IV SA/Wa 1109/06

IV SA/Wa 1109/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-05-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-06-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Opyrchał
Krystyna Napiórkowska /przewodniczący/
Wanda Zielińska-Baran /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6135 Odpady
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie asesor WSA Aneta Opyrchał, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant Andrzej Malinowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2007 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości należnej opłaty podwyższonej za składowanie odpadów za III kwartał 2003 r. - uchyla zaskarżoną decyzję -
Uzasadnienie
Marszałek Województwa [...] decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. na podstawie art. 293 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska ( Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.) określił wysokość należnej opłaty podwyższonej za składowanie odpadów za III kwartał 2003 r. dla Gospodarstwa Rolnego [...] w W. w kwocie 135.036,50 zł.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lutego 2005r, po rozpatrzeniu odwołania Gospodarstwo Rolne [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchyliło w całości wskazana powyżej decyzję i umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż w tej sprawie przede wszystkim należało rozważyć, czy w ogóle zachodzą przesłanki wymierzenia opłaty podwyższonej trybie postanowień art. 293 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.). Zdaniem organu odwoławczego, z brzmienia ust. 2 powołanego artykułu wynika w sposób jednoznaczny, iż przepis ten może mieć zastosowanie, jeśli magazynowanie odpadów wymaga wydania decyzji określającej sposób i miejsce magazynowania, a podmiot korzystający ze środowiska takowej decyzji nie posiada. W przedmiotowej sprawie należało zatem rozstrzygnąć, czy w przypadku magazynowania odpadów w postaci komunalnych osadów ściekowych wymagana jest decyzja określająca sposób i miejsce ich magazynowania. Organ powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie z dnia 17 grudnia 2004 r. (sygn. akt. IV SA/Wa 685/04) uznał, iż zastosowanie art. 293 ust. 2 i 3 ustawy Prawo ochrony środowiska i wymierzenie opłaty podwyższonej jest niedopuszczalne skoro Gospodarstwo Rolne [...] nie jest zobligowane do uzyskania decyzji określającej miejsce i sposób magazynowania odpadów, a co za tym idzie nie można stwierdzić, iż odpady są składowane w miejscu nieprzeznaczonym, o czym rozstrzygnął Sąd w powołanym wyroku. Wobec tego, w ocenie Kolegium, postępowanie w przedmiocie wymierzenia opłaty podwyższonej jest
bezprzedmiotowe.
Skargę na wyżej opisaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wniosło Stowarzyszenie [...] w W. żądając uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi podniosło, iż w momencie wydawania przez organ odwoławczy zaskarżonej decyzji Stowarzyszenie posiadało przyznany postanowieniem Marszałka Województwa [...] lutego 2005 r. status uczestniczenia na prawach strony w postępowaniu. Wskazało, że fakt posiadania tego statusu był Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W. znany w momencie odmowy doręczenia Stowarzyszeniu zaskarżonej decyzji, ponieważ do wniosku o doręczenie decyzji Stowarzyszenie dołączyło prawomocne postanowienie organu pierwszej instancji o dopuszczeniu go do postępowania. Zdaniem strony skarżącej czynności organu drugiej instancji, w szczególności odmowa doręczenia decyzji, uniemożliwiły skorzystanie Stowarzyszeniu z przysługującego mu prawa do zaskarżenia decyzji tego organu i spowodowały, że decyzja SKO została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Dodatkowo czynności te wprowadziły w błąd Stowarzyszenie i organ pierwszej instancji a także zamknęły Stowarzyszeniu drogę do skorzystania ze środków odwoławczych i mogły skutkować powstaniem braku możliwości prowadzenia jakiegokolwiek dalszego postępowania w sprawie wymierzenia opłat należnych budżetowi za składowanie odpadów w miejscach do tego nieprzeznaczonych. Stowarzyszenie wskazało również na naruszenie zasad k.p.a. ,w szczególności także art. 8 , art. 9 i art. 10 tego kodeksu.
Ponadto Stowarzyszenie podniosło, iż decyzja Kolegium jest sprzeczna z przepisami art. 293 ustawy Prawo ochrony środowiska i art. 63 ustawy o odpadach. Stanowisko to znajduje oparcie w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ( sygn. IV SA/Wa 239/05 i IV SA/Wa 240/05 wydanych w sprawach ze skarg tegoż Gospodarstwa) oraz w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. II OSK 425/05, w których stwierdzono, iż " całkowicie nieuprawnione jest przyjęcie, że gospodarstwo miało prawo ... magazynować odpady bez potrzeby legitymowania się decyzją wydaną przez właściwy organ, określającą miejsce i sposób magazynowania odpadów ... i że wszystkie warunki magazynowania odpadów określone w art. 63, w tym wymóg ustępu 6 tego artykułu muszą być spełnione łącznie oraz, że ... ustawa o odpadach wymaga wskazania w odpowiednim akcie miejsca i sposobu
magazynowania odpadów i spełnienie tego wymogu jest obligatoryjne ,..", Zatem , zdaniem Stowarzyszenia, magazynowanie odpadów bez decyzji należy uważać za ich bezprawne składowanie podlegające zgodnie z art. 293 ustawy Prawo ochrony środowiska podwyższonym opłatom za niewłaściwe korzystanie ze środowiska. Słusznie więc uczynił organ pierwszej instancji wymierzając te opłaty, zaś Kolegium uchylając je działało bez postawy prawnej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o odrzucenie skargi podnosząc, iż wniesiona została przez podmiot nie będący stroną w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją. Dodało nadto, iż w odpowiedzi na wniosek Stowarzyszenia z dnia 8 marca 2005 r. o doręczenie przedmiotowej decyzji, udzieliło informacji, iż Kolegium po wydaniu decyzji w dniu [...] lutego 2005 r. utraciło możliwość dokonania zmiany w zakresie ustalenie stron postępowania a zatem nie może dokonać czynności polegającej na doręczeniu zaskarżonej decyzji. Jednocześnie pouczyło Stowarzyszenie o możliwości złożenia podania o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi.
Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: "u.p.p.s.a" ), związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając skargę w świetle wyżej wskazanych kryteriów należy uznać, że prowadzi ona do uchylenia zaskarżonej decyzji aczkolwiek przyczyny wyeliminowania jej z obrotu prawnego nie są tożsame ze wskazanymi w skardze.
Przede wszystkim podnieść należy, że Kolegium wydając zaskarżoną decyzję oparło się na nieprawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2004r. sygn. akt IV SA/Wa 685/04, uchylającym decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] czerwca 2004r., utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy [...] nakazującą wspólnikom spółki jawnej Gospodarstwo Rolne [...] w W. usunięcie odpadów komunalnych z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania i przekazanie odbiorcy posiadającemu zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie gospodarowania odpadami zgodnie z wymogami ustawy o odpadach. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd m.in. stwierdził, że do magazynowania odpadków komunalnych nie ma zastosowania żadna z sytuacji określonych w art. 63 ust. 6 ustawy o odpadach , to tym samym decyzja nakazująca Gospodarstwu usunięcie komunalnych osadów ściekowych z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania stanowi naruszenie art. 34 w związku z art. 63 ust. 3 ustawy. Sąd również stwierdził, że co do zasady do magazynowania odpadów nie jest wymaga odrębna decyzja określająca miejsce i sposób magazynowania. Jedynie w przypadkach enumeratywnie wskazanych w ust. 6 art. 63 określa się sposób i miejsce składowania.
Wskazany wyrok Sądu I instancji był przedmiotem skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] w W. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 stycznia 2006r. II OSK 425/05 aczkolwiek oddalił skargę kasacyjną, to jednak w uzasadnieniu wyroku wyraźnie stwierdził, że nieuprawnione było przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, iż Spółka jawna prowadząca określone gospodarstwo rolne miała prawo magazynować przez okres 3 lat na podstawie art. 63 ust. 3 na własnym terenie przedmiotowe osady komunalne bez potrzeby legitymowania się decyzją administracyjną wydaną przez właściwy organ, określającą miejsce i sposób magazynowania tych odpadów. Wszystkie warunki magazynowania odpadów określone w art.63, w tym wymów wskazany w ust. 6, muszą być spełnione łącznie. Brak wymaganej decyzji administracyjnej umożliwiającej magazynowanie odpadów przesądza o uprawnieniu organu gminy do zastosowania art. 34 ustawy o odpadach. Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie stwierdził, iż Sąd I instancji dokonał wadliwej interpretacji ustawy o odpadach w aspekcie prawa materialnego. Skoro organ odwoławczy swoje rozstrzygnięcie, jak wynika z jego uzasadnienia, oparł o
wadliwą wykładnię przepisów prawa materialnego zawartą w nieprawomocnym wyroku Sądu I instancji, to tym samym należało uznać, że zaskarżona decyzja została wydana przedwcześnie i dlatego podlegała wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Należy przy tym zauważyć, iż stosownie do art. 153 u.p.p.s.a organy administracyjne, jak też sąd są związane oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku.
Podnieść należy, iż Sąd w sprawie sygn. akt IV SA/Wa 324/07 rozpoznając skargę Stowarzyszenia na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2006.uchlającą decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] listopada 2004r. określającej wysokość należnej opłaty podwyższonej za składowanie odpadów za IV kwartał 2002 roku wyrokiem z dnia 22 maja 2007r. stwierdził nieważność postanowienia Marszałka z dnia [...] lutego 2005r. o dopuszczeniu tego Stowarzyszenia do udziału na prawach strony również w tym postępowaniu, ze względu na naruszenie przepisów o właściwości. Mając na względzie, iż wniosek skarżącego wpłynął na etapie postępowania odwoławczego, to właściwym do jego rozpatrzenia było Samorządowe Kolegium Odwoławcze.
Z tych wszystkich podanych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c cytowanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ najpierw rozpatrzy wniosek skarżącego o dopuszczenie do udziału w sprawie, a następnie wyda rozstrzygnięcie w sprawie, uwzględniając wskazany wyżej wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2006 r.