IV SA/Wa 2017/17

IV SA/Wa 2017/17 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2018-12-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-08-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Alina Balicka /przewodniczący/
Joanna Borkowska
Wanda Zielińska-Baran /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
II OSK 1197/19 - Postanowienie NSA z 2019-06-28
III OSK 1183/21 - Wyrok NSA z 2022-09-15
II OZ 691/18 - Postanowienie NSA z 2018-07-11
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1369
art. 151, art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] maja 217 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 298 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2017 r. poz. 519 z późn. zm.; dalej jako "Poś") , w związku z art. 299 ust. 1 pkt 2 i art. 305 ust. 1 i ust. 4 oraz art. 305a ust. 1 pkt 2 lit. a Poś, po rozpatrzeniu odwołania "[...]" Sp. z o. o. z siedzibą w [...], utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...], w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 746 065,00 zł za naruszenie w okresie od dnia 1 stycznia 2008 r. do dnia 31 grudnia 2008 r. warunków wprowadzania ścieków do środowiska z Zakładu Produkcji [...] w [...], określonych w pozwoleniu zintegrowanym - udzielonym decyzją Starosty [...] z dnia [...] października 2007 r., nr [...], zmienioną decyzją tegoż organu z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...], w którym Starosta [...] sprostował oczywistą omyłkę pisarską postanowieniem z dnia [...] października 2012 r., nr [...].
W uzasadnieniu podano, iż wskazaną w sentencji decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wymierzył "[...]" Sp. z o. o., zwanej dalej "Spółką" administracyjną karę pieniężną za wprowadzanie w 2008 r. ścieków do środowiska z Zakładu Produkcji [...] w [...] z naruszeniem warunków określonych w pozwoleniu zintegrowanym udzielonym ww. decyzją Starosty [...] ze zmianami.
W odwołaniu Spółka zarzuciła naruszenie: - art. 68 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U z 2015 r., poz. 613) zwanej dalej "Op", gdyż zobowiązanie wynikające z decyzji organu I instancji uległo przedawnieniu; - art. 6,7,8,11 k.p.a.; - art. 298 ust. 1 pkt 2 Poś; - § 2 pkt 1 i § 9 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie wysokości jednostkowych stawek kar za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi (Dz.U. Nr 260 poz. 2177).
Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 maja 2013 r., IV SA/Wa 2190/12, oddalił skargę. Naczelny Sądu Administracyjny wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2015 r., II OSK 2241/13, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 października 2015 r., IV SAWa 2219/15 uchylił decyzję organu II instancji, stwierdzając, że niektóre zarzuty Spółki są zasadne, a w szczególności dotyczące ustalenia czy postanowienie Starosty [...] z dnia [...] października 2012 r., nr [...], stało się ostateczne. Wskazał na brak wykazania w jaki sposób dane przekroczenia co do ilości i jakości odprowadzanych poszczególnych rodzajów ścieków (przemysłowych i opadowych) stanowiły podstawę do ustalenia kary w konkretnej wysokości. Ponadto Sąd wskazał na konieczność dokonania szczegółowego opisu w uzasadnieniu decyzji sposobu ustalenia (obliczenia) kary w określonej wysokości. Organ podkreślił, iż przy ponownym rozpatrywaniu odwołania Spółki uwzględnił wykładnię i wskazania Sądu zawarte ww. wyroku z dnia 20 października 2015 r., IV SA/Wa 2219/15.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy Poś: art. 298 ust 1 pkt 2, art. 299 ust.1 pkt 2 Poś, art. 305 ust.1, art. 305a ust. 1 pkt 2 lit. a), których treść organ zacytował.
Odpowiadając na zarzuty strony organ wskazał, iż zgodnie z art. 281 ust. 1 Poś do ponoszenia administracyjnych kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Stosując odpowiednio art. 68 § 1 O.p. decyzja o wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej powinna być doręczona w terminie 3 lat licząc od końca roku w którym wymierzenie kary było po raz pierwszy możliwe. W niniejszej sprawie należało dokonać oceny spełnienia warunków pozwolenia w dwóch okresach jego biegu tj. I okres od dnia 30.10.2007 r. do dnia 29.10.2008 r. i II okres od dnia 30.10.2008 r. do dnia 29.10.2009 r. Skoro pierwszy okres oceny rozpoczął się w 2007 r. a drugi okres kończył się w 2009 r., to dopiero w 2009 r. (po dniu 29 października), można było w ogóle ustalić, czy w 2008 roku zostały naruszone (i w jakiej wielkości) warunki korzystania ze środowiska. W niniejszej sprawie obowiązek podatkowy powstał dopiero w 2009 roku z upływem okresu oceny kończącego się w październiku 2009 roku i w tym roku zaistniał stan faktyczny, który zgodnie z przepisami rodził obowiązek (i w ogóle możliwość) wymierzenia kary za nieprzestrzeganie warunków ochrony środowiska w roku kalendarzowym 2008. W takim stanie faktycznym, zgodnie z art. 68 § 1 Op upływ terminu przedawnienia należało liczyć od końca roku 2010, co oznacza, że przedawnienie nastąpiłoby dopiero po dniu 31 grudnia 2012 r. Natomiast decyzja MWIOŚ została stronie doręczona w dniu 20 stycznia 2012 r.
Spółka korzysta ze środowiska (w tym wprowadza ścieki do rowu melioracyjnego R-32) na podstawie ostatecznej decyzji - pozwolenia zintegrowanego - wydanej przez Starostę [...], zmienionej decyzją tegoż organu, w którym to pozwoleniu Starosta [...] postanowieniem z dnia [...] października 2012 r., nr [...] dokonał sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w zakresie pkt IV.3 podpunkt 2, tiret 3: Monitoring ścieków, polegającej na zastąpieniu wyrażenia IlI.2.2. (określającego warunki wprowadzania do środowiska ścieków opadowych) wyrażeniem III.2.1. (określającego warunki wprowadzania do środowiska ścieków przemysłowych). Postanowienie to doręczono Spółce zarówno do siedziby w [...] jak i do Zakładu Produkcyjnego w [...], odpowiednio w dniu [...] listopada 2012 r. oraz [...] listopada 2012 r. i Spółka go nie kwestionowała. Stało się ono ostateczne w dniu [...] listopada 2012 r., tym sam treść pozwolenia zintegrowanego należało interpretować zgodnie z brzmieniem wynikającym ze sprostowania i to już od dnia wydania pozwolenia zintegrowanego. Omyłkowe początkowo wskazanie w pkt IV.3. pozwolenia pkt III.2.2. zamiast pkt III.2.1. jako zakresu automonitoringu, a później sprostowanie tej omyłki, w żaden sposób nie wpływa na sytuację prawną Spółki dotyczącą zakresu jej obowiązków pomiarowych, a co za tym idzie na wynik niniejszego rozstrzygnięcia. Spółka bowiem, od daty uzyskania pozwolenia (czyli przed datą sprostowania omyłki), pomimo pierwotnego brzmienia pkt. IV.3. pozwolenia wykonywała pomiary jakości ścieków w zakresie wskaźników określonych w pkt III.2.1., tj. dla ścieków przemysłowych (co jest zgodne z wymaganiami prawa) i nie miała co do tego wątpliwości. Spółka jako podmiot korzystający ze środowiska posiadała wiedzę, że to monitorowanie emisji ścieków przemysłowych, a nie opadowych, ma istotne znaczenie dla środowiska. Z treści ww. pozwolenia zintegrowanego ze zmianami wynika więc, że w latach 2007 - 2017 Spółka może wprowadzać do środowiska ścieki przemysłowe, pod warunkiem zapewnienia, że stężenia zanieczyszczeń w nich zawartych nie przekroczą dopuszczalnych wartości określonych w pkt. III.2.1. ww. pozwolenia, ustalonych z uwzględnieniem przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. z 2006 r. Nr 137 poz. 984), zwanego dalej "rozporządzeniem z 2006 r.". W celu monitorowania jakości odprowadzanych ścieków, organ ochrony środowiska w pkt IV.3. pozwolenia zobowiązał Spółkę do prowadzenia kontroli jakości ścieków przemysłowych, z częstotliwością jeden raz na dwa miesiące, w zakresie wskaźników wymienionych w pkt III. 2.1. pozwolenia zintegrowanego. Stan faktyczny sprawy, którego Spółka nie kwestionuje, wskazuje jednoznacznie, że w ocenianych w tej sprawie okresach obowiązywania pozwolenia, tj. od [...] października 2007 r. do [...] października 2008 r. oraz od [...] października 2008 r. do [...] października 2009 r. (zwanych dalej odpowiednio jako I i II okres oceny) Spółka wykonała mniejszą liczbę pomiarów od wymaganej, a dodatkowo wyniki wykonanych pomiarów wykazały rzeczywiste przekroczenia dopuszczalnych wartości, określonych w pozwoleniu zintegrowanym ze zmianami. Oznacza to, że Spółka odprowadziła do środowiska niedostatecznie oczyszczone ścieki przemysłowe. Zgodnie z pkt III. 2.2. decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2007 r., udzielającej pozwolenia zintegrowanego warunki dla ścieków opadowych miały zacząć obowiązywać po wykonaniu kanalizacji rozdzielczej. W rozpatrywanym okresie czasu czynności tej nie wykonano. Biorąc powyższe pod uwagę zarzuty strony odnośnie niewłaściwego zinterpretowania przez organ I-ej instancji warunków pozwolenia zintegrowanego organ uznał za nietrafne. Odnosząc się do wskazań zawartych w wyroku WSA w Warszawie GIOŚ wyjaśnił, iż postanowienie Starosty [...] z dnia [...] października 2012 r. nr [...], jest ostateczne. W niniejszej sprawie postępowanie dotyczy ścieków przemysłowych. Zgodnie z pkt III. 2.2. decyzji Starosty [...] z dnia 2007.10.[...], udzielającej pozwolenia zintegrowanego warunki dla ścieków opadowych miały zacząć obowiązywać po wykonaniu kanalizacji rozdzielczej. W rozpatrywanym okresie czasu czynności tej nie wykonano.
Organ odwoławczy podkreślił, iż ponownie zestawił materiał dowodowy niezbędny do określenie wielkości naruszenia warunków odprowadzania ścieków przemysłowych oraz wyliczył wysokość administracyjnej kary pieniężnej. Oceny spełnienia warunków pozwolenia wodnoprawnego co do ilości odprowadzanych ścieków dokonano na podstawie danych poboru wody w zakładzie - na odpływie V ścieków nie było urządzeń pomiarowych. Ustalono że 100% ilości pobranej wody w danym okresie odpowiada ilości ścieków. Dane co do ilości pobranej wody przekazane zostały przez Spółkę. Nie stwierdzono naruszenia warunków pozwolenia co do ilości odprowadzanych ścieków. Odpowiadając zaś na zarzuty dotyczące wątpliwości co ilości ścieków przyjętych do ustalenia wymiaru kary na podstawie ilości pobranej wody organ wyjaśnił, że Spółka w decyzjach Starosty została zobowiązana do rozdziału kanalizacji przemysłowej i opadowej. W okresach obowiązywania pozwolenia Spółka nie wywiązała się z tego obowiązku, w związku z czym Starosta w piśmie z dnia [...] października 2012 r. nr [...] stwierdził, że jako ilość ścieków należy przyjąć ilość pobieranej wody, co też uczyniły w tej sprawie organy Inspekcji Ochrony Środowiska. Jest to konsekwencją winy Spółki, która nie zrealizowała obowiązku rozdziału kanalizacji, co umożliwiłoby ustalenie faktycznej, a nie teoretycznej ilości odprowadzonych ścieków. GIOŚ wskazał, iż oceny spełniania warunków pozwolenia w zakresie jakości odprowadzanych ścieków przemysłowych, w tym ścieków przemysłowych biologicznie rozkładalnych pochodzących z przetwórstwa mleka, czyli z działalności jaką prowadzi Spółka, dokonuje się zgodnie z przepisami ww. rozporządzenia z 2006 r. ( § 1 pkt 2 i 3, § 6 ust. 1¬3, § 8 ust. 1 pkt 2, 4 i 5). W świetle obowiązujących przepisów organ I instancji, stwierdzając naruszenie warunków pozwolenia zintegrowanego ze zmianami, polegające na rzeczywistym przekroczeniu dopuszczalnych stężeń zanieczyszczeń, jak i niewykonaniu wymaganej liczby pomiarów zobowiązany był do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej przy zastosowaniu do brakujących pomiarów normy prawnej określonej w art. 305a ust. 1 pkt 2 lit. a) Poś. Organ I instancji każdy z brakujących pomiarów zastąpił wartością określoną w pozwoleniu, podwyższoną o 80%. Do obliczenia wielkości przekroczenia warunków korzystania ze środowiska oraz wysokości administracyjnej kary pieniężnej mają zastosowanie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie wysokości jednostkowych stawek kar za przekroczenia warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi (Dz. U. z 2005 r., nr 260, poz. 2177), zwane dalej "rozporządzeniem z 2005 r." Treść jego § 1 pkt 2 i 3 określa sposób ustalania kary za przekroczenia warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi, gdy przekroczenie dotyczy więcej niż jednej substancji albo więcej niż jednego warunku pozwolenia oraz sposób ustalania kary za przekroczenia warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi, gdy liczba próbek niespełniających wymagań pozwolenia jest większa od dopuszczalnej. Przepis § 9 ust. 4 tego rozporządzenia stanowi, że jeżeli liczba próbek niespełniających wymagań określonych w pozwoleniu wodnoprawnym albo pozwoleniu zintegrowanym jest większa od dopuszczalnej, karę ustala się, dokonując obliczenia substancji, w tym substancji wyrażonej jako wskaźnik, wprowadzonej do wód lub do ziemi w okresie objętym oceną, z naruszeniem wymaganych warunków, zgodnie z podanym w nim wzorem.
Organ odwoławczy wskazał, iż w niniejszej sprawie liczba próbek niespełniających wymagań zarówno w I jak i w II okresie oceny była większa od dopuszczalnej, gdyż w każdym z ocenianych w tej sprawie okresów albo nie wykonano wymaganej liczby pomiarów, albo wyniki wykonanych pomiarów wykazały przekroczenia. Mając na uwadze art. 305a ust. 1 pkt 2 lit. a Poś, ilość substancji wprowadzonej do wód lub do ziemi z naruszeniem wymaganych warunków, w każdej dobie, dla której nie wykonano pomiarów (dla wskaźników zanieczyszczeń innych niż azot ogólny i fosfor ogólny), należy ustalić: wskaźnik określony w pozwoleniu, dopuszczalne stężenie określone w pozwoleniu (mg/l), mnożnik zgodnie z art. 305a ust. 1 pkt 2 lit a) Poś, dopuszczalne stężenie określone w pozwoleniu (mg/) podwyższone o 80%, ilość substancji wyrażonej jako wskaźnik wprowadzonej do wód lub do ziemi z naruszeniem wymaganych warunków, w każdej dobie, dla której próbka nie spełniała warunków pozwolenia ( mg/l ). Wielkość tych wszystkich parametrów organ przedstawił w tabeli na stronie 9 zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z § 8 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 2006 r. ścieki przemysłowe wprowadzane do wód odpowiadają wymaganym warunkom w przypadku, gdy średnie roczne wartości azotu ogólnego i fosforu ogólnego nie przekraczają najwyższych dopuszczalnych wartości tych wskaźników określonych w tabeli II w załączniku nr 3 do rozporządzenia. Dla oceny spełnienia warunków pozwolenia dla azotu ogólnego należy więc ustalić wartości średnio roczne dla każdego roku biegu pozwolenia. Średnie roczne wartości azotu ogólnego i fosforu ogólnego z uwzględnieniem skutków brakujących pomiarów organ przedstawiał szczegółowe obliczenia na str. 7 decyzji i stwierdził, iż zgodnie z tymi obliczeniami wartość azotu ogólnego została przekroczona w I okresie oceny o 15,86 mg/l; w II okresie oceny nie została przekroczona. Wartość fosforu ogólnego została przekroczona w I okresie oceny o 1,92 mg/l; II okresie oceny o 0,64 mg/l. Na podstawie uzyskanych wyników rzeczywistych przekroczeń (w próbkach zbadanych) oraz wyników brakujących pomiarów ustalonych zgodnie z art. 305a ust. 1 pkt 2 lit. a Poś, przy zastosowaniu wzoru zamieszczonego w ww. § 9 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2005 r. za wyłączeniem azotu ogólnego i fosforu ogólnego, oraz jednostkowych stawek kar zawartych w obwieszczeniu Ministra Środowiska z dnia 23 października 2009 r. w sprawie wysokości stawek kar za przekroczenia warunków wprowadzania ścieków lub do ziemi oraz za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu, na rok 2007 (M.P. Nr 65, poz. 732) obliczono wysokość administracyjnej kary pieniężnej. GIOŚ wyjaśnił, iż oceny spełniania warunków pozwolenia dokonuje się w kolejnych okresach jego obowiązywania. Jeżeli okres obowiązywania pozwolenia nie pokrywa się z rokiem kalendarzowym (jak ma to miejsce w niniejszej sprawie), to należy dokonać oceny spełniania warunków pozwolenia w tych okresach jego obowiązywania, których części wchodzą w rok kalendarzowy, za który wymierzana jest kara. W przypadku stwierdzenia naruszenia warunków pozwolenia w danym okresie jego obowiązywania należy ustalić wielkość przekroczenia (ilość substancji wprowadzanych do wód lub do ziemi) dla tego okresu, wymierzyć administracyjną karę pieniężną dla roku kalendarzowego, przyjmując tylko te części wielkości naruszenia w kolejnych okresach obowiązywania pozwolenia, które miały miejsce tym roku kalendarzowym.
W niniejszej sprawie ocenie poddane zostały dwa kolejne okresy: I - okres - od 30 października 2007 r. do 29 października 2008 r. oraz II okres - od 30 października 2008 r. do 29 października 2009 r.
Obliczenie ilości substancji, w tym substancji wyrażonej jako wskaźniki wymienione w pozwoleniu, wprowadzonej do wód lub do ziemi z naruszeniem wymaganych warunków, w okresie objętym oceną, oraz w roku kalendarzowym 2008. Na stronach od 9 do 15 zaskarżonej decyzji GIOŚ przedstawił szczegółowe obliczenia dotyczące poszczególnych wskaźników.
1.Dla wskaźnika BZTs – w I okresie od 30 października 2007 r. do 29 października 2008 r. ilość substancji Si wprowadzonej do wód lub do ziemi z naruszeniem wymaganych warunków, w okresie od 30 października 2007 r. do 29 października 2008 r. wynosiła 2181,98 kg; w okresie od 1 stycznia 2008 r. do 29 października 2008 r. ( 303 dni), wynosiła 1806,39 kg. W II okresie oceny od 30 października 2008 r. do 29 października 2009 r. wynosiła 2985,6 kg; w okresie od 30 października 2008 r. do 31 grudnia 2008 r. (63 dni), wynosiła 515,32 kg. Zatem ilość substancji Si wyrażonej jako wskaźnik BZT5, wprowadzonej do wód lub do ziemi z naruszeniem wymaganych warunków, w okresie od 1 stycznia 2008 r. do 31 grudnia 2008 r. wynosiła 1806,39 kg + 515,32 kg = 2321,71 kg. Wysokość kary za wskaźnik BZTS, przy zastosowaniu stawki kar w wysokości 21,26 zł określonej dla tego wskaźnika na rok 2008 wynosi; 2321,71 kg x 21,26 zł = 49359,55 zł.
2. Dla wskaźnika ChZT w I okresie oceny od 30 października 2007 r. do 29 października 2008 r: ilość substancji Si wprowadzonej do wód lub do ziemi z naruszeniem wymaganych warunków, wynosiła 8215,77 kg, a w okresie od 1 stycznia 2008 r. do 29 października 2008 r. (303 dni), wynosiła 6801,58 kg. W II okresie oceny od 30 października 2008 r. do 29 października 2009 r: ilość substancji Si wynosiła 2539,16 kg; w okresie od 30 października 2008 r. do 31 grudnia 2008 r. (63 dni), wynosiła 438,27 kg. Zatem ilość substancji Si wyrażonej jako wskaźnik ChZT, wprowadzonej do wód lub do ziemi z naruszeniem wymaganych warunków, w okresie od 1 stycznia 2008 r. do 31 grudnia 2008r. wynosiła 7239,85 kg. Wysokość kary za wskaźnik ChZT, przy zastosowaniu stawki kar w wysokości 12,77 zł określonej dla tego wskaźnika na rok 2008 wynosi: 7239,85 kg x 12,77 zł = 92452,88 zł.
3. Dla wskaźnika zawiesina ogólna Ilość substancji Si wprowadzonej do wód lub do ziemi z naruszeniem wymaganych warunków, w I okresie objętym oceną od 30 października 2007 r. do 29 października 2008 r.), wynosiła 2348,66 kg; w okresie od 1 stycznia 2008 r. do 29 października 2008 r. (303 dni), wynosiła 1944,38 kg. W II okresie oceny od 30 października 2008 r. do 29 października 2009 r. nie stwierdzono przekroczenia. Zatem ilość substancji Si wyrażonej jako wskaźnik zawiesina ogólna w okresie od 1 stycznia 2008r do 31 grudnia 2008 r. wynosiła 1944,38 kg. Wysokość kary za wskaźnik zawiesina ogólna, przy zastosowaniu stawki kar w wysokości 3,94 zł określonej dla tego wskaźnika na rok 2008 wynosi: 1944,38 x 3,94 zł = 7660,86 zł.
4.Dla wskaźnika azot amonowy w I okresie oceny od 30 października 2007 r. do 29 października 2008 r: Ilość substancji Si wprowadzonej do wód lub do ziemi z naruszeniem wymaganych warunków wynosiła 606,11 kg; w okresie od 1 stycznia 2008 r do 29 października 2009 r. (303 dni), wynosiła 501,78 kg. W II okresie oceny od 30 października 2008 r. do 29 października 2009 r. stwierdzono brak przekroczenia. Zatem ilość substancji Si wyrażonej jako wskaźnik azot amonowy, wprowadzonej do wód lub do ziemi z naruszeniem wymaganych warunków w okresie od 1 stycznia 2008 r do 31 grudnia 2008 r. wynosiła 501,78 kg. Wysokość kary za wskaźnik azot amonowy, przy zastosowaniu stawki kar w wysokości 21,26 zł określonej dla tego wskaźnika na rok 2008 wynosi: 501,78 kg x 21,26 zł = 10667,84zł.
5. Dla wskaźnika azot azotanowy w I okresie oceny od 30 października 2007 r. do 29 października 2008 r: ilość substancji Si wprowadzonej do wód lub do ziemi z naruszeniem wymaganych warunków, w I okresie objętym oceną wynosiła 1818,32 kg, w okresie od 1 stycznia 2008 r. do 29 października 2008 r. (303 dni), wynosiła 1505,33 kg. W II okresie oceny od 30 października 2008 r. do 29 października 2009 r. stwierdzono brak naruszenia. Zatem ilość substancji Si wyrażonej, jako wskaźnik azot azotanowy, wprowadzonej do wód lub do ziemi z naruszeniem wymaganych warunków w okresie od 1 stycznia 2008 r. do 31 grudnia 2008 r. wynosiła 1505,33 kg. Wysokość kary za wskaźnik azot azotanowy, przy zastosowaniu stawki kar w wysokości 21,26 zł określonej dla tego wskaźnika na rok 2008 wynosi: 1505,33kg x 21,26 zł = 32003,32 zł.
6. Dla wskaźnika azot azotynowy w I okresie oceny od 30 października 2007 r. do 29 października 2008 r: ilość substancji Si wprowadzonej do wód lub do ziemi z naruszeniem wymaganych warunków wynosiła 60,61 kg, w okresie od 1 tycznia 2008 r. do 29 października 2008 r. (303 dni) wynosiła 50,18 kg. W II okresie oceny od 30 października 2008 r. do 29 października 2009 r. stwierdzono brak naruszenia. Zatem ilość substancji Si wyrażonej, jako wskaźnik azot azotynowy, wprowadzonej do wód lub do ziemi z naruszeniem wymaganych warunków w okresie od 1 stycznia 2008 r. do 31 grudnia 2008 r. wynosiła 50,18 kg. Wysokość kary za wskaźnik azot azotynowy, przy zastosowaniu stawki kar w wysokości 21,26 zł określonej dla tego wskaźnika na rok 2008 wynosi: 50,18 kg x 21,26 zł = 1066,83 zł.
7. Dla wskaźnika substancje ekstrahujące się eterem naftowym w I okresie oceny od 30 października 2007 r. do 29 października 2008 r. ilość substancji Si wprowadzonej do wód lub do ziemi z naruszeniem wymaganych warunków, wynosiła 1212,21 kg; w okresie od 1 stycznia 2008 r. do 29 października 2008 r. (303 dni) wynosiła 1003,55 kg. W II okresie oceny od 30 października 2008 r. do 29 października 2009 r. stwierdzono brak przekroczenia. Zatem ilość substancji Si wyrażonej, jako wskaźnik substancje ekstrahujące się eterem naftowym, wprowadzonej do wód lub do ziemi z naruszeniem wymaganych warunków w okresie od 1 stycznia 2008 r. do 31 grudnia 2008 r. wynosiła 1002,98 kg. Wysokość kary za wskaźnik substancje ekstrahujące się eterem naftowym, przy zastosowaniu stawki kar w wysokości 372,17 zł/kg określonej dla tego wskaźnika na rok 2008 wynosi: 1003,55 x 372,17 = 373491,20 zł.
8. Dla wskaźnika węglowodory ropopochodne w I okresie oceny od 30 października 2007 r. do 29 października 2008 r. ilość substancji wprowadzonej do wód lub do ziemi z naruszeniem wymaganych warunków wynosiła 909, 16 kg, w okresie od 1 stycznia 2008 r. do 29 października 2008 r. (303 dni), wynosiła 752,67 kg. W II okresie oceny od 30 października 2008 r. do 29 października 2009 r. stwierdzono brak przekroczenia. Zatem ilość substancji (Si) wyrażonej jako wskaźnik węglowodory ropopochodne, wprowadzonej do wód lub do ziemi z naruszeniem wymaganych warunków, w okresie od 1 stycznia 2008 r. do 31 grudnia 2008 r. wynosiła 752,67 kg. Wysokość kary za wskaźnik węglowodory ropopochodne, przy zastosowaniu stawki kar w wysokości 372,17 zł określonej dla tego wskaźnika na rok 2008 wynosi: 752,67 kg x 372,17zł = 280121,19 zł.
9. Dla wskaźnika azot ogólnego organ wskazał, iż zgodnie z wcześniejszymi obliczeniami wartość azotu ogólnego została przekroczona w I okresie oceny o 45,86 - 30,00 = 15,86 mg/l; w II okresie oceny nie została przekroczona. Ładunek azotu ogólnego wprowadzonego niezgodnie z warunkami pozwolenia w okresie od 30 października 2007 r. do 29 października 2008 r. wynosiła 1441,47 kg, w okresie od 1 stycznia 2008 r. do 29 października 2008 r. (303 dni) wynosiła 1192,67 kg. W okresie od 30 października 2008 r. do 31 grudnia 2008 r. stwierdzono brak naruszeń. Wysokość kary za wskaźnik azot ogólny, przy zastosowaniu stawki kar w wysokości 21, 26 zł określonej dla tego wskaźnika na rok 2008 wynosi: 1192,67 x 21,26 zł = 25356,16 zł.
10. Dla wskaźnika fosfor ogólny organ wskazał, iż zgodnie z wcześniejszymi obliczeniami wartość fosforu ogólnego została przekroczona w I okresie oceny o 3,92 - 2,00 = 1,92 mg/l; w II okresie oceny o 2,64 - 2,00 = 0,64 mg/l. Ładunek fosforu ogólnego wprowadzonego niezgodnie z warunkami pozwolenia w okresie od 30 października 2007 r. do 29 października 2008 r. wynosił 174, 56 kg, w okresie od 1 stycznia 2008 r. do 29 października 2008 ( 303 dni) wynosił 144, 51 kg. W okresie od 30 października 2008 r. do 31 grudnia 2008 r. (63 dni) wielkość przekroczenia wynosiła 9,29 kg. Wysokość kary za wskaźnik fosfor ogólny, przy zastosowaniu stawki kar w wysokości 21, 26 zł określonej dla tego wskaźnika na rok 2008 wynosi (144,51 + 9,29) x 21,26= 3269,79 zł. GIOŚ podkreślił, iż zgodnie z § 8 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z 2006 r. ścieki przemysłowe wprowadzane do wód odpowiadają warunkom w przypadku, gdy we wszystkich próbkach średnich dobowych zmierzone wartości temperatury, odczynu pH oraz toksyczności dla ryb nie przekraczają najwyższych wartości tych wartości określonych w tabeli II w załączniku nr 3 do rozporządzenia. Zapis ten zawarty w rozporządzeniu z 2006 r. w sprawie warunków obarczony był jednak błędem merytorycznym prawodawcy, który uniemożliwiał dokonanie oceny, czy wartości pH i temperatury w próbce średniodobowej odpowiada dopuszczalnym normom Zostało to przez prawodawcę skorygowane w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 28 stycznia 2009 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie warunków (...) oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. Nr 27, poz. 169). którym zmieniono m.in. sposób oceny czy wartość wskaźnika pH i temperatury nie przekracza najwyższych dopuszczalnych wartości. Konsekwencją powyższego brak było możliwości wymierzenia kary za przekroczenie dopuszczalnych wartości wskaźników pH i temperatury w odniesieniu do pozwoleń wodnoprawnych wydanych przed dniem 6 marca 2009 r, tj. przed dniem wejścia w życie ww. rozporządzenia zmieniającego. Organ wskazał iż zgodnie § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia z 2005 r., jeżeli przekroczenie dopuszczalnych ilości substancji w ściekach, w tym substancji wyrażonych jako wskaźnik, dotyczy więcej niż jednej substancji, do ustalenia kary przyjmuje się wszystkie substancje, których dopuszczalna wartość została przekroczona. Jeżeli przekroczenie dopuszczalnych ilości substancji, w tym substancji wyrażonych jako wskaźnik, dotyczy więcej niż jednej substancji, wymienionych w liczbie porządkowej 60-76 załącznika, to karę ustala się, przyjmując ilość tej substancji, której przekroczenie pociąga za sobą najwyższą karę. Na str. 16 zaskarżonej decyzji w formie tabelarycznej organ przedstawił wysokość obliczonej kary dla każdego wskaźnika wedle liczy porządkowej zgodnie z zał. do rozporządzenia Rady Ministrów z dna 20 grudnia 2005 r. w sprawie wysokości stawek kar za przekroczenia warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi ( 56; 57; 60; 61; 62; 63; 64; 65; 67; 73). Suma kary za wprowadzanie w 2008 r. ścieków do wód z naruszeniem warunków pozwolenia zintegrowanego w zakresie ilości substancji wyrażonych jako wskaźniki: ChZT, substancje ekstrahujące się eterem naftowym, węglowodory ropopochodne, wynosi 92452,88 + 373491,20 + 280121,19 = 746065,27 co po zaokrągleniu do pełnych złotych zgodnie z art. 63 § 1 O.p. daje kwotę 746 065,00 zł. W konstatacji GIOŚ podkreślił, iż administracyjna kara pieniężna, która została wymierzona skarżącej, jest konsekwencją niezrealizowania obowiązku wykonania w ocenianych w tej sprawie okresach pozwolenia wymaganej liczby pomiarów jakości odprowadzonych ścieków przemysłowych, jak i rzeczywistego przekroczenia dopuszczalnych stężeń zanieczyszczeń wyrażonych wskaźnikami BZT5, ChZTCr, zawiesiny ogólnej, azotu i fosforu ogólnego, azotów: amonowego , azotanowego, azotynowego, oraz substancji ekstrahujących się eterem naftowym i węglowodorów ropopochodnych, określonych w pozwoleniu zintegrowanym udzielonym decyzją Starosty [...] z dnia [...] października 2007 r. znak: [...] zmienionego decyzją tegoż organu z dnia [...] grudnia 2008 r. znak: [...], w której Starosta [...], postanowieniem z dnia [...] października 20012 r. znak: [...] doręczonym Spółce w dniu 2 listopada 2012 r., sprostował oczywistą omyłkę pisarską. W toku niniejszego postępowania wyjaśniono w wyczerpujący sposób stan faktyczny sprawy, wskazano i wyjaśniono podstawę prawną decyzji, prawidłowo zgromadzono i rozpatrzono materiał dowodowy, poprzez dokonanie szczegółowych obliczeń umożliwiono prześledzenie sposobu wyliczenia wysokości kary, a nade wszystko uwzględniono wykładnię i zastosowano się do wiążących wytycznych zawartych w wyroku WSA z 20 października 2015 r., IV SA/Wa 2219/15.
W skardze na powyższa decyzję [...] Sp. z o.o. z siedziba w [...], reprezentowana przez adwokata, zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1. art. 274 ust. 6 pkt 21 Poś w związku z § 9 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie wysokości jednostkowych stawek kar za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków do wód lub ziemi, poprzez jego błędną wykładnie polegająca na przyjęciu, iż w przypadku gdy podmiot nie realizuje obowiązku rozdziału kanalizacji, to ilość ścieków odprowadzanych okresie objętym ocena odpowiada wówczas ilości wody pobranej; 2. art. 7, 8, 77, 110. W zw. z art. 113 § 1 w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że pozwolenie zintegrowane w okresie za który wymierzono karę, tj. od 1 stycznia 2008 r. do 31 grudnia 2008 r. nakładało na skarżącą obowiązek monitorowania ścieków przemysłowych zgodnie z pkt III.2.1 pozwolenia, podczas gdy pozwolenie to nakładało obowiązek monitorowania ścieków ujętych wyłącznie w pkt III.2.2; sprostowanie omyłki w treści pozwolenia zintegrowanego nastąpiło dopiero w dniu [...] października 2012 r. i wbrew stanowisku organu nie mogło odnosić skutku do stanów faktycznych sprzed tej daty, 3. art.6, 7, 8 w zw. z art. 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego i nieustalenie ilości ścieków odprowadzanych przez skarżącą do ziemi w okresie objętym oceną, albowiem organ błędnie obliczył wysokość kary należnej za naruszenie warunków pozwolenia zintegrowanego. Wskazując na powyższe pełnomocnik skarżącej wniósł o u chylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postepowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302; dalej jako: p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie podkreślić należy, że rozpatrywana sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez tut. Sąd, który wyrokiem z dnia 7 maja 2013 r., IV SA/Wa 196/13 414/17, oddalił skargę na decyzję GIOŚ z dnia [...] listopada 2012 r. w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 marca 2015 r. uchylił ww. wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Sądowi I instancji. Następnie tut. Sąd prawomocnym wyrokiem z dnia 20 października 2015 r. IV SA/Wa 2219/15 uchylił zaskarżoną decyzję. W związku z powyższym należy wskazać, że stosownie do treści art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże w szczególności strony i sąd, który je wydał. Ponadto, zgodnie z art. 153 tej ustawy, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu, wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Jak przyjmuje się jednolicie w literaturze i orzecznictwie, przez ocenę prawną rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie (czynności), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt (czynność), zostało uznane za błędne (zob. A. Kabat, Komentarz do art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w: B. Dauter (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, LEX). Jako ocenę prawną przyjmuje się zatem osąd o prawnej wartości sprawy. Za przedmiot związania można uznać jedynie te elementy oceny odnoszącej się do przepisów prawa, które zostały zamieszczone w treści uzasadnienia orzeczenia. Muszą one mieć postać jednoznacznych twierdzeń, sformułowanych w sposób jasny, umożliwiający ustalenie treści związania, bez potrzeby podejmowania skomplikowanych zabiegów interpretacyjnych (por. wyrok NSA z dnia 15 marca 2012r., sygn. akt II OSK 1261/10, ONSA WSA z 2013r. Nr 1, poz. 7). Ocena prawna, o której mowa w art. 153 p.p.s.a., może odnosić się również do prawa procesowego i w takim wypadku dotyczy dotychczasowego postępowania organów administracyjnych w sprawie (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2011r., sygn. akt II OSK 2250/11). W szczególności dotyczy ona prawidłowości przeprowadzonego postępowania dowodowego i dokonanej oceny dowodów. Natomiast wskazania co do dalszego postępowania, o których mowa w art. 153 p.p.s.a., są konsekwencją oceny prawnej i dotyczą sposobu procedowania w toku ponownego rozpatrzenia sprawy, w celu uniknięcie popełnionych błędów. Wytyczają one kierunek, w którym powinno zmierzać ponowione postępowanie, dla uniknięcia wadliwości w postaci np. uchybień procesowych związanych z wyjaśnieniem sprawy. Ponieważ, co jest istotne na tle wykładni art. 153 p.p.s.a., ocena prawna wyrażona w wyroku wiążąca jest także dla sądu, który go wydał, sąd kontrolujący rozstrzygnięcia wydane w ponowionym wskutek wcześniejszego wyroku postępowaniu nie może formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz jest zobowiązany do podporządkowania się temu wyrokowi oraz kontroli skarżonego rozstrzygnięcia pod kątem zastosowania się organu do wskazań co do dalszego postępowania. Zasadniczym zatem kryterium legalności decyzji wydanej postępowaniu ponowionym wskutek wyroku sądu administracyjnego jest zastosowanie się do wyrażonej przez ten sąd oceny prawnej oraz podporządkowania się wytycznym co do dalszego postępowania. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że GIOŚ w pełni zastosował się do wytycznych zawartych w poprzednim wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 października 2015 r., IV SA/Wa 2219/15, jak również wypełnił zawarte w nim wskazania co do dalszego postępowania. W wyniku przeprowadzonego postępowania, w zakresie jakim nakazał WSA w poprzednim wyroku, organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji wyjaśnił, że postanowienie Starosty [...] z dnia [...] października 2012 r. o sprostowaniu oczywistej omyłki w pozwoleniu zintegrowanym z dnia [...] października 2007 r., zmienionym decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. zostało doręczone skarżącej w dniach [...] i [...] listopada 2012 r., odpowiednio do jej Zakładu w [...] i do siedziby w [...]. Uwzględniając oceną prawną wyrażoną w poprzednim wyroku, należy więc stwierdzić, że skoro postanowienie o sprostowaniu jest ostateczne, to treść ww. pozwolenia zintegrowanego należy interpretować zgodnie z brzmieniem wynikającym ze sprostowania i to od dnia wydania tego pozwolenia. Jak stwierdził Sąd w poprzednim wyroku pozostawanie w obrocie postanwoienia w przedmiocie sprostowania skutkuje nadaniem decyzji określonego brzmienia od dnia jej wydania. Z analizy zaskarżonej decyzji jasno wynika, że organ odwoławczy stosując się do wytycznych zawartych w wyroku IV SA/ Wa 2219/15, wskazał jakie warunki co do ilości odprowadzanych ścieków przemysłowych i opadowych uznał za wiążące. Zgodnie z wytycznymi Sądu organ dokładnie opisał sposób i na jakiej podstawie został wyliczona wysokość administracyjnej kary pieniężnej. Z treści decyzji wskazano, jakie konkretnie przekroczenia ilości wprowadzanych do wody substancji zostały uwzględnione przy naliczaniu kary pieniężnej. Administracyjna kara pieniężna została naliczona za naruszenie w okresie od 1 stycznia 2008 r. do 31 grudnia 2008 r. warunków wprowadzenia ścieków do środowiska z Zakładu [...] w [...], określonych w pozwoleniu zintegrowanym. Sposób wyliczenia nałożonej kary został dokładnie przedstawiony w uzasadnieniu decyzji i nie budzi wątpliwości Sądu. Organ wziął pod uwagę dwa okresy obowiązywania pozwolenia, tj. od 30 października 2007 r. do 29 października 2008 r. i od 30 października 2008 r. do 29 października 2009 r. W pierwszym okresie Spółka wykonała 1 pomiary z 6 wymaganych, a w drugim okresie 5 pomiary z 6 wymaganych, przy czym w niektórych z pomiarów dla każdego okresu stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych wartości określonych w pozwoleniu zintegrowanym w zakresie dopuszczalnych stężeń zanieczyszczeń wyrażonych wskaźnikami BZT5, ChZT, zawiesiny ogólnej, azotu i fosforu ogólnego, azotów: amonowego, azotanowego, azotynowego, oraz substancji ekstrahujących się eterem naftowym i węglowodorów ropopochodnych. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy za niezasadny należy uznać zarzut dotyczący naruszenia art. 274 ust. 6 pkt 1 p.o.ś. w związku z § 9 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie wysokości jednostkowych stawek kar ( ...). Sąd podziela stanowisko organu, iż ilość ścieków należało przyjąć zgodnie z wytycznymi Starosty [...] zawartymi w piśmie z [...] października 2012 r. jako ilość pobieranej wody, a to z tego względu, że skarżąca Spółka nie prowadzi pomiarów ilości odprowadzanych ścieków i poprzez brak wykonania rozdziału kanalizacji przemysłowej i opadowej, sama uniemożliwiła ustalenie faktycznej ilości ścieków. Stanowisko Starosty [...], co do sposobu ustalenia ilości ścieków znajduje potwierdzenie w zapisach samego pozwolenia zintegrowanego z [...] października 2007 r., w którym w punkcie II.4 dot. maksymalne parametry produkcyjne instalacji określono, że średniodobowy pobór wody i średniodobowy odpływ ścieków wynosi tyle samo, tj. po 360 m³/d, a średnioroczny pobór wody i średnioroczny odpływ ścieków również wynosi tyle samo, tj. po 131400 m³/rok. Powyższe wskazuje, że samo pozwolenie zintegrowane zakłada pobór wody i odpływ ścieków na tym samym poziomie. W tej sytuacji nie można skutecznie czynić zarzutu organowi w tym względzie.
W ocenie Sądu nietrafne są zarzuty naruszenia przepisów postępowania art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i 80 k.p.a., albowiem organ przeprowadził postępowanie za zachowaniem wymogów wynikających z tych przepisów, a jego wyniki przedstawił w zaskarżonej decyzji sporządzonej wedle wymogów art. 107 § 3 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw.