IV SA/WA 200/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-05-08
NSAAdministracyjneŚredniawsa
lasy ochronneustawa o lasachprawo administracyjneprawo ochrony środowiskaprawo własnościbudowa domuplanowanie przestrzennedecyzja administracyjnapostępowanie administracyjneWSA

WSA uchylił decyzję odmawiającą pozbawienia lasu ochronnego statusu, nakazując ponowne rozpatrzenie wniosku z uwzględnieniem aktualnego stanu faktycznego i otoczenia.

Skarżący E. K. i J. K. domagali się pozbawienia niewielkiej działki leśnej (0,0767 ha) statusu lasu ochronnego w celu budowy domu jednorodzinnego. Organy administracji odmówiły, powołując się na przepisy ustawy o lasach, w szczególności na położenie działki w pobliżu miasta. Sąd administracyjny uchylił decyzje obu instancji, wskazując na naruszenie przepisów proceduralnych i konieczność ponownego zbadania sprawy, uwzględniając aktualny stan faktyczny, otoczenie działki oraz jej rzeczywiste funkcje.

Sprawa dotyczyła wniosku E. K. i J. K. o pozbawienie niewielkiej działki leśnej (0,0767 ha) statusu lasu ochronnego, położonej w granicach administracyjnych miasta, w celu budowy domu jednorodzinnego. Starosta odmówił, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, argumentując, że dopóki istnieją przepisy dające podstawę do uznania lasu za ochronny, musi on taki charakter posiadać, a zamiar zabudowy nie jest wystarczającą przesłanką do jego zmiany. Skarżący zarzucili organom naruszenie przepisów proceduralnych (k.p.a.) oraz materialnych, w tym błędną wykładnię ustawy o lasach i naruszenie Konstytucji RP. Wskazywali, że las na ich działce nie stanowi zwartego kompleksu leśnego, ma niskie walory jakościowe, nie przylega do większych obszarów leśnych i nie pełni istotnych funkcji ochronnych, a planowana zabudowa zajmie jedynie niewielką część działki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty, stwierdzając naruszenie przepisów k.p.a. Sąd podkreślił, że organy nie przeprowadziły rzetelnej analizy stanu faktycznego, nie zbadały aktualnych funkcji lasu i jego otoczenia, a także nie uwzględniły pozytywnej opinii rady gminy oraz planów zagospodarowania przedstawionych przez skarżących. Nakazał organom ponowne rozpatrzenie wniosku z uwzględnieniem tych okoliczności, w tym ewentualnej wizji lokalnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, dopuszczalne jest pozbawienie lasu charakteru ochronnego, jednak organy muszą rzetelnie zbadać aktualny stan faktyczny, funkcje lasu i jego otoczenie, a nie opierać się wyłącznie na formalnych przesłankach.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji naruszyły przepisy proceduralne, nie badając wyczerpująco stanu faktycznego i nie uwzględniając specyfiki niewielkiej działki leśnej w zurbanizowanym otoczeniu. Podkreślono, że uznanie lasu za ochronny jest fakultatywne, a organy mają obowiązek analizy aktualnych przesłanek.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

u.o.l. art. 15

Ustawa o lasach

Uznanie lasu za ochronny jest fakultatywne ('mogą być uznane'). Przepisy określają przesłanki uznania, ale niekoniecznie przesłanki pozbawienia tego charakteru, pozostawiając je analizie organów.

u.o.l. art. 16 § 1a

Ustawa o lasach

Starosta, po uzgodnieniu z właścicielem i opinii rady gminy, w drodze decyzji, uznaje las za ochronny lub pozbawia go tego charakteru.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności, podejmowanie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.a. art. 132 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu odwoławczego do rozpatrzenia zarzutów odwołania.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.

Pomocnicze

u.o.g.r.l. art. 11 § 1-2

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Przepis nieobowiązujący, na podstawie którego pierwotnie zaliczono las do ochronnych (grunty leśne w odległości do 10 km od miast >50 tys. mieszkańców).

u.o.l. art. 77

Ustawa o lasach

Lasy zaliczone do ochronnych na podstawie przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych obowiązujących do 31.12.1991 r. stały się lasami ochronnymi w rozumieniu ustawy o lasach.

p.u.s.a. art. 1 § 1-2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

Konst. RP art. 64 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo własności i inne prawa majątkowe są prawnie chronione.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nie zbadały wyczerpująco stanu faktycznego działki i jej otoczenia. Las na działce nie stanowi zwartego kompleksu leśnego i nie pełni istotnych funkcji ochronnych. Planowana zabudowa zajmie niewielką część działki, minimalnie ingerując w drzewostan. Uznanie lasu za ochronny jest fakultatywne, a organy miały obowiązek analizy aktualnych przesłanek. Organy naruszyły przepisy proceduralne k.p.a.

Odrzucone argumenty

Las znajduje się w odległości mniejszej niż 10 km od granic miasta, co stanowi przesłankę do uznania go za ochronny. Zamiar zabudowy nie stanowi podstawy do pozbawienia lasu charakteru ochronnego. Las pełni funkcje ochronne (hałas, powietrze, gleba, woda).

Godne uwagi sformułowania

Uznanie lasu za szczególnie chroniony jest fakultatywne ('mogą być uznane lasy'). Organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Skład orzekający

Aleksandra Westra

przewodniczący sprawozdawca

Katarzyna Golat

członek

Elżbieta Granatowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o lasach dotyczących lasów ochronnych, obowiązki organów w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozbawienia lasu ochronnego charakteru, znaczenie stanu faktycznego i otoczenia działki."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niewielkiej działki leśnej w zurbanizowanym otoczeniu; ogólne zasady postępowania administracyjnego są szeroko stosowalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje konflikt między prawem własności a ochroną środowiska w kontekście urbanizacji. Pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie stanu faktycznego przez organy administracji.

Niewielki las na działce budowlanej - czy można go wyciąć? WSA wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wa 200/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-05-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aleksandra Westra /przewodniczący sprawozdawca/
Elżbieta Granatowska
Katarzyna Golat
Symbol z opisem
6161 Lasy oraz zalesianie gruntów rolnych
Hasła tematyczne
Ochrona przyrody
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 1991 nr 101 poz 444
art. 15 par. 1-7,16 ust. 1a
Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aleksandra Westra (spr.), Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat, asesor WSA Elżbieta Granatowska, Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Heman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2024 r. sprawy ze skargi E. K. i J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 30 października 2023 r. nr KOA/3368/Ro/23 w przedmiocie odmowy pozbawienia lasu charakteru ochronnego uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2023 r., nr [...].
Uzasadnienie
E. K., J. K. reprezentowani przez adwokata, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, zaskarżając w całości decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 30 października 2023 r., znak KOA/3368/Ro/23 utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2023 r., nr [...] w przedmiocie odmowy pozbawienia lasu charakteru ochronnego.
Stan sprawy przedstawia się następująco:
Do Starostwa Powiatowego w [...] wpłynął wniosek skarżących w sprawie pozbawienia charakteru lasu ochronnego, lasu położonego na działce nr ew. [...] w obrębie [...], w granicach administracyjnych gminy [...].
We wniosku przedstawiono:
- stanowisko właściciela lasów w kwestii pozbawienia charakteru lasów ochronnych, lasów położonych w granicach ww. nieruchomości,
- określenie powierzchni i opis lasu,
- kopię mapy przeglądowej z zaznaczonymi granicami lasu,
- pismo przewodniczącego Rady Gminy [...] z dnia [...] września 2022 r. informujące o braku zastrzeżeń do wniosku dotyczącego pozbawienia charakteru ochronnego lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa, położonych na działce o nr ew. [...] w obrębie [...], gmina [...].
Decyzją nr [...], z dnia [...] kwietnia 2023 roku, Starosta [...] odmówił pozbawienia statusu lasów ochronnych lasu położonego na dz. ew. nr [...] w obr. [...], gm. [...], o łącznej powierzchni 0,0767 ha. Organ I instancji ustalił m. in., że lasy występujące w granicach administracyjnych gminy [...], zostały zaliczone do lasów ochronnych na podstawie art. 11 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, nieobowiązującej już ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych(Dz. U. 1982 Nr 11, poz. 79 ze zm.), jako grunty leśne znajdujące się w odległości do 10 km od granic administracyjnych miast liczących ponad 50 tys. mieszkańców lub, w których zatrudnionych jest w przemyśle ponad 5 tys. osób oraz jako grunty leśne znajdujące się w granicach administracyjnych miast. Przedmiotem postępowania są lasy znajdujące się w granicach administracyjnych Miasta [...]. W ewidencji rejestru gruntów (na podstawie pisemnej informacji z dnia 20.12.2022r.) figuruje użytek Ls na działce objętej wnioskiem i na ocenianej działce są lasy na powierzchni 0,0767 ha. Organ wskazał, że w dniu 1 stycznia 1992 r. weszła w życie ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach, której art. 77 stanowi, że lasy zaliczone do lasów ochronnych na podstawie przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych (zgodnie z ustawą z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych Dz. U. 1982 Nr 11, poz. 79 ze zm.), obowiązujących do dnia 31.12.1991 r., stały się lasami ochronnymi w rozumieniu ustawy o lasach. Organ ustalił, że do dnia wydania decyzji nie ustała przyczyna uznania ww. lasów za lasy ochronne. Lasy w przedmiotowym postępowaniu, znajdujące się na terenie działki o nr ew. [...] w obrębie [...], zostały zaklasyfikowane, jako grunty leśne w ewidencji gruntów w 1979 r., co potwierdza informacja z ewidencji gruntów przesłana 20 grudnia 2022 r. Organ dokonując analizy użytków stwierdził, że na działkach sąsiednich znajdują się lasy; las rosnący na powyższej działce przylega bezpośrednio do innych użytków leśnych tworząc niewielki obszar leśny przy ul. [...] w [...], zaś obszar, na którym zlokalizowane są przedmiotowe lasy, przylega do granic [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, co w ocenie organu gwarantowałoby zachowanie statusu ochronności w pewnych aspektach. Starosta [...], stwierdził, że las znajdujący się pomiędzy budynkami pełni rolę ochronnego przed hałasem dla sąsiednich działek jak również działki właścicieli. Dla działki nr [...] obr. [...], na której zlokalizowane są lasy objęte niniejszym postępowaniem, obowiązujący jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego na mocy Uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] października 2001 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...]. Organ wskazał, że na działce oznaczonej jako nr. ew. [...] wybudowano dom, a następnie nastąpił podział działki w 2007 r., na [...] działkę budowlaną i [...] działkę leśną, która oznaczona jest symbolem [...] Organ I instancji, analizując przepisy planu wskazał, że działka nr [...] stanowiąca całość o powierzchni powyżej 1500 m2 została zabudowana zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w części odpowiadającej zapisom planu, natomiast pozostała część działki powinna zostać, jako część biologicznie czynna. Organ ocenił również, że niezgodnie z mpzp podzielono działkę na dwie mniejsze o powierzchni około 0,757 m2, po czym właściciele złożyli wniosek o pozbawienie charakteru lasu ochronnego w celu budowy domu.
Organ uznał, że wskazywany przez właścicieli powód pozbawienia charakteru lasu ochronnego, którym jest budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego w sytuacji, gdy lasy są szczególnie cenne, a ich powierzchnia w wyniku ciągłej presji urbanistycznej na terenie miasta [...] wciąż maleje, nie przemawia za pozbawieniem charakteru lasu ochronnego.
Od powyższej decyzji, dochowując ustawowo określonego terminu, odwołanie złożyli skarżący.
Decyzją z dnia 30 października 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Starosty [...].
W uzasadnieniu decyzji SKO w Warszawie powołało się na przepisy art. 15 pkt 7a oraz 16 ust. 1a i 2 ustawy z dnia 28 września 1991 roku o lasach (Dz. U. 2023.1356 t.j.) oraz na stanowisko doktryny i orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego co do charakterystyki lasów ochronnych. SKO wskazało, że dopóki obowiązuje dany przepis dający podstawę do nadania terenowi leśnemu charakteru lasu ochronnego, dopóty taki charakter ten las musi posiadać. Gdyby ustawodawca miał inne intencje, wówczas zacytowane przepisy dotyczące lasów ochronnych, zostałyby zmienione. W rozpatrywanej sprawie ochronnym jest las znajdujący się na działce skarżących, położony w odległości mniejszej, niż 10 km od granic administracyjnych miasta [...]. W tym stanie rzeczy, zdaniem organu odwoławczego, nie ma podstaw prawnych do pozbawienia tego lasu charakteru ochronnego. Zamiar zabudowy ww. działki nie stanowi w świetle aktualnego prawa oraz orzecznictwa uzasadnienia dla pozbawienia lasu charakteru ochronnego. Organ powołał, że pozbawienie ochronnego charakteru zmierza do degradacji lasu. Wskazał również na gwałtowny rozwój aglomeracji miejskich oraz korzystny wpływ lasów na klimat, powietrzę i glebę, warunki życia i zdrowia oraz na równowagę przyrodniczą. W przedmiotowej sprawie Kolegium stwierdziło, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa, a zarzuty pod adresem tej decyzji zawarte w odwołaniu nie są zasadne.
Zaskarżając w całości ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, skarżący zarzucili organom:
1) naruszenie art. 15 pkt 1- 7 oraz art. 16 ust. 1a ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach, poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że "dopóki więc obowiązuje dany przepis dający podstawę do nadania terenowi leśnemu charakteru lasu ochronnego, dopóty taki charakter las ten musi "posiadać", podczas gdy przepisy te określają przesłanki uznania lasu za pas ochronny, nie określają zaś przesłanek pozbawienia lasu tego charakteru, pozostawiając je uznaniu administracyjnemu, dla którego przesłanki z art. 15 pkt 1-7 ww. ustawy mogłyby mieć charakter pomocniczy i kierunkowy,
2) naruszenie art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, poprzez przyjęcie bez podstawy prawnej, jakoby art. 15 pkt 1-7 ustawy o lasach przewidywał przesłanki pozbawienia lasu charakteru pasu ochronnego, co prowadzi do pozaustawowego i sprzecznego z Konstytucją RP ograniczenia prawa własności w zakresie możności pozbawienia lasu charakteru lasu ochronnego,
3) naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i § 4, art. 80 i art. 132 § 1 k.p.a., poprzez rozpoznanie sprawy i oddalenie odwołania bez przeprowadzenia dowodu z oględzin przedmiotowej działki (Organy administracji nie wskazują nawet ile drzew się na niej znajduje), podczas gdy jej faktyczny charakter, w szczególności liczba i rodzaj znajdujących się na nie drzew, jak również charakter otoczenia oceniany pod tym kątem, stanowiły czynniki istotne z punktu widzenia charakteru sprawy,
4) naruszenie art. 7, art. 77, art. 80 i art. 132 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie rozpoznania zarzutów odwołania, iż:
a) zadrzewienie występujące na przedmiotowej działce samoistnie nie stanowi kompleksu leśnego i nie wchodzi w skład w kompleksu leśnego,
b) przedmiotowe zadrzewienie charakteryzuje się niskimi walorami jakościowymi (przy dużym udziale gatunkowym sosny),
c) przedmiotowa działka nie przylega do lasu objętego [...] Obszarem Chronionego Krajobrazu (realnie stanowiącego obszar leśny) i nie stanowi jego elementu, ani kontynuacji,
d) przedmiotowa działka jest zupełnie niewielka, a znajdujące się na niej drzewa są nieliczne, w związku z czym nie sposób jej przypisać cech ochronnych charakterystycznych dla obszarów leśnych,
e) zamiar skarżących przeprowadzenia na przedmiotowej działce inwestycji budowlanej wymagałby zajęcia przez budynek jedynie 20% działki (na miejscu istniejącego baraku - garażu), co wymagałoby minimalnej redukcji drzewostanu (co najwyżej rzędu kilku sztuk), w konsekwencji czego faktyczny charakter działki pozostałby zachowany, podczas gdy należyte rozpoznanie zarzutów odwołania powinno skutkować jego uwzględnieniem.
5) naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i 4, art. 80 i art. 132 § 1 k.p.a., poprzez przyjęcie bez dowodów, że:
a) przedmiotowa działka, ze względu na występujące na niej drzewa spełnia funkcje charakterystyczne dla lasu w zakresie:
- ochrony przed hałasem,
- ochrony przed wiatrem,
- asymilacji zanieczyszczeń w celu poprawy jakości powietrza na terenie zagęszczonego miasta [...],
- ochrony zasobów wody pitnej i gleby,
- wpisuje się w pas zieleni wokół strefy miejskiej,
podczas, gdy przedmiotowa działka jest niewielka i znajduje się na niej niewielka liczba drzew leśnych, jest otoczona zabudowanymi działkami, w związku z czym obszar ten nie stanowi lasu miejskiego tworzącego mikroklimat i nie pełni opisanych wyżej funkcji, a ukształtowanie tej działki (jako porośniętej drzewami) jest przypadkowe (stan zastany), nie stanowi zaś efektu założeń urbanistycznych, czy zabiegów z zakresu architektury krajobrazu,
b) że miasto [...] liczy więcej niż 50 tys. mieszkańców;
6) całkowite zdeprecjonowanie na poziomie ogólnym zamiaru skarżących zbudowania na przedmiotowej działce domu jednorodzinnego, jako przesłanki dla oceny zasadności ich wniosku, przy jednoczesnym uwzględnieniu na poziomie uogólniony, nie zaś odnoszącym się do przedmiotowej działki.
Powołując się na powyższe skarżący wnieśli o:
1) uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2023 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Staroście [...],
ewentualnie
2) uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Warszawie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie stanęło na stanowisku, że zaskarżona decyzja Kolegium jest zgodna z prawem i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl zasady ogólnej postępowania administracyjnego unormowanej w art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Realizacja tej zasady następuje w ramach art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Organ administracji publicznej prowadzący postępowanie obowiązany jest do ustalenia stanu faktycznego sprawy na podstawie zebranego materiału dowodowego. Z kolei, przez rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak i uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Organ zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. obowiązany jest jako dowód dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodami mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych i oględziny. Organ rozpatrując materiał dowodowy, nie może pominąć jakiegokolwiek przeprowadzonego dowodu, może natomiast zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.) odmówić wiarygodności, z tym że obowiązany jest uzasadnić, z jakiej to robi przyczyny. (wyrok NSA z 30 grudnia 1980 r., sygn. akt SA 645/80, ONSA 1981, Nr 1, poz. 2).
Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 30 października 2023 r., którą utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] nr [...], z dnia [...] kwietnia 2023 roku. Istota sporu w tej sprawie sprowadza się do tego, czy las położony na dz. ew. nr [...] w obr. [...], gm. [...], o łącznej powierzchni 0,0767 ha może zostać pozbawiony statusu lasów ochronnych. Materialnoprawną podstawę wydanych decyzji stanowią przepisy art. 15 pkt 7a oraz 16 ust. 1a i 2 ustawy z dnia 28 września 1991 roku o lasach (t.j. Dz. U. 2023, poz.1356, dalej: ustawa o lasach).
Zgodnie z brzmieniem art. 15 ustawy o lasach: za lasy szczególnie chronione, zwane dalej "lasami ochronnymi", mogą być uznane lasy, które:
1) chronią glebę przed zmywaniem lub wyjałowieniem, powstrzymują usuwanie się ziemi, obrywanie się skał lub lawin;
2) chronią zasoby wód powierzchniowych i podziemnych, regulują stosunki hydrologiczne w zlewni oraz na obszarach wododziałów;
3) ograniczają powstawanie lub rozprzestrzenianie się lotnych piasków;
4) są trwale uszkodzone na skutek działalności przemysłu;
5) stanowią drzewostany nasienne lub ostoje zwierząt i stanowiska roślin podlegających ochronie gatunkowej;
6) mają szczególne znaczenie przyrodniczo-naukowe lub dla obronności i bezpieczeństwa Państwa;
7) są położone:
a) w granicach administracyjnych miast i w odległości do 10 km od granic administracyjnych miast liczących ponad 50 tys. mieszkańców,
b) w strefach ochronnych uzdrowisk i obszarów ochrony uzdrowiskowej w rozumieniu ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych (Dz. U. z 2023 r. poz. 151, 1688 i 169),
c) w strefie górnej granicy lasów.
Art. 16. ust. 1a. ustawy o lasach: starosta, po uzgodnieniu z właścicielem lasu i po zasięgnięciu opinii rady gminy, w drodze decyzji, uznaje las za ochronny lub pozbawia go tego charakteru - w odniesieniu do pozostałych lasów. Rada gminy powinna wyrazić opinię w ciągu dwóch miesięcy od dnia otrzymania wystąpienia o jej wyrażenie. W razie upływu tego terminu uważa się, że rada gminy nie zgłasza zastrzeżeń (ust. 2).
Istotną częścią kontrolowanego w niniejszej sprawie postępowania administracyjnego jest ustalenie, czy zaistniały podstawy do pozbawienia charakteru ochronnego lasu, znajdującego się na nieruchomości należącej do skarżących. To w tym zakresie powinny znaleźć zastosowanie reguły postępowania administracyjnego wynikające z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., w zakresie wykazania, czy aktualnie zachodzą podstawy do wskazywanej wyżej ochrony określonych elementów środowiska naturalnego, które wymagają utrzymania charakteru ochronnego lasu lub wykazania, że las o statusie ochronnego utracił taki walor.
W postępowaniu o pozbawienie lasu charakteru ochronnego to na organie spoczywa obowiązek analizy, czy dany las winien być w dalszym ciągu lasem ochronnym. W zaskarżonej decyzji SKO w Warszawie wyjaśniło charakter i rolę lasu ochronnego, podtrzymując szeroki wywód przeprowadzony w tym zakresie przez organ I instancji. Jednak utrzymując w mocy decyzję Starosty, organ odwoławczy odniósł się jedynie do kwestii położenia nieruchomości, na której znajduje się las ochronny, położony w odległości mniejszej niż 10 km od granic administracyjnych miasta [...], co ma stanowić o braku podstaw do pozbawienia lasu charakteru ochronnego. Organ odwoławczy, skupił się tylko na jednej z przesłanek stanowiących podstawę do uznania lasu za las szczególnie chroniony. Należy przy tym zaznaczyć, że zgodnie z brzmieniem literalnym art. 15 ustawy o lasach, uznanie lasu za szczególnie chroniony jest fakultatywne ("za lasy szczególnie chronione, zwane dalej "lasami ochronnymi", mogą być uznane lasy").
We wniosku o zniesienie statusu ochronnego lasu skarżący wskazali, że przedmiotowa działka znajduje się na obszarze oznaczonym symbolem [...] – zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna na działkach budowlanych, na których częściowo występują tereny leśne (wyznaczone na mapach gleboznawczych klasyfikacji gruntów). Przedmiotowa działka o pow. 767 m2 (0,0767 ha) w całości stanowi użytek leśny zalesiony, a drzewostan stanowi sosna w wieku ok 80 lat; działka od początku (od 1984 r.) jest zabudowana budynkiem garażowym, skarżący prowadzą na działce ogród i uprawę warzyw, działka jest wykorzystywana dla celów rekreacyjnych. Skarżący zamierzają wybudować na działce budynek mieszkalny jednorodzinny dla własnych potrzeb, o pow. Zabudowa 110 m2, która z towarzyszącymi jej utwardzeniami zajmie ok 20 % powierzchni działki w minimalnym stopniu będzie ingerować w drzewostan, gdyż realizacja planu budowy będzie wymagała wycięcia do 5 drzew. Do wniosku dołączono stanowisko Rady Miasta [...], z którego wynika brak zastrzeżeń do przedłożonego wniosku oraz mapę do celów projektowych.
Jak wynika z mapy z dnia 19 maja 2023 r. dołączonej do odwołania skarżących, rosnący na przedmiotowej nieruchomości las jest odłączony od zwartej całości, znajduje się pomiędzy zabudowaniami, wewnątrz terenu zurbanizowanego. Organy nie wzięły tej okoliczności pod uwagę. Należy zaznaczyć, co wynika ustaleń organu I instancji, że omawiana nieruchomość uzyskała charakter ochronny na podstawie ustawy z 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, a na podstawie art. 77 ustawy o lasach utrzymały ten status. Od pierwotnego uznania nieruchomości za las ochronny do dnia złożenia wniosku (21 października 2022 r.) upłynęło 40 lat, pomimo tego organy nie zbadały aktualnego stanu faktycznego działki. Ponadto w zaskarżonej decyzji nie uwzględniono pozytywnej opinii Rady Miejskiej [...] wyrażonej w piśmie z dnia [...] września 2022 r., a także wyjaśnień skarżących co do planów zagospodarowania działki, które nie oznaczają pozbawienie w zupełności leśnego charakteru nieruchomości. Jak wynika z wyjaśnień skarżących budynek, który ma powstać na działce, ma zajmować wraz z zabudową ok 20 % jej powierzchni, tak więc w znacznej części drzewostan zostanie zachowany. Jednocześnie wskazać należy, że podniesiona przez organ I instancji kwestia nieprawidłowo przeprowadzonego podziału działki w aspekcie przepisów mpzp, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawie.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w kontekście powyższych przepisów prawa i na podstawie akt administracyjnych sprawy, Sąd stwierdził, że wydanie decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie oraz Starostę [...] nastąpiło w z naruszeniem art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., które z kolei przełożyło się na naruszenie art. 107 § 3, w zw. z art. 15 k.p.a. i naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W efekcie naruszeń proceduralnych organy przedwcześnie uznały, ze brak jest podstaw do pozbawienia charakteru ochronnego lasu na działce skarżących, w oparciu o art. 15 pkt 7a ustawy o lasach.
Ponownie rozpoznając wniosek skarżących organy administracji publicznej dokonają rzetelnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, w przypadku wątpliwości wezwą wnioskodawców o dodatkowe wyjaśnienia lub przeprowadzą wizję lokalną na przedmiotowej nieruchomości w celu ustalenia aktualnego stanu faktycznego działki. W szczególności organy winne wziąć po uwagę stopień zagospodarowania okolicy przedmiotowej działki, okoliczność czy las znajdujący się na działce stanowi jakąkolwiek część większego kompleksu leśnego, odległość przedmiotowej działki od granic [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, a ponadto ustalić jakie konkretnie funkcje pełnić ma las znajdujący się na przedmiotowej działce, biorąc pod uwagę jego stan, obszar, otoczenie, jak również rozważyć ewentualne konsekwencje pozbawienia go statusu ochronnego w sytuacji, gdy przecież w niewielkiej odległości znajduje się duży obszar leśny, pełniący niewątpliwie funkcje ochronne dla miasta [...] i [...].
Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI