IV SA/Wa 1948/07

IV SA/Wa 1948/07 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2008-01-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-10-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Łukasz Krzycki
Małgorzata Małaszewska-Litwiniec /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Wykowski
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne
Ewidencja ludności
Sygn. powiązane
II OSK 646/08 - Wyrok NSA z 2009-04-28
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
art. 10 ust. 1, art. 47 ust. 1
Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 7, art. 77, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki, asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie zameldowania na pobyt czasowy - oddala skargę -
Uzasadnienie
IV SA/Wa 1948/07
UZASADNIENIE
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...].07.2007 r. Wojewoda Mazowiecki, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w związku z art. 47 ust. 2 i art. 10 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), określanej dalej ustawą ewidencyjną utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...].05.2007 r., orzekającą o zameldowaniu G. O. na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące do dnia 21.03.2009 r. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.
W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda Mazowiecki stwierdził, że zameldowany zamieszkuje w przedmiotowym lokalu wraz z żoną O. G. od października 2006 r., posiada w nim rzeczy osobiste i razem zajmują jeden pokój. Fakt tego zamieszkiwania potwierdzony został przez E. G. i M. G. (teściową oraz szwagierkę), samego zainteresowanego oraz T. P. i H. P. (dziadków żony), stąd ustalenia Prezydenta W. prowadzące do zameldowania uznał za trafne. Jednocześnie Wojewoda zauważył, iż teść zameldowanego – W. G., któremu przydzielono przedmiotowy lokal funkcyjny nie wyraził zgody na to zameldowanie, co zobligowało organ do rozstrzygnięcia o zameldowaniu w trybie art. 47 § 2 ustawy ewidencyjnej. Jednocześnie wskazał na rozbieżność zeznań złożonych w tym przedmiocie przez W. G.
Mając na uwadze wyłącznie rejestracyjną funkcję ewidencji ludności, ustalającą jedynie istnienie i rodzaj pobytu pod danym adresem Wojewoda uznał, iż brak było podstaw do oceny legalności tego pobytu i z tego względu pominął te zarzuty odwołania, które dotykały owej legalności.
Odwołanie od decyzji Prezydenta W. z dnia [,,,].05.2007 r., orzekającej o zameldowaniu G. O. wniosła pełnomocnik W. G. – D. I. We wniesionej następnie skardze W. G. podtrzymał argumenty podniesione w odwołaniu. Zarzucił naruszenie art. 6 Kpa, art. 9 pkt 2 i art. 10 ustawy ewidencyjnej oraz art. 79 § 2 Kpa. Zauważył, że G. O. nie jest osobą uprawnioną do zamieszkiwania w tym lokalu. Jego zameldowanie jest niezgodne z art. 89 i 95 ustawy z dnia 6.04.1990 r. o policji oraz § 13 pkt 3 rozporządzenia MSWiA z dnia 18.05.2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludniania lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów. Nie posiada on zgody Komendanta Stołecznego Policji, dysponenta lokalu w postaci decyzji zezwalającej na to zamieszkiwanie. Wyrok rozwodowy, w którym E. G. przyznano trzy pokoje do wyłącznego użytkowania przepisów tych nie uchylił, stąd nie mogła poświadczyć zamieszkiwania wnioskodawcy w tym lokalu. Nie posiadała
też dokumentów pozwalających w trybie art. 9 pkt. 2 ustawy ewidencyjnej na przyjęcie, iż dysponowała tytułem prawnym do tego lokalu. Nadto w odwołaniu zarzucono naruszenie art. 10 Kpa przez organ I instancji poprzez przyjęcie w dniu 30.04.2007 r., po zamknięciu postępowania w dniu 18.04.2007 r. na rozprawie administracyjnej i upływie 7-dniowego terminu na zajęcie końcowego stanowiska - dowodów w postaci decyzji o przydziale mieszkania oraz kopii odpisu wyroku rozwodowego, fakt ten stanowił także naruszenie art. 8 Kpa. Nadto stwierdzono, że G. O. nie ponosi kosztów korzystania z mieszkania i w tym zakresie nie poczynił żądnych uzgodnień ze skarżącym. Jego zamieszkiwaniu zaprzeczają zeznania D. I. Nie posiada pełnego, swobodnego dostępu do mieszkania, gdyż skarżący poprzez zaryglowanie drzwi wejściowych od środka udaremnia mu wejście do lokalu. W lokalu tym bywa jako gość tylko w obecności innych domowników.
Skarżący podniósł także, iż w myśl art. 32 Kpa wnioskodawca wezwany został na rozprawę w celu osobistego udzielenia wyjaśnień. Natomiast na rozprawie tej odmówił udzielania odpowiedzi na wszystkie pytania skarżącego oraz jego pełnomocnika – D. I., co odnotowano w protokole. Taka postawa wnioskodawcy w ocenie skarżącego winna skutkować odmową zameldowania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod tym kątem Sąd uznał, że wniesiona skarga nie może zostać uwzględniona, bowiem decyzja Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2007 r. orzekająca o zameldowaniu G. O. na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące do dnia 21.03.2009 r. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. nie narusza prawa.
W myśl art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia.
W kwestii uprawnień do przebywania w danym lokalu wypowiedział się już Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 27.05.2002 r., sygn. akt K 20/01 (OTK-A 2002/3/34), stwierdzającym niezgodność z Konstytucją art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach
osobistych. Trybunał wyraził wówczas pogląd, iż ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego. Nie jest ona formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu. Z tego względu do ustawy ewidencyjnej został dodany przepis art. 9 ust. 2b, z którego wynika, że zamieszkiwanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu przytoczonego wyroku zwrócił przy tym uwagę na skomplikowanie procedury meldunkowej, zarzucając ustawodawcy przekroczenie granic ingerencji w życie społeczne, poprzez dążenie do "maksymalistycznego" połączenia w jednym postępowaniu ("uchwycenia" w procedurze meldunkowej) zarówno stanu faktycznego, jak i stanu prawnego.
Mając te wskazania na względzie oraz aktualne brzmienie ustawy ewidencyjnej należy uznać, iż trafnie organ meldunkowy oddzielił kwestię uprawnień lub ich braku po stronie wnioskodawcy – G. O. do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu, od konieczności dokonania czystej rejestracji stanu faktycznego, a więc zameldowania go w razie ustalenia, że wnioskodawca spełnia przesłanki wynikające z art. 10 ust. 1 ustawy ewidencyjnej.
Pozostaje zatem poza zakresem ustaleń czynionych przez organ meldunkowy kwestia podnoszona przez skarżącego, czy wnioskodawca ma prawo, z uwagi na charakter przedmiotowego lokalu (mieszkanie funkcyjne przydzielone policjantowi i jego rodzinie) zamieszkiwać w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. W postępowaniu tym więc nie podlegają ocenie przepisy ustawy z dnia 6.04.1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r., nr 43, poz. 277 ze zm.), a także rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18.05.2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. nr 105, poz. 884 ze zm.). Przede wszystkim przepisy te nie zawierają w zakresie rejestracji stanu faktycznego, którego wynikiem jest zameldowanie, regulacji odmiennych od przyjętych przez ustawę ewidencyjną. Nie jest zatem trafny zarzut skarżącego naruszenia art. 6 Kpa.
Na marginesie należy zauważyć, że wskazany przez skarżącego art. 89 ustawy o Policji reguluje kwestię przydziału lokalu policjantowi, określając krąg członków rodziny uwzględnianych w tym przydziale. Natomiast art. 95 tej ustawy w ust. 2 i 3 wymienia przesłanki skutkujące wydaniem decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego. Zaistnienie takich okoliczności może jednak mieć znaczenie jedynie dla prowadzenia ewentualnego postępowania eksmisyjnego, a w jego wyniku wymeldowania. Należy przy tym mieć na uwadze, że fakt zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu G. O. potwierdziła jego teściowa, również policjantka, wymieniona w przydziale tego lokalu i uznana za współnajemczynię tego lokalu. Nadto na zamieszkiwanie
zięcia w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. zezwoliła. Nie bez znaczenia pozostaje także fakt, że w prawomocnym wyroku rozwodowym z dnia 27.02.2001 r., sygn. akt IIC 696/00 Sąd Okręgowy w Warszawie ustalił sposób korzystania przez byłych małżonków z przedmiotowego czteropokojowego mieszkania, przyznając teściowej wnioskodawcy – E. G. prawo wyłącznego korzystania z trzech pokoi. Jak dotąd stan ten nie uległ zmianie, choć skarżący zasygnalizował, iż toczy się postępowanie o zmianę sposobu użytkowania tego lokalu.
Podkreślenia wymaga także, iż w niniejszej sprawie w stosunku do G. O., posiadającego obywatelstwo nigeryjskie, dodatkowo zastosowanie znajduje art. 26 ust. 3 cytowanej ustawy ewidencyjnej, zgodnie z którego treścią cudzoziemiec dokonując zameldowania na pobyt czasowy ponad 3 miesiące, obowiązany jest zgłosić wymagane dane do zameldowania oraz przedstawić wizę, a w przypadku gdy wjazd cudzoziemca na podstawie umowy przewidującej zniesienie lub ograniczenie obowiązku posiadania wizy - dokument podróży, tymczasowe zaświadczenie tożsamości cudzoziemca, kartę pobytu albo zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, zezwolenie na osiedlenie się lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego Wspólnot Europejskich bądź decyzję o udzieleniu zgody na pobyt tolerowany lub o nadaniu statusu uchodźcy w Rzeczpospolitej Polskiej.
W odniesieniu do cudzoziemców czynność zameldowania na pobyt czasowy związana jest zatem z wystąpieniem dwóch przesłanek, tj. przebywaniem w miejscu czasowego pobytu oraz przedstawieniem dokumentów potwierdzających legalny pobyt w Polsce.
Co do reguły, zgodnie z przepisem art. 47 ust. 1 ustawy ewidencyjnej, organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym. Jeżeli jednak dane te budzą wątpliwość, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy ( art. 47 ust. 2). Ponieważ okoliczność taka miała miejsce w niniejszej sprawie, bowiem W. G. - najemca przedmiotowego lokalu wniósł sprzeciw wobec wniosku o owo zameldowanie, zaistniała przesłanka do orzeczenia w przedmiocie zameldowania w oparciu o art. 47 ust. 2 ustawy ewidencyjnej.
Prezydent W. mając ów sprzeciw na względzie zastosował art. 47 ust. 2 ustawy ewidencyjnej. Nie było to więc - wbrew twierdzeniu skarżącego - zameldowanie dokonane na podstawie art. 9 ust. 2a ustawy ewidencyjnej. W tym stanie rzeczy za bezzasadny należy uznać zarzut skarżącego wskazujący na naruszenie przy dokonywaniu zameldowania art. 9 ust. 2a tej ustawy (mylnie w skardze określonego jako art. 9 ust. 2, który na skutek orzeczenia TK utracił moc obowiązującą). Znajduje on bowiem zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy dokonywana jest czynność materialno-
techniczna zameldowania, a nie jest wydawana w tym przedmiocie decyzja administracyjna.
Ocena zaistnienia wskazanych przesłanek pozwalających na dokonanie zameldowania, a więc przebywania w miejscu czasowego pobytu oraz przedstawienia dokumentów potwierdzających legalny pobyt w Polsce należy do organu administracji, który prowadząc postępowanie administracyjne w sprawie winien kierować się ogólnymi zasadami wynikającymi z Kodeksu postępowania administracyjnego. Wojewoda Mazowiecki wydając zaskarżoną decyzję związany był zatem wymogami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy. W szczególności obowiązany był do zebrania w sposób wyczerpujący i dokonania oceny materiału dowodowego (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa) oraz uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia według wymagań określonych w przepisie art. 107 § 3 Kpa.
Odnośnie uprawnień wnioskodawcy co do legalnego pobytu na terenie Polski, w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy stwierdzić należy, iż trafnie ustalono, ze G. O. posiadał decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...].03.2007 r. udzielającą mu zezwolenia na zamieszkanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na czas oznaczony do dnia 21.03.2009 r. Warunek pobytu legalnego na terytorium Państwa Polskiego został zatem przez niego spełniony. Jednocześnie na rozprawie administracyjnej przeprowadzonej w dniu 18.04.2007 r. wniósł o zameldowanie go pod przedmiotowym adresem do dnia 21.03.2009 r.
W tym stanie rzeczy wyjaśnienia wymagało, czy spełniony został również wymóg wynikający z art. 10 ustawy ewidencyjnej - przebywania dłuższego niż trzy doby w miejscu pobytu czasowego, a więc pod tym samym adresem, przedmiotowym adresem.
Jak już podkreślono organy administracji orzekające w tej sprawie poczyniły w tym zakresie szczegółowe ustalenia. Przytoczyły zeznania złożone zarówno przez żonę wnioskodawcy potwierdzającą iż mąż zamieszkuje z nią pod przedmiotowym adresem od października 2006 r., jak i szwagierki wnioskodawcy oraz jego teściowej. Podobne zeznania w tym przedmiocie złożyli także dziadkowie żony wnioskodawcy – T. i H. P. Córka skarżącego – M. w dniu 18.04.2007 r. na rozprawie administracyjnej zeznała natomiast, że jej ojciec nie mieszka w tym lokalu, a przyjeżdża, gdy ma do załatwienia jakieś sprawy, co zdarza się bardzo rzadko.
Oświadczenia skarżącego złożone w tej sprawie należy uznać za niespójne, co celnie podniosły organy orzekające. Na rozprawie administracyjnej przeprowadzonej 23.02.2007 r. W. G. sprostował oświadczenie złożone we wniesionej apelacji od wyroku zasądzającego od niego alimenty. Stwierdził wówczas, że córka O. wraz z mężem wprowadzili się do przedmiotowego lokalu i mąż jej w tym lokalu zamieszkuje, co zwiększa koszty,
które skarżący musi ponosić za ten lokal. W sprostowaniu oświadczył, iż nie chodziło mu o potwierdzenie faktu zamieszkiwania zięcia, a o generowanie kosztów związanych z jego przebywaniem. W dniu 28.02.2007 r. oświadczył, że zięć od dnia 23.02.2007 r. faktycznie przebywa w przedmiotowym lokalu. Siedzi zamknięty na klucz w pokoju, do którego przynoszone mu jest jedzenie oraz naczynia do załatwiania potrzeb fizjologicznych przez jego żonę i teściową. Z kolei w dniu 18.04.2007 r. na rozprawie administracyjnej nie potwierdził faktu zamieszkiwania zięcia w przedmiotowym lokalu oraz nie wyraził zgody na jego zameldowanie. D. I. pełnomocniczka skarżącego w postępowaniu administracyjnym zeznała natomiast w dniu 27.03.2007 r., że w przedmiotowym lokalu bywa raz w tygodniu lub raz na dwa tygodnie i czasami nocuje oraz stwierdziła, że wnioskodawca ma uniemożliwiony dostęp do łazienki.
Wobec przytoczonych ustaleń, poczynionych przez organy obu instancji, należy uznać, że w dostateczny sposób wyjaśniono stan faktyczny sprawy, poddając w myśl art. 80 Kpa ocenie zgromadzony materiał dowodowy, co dawało podstawy do orzeczenia o zameldowaniu G. O. na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące do dnia 21.03.2009 r. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Należy przy tym podkreślić, że organ może - w ramach zasady określonej w art. 80 Kpa - odmówić wiary określonym dowodom, po wszechstronnym ich przeprowadzeniu i rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny przyjętej ich oceny, co w niniejszej sprawie organ odwoławczy uczynił, a było niezbędne z uwagi na istnienie dowodów o przeciwstawnej treści.
Podkreślenia wymaga nadto, iż mimo przeprowadzenia rozprawy administracyjnej przez organ I instancji w dniu 23.02.2007 r., wobec zarzutu podniesionego przez skarżącego, iż w rozprawie tej nie brał udziału wnioskodawca, a jedynie jego żona będąca pełnomocnikiem - Prezydent W. ponownie przeprowadził rozprawę administracyjną z udziałem G. O. w dniu 18.04.2007 r. W złożonych przez wnioskodawcę – G. O. zeznaniach na tej rozprawie (k. 107 akt administracyjnych) z udziałem tłumacza zaprotokołowano, że odmawia on udzielania odpowiedzi na wszelkie pytania skarżącego oraz jego pełnomocniczki – D. I. W ocenie Sądu wnioskodawcy przysługiwało takie prawo i fakt ten nie podważa prawidłowości przeprowadzonej rozprawy administracyjnej. Jednocześnie organ odwoławczy dokonał oceny tego faktu z uwzględnieniem całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego. Stąd nie jest trafny podniesiony zarzut naruszenia w ten sposób art. 79 § 2 Kpa.
Organ odwoławczy w myśl art. 15 Kpa zobowiązany był do ponownego rozpoznania sprawy w jej całokształcie i obowiązkowi temu nie uchybił, uznając za trafne ustalenia przyjęte przez organ I instancji.
Nie miał także znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy zawarty w odwołaniu zarzut skarżącego naruszenia art. 10 Kpa oraz art. 8 Kpa przez organ I instancji,
poprzez przyjęcie w dniu 30.04.2007 r., po zamknięciu postępowania, które nastąpiło w dniu 18.04.2007 r. po rozprawie administracyjnej i upływie 7-dniowego terminu na zajęcie końcowego stanowiska - dowodów w postaci decyzji o przydziale tego mieszkania oraz kopii odpisu wyroku rozwodowego.
W ocenie Sądu oba wskazane dowody doskonale znane były skarżącemu, a do treści w nich zawartych mógł odnieść się w odwołaniu, stąd uchybienie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.