IV SA/Wa 2007/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżąca M.M. domagała się stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Handlu Wewnętrznego z 1948 r. o przejęciu na własność Państwa przedsiębiorstw, w części dotyczącej 1/3 udziału jej poprzednika prawnego, F.M., w prawie własności nieruchomości. Minister Przedsiębiorczości i Technologii decyzją z czerwca 2019 r. umorzył postępowanie, uznając, że skarżąca nie wykazała swojego interesu prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Sąd wskazał, że dla stwierdzenia nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego kluczowe jest wykazanie interesu prawnego. W tej sprawie nie odnaleziono protokołu zdawczo-odbiorczego ani orzeczenia zatwierdzającego ten protokół, które byłyby niezbędne do ustalenia, czy nieruchomość F.M. została objęta nacjonalizacją. Sąd podkreślił, że samo orzeczenie nacjonalizacyjne nie stanowiło podstawy do przejęcia nieruchomości osób trzecich, a postanowienie Sądu Powiatowego z 1957 r. wskazywało na nabycie przez Państwo własności udziału F.M. w drodze zasiedzenia, a nie nacjonalizacji. Wobec braku wykazania interesu prawnego przez skarżącą, sąd uznał skargę za niezasadną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaWykazanie konieczności udokumentowania interesu prawnego w postępowaniach o stwierdzenie nieważności orzeczeń nacjonalizacyjnych oraz znaczenia protokołu zdawczo-odbiorczego dla ustalenia zakresu nacjonalizacji.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nacjonalizacją przedsiębiorstw w okresie powojennym i brakiem dokumentacji archiwalnej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy skarżąca, jako następca prawny F.M., posiada interes prawny do żądania stwierdzenia nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego z 1948 r. w części dotyczącej udziału F.M. w nieruchomości, jeśli nie odnaleziono protokołu zdawczo-odbiorczego i orzeczenia zatwierdzającego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarżąca nie wykazała swojego interesu prawnego warunkującego uznanie jej za stronę w postępowaniu o stwierdzenie nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego, ponieważ nie odnaleziono kluczowych dokumentów (protokołu zdawczo-odbiorczego i orzeczenia zatwierdzającego) potwierdzających nacjonalizację jej udziału.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak protokołu zdawczo-odbiorczego i orzeczenia zatwierdzającego uniemożliwia bezpośrednie wykazanie, że udział F.M. w nieruchomości został objęty orzeczeniem nacjonalizacyjnym. Postanowienie sądu z 1957 r. wskazywało na nabycie przez zasiedzenie, a nie nacjonalizację. Bez wykazania interesu prawnego, skarżąca nie ma legitymacji do żądania stwierdzenia nieważności samego orzeczenia nacjonalizacyjnego.
Czy orzeczenie nacjonalizacyjne z 1948 r. mogło samodzielnie stanowić podstawę do przejęcia na własność Państwa nieruchomości (lub jej udziału) niebędącej własnością nacjonalizowanego przedsiębiorstwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, orzeczenie nacjonalizacyjne nie mogło samodzielnie stanowić podstawy do przejęcia nieruchomości osób trzecich wobec właściciela przedsiębiorstwa.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy nacjonalizacyjnej, przejęcie przedsiębiorstwa nie obejmowało automatycznie własności nieruchomości osób trzecich. Konkretyzacja składników majątkowych, w tym mienia osób trzecich, następowała poprzez protokół zdawczo-odbiorczy i orzeczenie ministra go zatwierdzające. Bez tych dokumentów nie można było stwierdzić nacjonalizacji udziału F.M.
Przepisy (64)
Główne
k.p.a. art. 105 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa nacjonalizacyjna art. 3 § 1
Ustawa z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej
ustawa nacjonalizacyjna art. 6 § 1
Ustawa z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej
Dz.U. R.P. Nr 3, poz. 17
Ustawa z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej
Dz. U. R.P. Nr 16, poz. 62
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa
Dz.U. Nr 3, poz. 17 ze zm.
Ustawa z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej
Dz.U. Nr 3, poz. 17
Ustawa z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej
Dz.U. R.P. Nr 3, poz. 17 z późn. zm.
Ustawa z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej
Dz. U. R.P. Nr 3, poz. 17 z późn. zm.
Ustawa z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej
Dz. U. R.P. Nr 16, poz. 62
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa
Dz.U. Nr 3, poz. 17 art. 6 § 1
Ustawa z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej
Dz.U. Nr 3, poz. 17 art. 3 § 1
Ustawa z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej
Dz.U. Nr 3, poz. 17 art. 3 § 1
Ustawa z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej
Dz.U. Nr 3, poz. 17 art. 6 § 1
Ustawa z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151
Pomocnicze
k.p.a. art. 30 § 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Rozp. Tryb. art. 27 § 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa
Rozp. Tryb. art. 38
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa
ustawa nacjonalizacyjna art. 2
Ustawa z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej
ustawa nacjonalizacyjna art. 5
Ustawa z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej
ustawa nacjonalizacyjna art. 1
Ustawa z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej
ustawa nacjonalizacyjna art. 10
Ustawa z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej
Rozp. Tryb. art. 65 § 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa
Rozp. Tryb. art. 71
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa
Rozp. Tryb. art. 75
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa
Rozp. Tryb. art. 75a
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 84 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Rozp. Zdol. art. 1 § A
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1946 r. o podwyższeniu dolnej granicy zdolności zatrudnienia przejmowanych na własność państwa przedsiębiorstw w przemysłach wyrobów niepowszechnego użytku, bądź mało zmechanizowanych, bądź o charakterze pionierskim i sezonowym
r.p.a. art. 44
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 22 maja 1928 r. o postępowaniu administracyjnym
r.p.a. art. 62 § 1
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 22 maja 1928 r. o postępowaniu administracyjnym
r.p.a. art. 68 § 1
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 22 maja 1928 r. o postępowaniu administracyjnym
Dz. U. poz. 935
Ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw
Dz. U. Nr 57, poz. 502 z późn. zm. art. 40
Kodeks handlowy z dnia 27 czerwca 1934 r.
Dz.U. Nr 3, poz. 17 art. 2
Ustawa z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej
Dz.U. Nr 3, poz. 17 art. 3
Ustawa z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej
Dz.U. Nr 3, poz. 17 art. 7 § 1
Ustawa z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej
Dz.U. Nr 3, poz. 17 art. 6 § 4
Ustawa z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej
Dz.U. Nr 3, poz. 17 art. 10
Ustawa z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej
Dz. U. R.P. Nr 16, poz. 62 art. 72
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa
Dz. U. R.P. Nr 16, poz. 62 art. 74
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa
Dz. U. R.P. Nr 16, poz. 62 art. 75
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa
Dz. U. R.P. Nr 16, poz. 62 art. 75a
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa
Dz.U. 1947 Nr 2, poz. 7 art. 1 § A
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1946 r. o podwyższeniu dolnej granicy zdolności zatrudnienia przejmowanych na własność państwa przedsiębiorstw w przemysłach wyrobów niepowszechnego użytku, bądź mało zmechanizowanych, bądź o charakterze pionierskim i sezonowym
Dz.U. Nr 3, poz. 17 art. 1
Ustawa z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej
Dz.U. R.P. z 1928 r., nr 36, poz. 341 art. 44
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 22 maja 1928 r. o postępowaniu administracyjnym
Dz.U. R.P. z 1928 r., nr 36, poz. 341 art. 62 § 1
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 22 maja 1928 r. o postępowaniu administracyjnym
Dz.U. R.P. z 1928 r., nr 36, poz. 341 art. 68 § 1
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 22 maja 1928 r. o postępowaniu administracyjnym
Dz.U. Nr 3, poz. 17 art. 2
Ustawa z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej
Dz.U. Nr 3, poz. 17 art. 3
Ustawa z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej
Dz.U. Nr 3, poz. 17 art. 10
Ustawa z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej
Dz. U. R.P. Nr 16, poz. 62 art. 72
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa
Dz. U. R.P. Nr 16, poz. 62 art. 74
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa
Dz. U. R.P. Nr 16, poz. 62 art. 75
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa
Dz. U. R.P. Nr 16, poz. 62 art. 75a
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa
Dz.U. Nr 3, poz. 17 art. 10
Ustawa z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej
Dz.U. R.P. z 1928 r., nr 36, poz. 341 art. 44
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 22 maja 1928 r. o postępowaniu administracyjnym
Dz.U. R.P. z 1928 r., nr 36, poz. 341 art. 62 § 1
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 22 maja 1928 r. o postępowaniu administracyjnym
Dz.U. R.P. z 1928 r., nr 36, poz. 341 art. 68 § 1
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 22 maja 1928 r. o postępowaniu administracyjnym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżąca nie wykazała swojego interesu prawnego do żądania stwierdzenia nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego. • Nie odnaleziono protokołu zdawczo-odbiorczego ani orzeczenia zatwierdzającego, co uniemożliwia wykazanie nacjonalizacji udziału F.M. • Postanowienie sądu z 1957 r. wskazuje na nabycie przez zasiedzenie, a nie nacjonalizację.
Odrzucone argumenty
Skarżąca jest jedyną spadkobierczynią F.M. i posiada interes prawny. • F.M. był stroną postępowania nacjonalizacyjnego i właścicielem nieruchomości. • Organ nie przeprowadził należycie poszukiwań dokumentacji. • Organ nie dopuścił dowodu z opinii biegłego. • Organ dowolnie zinterpretował zebrany materiał dowodowy.
Godne uwagi sformułowania
nie wykazała swojego interesu prawnego warunkującego uznanie jej za stronę w postępowaniu o stwierdzenie nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego • nie odnaleziono protokołu zdawczo-odbiorczego nacjonalizowanego przedsiębiorstwa, ani orzeczenia je zatwierdzającego • przejście osobistego prawa podmiotowego wiąże się z równoczesnym przejściem interesu prawnego wynikającego z tegoż prawa • przejęcie przez Państwo na własność przedsiębiorstwa nie obejmowało przejęcia własności nieruchomości włączonej do tego przedsiębiorstwa, która nie należała do przedsiębiorcy, lecz stanowiła własność osoby trzeciej
Skład orzekający
Alina Balicka
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Małaszewska-Litwiniec
członek
Wanda Zielińska-Baran
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wykazanie konieczności udokumentowania interesu prawnego w postępowaniach o stwierdzenie nieważności orzeczeń nacjonalizacyjnych oraz znaczenia protokołu zdawczo-odbiorczego dla ustalenia zakresu nacjonalizacji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nacjonalizacją przedsiębiorstw w okresie powojennym i brakiem dokumentacji archiwalnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy historycznego zagadnienia nacjonalizacji i jego konsekwencji prawnych, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i historyków prawa.
“Nacjonalizacja sprzed lat: Czy brak dokumentów uniemożliwia odzyskanie majątku?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.