IV SA/Wa 1929/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi U. D., M. G. i S. G. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która uchyliła decyzję Wojewody i umorzyła postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia, czy zespół dworsko-parkowy należący do majątku A. G. podlegał reformie rolnej na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z 1944 r. Skarżący twierdzili, że zespół dworsko-parkowy nie spełniał przesłanek do objęcia go reformą. Minister Rolnictwa umorzył postępowanie, argumentując, że zgromadzona dokumentacja (m.in. wpis w księdze hipotecznej, ewidencje archiwów) nie pozwala na jednoznaczne ustalenie podstawy prawnej przejęcia majątku przez Skarb Państwa, co czyni postępowanie bezprzedmiotowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko Ministra. Sąd uznał, że ustalenie konkretnej podstawy prawnej przejęcia nieruchomości (czy to art. 2 ust. 1 lit. e, czy innej) nie leży w kompetencjach organu administracji, a brak jednoznacznych dowodów czyni postępowanie bezprzedmiotowym zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. Sąd podkreślił również, że strony postępowania mają obowiązek aktywnego udziału w gromadzeniu dowodów, a skarżący nie wykazali inicjatywy w tym zakresie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUmorzenie postępowania administracyjnego z powodu braku możliwości ustalenia podstawy prawnej przejęcia nieruchomości, a także kompetencje organów administracji w zakresie ustalania podstaw prawnych wpisów do ksiąg wieczystych.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku jednoznacznych dowodów dotyczących podstawy prawnej przejęcia majątku na cele reformy rolnej w okresie powojennym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy brak jednoznacznego ustalenia podstawy prawnej przejęcia nieruchomości przez Skarb Państwa na cele reformy rolnej uzasadnia umorzenie postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak możliwości ustalenia jednej, wyłącznej podstawy prawnej przejęcia nieruchomości przez Skarb Państwa czyni postępowanie administracyjne w przedmiocie stwierdzenia, czy nieruchomość podlegała reformie rolnej, bezprzedmiotowym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ustalenie konkretnej podstawy prawnej przejęcia nieruchomości nie leży w kompetencjach organu administracji, a brak jednoznacznych dowodów w tym zakresie uniemożliwia merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, co skutkuje bezprzedmiotowością postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
Czy sporządzenie protokołu przejęcia majątku z udziałem właściciela lub przez urząd ziemski przesądza o podstawie prawnej przejęcia na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu o reformie rolnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sporządzenie protokołu przejęcia w obecności właściciela lub przez urząd ziemski nie przesądza o konkretnej podstawie prawnej przejęcia majątku na cele reformy rolnej.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że procedury związane z przejęciem majątku, w tym sporządzenie protokołu, były stosowane niezależnie od konkretnej podstawy prawnej przejęcia wynikającej z art. 2 ust. 1 dekretu. Brak jest przepisów, które wiązałyby udział właściciela lub działanie urzędu ziemskiego z konkretną literą przepisu.
Czy organ administracji ma obowiązek aktywnie poszukiwać dowodów potwierdzających lub zaprzeczających konkretnej podstawie prawnej przejęcia majątku, czy też ciężar dowodu spoczywa również na stronach postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Obowiązek aktywnego udziału w postępowaniu spoczywa również na stronach, które powinny wykazać inicjatywę dowodową w celu wyjaśnienia sprawy.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 7 k.p.a. strony mają obowiązek aktywnego udziału w postępowaniu. Skarżący nie przedstawili dokumentów wskazujących na podstawę prawną przejęcia ani nie wskazali, gdzie takie dokumenty można pozyskać, co ogranicza możliwość organu w ich gromadzeniu.
Przepisy (11)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 105 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego z powodu braku możliwości ustalenia podstawy prawnej przejęcia nieruchomości.
Dekret o reformie rolnej art. 2 § ust. 1
Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej
Analiza przesłanek przejęcia nieruchomości ziemskich na cele reformy rolnej, w szczególności lit. e).
Rozporządzenie ws. wykonania dekretu o reformie rolnej art. 5 § § 1
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej
Tryb administracyjny rozstrzygania sporów o to, czy dana nieruchomość podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Rozporządzenie ws. wykonania dekretu o reformie rolnej art. 2 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej
Rozporządzenie ws. wykonania dekretu o reformie rolnej art. 10 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej
Rozporządzenie ws. wykonania dekretu o reformie rolnej art. 12
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak jednoznacznych dowodów na podstawę prawną przejęcia majątku przez Skarb Państwa uzasadnia umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.
Odrzucone argumenty
Argumenty skarżących, że sporządzenie protokołu przejęcia z udziałem właściciela lub przez urząd ziemski przesądza o podstawie prawnej na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu. • Argumenty skarżących, że organ miał obowiązek aktywnie poszukiwać dowodów potwierdzających podstawę prawną przejęcia, zamiast umarzać postępowanie.
Godne uwagi sformułowania
brak jest podstaw do wydania decyzji merytorycznej • prowadzenie postępowania i wydanie decyzji w oparciu o § 5 rozporządzenia jest bezprzedmiotowe • organ administracji nie jest uprawniony do ustalenia podstawy wpisu prawa własności Skarbu Państwa do księgi wieczystej
Skład orzekający
Agnieszka Wąsikowska
sprawozdawca
Anna Sękowska
członek
Małgorzata Małaszewska-Litwiniec
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania administracyjnego z powodu braku możliwości ustalenia podstawy prawnej przejęcia nieruchomości, a także kompetencje organów administracji w zakresie ustalania podstaw prawnych wpisów do ksiąg wieczystych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku jednoznacznych dowodów dotyczących podstawy prawnej przejęcia majątku na cele reformy rolnej w okresie powojennym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy historycznego kontekstu reformy rolnej i problemów dowodowych związanych z ustalaniem podstaw prawnych przejęć majątków kilkadziesiąt lat temu. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i historii prawa.
“Reforma rolna sprzed lat: dlaczego brak dowodów na przejęcie majątku prowadzi do umorzenia sprawy?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.