IV SA/WA 1928/05

IV SA/Wa 1928/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-01-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-10-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Wójcik /sprawozdawca/
Małgorzata Małaszewska-Litwiniec /przewodniczący/
Marian Wolanin
Symbol z opisem
6165 Nasiennictwo i ochrona roślin uprawnych
Skarżony organ
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie asesor WSA Marian Wolanin,, asesor WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant Dorota Kozub, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi "D." Sp. z o.o. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia akt dotyczących wydania zezwolenia na dopuszczenie do obrotu środków ochrony roślin -skargę oddala-
Uzasadnienie
W dniu 14 lutego 2005r. Spółka D. Sp. z o.o. z siedzibą w W., reprezentowana przez pełnomocnika radcę prawnego I. Z. wystąpiła do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o udostępnienie na podstawie art. 73 § 1 Kpa wglądu do akt postępowań w sprawie dopuszczenia do obrotu i stosowania środków ochrony roślin, w skład których wchodzi substancja aktywna tribenuron metynowy, wszczętych na wniosek Z. S.A. z siedzibą w N.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uznał, iż Spółka D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. nie jest stroną powyższych postępowań i postanowieniem Nr [...] z dnia [...]maja 2005r. odmówił jej udostępnienia żądanych akt.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nr [...]z dnia [...] lipca 2005r.
W uzasadnieniu niniejszego postanowienia organ wskazał, iż w jego ocenie rozstrzygnięcie w sprawie wydania zezwoleń na dopuszczenie do obrotu środków ochrony roślin, w skład których wchodzi substancja aktywna tribenuron metylowy, prowadzonych na wniosek Spółki Z. S.A. nie dotyczy praw oraz obowiązków wnioskodawcy. W związku z tym brak jest podstaw prawnych do uznania go za stronę w tym postępowaniu. Na istnienie interesu prawnego nie wskazuje fakt, że spółka D. jest producentem środków ochrony roślin oraz wchodzącej w ich skład wyżej przytoczonej substancji aktywnej. Ponadto organ wskazał, iż udostępnienie danych zawartych w dokumentacji środków ochrony roślin zawierających substancję aktywną tribenuron metylowy spółce D. może stanowić naruszenie przepisów art. 15 ust. 5 ustawy z dnia 12 lipca 1995r. o ochronie roślin uprawnych (Dz. U. z 1999r. Nr 66, poz.751 z późn. zm.) dotyczących wykorzystania danych zawartych w dokumentacji środka ochrony roślin tylko dla potrzeb prowadzonego postępowania rejestracyjnego przez organ wydający zezwolenie oraz inne jednostki prowadzące badania, a także wydające opinie w tym postępowaniu.
Organ podniósł również, iż zarzuty wskazane przez wnioskodawcę oparte na art. 77 § 1 kpa nie znajdują zastosowania, gdyż Ministerstwo podjęło niezbędne kroki zmierzające do wyjaśnienia wszelkich wątpliwości dotyczących substancji aktywnej- tribenuron metylowy. Wynik analizy jakościowej i ilościowej wyżej wymienionej substancji aktywnej wytwarzanej przez innego producenta nie może zaś mieć wpływu na negatywny wizerunek wnioskodawcy ponieważ środki ochrony roślin wnioskodawcy są już dopuszczone do obrotu i stosowania.
Odnosząc się do zarzutu strony dotyczącego naruszenia art. 11 ust. 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji z dnia 16 kwietnia 1993r. (Dz. U. z 2003r. Nr 153, poz. 1503 z późn. zm.) oraz art. 39 ust. 1, 2 i 3 Porozumienia w Sprawie Handlowych Aspektów Własności Przemysłowej " TRIPS" (Dz. U. z 1996r. Nr 32, poz. 143) a w szczególności zarzut naruszenia tajemnicy przedsiębiorstwa poprzez przekazanie, ujawnienie lub wykorzystanie cudzych informacji, co jest czynem nieuczciwej konkurencji, organu uznał, iż nie znajdują one uzasadnienia bowiem nie nastąpiło bezprawne wykorzystanie dokumentacji spółki D. w procesie rejestracji środków ochrony roślin Z. S.A.
Skargę na niniejsze postanowienie wniosła Spółka "D." Sp. z o.o., żądając jego uchylenia w całości, jak również utrzymanego przez nie w mocy postanowienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...]maja 2005r., zarzuciła im naruszenie art. 73 § 1 Kpa poprzez odmowę udostępnienia stronie postępowania akt sprawy postępowania wszczętego na wniosek Z. S.A z siedzibą w N. o wydanie zezwoleń na dopuszczenie do obrotu i stosowania środków ochrony roślin, w skład których wchodzi substancja aktywna-tribenuron metynowy.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wskazała, iż uzyskała zezwolenia na dopuszczenie do obrotu środków ochrony roślin o nazwie G. oraz G., z których G. znajduje się w obrocie na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej od 1993 roku. Jest ona spółką zależną od producenta tych środków tj. D. ([...]) S.A.S. oraz jego wyłącznym przedstawicielem w Polsce. Obecnie środek G. dopuszczony jest do obrotu na podstawie zezwolenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...].05.2000 r. (decyzja nr [...]zmieniona decyzją MRiRW Nr [...] z dnia [...].11.2003 r. oraz decyzją MRiRW Nr [...] z dnia [...].03.2004 r.) ważnego do dnia 11 maja 2010 r., a G. na podstawie zezwolenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...].02.2003 r. (decyzja nr [...] decyzją MRIRW Nr [...] r. z dnia [...].03.2004 r.) ważnego do dnia 9 lutego 2013 r. D.( [...]) S.A.S. jest nie tylko producentem powyższych środków ochrony roślin (zwanych dalej także "środkami G." ale też producentem zawartej w nich substancji aktywnej - tribenuron metylowy.
Z informacji Z. S.A. ("[...]") wynika, iż Spółka ta w najbliższym okresie wprowadzić ma do obrotu środki ochrony roślin będące "substytutami" środków G., a zatem, zawierające substancję aktywną tribenuron metylowy
Postępowania wszczęte na wniosek powyższej spółki zdaniem strony skarżącej dotyczą więc jej interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 kodeksu postępowania administracyjnego. Potwierdzają to następujące okoliczności:
1. Prawo do ochrony wizerunku na podstawie art. 43 w zw. z art.23 kc
Zgodnie z pkt. 4 lit. E Załącznika nr 1 do Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 marca 2002r. w sprawie szczegółowych zasad wydawania zezwoleń na dopuszczenie środków ochrony do obrotu i stosowania Spółka Z. SA. winna była w toku postępowań dostarczyć "wyniki analizy jakościowej i ilościowej sbc [substancji biologicznie czynnej] w porównaniu z analizą sbc innego producenta, który zarejestrował środek w Polsce".
Jedynymi środkami ochrony roślin dotychczas zarejestrowanymi w Polsce, które zawierają substancję aktywną tribenuron metylowy, są środki G. oraz G. Zatem, wyniki analizy jakościowej i ilościowej substancji aktywnej zawartej w środkach ochrony roślin Z. SA. winny były zostać porównane z analizą tribenuronu metylowego produkcji D.( [...]) S.A.S.
Ani Skarżący ani D.( [...]) S.A.S -producent środków G. i substancji aktywnej tribenuron metylowy dotychczas nie udostępnili próbki w/w substancji aktywnej osobom trzecim, w tym w/w Spółce, a podmioty te nie występowały o ich udostępnienie.
Zgodnie z § 4 ust. 8 Rozporządzenia: ,środek zawierający substancję biologicznie czynną wyprodukowaną przez innego producenta niż wskazany w zezwoleniu na dopuszczenie środka do obrotu i stosowania bada się w zakresie jakości substancji biologicznie czynnej z uwzględnieniem zawartości jej zanieczyszczeń". Ponadto, celem przedstawienia wyników analiz porównawczych substancji aktywnych na podstawie pkt. 4 lit. E Załącznika nr 1 do Rozporządzenia konieczna jest weryfikacja, czy substancja aktywna producenta rejestrującego nowy środek ochrony roślin może być uznana dla potrzeb prowadzonego postępowania za odpowiednik substancji aktywnej środka już zarejestrowanego w Polsce.
Zdaniem Skarżącego, analizę porównawczą można wykonać wyłącznie przy użyciu oryginalnej próbki materiału technicznego substancji aktywnej tribenuron metylowy zgodnie z testami/zaleceniami określonymi przez FAO (Organizację do spraw Wyżywienia i Rolnictwa) i przyjętymi przez CIPAC, lub przy użyciu szczegółowej dokumentacji analitycznej substancji aktywnej należącej do P.( [...]) S.A.S. Tylko analizy porównawcze przeprowadzone przy użyciu oryginalnych próbek mogą dać rzetelne wyniki badań. W szczególności wyłącza możliwość wydania rzetelnej opinii bazowanie na wynikach analiz przeprowadzonych z wykorzystaniem substancji aktywnej wyekstrahowanej ze środka dostępnego na rynku. Taka analiza, nie spełniłaby wymogów zawartych w § 4 ust. 8 Rozporządzenia nadto zgodnie z wymogami Unii Europejskiej (załącznik nr III do Dyrektywy 91/414/EWG) środki ochrony roślin, których dotyczą wnioski o wydanie zezwoleń na dopuszczenie do obrotu powinny spełniać właściwe normy FAO.
Skoro skarżący nie przekazał próbek zarejestrowanych w Polsce środków G. do analizy porównawczej z substancją aktywną zawartą w środkach Z. SA., istnieje obawa, iż substancja aktywna zawarta w środkach niniejszej Spółki nie jest tożsama jakościowo z substancją aktywna zawartą w środkach G., a wręcz ma o wiele niższą jakość.
W tej sytuacji istnieje obawa czy dopuszczenie do obrotu i stosowania środków Z. SA nie naruszy pozytywnego wizerunku Skarżącego, jakim cieszy się on wśród nabywców środków ochrony roślin w Polsce.
Wizerunek Wnioskodawcy jest zaś chroniony na podstawie przepisów art. 43 w zw. z art. 23 kodeksu cywilnego.
2. Prawo Wnioskodawcy do ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa
Informacje dotyczące sposobu produkcji środków G., a w szczególności produkcji ich substancji aktywnej - tribenuron metylowy oraz dokumentacja analityczna, informacje dotyczące danych z analiz oraz szczegółowe specyfikacje techniczne substancji aktywnej stanowią informacje poufne producenta D.( [...]) S.A.S.
Prawo do tajemnicy przedsiębiorstwa jest prawem podmiotowym, chronionym na podstawie art. 11 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji z dnia 16 kwietnia 1993 r. ("uznk") oraz na podstawie art. 39 Porozumienia w Sprawie Handlowych Aspektów Własności Przemysłowej ("TRIPS").
Zgodnie z art. 11 ust. 1 uznk czynem nieuczciwej konkurencji jest, m.in., wykorzystanie cudzych informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa. Analogiczną regulację zawiera art. 39 ust.l i 2 TRIPS, zgodnie z którym przedsiębiorca powinien mieć zapewnioną możliwość zapobiegania temu, aby informacje nie zostały ujawnione, nabyte lub użyte bez jego zgody w sposób sprzeczny z zasadami uczciwej konkurencji. W szczególności ochronie podlegają dane przedstawione rządowi lub agencjom rządowym. Według art. 39 ust. 3 TRIPS, jeżeli warunkiem wydania zezwolenia na wprowadzenie do obrotu produktów chemicznych przeznaczonych dla rolnictwa, w których wykorzystane są nowe jednostki chemiczne, jest przedstawienie danych, których uzyskanie wymaga znacznego wysiłku, dane te powinny być chronione przed nieuczciwym wykorzystaniem w celach handlowych.
Skarżący ma wątpliwości, czy w trakcie wytworzenia środków ochrony roślin [...], a w szczególności ich substancji aktywnej, nie doszło do wykorzystania w sposób sprzeczny z prawem informacji, które są objęte tajemnicą producenta środków G. i dotyczą sposobu produkcji tych środków, a w szczególności sposobu produkcji substancji aktywnej tribenuron metylowy oraz informacji z analiz tej substancji lub też szczegółowej specyfikacji technicznej tej substancji.
Wyraża również obawę, czy wskazana wyżej tajemnica przedsiębiorstwa nie została naruszona w trakcie postępowania rejestracyjnego środków Z. SA poprzez użycie, dla celów przeprowadzenia analiz porównawczych, bez zgody producenta próbki koncentratu technicznego lub materiału technicznego tribenuronu metylowego lub też szczegółowej dokumentacji dotyczącej wyników analiz substancji aktywnej.
O tym, czy doszło do naruszenia prawa Skarżącego do tajemnicy wskazanych wyżej informacji świadczyłaby znacząca zbieżność między treścią dokumentacji środków [...], załączonej do wniosków o dopuszczenie środków do obrotu, a specyfikacjami technicznymi lub dokumentacją analityczną środków G. jak również duża zbieżność pomiędzy cechami, składem itp. substancji aktywnych lub opinie, zgodnie z którymi analizy substancji aktywnych dokonano z użyciem próbki koncentratu technicznego/materiału technicznego tribenuronu metylowego. Okoliczności te można ustalić na podstawie akt postępowań administracyjnych wszczętych wnioskami [...].
Aby wywodzić istnienie interesu prawnego Skarzącego wystarczające jest, wskazanie okoliczności budzących obawy, iż doszło do bezprawnego wykorzystania objętych tajemnicą informacji dotyczących substancji aktywnej tribenuronu metylowego lub środków G. lub też sposobu ich produkcji.
Ponadto, Skarżący nadmienia, iż substancja aktywna tribenuron metylowy (jej skład, sposób użycia oraz sposób produkcji) jest chroniona Europejskim Patentem nr 0 202 830 - Bl w wielu państwach, w tym państwach członkowskich UE. Pomimo, iż substancja ta nie jest chroniona patentem w Polsce, sam fakt udzielenia patentu w innych państwach oznacza, iż informacje dotyczące substancji aktywnej tribenuron metylowy oraz sposób jej produkcji charakteryzują się cechami takimi jak innowacyjność w porównaniu z informacjami powszechnie dostępnymi oraz tym, że nie wynikają, dla specjalistów zajmujących się tworzeniem środków ochrony roślin, a w szczególności substancji aktywnych, w sposób oczywisty ze stanu techniki. Rodzić to może obawy, czy środki [...] nie zostały stworzone z naruszeniem tajemnicy przedsiębiorstwa producenta środków G. lub ich substancja aktywna z naruszeniem ochrony patentowej, o ile została ona wyprodukowana w kraju objętym ochroną patentową.
3. Obowiązek organów państwa ochrony praw podmiotowych Wnioskodawcy
a) Jak wynika z orzecznictwa NSA (np. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2001 roku, sygn. akt II S.A. 2645/01), Minister Rolnictwa wydając decyzje o dopuszczeniu do obrotu środków ochrony roślin zobowiązany jest przestrzegać całości obowiązującego w RP porządku prawnego. W związku z tym powinien ocenić, czy wskutek dopuszczenia do obrotu określonych środków ochrony roślin nie zostaną naruszone przepisy zawarte w aktach prawnych innych niż ustawa z 1995 r. Minister Rolnictwa nie może oczywiście z urzędu badać wszelkich możliwych naruszeń, jakie mogłoby spowodować dopuszczenie danego środka ochrony roślin do obrotu. Nie może jednak pomijać żadnych zaistniałych wątpliwości w tym zakresie. W szczególności Minister powinien dopuścić do udziału w sprawie w charakterze strony postępowania producentów środków ochrony roślin dopuszczonych już do obrotu, którzy wskazują na istnienie okoliczności uzasadniających naruszenie ich praw podmiotowych.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zobowiązany jest do zapewnienia ochrony praw majątkowych (art. 64 Konstytucji). W przypadku ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa jest to ochrona przed bezprawnym jej wykorzystaniem.
Dla zagwarantowania ochrony przedkładanej dokumentacji oraz poufności przedkładanych przez wnioskodawców informacji handlowych lub informacji dotyczących procesu produkcji środków ochrony roślin i ich substancji aktywnych włączonych do Załącznika nr 1 do Dyrektywy 91/414/EWG (dalej "Dyrektywa") w sprawie wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin wprowadzono w Ustawie przepisy art. 56 i 57. Ponadto wprowadzony został art. 58 umożliwiający zastrzeżenie określonych informacji wnioskodawcy jako informacji niejawnych. Wskazane przepisy Ustawy zostały wprowadzone w związku z implementacją Dyrektywy do polskiego porządku prawnego.
Zgodnie z orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, organy państw członkowskich Unii Europejskiej zobowiązane są dokonywać wykładni przepisów prawa wewnętrznego w sposób, który umożliwia realizację celów, założonych w dyrektywach. Dotyczy to w szczególności przypadków, gdy państwo członkowskie nie wprowadziło jeszcze do prawa wewnętrznego przepisów implementujących dyrektywę.
Zatem, wskazany obowiązek organów państw członkowskich powinien mieć zastosowanie również przy wykładni ustawy z 1995 r., a w szczególności jej przepisu art. 15, jak również § 4 ust. 8 Rozporządzenia oraz pkt. 4 lit. E Załącznika nr 1 do Rozporządzenia.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi powinien kierować się ciążącym na RP obowiązkiem zapewnienia osiągnięcia celów określonych Dyrektywą, a zatem ochrony danych zawartych w dokumentacji środków ochrony roślin. W związku z tym przymiot strony w postępowaniu rejestrowym posiadać powinien podmiot, którego dane wynikające z dokumentacji rejestrowej dotyczącej substancji aktywnej zawartej w jego środku ochrony roślin Minister wykorzystuje w innym postępowaniu rejestrowym. Ponadto, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi powinien dbać o to, aby środki ochrony roślin, co do których producent wnioskuje o wydanie zezwolenia na ich wprowadzenie do obrotu spełniały wymagania zawarte w odpowiednich specyfikacjach FAO (w przedmiotowym postępowaniu - FAO Specification 546/TC (2002)).
Przyjęty pogląd jest tym bardziej uzasadniony, iż w grudniu 2001 r. jedna ze spółek z grupy D. przedłożyła dokumentację wspierającą wniosek o włączenie substancji aktywnej tribenuron metylowy do Załącznika I do Dyrektywy 91/414/EWG (dalej "Dyrektywa") w sprawie wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin, zgodnie z art. 6 rozporządzenia Komisji Nr 541/200. Sprawa tribenuronu metylowego omawiana była na spotkaniach EPCO w kwietniu - maju 2004 r. i będzie omawiana przez wspólny Komitet oraz na spotkaniach oceniających Europejskiego Urzędu Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) w najbliższej przyszłości.
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, oraz podtrzymał argumentację i stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Jednocześnie odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze wskazał, iż wobec niewyrażenia zgody na dostarczenie przez skarżącego próbki technicznego tribenuronu metylowego w celu wykonania analiz porównawczych, Instytut Ochrony Roślin wydając pozytywny atest analityczny w sprawie jakości substancji aktywnej wykorzystał tribenuron metylowy produkcji J. Co. Ltd-[...], wchodzący w skład środków ochrony roślin tego rodzaju stosowanych w innych państwach niż Polska-i pozytywnie zaopiniował tą substancje, jako spełniającą wymagania jakościowe FAO. Z. SA. Uzyskały również list intencyjny wystawiony przez firmę J.Co. Ltd-[...], zezwalający na wykorzystywanie substancji tribeuron metylowy do formulacji środków ochrony roślin, będących przedmiotem postępowań rejestracyjnych- Trybun 75 i Helm-Tribi 75 WG. Jakość i bezpieczeństwo powyższej substancji aktywnej dla zdrowia człowieka, zwierząt i środowiska, potwierdził również Państwowy Zakład Higieny w W. W świetle powyższego zarzut Skarżącego dotyczący naruszenia tajemnicy przedsiębiorstwa poprzez przekazanie , ujawnienie lub wykorzystanie cudzych informacji, co jest czynem nieuczciwej konkurencji, nie znajduje uzasadnienia, bowiem nie naruszyło bezprawne wykorzystanie dokumentacji skarżącego.
W piśmie z dnia 16 grudnia 2005r. skarżący po zapoznaniu się z treścią odpowiedzi na skargę , podtrzymał zarzutu zawarte w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Zagadnieniem kluczowym dla oceny legalności zaskarżonego postanowienia jest rozstrzygniecie, czy w postępowaniu administracyjnym przewidzianym w art. 15 ustawy z dnia 12 lipca 1995r. o ochronie roślin uprawnych (Dz. U z 1999r. Nr 66, poz. 751 z późn.zm) o wydaniu zezwolenia na dopuszczanie środka ochrony roślin do obrotu i stosowania, stroną jest również podmiot, będący producentem środków ochrony roślin w skład których wchodzi substancja aktywna tożsama z substancją aktywną znajdującą się w składzie środków których dotyczy postępowanie.
W rozpoznawanej sprawie Skarżący, wskazując iż postępowania w sprawie dopuszczenia do obrotu i stosowania środków ochrony roślin w skład których wchodzi substancja aktywna tribenuron metynowy, wszczętych na wniosek Z. SA z siedzibą w N., dotyczą jego interesu prawnego, powołując się na art. 73 § 1Kpa zwrócił się do organu prowadzącego powyższe postępowania o udostępnienie wglądu do akt.
Należy wskazać, iż zgodnie z art. 73§ 1 Kpa w każdym stadium postępowania organ administracji publicznej obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie notatek i odpisów.
Treść niniejszego przepisu w sposób jednoznaczny wskazuje, iż zarówno uprawnienie do przeglądania akt oraz sporządzania z nich notatek i odpisów przysługuje wyłącznie podmiotowi występującemu w postępowaniu na prawach strony.
Pojęcie strony postępowania administracyjnego zostało zdefiniowane w art. 28 Kpa zgodnie z którym stroną postępowania administracyjnego jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Uściślając więc dalej przedmiot sporu stwierdzić należy, że sprowadza się on do odpowiedzi, czy skarżący Spółka D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. posiadała interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy o wydanie zezwolenia na dopuszczenie do obrotu środków ochrony roślin w skład których wchodzi substancja aktywna tribenuron metynowy.
Strona skarżąca swój interes prawny wywodzi w między innymi w przysługującego jej na podstawie art. 43 w zw. z art. 23 kc prawa do ochrony wizerunku, prawa do ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa, oraz wskazuje, iż przymiot strony w postępowaniu rejestrowym powinien posiadać podmiot, którego dane wynikające z dokumentacji rejestrowej dotyczącej substancji aktywnej zawartej w jego środku ochrony roślin organ wykorzystuje w innym postępowaniu rejestrowym.
Uzasadniając swoje stanowisko skarżący podnosi, iż zgodnie z pkt. 4 lit. E Załącznika nr 1 do Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 marca 2002r. w sprawie szczegółowych zasad wydawania zezwoleń na dopuszczenie środków ochrony do obrotu i stosowania (Dz. U Nr 24 poz. 250 ze zm), Spółka Z. SA. winna była w toku postępowań dostarczyć "wyniki analizy jakościowej i ilościowej sbc [substancji biologicznie czynnej] w porównaniu z analizą sbc innego producenta, który zarejestrował środek w Polsce".
Jedynymi środkami ochrony roślin dotychczas zarejestrowanymi w Polsce, które zawierają substancję aktywną tribenuron metylowy, są środki G. oraz G., produkowane przez D.( [...]) S.A.S., której jedynym przedstawicielem, będącym jednocześnie jego spółka zależna jest skarżący.
A zatem, wyniki analizy jakościowej i ilościowej substancji aktywnej zawartej w środkach ochrony roślin Z. SA. zdaniem skarżącego winny były zostać porównane z analizą tribenuronu metylowego produkcji D.( [...]) S.A.S.
Bowiem tylko analizy porównawcze przeprowadzone przy użyciu oryginalnych próbek mogą dać rzetelne wyniki badań. Strona skarżąca podnosi, iż w szczególności wyłącza możliwość wydania rzetelnej opinii bazowanie na wynikach analiz przeprowadzonych z wykorzystaniem substancji aktywnej wyekstrahowanej ze środka dostępnego na rynku. Taka analiza, nie spełniłaby wymogów zawartych w § 4 ust. 8 Rozporządzenia nadto zgodnie z wymogami Unii Europejskiej (załącznik nr III do Dyrektywy 91/414/EWG) środki ochrony roślin, których dotyczą wnioski o wydanie zezwoleń na dopuszczenie do obrotu powinny spełniać właściwe normy FAO.
Skoro zatem skarżący nie przekazał próbek zarejestrowanych w Polsce środków G. do analizy porównawczej z substancją aktywną zawartą w środkach Z. SA., istnieje obawa, iż substancja aktywna zawarta w środkach niniejszej Spółki nie jest tożsama jakościowo z substancją aktywna zawartą w środkach G. a wręcz ma o wiele niższą jakość.
W tej sytuacji istnieje prawdopodobieństwo, iż dopuszczenie do obrotu i stosowania środków Z. SA naruszy pozytywny wizerunek skarżącego, jakim cieszy się on wśród nabywców środków ochrony roślin w Polsce.
Ponadto skarżący wyraża obawę, iż doszło do bezprawnego wykorzystania objętych tajemnicą informacji dotyczących substancji aktywnej tribenuronu metynowego lub środków G. lub też sposobu ich produkcji. Organy administracji winne zaś stać na straży praw majątkowych (art. 64 Konstytucji RP) w przypadku zaś ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa jest to ochrona przed jej bezprawnym wykorzystywaniem.
Odnosząc się do powyższego należy wskazać, iż w ocenie Sądu Minister Rolnictwa w słusznie uznał, iż skarżący nie posiada interesu prawnego w postępowaniu wszczętym i prowadzonym na wniosek Z. SA.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem (por. wyrok NSA z 19 marca 2002 Sygn akt IV SA 1132/00, wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2000 Sygn akt I SA 1019/99, wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2000r. Sygn akt III SA 1876/99) Stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Jeżeli natomiast akt stosowania danej normy prawnej nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, to nie można mówić o interesie prawnym strony, a co za tym idzie - o statusie strony w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy prawnej.
Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym mówiąc inaczej znaczy to samo co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. "Interes prawny " jest to zatem prawo podmiotowe rozumiane jako przyznanie przez przepis prawa konkretnych korzyści, które można realizować w postępowaniu administracyjnym. Cechami tego "interesu" jest to, ze jest on konkretny, indywidualny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Interes prawny winien być zatem realny, czyli musi istnieć rzeczywiście w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego. Nie może to być interes przewidywalny w przyszłości ani hipoteczny, a za takie zdaniem Sądu należy uznać domniemanie ewentualnego naruszenia dobrego wizerunku skarżącego w efekcie dopuszczenia do obrotu środków ochrony roślin produkowanych przez Spółkę Z. SA.
Należy wskazać, iż zgodnie art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 12 lipca 1995r o ochronie roślin uprawnych, w oparciu o przepisy której to toczy się sporne postępowanie rejestrowe, do obrotu i stosowania mogą być dopuszczone tylko te środki ochrony roślin, które przy prawidłowym stosowaniu, zgodnie z ich przeznaczeniem, nie stanowią zagrożenia dla zdrowia ludzi, zwierząt oraz środowiska, a w szczególności środki ochrony roślin, które nie zawierają substancji biologicznie czynnych, których stosowanie jest zabronione ze względu na takie zagrożenie. Podmiot ubiegający się o wydanie zezwolenia na dopuszczenie do obrotu i stosowania niniejszych środków zobowiązany jest również posiadać stosowną dokumentacje, w tym między innymi pozytywne wyniki badań skuteczności działania środka, opinię o jego szkodliwości dla zdrowia ludzi, zwierząt oraz środowiska, opinię o odpowiedniej jakości substancji biologicznie czynnej (art. 15 ust. 2 ustawy).
Skoro zatem organ administracji publicznej prowadzący postępowanie rejestrowe, działający w oparciu o przepisy prawa zobowiązany jest na mocy niniejszej ustawy do dopuszczenia do obrotu i stosowanie jedynie środków, które spełniają w/w warunki, brak jest podstaw do przyjęcia, iż środki ochrony roślin dopuszczane do obrotu odbiegają jakościowo od środków już sprzedawanych na rynku. Tym bardziej za nieuzasadnione należy uznać stanowisko skarżącego, wskazujące iż w przypadku gdy środki ochrony roślin produkowane przez Z. SA zawierające tą samą substancję aktywną tribenuronu metynowego, którą zawierają środki znajdujące się już na rynku produkowane przez skarżącego, ucierpi na tym jego wizerunek. Podstawowym celem spółek kapitałowych jest osiąganie zysku, a zatem w interesie każdej spółki jest produkowanie produktów które znajdą uznanie odbiorców. Obecnie jak wynika z akt sprawy skarżący jest jedynym podmiotem sprzedającym na rynku polskim środki ochrony roślin oparte na wymienionej wyżej substancji czynnej. Bez wątpienia zatem dopuszczenie do obrotu produkowanego przez inny podmiot środka ochrony roślin opartego na tej samej substancji stanowić będzie konkurencję dla skarżącego. Niemniej jednak względów ekonomicznych, konkurencyjności nie należy łączyć z interesem prawnym, czy naruszeniem pozytywnego wizerunku podmiotu, który zarejestrował środek ochrony roślin.
Odnosząc się do kolejnego wywodu strony skarżącej wskazującego, iż w jej ocenie w trakcie prowadzonego postępowania mogło dojść do bezprawnego wykorzystania przez Spółkę Z. SA. objętych tajemnicą informacji dotyczących substancji aktywnej tribenuron metylowy lub środków G. lub też sposobu ich wykorzystania, a przez to naruszenia art. 11 ust. 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji z dnia 16 kwietnia 1993r. oraz art. 39 Porozumienia w Sprawie Handlowych Aspektów Własności Przemysłowej (TRIPS") zgodnie z którym przedsiębiorca powinien mieć zapewnioną możliwość zapobiegania temu, aby informacje nie zostały ujawnione, nabyte lub użyte bez jego zgody w sposób sprzeczny z zasadami uczciwej konkurencji. Wskazującego, również ,iż w szczególności ochronie podlegają dane przedstawione rządowi lub agencjom rządowym (art. 39 ust. 1 i 2) Jeżeli zaś warunkiem wydania zezwolenia na wprowadzenie do obrotu produktów chemicznych przeznaczonych dla rolnictwa, w których wykorzystywane są nowe jednostki chemiczne, jest przedstawienie danych, których uzyskanie wymaga znacznego wysiłku, dane te powinny być chronione przed nieuczciwym wykorzystaniem w celach handlowych.
W ocenie Sądu z faktu, iż jakiś podmiot ma wątpliwości co do rzetelnego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania administracyjnego przez organ administracji państwowej nie wynika jeszcze uprawnienie tego podmiotu do uznania go za stronę tego postępowania.
Należy wskazać, iż przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w takiej sytuacji przewidują możliwość udziału w tym postępowaniu prokuratora (art. 182-189 Kpa), którego zadaniem jest zapewnienie, aby to postępowanie i rozstrzygnięcie sprawy było zgodne z prawem.
Ponadto, nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, jest treść art. 15 ust. 4 i 5 ustawy o ochronie roślin uprawnych zgodnie z którym dane zawarte w szczegółowej dokumentacji dotyczącej środka, który ma zastać dopuszczony do obrotu mogą być wykorzystywane jedynie dla potrzeb prowadzonego postępowania rejestracyjnego, przez organ wydający zezwolenie oraz inne jednostki prowadzące badania, a także wydające opinie w tym postępowania. Przepis ten wskazuje wprost, iż dokumentacja szczegółowa dotycząca środka ochrony roślin nie może być wykorzystywana w innym celu jak tylko do przeprowadzenia badań.
Powyższy przepis, jak również przepisy przytoczone przez stronę skarżącą obrazują, iż każdy podmiot na takich samych zasadach ma prawo do ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa. Dotyczy to zatem w takim samym stopniu strony skarżącej jak i Spółki Z. SA. Ubiegającej się o zezwolenie. Oczywiście nie może to oznaczać, iż w sytuacji bezprawnego wykorzystania przez określony podmiot danych będących własnością innego podmiotu, podmiot którego dane zostały tak wykorzystane nie posiada żadnych możliwości ochrony swoich praw, bowiem taka ochronę statuują np. przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 1993r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U z 2003r. Nr 153 poz. 1503 ze zm), ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U z 2003r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.). Niemniej jednak z akt administracyjnych sprawy wynika, iż wbrew obawom strony skarżącej, wobec nieudostępnienia przez nią próbki substancji czynnej, nie została ona bezprawnie wykorzystana dla celów przeprowadzenia badań porównawczych, a zatem obawy skarżącego należy uznać za nieuzasadnione.
Reasumując w ocenie Sądu przedstawione przez stronę skarżącą argumenty wskazują , iż bez wątpienia jako podmiot sprzedający już na rynku polskim, środek ochrony roślin oparty na tej samem substancji czynnej co mający być dopuszczony do obrotu preparat, posiada ona interes faktyczny w niniejszej sprawie. Interesu faktycznego nie należy jednak utożsamiać z interesem prawnym.
Ponadto zdanie Sądu, również w sytuacji gdyby skarżący udostępnił sporną próbkę do badań porównawczych, to z samego faktu jej udostępnienia nie wynika także prawo tego podmiotu do udziału w tym postępowaniu. Celem takiego postępowania jest bowiem jedynie dokonanie porównania pod ogólnie mówiąc względem jakościowym próbki substancji już dopuszczonej do użytku, z substancją mająca być ewentualnie dopuszczona. Postępowanie takie nie wywiera zatem skutków na sytuację prawną podmiotu udostępniającego próbkę, bowiem nie rodzi ono dla niego żadnych praw ani obowiązków.
Wprawdzie w przytoczonym przez stronę skarżącą wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2001r. sygn. akt II SA 2645/01 Sąd zwrócił uwagę, iż z faktu , iż z wnioskiem o wydanie zezwolenia na dopuszczenie środka ochrony roślin do obrotu i stosowania występuje jego producent nie wynika, że stroną takiego postępowania może być jedynie on, bowiem mogłoby to oznaczać m.in. możliwość ponownej rejestracji pod równymi nazwami przez różnych producentów nie dysponującymi prawami do danego produktu, środków o tym samym składzie, cechach itp. Organ rejestrujący środek ochrony roślin nie powinien zatem ograniczać się tylko do przepisów ustawy o ochronie roślin uprawnych, ale także zbadać, czy poprzez rejestrację takiego środka nie zostaną naruszone inne przepisy prawa.
W rozpoznawanej sprawie w ocenie Sądu organ badając, czy skarżący posiada przymiot strony w postępowaniu przeprowadził stosowne postępowanie wyjaśniające, zasięgając przy tym np. opinii P.w W. (pismo organu z dnia 20 kwietnia 2005r i odpowiedz [...] z dnia 26 kwietnia 2005r.), I.w P. (pismo organu z dnia 20 kwietnia 2005r. i odpowiedź I. z dnia 27 kwietnia 2005r), któro w sposób jednoznaczny potwierdziło, iż skarżący w świetle obowiązujących przepisów nie może być uznany za stronę spornego postępowania.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, na podstawie art. 151 i 132 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jak w sentencji.