IV SA/WA 198/07

IV SA/Wa 198/07 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-03-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-01-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Łukasz Krzycki /przewodniczący/
Małgorzata Miron /sprawozdawca/
Marta Laskowska
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Sygn. powiązane
II OSK 1199/07 - Wyrok NSA z 2008-10-15
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), asesor WSA Marta Laskowska, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2007 r. sprawy ze skargi M. w W. na decyzję Wojewody (...) z dnia (...) października 2006 r. nr (...) w przedmiocie zameldowania - oddala skargę -
Uzasadnienie
IV SA/Wa 198/07
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia (...) października 2006 r. nr (...) Wojewoda (...) utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia (...) czerwca 2006 r. nr (...) orzekającą o zameldowaniu H. S. na pobyt stały w budynku nr (...) przy ul. (...) w W.
Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach sprawy.
Na wniosek H. S. wszczęto postępowanie o zameldowanie wnioskodawcy na pobyt stały przy ul. (...) w W. W uzasadnieniu wniosku oraz wyjaśnieniach złożonych do protokołu wnioskodawca wskazał, iż w przedmiotowym budynku zamieszkuje od 1989 r. gdzie skoncentrowane jest jego życie osobiste.
Organ I instancji orzekając o zameldowaniu H. S. w uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniósł, iż w toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalił, iż budynek przy ul. (...) w W. wybudowany został w ramach M. systemem gospodarczym z nakładów rodziny S. Prezes M. oświadczył, że rodzina ta zajmuje budynek nielegalnie - bez tytułu prawnego. Ponadto przedmiotowy budynek nie posiada odbioru technicznego, zatem jego budowa nie jest zakończona.
Fakt jednak zamieszkiwania H. S. w budynku przy ul. (...) w W. potwierdziła kontrola dyscypliny meldunkowej przeprowadzona przez policję.
Zgodnie z ustawą o ewidencji ludności i dowodach osobistych zameldowanie na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące uzależnione jest od spełnienia warunku zamieszkiwania w lokalu w okolicznościach wskazujących na pobyt stały lub czasowy. Podstawą wydania przez organ I instancji decyzji o zameldowaniu był potwierdzony fakt stałego zamieszkiwania H. S. w budynku przy ul. (...) w W.
Prezydent W. podniósł nadto, iż zameldowanie jest rejestracją faktu pobytu osoby pod danym adresem, nie jest rzeczą organu właściwego w sprawach ewidencji ludności dokonywanie oceny, czy obiekt budowlany nadaje się na miejsce pobytu ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego i prawa zagospodarowania przestrzennego i uzależnienie od tej oceny możliwości zameldowania.
IV SA/Wa 198/07
Wojewoda (...) utrzymując w mocy decyzję organu I instancji podzielił stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Nadto organ odwoławczy podniósł, iż zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych dla czynności zameldowania niezbędne jest potwierdzenie na druku meldunkowym faktu pobytu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy trwający ponad trzy miesiące przez wynajmującego, najemcę, osobę, której przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu lub właściciela lokalu. W niniejszej sprawie M. odmówiła potwierdzenia na druku "Zgłoszenia pobytu stałego". Okoliczność ta uczyniła niemożliwym dokonanie zameldowania H. S. w drodze czynności rejestracyjnej i spowodowała konieczność wyjaśnienia przez organ I instancji przesłanki zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu w drodze postępowania administracyjnego (art. 47 ust 1 i 2 w związku z art. 10 ust 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych).
Materiał dowodowy, zdaniem organu odwoławczego, zgromadzony w sprawie wskazuje na fakt zamieszkiwania wnioskodawcy w spornym lokalu. Potwierdza to m. in. dołączony do akt sprawy protokół przesłuchania pełnomocnika M. z akt dotyczących zameldowania żony H. S. – B. S., z którego wynika, iż zamieszkuje ona wraz z mężem i synem w przedmiotowym lokalu.
Organ odwoławczy podniósł nadto, iż dane, co do adresu, mogą budzić wątpliwości jedynie w przypadku braku adresu tj. miasta, ulicy, domu, lokalu, pomieszczenia, w którym ma nastąpić zameldowanie. Przy czym zgłaszający zameldowanie może podać jedynie te i tylko takie dane, które znajdują się w stosownych ewidencjach nazw ulic i placów oraz ewidencji porządkowej. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ wywiódł, iż w sytuacji, gdy wnioskodawca wypełnia wskazane wyżej przesłanki, to przyjąć należy, że organ meldunkowy nie może odmówić zameldowania. W niniejszej sprawie Biuro Geodezji i Katastru w dniu (...) stycznia 2006 r. z wniosku B. S. wydało zaświadczenie o oznaczeniu omawianego budynku przy ul. (...) numerem porządkowym (...).
Dodatkowo Wojewoda zauważył, iż prowadzenie ewidencji ludności nie jest formą kontroli nad legalnością zamieszkiwania i pobytu. Meldunek nie jest źródłem praw do lokalu i nie ma wpływu na kształt stosunków cywilno-prawnych między stronami, o których, w razie zaistnienia sporu, rozstrzygają jedynie sądy powszechne. Ewidencja ludności ma charakter czysto rejestracyjny.
IV SA/Wa 198/07
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła M. wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucono:
niewłaściwe zastosowanie oraz wykładnię art. 47 ust 2 w związku z art. 10 ust 1
ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych
poprzez przyjęcie, iż skoro nie jest rzeczą organu właściwego w sprawach ewidencji
ludności, wobec braku kompetencji, dokonywanie oceny, czy określony obiekt
budowlany nadaje się na miejsce pobytu ludzi w rozumieniu przepisów prawa
budowlanego to nie jest możliwe i prawem nakazane uzależnienie oceny możliwości
zameldowania po myśli art. 47 ust 2 powołanej ustawy, na podstawie rozstrzygnięcia
właściwego organu nadzoru budowlanego,
niewłaściwą wykładnię art. 6 ust 1 w związku z art 9b ust 1 ustawy o ewidencji
ludności i dowodach osobistych poprzez przyjęcie, iż możliwe jest dokonanie
zameldowania na pobyt stały bez spełnienia z należytą starannością przez osobę
ubiegającą się o zameldowanie obowiązku meldunkowego polegającego na podaniu
danych adresowych istniejących w przewidzianych prawem ewidencjach bądź
rejestrach, legitymująca się jedynie "zawiadomieniem" z dnia (..) stycznia 2006 r., a
nie "zaświadczeniem" o nadaniu numeru porządkowego nieruchomości nie
popartego żadnym dowodem, iż owe dane zostały wprowadzone do istniejącej
aktualnej ewidencji budynków,
istotne uchybienie formalne w prowadzonym przez organ orzekający postępowaniu
mające wpływ na treść rozstrzygnięcia w sprawie, polegające na rozumieniu art. 98 §
1 w związku z art. 97 § 1 pkt 4 oraz art. 130 §1 i § 2 kpa poprzez wydanie
zaskarżonej decyzji przed rozpatrzeniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
skargi na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia (...) października 2006 r. odmawiające zawieszenia postępowania odwoławczego od
decyzji Prezydenta W. z dnia (...) czerwca 2006 r. orzekającej o
zameldowaniu H. S. na pobyt stały pod nieistniejącym adresem
(...) w W. do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd zagadnienia
wstępnego w sprawie IV SA/Wa 1272/06 ze skargi Spółdzielni.
W uzasadnieniu skargi, powołując się na orzecznictwo sądowe, wskazano na różne stanowiska dotyczące kwestii warunków techniczno-budowlanych, jakim powinny odpowiadać lokale, w których następuje zameldowanie szczególnie na
IV SA/Wa 198/07
pobyt stały, poddając w wątpliwość uniezależnienie czynności zameldowania od tychże warunków techniczno-budowlanych.
Nadto w skardze podniesiono, iż w sytuacji, gdy spełniający obowiązek meldunkowy z zachowaniem należytej staranności podaje dane adresowe istniejące w przewidzianych prawem ewidencjach bądź rejestrach, to organ meldunkowy oczywiście nie może mu odmówić zameldowania. Jednakże H. S. takiej staranności, zdaniem skarżącego, nie dopełnił albowiem rzekomy adres "(...)" wykazał posługując się wypisem z ewidencji gruntów sporządzonym na dzień (...) marca 2006 r. gdzie w drugiej rubryce jest wyłącznie numer działki, a w rubryce trzeciej bliższe określenie położenia – (...), natomiast w rubryce czwartej - opis użytków - podano "użytki rolne zabudowane. Brak jest więc danych dotyczących zabudowy. Nadto H. S. posłużył się "zawiadomieniem" z dnia (...) stycznia 2006 r., w którym oznaczono działkę numerem porządkowym (...) przy ul. (...). Podstawą ustalenia danych adresowych może być wyłącznie wypis z ewidencji budynków, a nie samo zawiadomienie stanowiące, co najwyżej podstawę do dokonania takiego wpisu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda (...) wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a.).
IV SA/Wa 198/07
Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem decyzja Wojewody (...) z dnia (...) października 2006 r. nie narusza prawa.
Podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie są przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.).
Stosownie do treści art. 5 powołanej ustawy każdy obywatel polski przebywający na terytorium RP ma obowiązek zameldowania się w miejscu pobytu stałego. W myśl art. 6 tej ustawy pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod określonym adresem z zamiarem stałego przebywania. W art. 9b ustawodawca wskazał, że adres w gminach, które uzyskały statut miasta określa się poprzez podanie: nazwy miasta, ulicy, numeru domu i lokalu, nazwy województwa oraz kodu pocztowego.
Zauważyć jednak należy, iż Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 27 maja 2002r. uznał za niezgodny z Konstytucją art. 9 ust. 2 ustawy. Prowadzi to do wniosku, że intencją ustawodawcy jest uproszczenie postępowania w sprawie o zameldowanie. Za taką wykładnią zdaje się przemawiać również treść art. 9 ust. 2b, zgodnie z którym zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w danym lokalu.
Podnieść także należy, iż ustawa obecnie nie uzależnia dopuszczalności zameldowania ani od posiadania tytułu prawnego do danego lokalu ani od innych okoliczności takich jak spełnienie przez lokal wymagań techniczno - budowlanych określonych dla pomieszczeń mieszkalnych. Osoba, na której ciąży obowiązek zameldowania jest zobowiązania wykazać jedynie, że zamieszkuje w określony miejscu oraz, że miejsce to posiada adres w rozumieniu ustawy.
Jak zostało wyżej wskazane ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych definiując pojęcie adresu wskazała na konieczność podania m.in. numeru domu. Kwestia numeracji nieruchomości uregulowana została w ustawie z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne i wydanym na podstawie art.47b tej ustawy rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 28 października 2004 r. w sprawie numeracji porządkowej nieruchomości (Dz. U. Nr 243, poz. 2432). Rozporządzenie to określa sposób ustalania numerów porządkowych i oznaczania nieruchomości zabudowanych. Jednocześnie wskazuje się, że każda nieruchomość powinna mieć jeden numer porządkowy. Tym
IV SA/Wa 198/07
samym numerem porządkowym oznacza się również budynki położone na nieruchomości nawet jeśli stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności (§3). A zatem dla wskazania adresu danej nieruchomości dla celów ewidencyjnych niezbędne jest ustalenie w jakiej miejscowości położona jest ta nieruchomość, przy jakiej ulicy oraz jakim numerem porządkowym została oznaczona.
Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, że organy administracji orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo ustaliły, że spełnione zostały przesłanki niezbędne do zameldowania H. S. w lokalu przy ul. (...) w W.
Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje to, że H. S. zamieszkuje w przedmiotowym lokalu od 1989 r. Okoliczność ta wynika z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. Budynek został wybudowany ze środków własnych członka Spółdzielni, z tym że to Spółdzielnia jest inwestorem. Z uwagi na odstępstwa od projektu budowlanego skarżąca Spółdzielnia nie zgłosiła zakończenia budowy i nie uzyskano pozwolenia na użytkowanie. W ocenie Skarżącej okoliczność ta stoi na przeszkodzie dokonaniu zameldowania albowiem zameldowania można dokonać jedynie w lokalu, który spełnia warunki techniczno - budowlane dla lokalu mieszkalnego a spełnienie takich warunków stwierdza organ budowlany co nie zostało dokonane w tym przypadku.
W ocenie Sądu stanowisko organu ewidencyjnego niepodzielające powyższej argumentacji w tym zakresie jest prawidłowe.
W omawianej kwestii w orzecznictwie sądowo administracyjnym reprezentowane są 2 stanowiska : jedno- na które powołuje się skarżąca spółdzielnia wskazujące, iż powołana ustawa nie definiuje pojęcia lokalu (pomieszczenia), ale skoro chodzi o stałe przebywanie w nim ludzi, to nie ulega wątpliwości, że lokal (pomieszczenie) w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności winien spełniać wymagania techniczno-budowlane określone dla pomieszczeń mieszkalnych przepisami prawa budowlanego. Nie jest rzeczą organu ds. ewidencji ludności szczegółowe we własnym zakresie badanie, czy lokal (pomieszczenie), w którym ma nastąpić zameldowanie, odpowiada warunkom technicznym dla pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi; miarodajne w tym zakresie jest stanowisko organu nadzoru techniczno-budowlanego wyrażone w odpowiedniej (przewidzianej przepisami prawa budowlanego) prawnej formie. ( tak m.in. wyrok NSA z dnia 19.03.2002r. V SA 3397/00 Lex 83812). W orzecznictwie reprezentowany jest
IV SA/Wa 198/07
również pogląd, który podziela Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, wskazujący na to, że nie jest rzeczą organu właściwego w sprawach ewidencji ludności dokonywanie oceny czy określony obiekt budowlany nadaje się na miejsce pobytu ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego i prawa zagospodarowania przestrzennego i uzależniania od tej oceny możliwości zameldowania (tak m.in. wyrok NSA w Łodzi z dnia 19.06.2002r. IISA/Łd 1963/00 OSP 2003/5/69 z aprobującą glosą B. Adamiak).
Należy podkreślić, że w obecnie obowiązującym stanie prawnym istotę ewidencji ludności stanowi gromadzenie informacji w zakresie danych o miejscu pobytu osób. Chodzi przy tym o to, by dane te odpowiadały stanowi faktycznemu. Okoliczność czy uzyskano pozwolenie na użytkowanie budynku, w którym ma nastąpić zameldowanie wiąże się z oceną legalności pobytu w nim danej osoby z punktu widzenia przepisów prawa budowlanego. Obecnie ustawodawca całkowicie uniezależnił zameldowanie od posiadania jakiegokolwiek tytułu prawnego do lokalu.
Stąd też organy orzekające w niniejszej sprawie winny ustalić jedynie czy H. S. zamieszkuje pod określonym adresem i czy pobyt ten ma charakter stały. Ustalenia organu, że zostały spełnione powyższe przesłanki są prawidłowe. W aktach postępowania administracyjnego znajduje się zawiadomienie Biura Geodezji i Katastru Urzędu W., w którym wskazano, że nieruchomość położona jest w dzielnicy (...), stanowi działkę ewidencyjną nr (...) z obrębu (...), została oznaczona numerem porządkowym (...) od ul. (...), budynek usytuowany na tej nieruchomości został oznaczony nr porządkowym (...). Oznaczenia tego dokonano na podstawie ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz w/w rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie numeracji porządkowej nieruchomości. A zatem dokonano takiego oznaczenia nieruchomości, które wskazuje adres nieruchomości w rozumieniu przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Tym samym spełnione zostały przesłanki niezbędne do dokonania zameldowania w lokalu.
Na marginesie niniejszych rozważań należy jedynie zwrócić uwagę, że rozporządzenie to również nie uzależnia nadania numeru porządkowego nieruchomości od ukończenia inwestycji w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Numer taki nadaje się nieruchomości oraz budynkowi położonemu na tej nieruchomości.
IV SA/Wa 198/07
Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącej należy podkreślić, że Sąd w sprawie, której przedmiotem jest ocena legalności decyzji dotyczącej zameldowania nie jest władny ocenić prawidłowości nadania numeru porządkowego przedmiotowej nieruchomości a w konsekwencji posadowionego na nim budynku. Nadanie numeru porządkowego było odrębną od zameldowania czynnością materialno-techniczną dokonaną przez organ właściwy d.s. ewidencji budynków i Sąd , w tym postępowaniu, nie może ocenić legalności tej czynności.
Reasumując podnieść należy, iż istotą postępowania w niniejszej sprawie było zapewnienie zgodności zapisów w ewidencji ludności z rzeczywistym miejscem pobytu H. S. Skoro skarżący od wielu lat zamieszkuje w przedmiotowym lokalu konieczne było doprowadzenie do stanu, w którym zapis ewidencji będzie odpowiadał stanowi faktycznemu. Mając zatem na uwadze, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa oraz, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.