami określonymi w punkcie III.2.1 Pozwolenia zintegrowanego, podczas gdy: a. Pozwolenie zintegrowane w brzmieniu obowiązującym w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2010 r. nakładało na Skarżącego obowiązek monitorowania ścieków wyłącznie w zakresie zanieczyszczeń ujętych w pkt. III.2.2. Pozwolenia zintegrowanego; b. sprostowanie omyłki w treści Pozwolenia zintegrowanego w zakresie wskaźników zanieczyszczeń, do badania których był obowiązany Skarżący, nastąpiło dopiero w dniu [...] października 2012 r. na mocy postanowienia Starosty M. i wbrew odmiennym twierdzeniom Organu nie mogło odnosić skutku do stanów faktycznych sprzed tej daty; II. art. 274 ust. 6 pkt 1 p.o.ś. w związku z § 9 ust. 4 Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości jednostkowych stawek kar za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi (dalej "Rozporządzenie") poprzez błędne przyjęcie iż parametr Qa, zawarty we wzorze wskazanym w § 9 ust. 4 Rozporządzenia, stanowiący podstawę wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej, odpowiada ilości faktycznej pobranej przez P. wody, podczas gdy z treści § 9 ust. 4 Rozporządzenia jednoznacznie wynika, iż parametr Qa odpowiada ilości ścieków odprowadzonych w okresie objętym oceną; III. art. 6 k.p.a., 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak ustalenia w toku prowadzonego postępowania ilości ścieków odprowadzonych przez P. do ziemi w okresie objętym oceną podczas gdy ustalenie tej okoliczności faktycznej (i) było możliwe na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, (ii) było nieodzowne dla naliczenia przez Organ administracyjnej kary pieniężnej w prawidłowej wysokości. Wobec powyższych zarzutów skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Główny Inspektor Ochrony Środowiska w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej ma stwierdzić, że doszło nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Podkreślenia wymaga, że w przedmiotowej sprawie orzekały już sądy administracyjne. Zaskarżona decyzja została wydana na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 września 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 1671/15, którym uchylona została decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] listopada 2012 r. w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie skarga nie jest zasadna. Materialną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z 27 kwietnia 2011 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2013 r., poz. 1232 ze zm.). Zgodnie z art. 298 ust. 1 pkt 2 Poś, administracyjne kary pieniężne wymierza w drodze decyzji, wojewódzki inspektor ochrony środowiska za przekroczenie określonych w pozwoleniach, o których mowa w art. 181 ust. 1 pkt 1 i 3, warunków dotyczących ilości ścieków, ich stanu, składu, minimalnej procentowej redukcji stężeń substancji w ściekach oraz masy substancji w odprowadzanych ściekach przypadającej na jednostkę masy wykorzystywanego surowca, materiału, paliwa lub wytworzonego produktu. W myśl art. 299 ust. 1 pkt 2 Poś wojewódzki inspektor ochrony środowiska stwierdza przekroczenie lub naruszenie warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym na postawie pomiarów prowadzonych przez podmiot korzystający ze środowiska, obowiązany do dokonania takich pomiarów. Artykuł 305a ust. 1 pkt 2 Poś stanowi, że jeżeli podmiot korzystający ze środowiska nie prowadzi wymaganych pomiarów wielkości emisji, pomiary ciągłe nie są prowadzone przez rok kalendarzowy lub pomiary nasuwają zastrzeżenia, przyjmuje się że warunki korzystania ze środowiska w zakresie wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi określone w pozwoleniach, o których mowa w art. 181 ust. 1 pkt 1 i 3, dla każdego z pomiarów, o których mowa w zdaniu wstępnym, zostały przekroczone o 80 % - w przypadku składu ścieków. Strona skarżąca nie kwestionuje, że w okresie od 30 października 2009 r. do 29 października 2010 r. oraz od 30 października do 29 października 2011 r. spółka dokonała mniejszą ilość pomiarów od wymaganej, a ponadto wśród wykonanych pomiarów stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych wartości. W rozpoznawanej sprawie, po wydaniu decyzji przez organ I instancji, doszło do sprostowania w trybie art. 113 § 1 i k.p.a., w drodze postanowienia wydanego w dniu [...] października 2012 r. przez Starostę M. decyzji Starosty M. z [...] października 2007 r. w sprawie udzielenia P. Spółka z.o.o pozwolenia zintegrowanego dla instalacji podstawowej służącej do produkcji mleka i wyrobów mleczarskich o zdolności przetwarzania ponad 200 ton mleka na dobę oraz instalacji pomocniczych i dodatkowych pracujących dla instalacji podstawowej, zlokalizowanej w Zakładzie Produkcji Nr 1 w G., w ten sposób, że w punkcie IV.3. Monitoring ścieków w podpunkcie 2 tiret 3 wyraz "III 2.2." zastąpiono wyrazami Ill.2.1". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 29 września 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 1671/15 zauważył, że sprostowanie to dotyczyło pkt IV.3. , a więc monitoringu ścieków. Przy czym sprostowanie to obejmowało zakres monitoringu ścieków przemysłowych. Powyższe nie nasuwa żadnych wątpliwości, gdyż dopiero podpunkt 3 odnosi się do wód opadowych. Dopuszczalna jakość ścieków opadowych została określona w pkt III 2.2. decyzji. Do dopuszczalnych ilości, stanu i składu ścieków przemysłowych odnosił się zaś pkt III 2.1. decyzji z [...] października 2007 r. Wpisany zaś zakres wskaźników zanieczyszczeń w ściekach wprowadzanych do ziemi, zgodnie z określonymi w pozwoleniu zintegrowanym jak w pkt III 2.2., w pkt 2 tiret 3 pkt IV.3. odnosił się do ścieków opadowych. Punkt ten zaś wyraźnie dotyczył, ścieków przemysłowych. Proste zestawienie powyższych okoliczności wskazywało już na oczywista omyłkę zawartą w decyzji z [...] października 2007 r. Różnica w zakresie składu ścieków przemysłowych i opadowych określona w decyzji z 2007 r. jest diametralna. Nie kwestionowanym jest, że dokonując pomiarów ścieków przemysłowych skarżąca Spółka czyniła to w zakresie w jakim określono to w pkt III.2.1. pozwolenia zintegrowanego. Sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej zawartej w pozwoleniu zintegrowanym nie miało więc wpływu na wynik sprawy. Sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej zawartej w pozwoleniu zintegrowanym w żaden sposób nie zmienia treści rozstrzygnięcia. Zatem nie można zgodzić się z zarzutem skargi, że w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2010 r. obowiązywała inna treść pozwolenia zintegrowanego. Skutek wynikający ze sprostowania oczywistej omyłki pozwolenia zintegrowanego nie był związany ze zmianą decyzji. Wobec tego nie można mówić o różnych stanach faktycznych, tj. sprzed postanowienia o sprostowaniu i po wydaniu tego postanowienia. Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku WSA w Warszawie z 29 września 2015 r., opisał dokładny sposób i na jakiej podstawie została wyliczona wysokość administracyjnej kary pieniężnej. Z uzasadnienia decyzji wynika, jakie konkretnie przekroczenia ilości wprowadzanych do wody substancji zostały uwzględnione przy naliczaniu kary pieniężnej. Administracyjna kara pieniężna została naliczona za naruszenie w okresie od 1 stycznia 2010 r. do 31 grudnia 2010 r. warunków wprowadzenia ścieków do środowiska z Zakładu Nr 1 w G., określonych w pozwoleniu zintegrowanym. Sposób wyliczenia nałożonej kary został dokładnie przedstawiony w uzasadnieniu decyzji i nie budzi wątpliwości Sądu. Organ wziął pod uwagę dwa okresy obowiązywania pozwolenia, tj. od 30 października 2009 r. do 29 października 2010 r. i od 30 października 2010 r. do 29 października 2011 r. W pierwszym okresie Spółka wykonała 3 pomiary z 6 wymaganych, a w drugim okresie 4 pomiary z 6 wymaganych, przy czym w niektórych z pomiarów dla każdego okresu stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych wartości określonych w pozwoleniu zintegrowanym w zakresie dopuszczalnych stężeń zanieczyszczeń wyrażonych wskaźnikami BZT5, ChZTCr, zawiesiny ogólnej, azotu i fosforu ogólnego, azotów: amonowego, azotanowego, azotynowego, oraz substancji ekstrahujących się eterem naftowym i węglowodorów ropopochodnych. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 274 ust. 6 pkt 1 p.o.ś. w związku z § 9 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości jednostkowych stawek kar za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi poprzez błędne przyjęcie iż parametr Qa, zawarty we wzorze wskazanym w § 9 ust. 4 ww. rozporządzenia, stanowiący podstawę wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej, odpowiada ilości faktycznej pobranej przez P. wody, podczas gdy z treści § 9 ust. 4 rozporządzenia jednoznacznie wynika, iż parametr Qa odpowiada ilości ścieków odprowadzonych w okresie objętym oceną, Sąd biorąc pod uwagę okoliczności przedmiotowej sprawy nie uznał jego zasadności. Sąd podziela stanowisko organu, że ilość ścieków należało przyjąć - zgodnie z wytycznymi Starosty M. zawartymi w piśmie z 29 października 2012 r. jako ilość pobieranej wody, a to z tego względu, że skarżąca Spółka nie prowadzi pomiarów ilości odprowadzanych ścieków i poprzez brak wykonania rozdziału kanalizacji przemysłowej i opadowej, sama uniemożliwiła ustalenie faktycznej ilości ścieków. Stanowisko Starosty M., co do sposobu ustalenia ilości ścieków znajduje potwierdzenie w zapisach samego pozwolenia zintegrowanego z [...] października 2007 r., w którym w punkcie II.4 dot. maksymalne parametry produkcyjne instalacji określono, że średniodobowy pobór wody i średniodobowy odpływ ścieków wynosi tyle samo, tj. po 360 m³/d, a średnioroczny pobór wody i średnioroczny odpływ ścieków również wynosi tyle samo, tj. po 131400 m³/rok. Powyższe wskazuje, że samo pozwolenie zintegrowane zakłada pobór wody i odpływ ścieków na tym samym poziomie. W tej sytuacji nie można skutecznie czynić zarzutu organowi w tym względzie. W ocenie Sądu postępowanie dowodowe czyni zadość wymogom art. 77 § 1 i 80 k.p.a., a jego ocena została przeprowadzona zgodnie z przepisami postępowania, w tym art. 6, art. 7, art. 8 k.p.a. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Pełny tekst orzeczenia
IV SA/Wa 2036/16
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.