IV SA/Wa 1923/14

IV SA/Wa 1923/14 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2014-12-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2014-09-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Falkiewicz-Kluj
Łukasz Krzycki
Małgorzata Małaszewska-Litwiniec /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne
Cudzoziemcy
Sygn. powiązane
II OSK 511/15 - Wyrok NSA z 2016-11-30
Skarżony organ
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 128 poz 1175
art. 57 ust. 1 pkt 6a, art. 53 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi L. B. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącego L. B. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...].07.2014 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców (zwany dalej Szefem Urzędu) utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...].04.2014 r., orzekającą o odmowie udzielenia Pan L. M. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Stan faktyczny i prawny rozpatrywanej sprawy przedstawia się następująco. Cudzoziemiec w swym wniosku podał, że chce przedłużyć swój pobyt w Polsce, ponieważ ma tutaj pracę i podoba mu się życie w tym kraju. Cudzoziemiec dołączył do wniosku dokumenty potwierdzające fakt podjęcia pracy w firmie "[...]" Sp. jawna w sklepie motoryzacyjnym.
Pan L. jako miejsce aktualnego i zamierzonego pobytu w Polsce wskazał adres: [...]. W celu potwierdzenia swojego miejsca pobytu cudzoziemiec dołączył do akt sprawy potwierdzenie zameldowania z dnia [...] sierpnia 2013r. oraz umowę najmu z dnia [...] sierpnia 2013r. dotyczącą tego lokalu. Niniejszy adres figuruje również w umowie o pracę z dnia [...] grudnia 2013r. oraz w zgłoszeniu do ZUS-u z dnia [...] grudnia 2013 r.
W związku z bezskuteczną próbą skontaktowania się z aplikantem na wskazany przez niego adres (adnotacja, że pod nim nie zamieszkuje) uzyskał informację z Komendy Wojewódzkiej Policji Wojewoda, iż cudzoziemiec aktualnie przebywa w miejscowości M., gdzie jest zatrudniony na stanowisku sprzedawcy w sklepie motoryzacyjnym i mieszka w motelu "[...]". Sprawdzenia dokonane przez funkcjonariuszy Straży Granicznej potwierdziły, że cudzoziemiec nie zamieszkuje pod wskazanym we wniosku adresem. Zapytani sąsiedzi (4 osoby) oświadczyli, że nie rozpoznają takiej osoby i nigdy jej nie wiedzieli, a pod podanym adresem zamieszkują państwo Z..
Ustalono, że pan L. jest zatrudniony w firmie "[...]" jako sprzedawca, jest również sportowcem i gra w piłkę nożną, natomiast w momencie przeprowadzania wywiadu znajdował się na zgrupowaniu w B.. Pani I. S., kadrowa w firmie "[...]" oświadczyła, że cudzoziemiec przebywa w m. M. od zeszłego roku, mieszka w hotelu i ma do dyspozycji jeden pokój.
Natomiast pan J. M., właściciel firmy wyjaśnił, iż pan L. jest zawodnikiem w podstawowym składzie formacji "[...]", jest lewym obrońcą, a poza tym pracuje na terenie firmy, ale głównie zajmuje się grą w piłkę nożną. Z rozmowy z właścicielem firmy wynika, iż z cudzoziemcem został podpisany kontrakt na 2 lata, natomiast cudzoziemiec występował w barwach drużyny już w rundzie jesiennej.
Przeprowadzone przez funkcjonariuszy Straży Granicznej sprawdzenia wykazały, iż pan L. wykonywał pracę nie posiadając zezwolenia na pracę w przypadkach, gdy jest ono wymagane. Ze sprawozdania z wywiadu środowiskowego wynika, iż cudzoziemiec wykonywał nielegalnie pracę w okresie od dnia [...] lipca 2013 r. do dnia [...] marca 2014 r. W ślad za przeprowadzoną kontrolą Komendant Placówki Straży Granicznej w S. w dniu [...] marca 2014r. wystąpił z wnioskiem do Wojewody [...] o wydanie decyzji o wydaleniu cudzoziemca z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Postępowanie w ww. sprawie zostało wszczęte w dniu [...] kwietnia 2014r., o czym cudzoziemiec został poinformowany odrębnym pismem.
W dniu [...].04.2014r. pan L. stawił się w [...] Urzędzie Wojewódzkim i złożył wyjaśnienia do protokołu. Na pytanie dotyczące aktualnego miejsca pobytu cudzoziemiec odpowiedział, że od września 2013 r. mieszka w motelu w M., zamierza tam mieszkać po uzyskaniu zezwolenia i nie posiada innego adresu zamieszkania. Cudzoziemiec wyjaśnił, że w mieszkaniu pod adresem przy os. [...] mieszkał tylko w lipcu 2013 r., natomiast podał ten adres we wniosku jako miejsce aktualnego i zamierzonego pobytu, ponieważ był tam zameldowany. Cudzoziemiec potwierdził, że składając wniosek otrzymał pouczenie o zasadach dotyczących postępowania o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony i wiedział, że we wniosku należy podać adres miejsca pobytu i w przypadku zmiany adresu należy o tym fakcie poinformować urząd. W związku z rozbieżnością nazewnictwa stanowiska pracy pana L. pomiędzy zapisem w umowie o pracę (sprzedawca w sklepie motoryzacyjnym) a w zezwoleniu na pracę (doradca klienta w sklepie motoryzacyjnym) oraz w celu ustalenia, czy cudzoziemiec tę pracę faktycznie wykonuje, pan L. został poproszony o stosowne wyjaśnienia. Cudzoziemiec oświadczył, iż pracuje w sklepie z częściami, głównie rozładowuje towar i pomaga w magazynie i nie ma kontaktu z klientami. Na pytanie, jak nazywa się jego stanowisko pracy, cudzoziemiec wyjaśnił, że ma tylko patrzeć, czy wszystko jest poukładane. Cudzoziemiec nie potrafił odpowiedzieć na pytanie, czy w związku z kontraktem w klubie piłkarskim posiada zaległości podatkowe.
Pracodawca pana L., pan D. M., również w dniu [...] kwietnia 2014r. stawił się w [...] Urzędzie Wojewódzkim i złożył wyjaśnienia do protokołu. Oświadczył, że pan L. jest zawodnikiem w klubie sportowym oraz pracuje w sklepie z częściami i w magazynie, pomaga w przyjmowaniu towaru, a z klientami trudno mu rozmawiać więc wykonuje inne prace. Pracodawca nie potrafił jednak wskazać na jakim stanowisku pracy zatrudniony jest cudzoziemiec, potwierdził natomiast, że cudzoziemiec w chwili obecnej mieszka w motelu w M.. Pan M. wyjaśnił również, że nie wystąpił o zezwolenie na pracę w klubie dla pana L., ponieważ myślał, że jedno zezwolenie wystarczy. Natomiast w grudniu ubiegłego roku został uchwalony nowy statut stowarzyszenia, który wszedł w życie w kwietniu 2014r., na mocy którego stowarzyszenie będzie prowadziło działalność gospodarczą i wystąpiło o zezwolenie na pracę dla cudzoziemca. Na pytanie, czy cudzoziemiec ma uregulowany obowiązek podatkowy w związku z kontraktem na pracę w klubie, pan M. oświadczył, że na rozliczenie z urzędem skarbowym ma czas do końca kwietnia 2014r., natomiast zaległość w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych zostanie uregulowana wraz z odsetkami w najbliższym czasie.
Rozpatrując niniejszą sprawę Wojewoda ustalił, że pan L. składając w dniu [...] grudnia 2013r. wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, podał nieprawdziwe informacje dotyczące jego miejsca aktualnego i zamierzonego pobytu, wskazując lokal mieszkalny pod adresem: os. [...]. Informacje uzyskane w trakcie składania w dniu [...] kwietnia 2014r. wyjaśnień potwierdzają, iż cudzoziemiec mieszkał pod wskazanym we wniosku adresem jedynie w lipcu 2013r., natomiast później mieszkał w motelu na terenie siedziby firmy w M.. Również z opinii Komendanta Wojewódzkiego Policji w G.. oraz ze sprawdzeń dokonanych przez funkcjonariuszy Straży Granicznej wynika, że dane podane przez cudzoziemca we wniosku są nieprawdziwe. Składając wyjaśnienia cudzoziemiec przyznał, że wiedział o tym, że istnieje obowiązek podawania we wniosku prawdziwych informacji oraz informowania urzędu o każdej zmianie swojego miejsca pobytu. Materiał dowodowy wskazuje również, że cudzoziemiec wykonuje pracę w klubie sportowym nie posiadając właściwego zezwolenia na pracę, przy czym jest to sytuacja, kiedy zezwolenie jest wymagane.
W ocenie organu I. instancji podanie nieprawdziwych informacji we wniosku oraz przedstawienie umowy najmu lokalu, w którym cudzoziemiec nie zamieszkiwał, skutkowało wszczęciem postępowania administracyjnego w sprawie, mimo iż mogło zakończyć się pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. Powyższe uniemożliwiło również dokonanie dokładnych ustaleń dotyczących kosztów związanych z zamieszkiwaniem pana L. na terytorium RP, o których mowa w art. 53b ust. 5 i 5a ustawy o cudzoziemcach oraz ustalenie wszystkich okoliczności sprawy, ponieważ cudzoziemiec nie odbierał korespondencji pod wskazanym przez siebie adresem.
Zdaniem Wojewody, wobec wnioskodawcy zachodzą przesłanki określone w art. 57 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o cudzoziemcach. Ponadto w związku ze stwierdzonymi naruszeniami przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2014r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( Dz.U. z 2013r., poz. 674) Wojewoda [...] uznał, iż zezwolenie na pracę z dnia [...].11.2013 r. nie zachowało ważności, zatem nie można uznać, iż dochód uzyskiwany z tytułu umowy zawartej w dniu [...].12.2013 r. jest uzyskiwany z legalnego źródła. Podobnie w ocenie organu I instancji nie można uznać za udokumentowane źródło dochodu uzyskiwanego przez cudzoziemca w związku z wykonywaniem pracy, bez posiadania stosownego zezwolenia na pracę, w klubie sportowym "[...]".
Te argumenty i okoliczności legły u podstaw wydania decyzji odmownej, która nie miała charakteru uznaniowego.
W odwołaniu cudzoziemiec podał, że w chwili obecnej posiada stosowne zezwolenie na pracę w "[...]". Wskazał także, iż występując z wnioskiem w przedmiotowej sprawie, w jego treści zawarł, zgodny z ówczesnym stanem faktycznym adres zamieszkania, będący także adresem zameldowania w Polsce.
Na skutek odwołania wniesionego przez cudzoziemca Szef Urzędu utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy.
Podał, że zgodnie z art. 57 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeśli w postępowaniu o udzielnie tego zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony:
a) złożył wniosek lub podłączył do niego dokumenty zawierające nieprawdziwe dane osobowe lub fałszywe informacje
b) zeznał nieprawdę lub zataił prawdę albo, w celu użycia za autentyczny, podrobił lub przerobił dokument bądź takiego dokumentu jako autentycznego używał.
Szef Urzędu podał, że w chwili występowania z przedmiotowym wnioskiem cudzoziemiec przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony z terminem ważności do dnia [...].03.2014 r., udzielonego na mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...].06.2012 r. Poprzednio cudzoziemiec trzykrotnie ubiegał się o udzielenie mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Polski, a ponadto ubiegał się o udzielnie mu zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE. We wniosku o udzielenie przedmiotowego zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w części D pkt I i II jako miejsce aktualnego i zamierzonego pobytu w Polsce cudzoziemiec wskazał lokal mieszkalny w S., Osiedle [...]. W celu udokumentowania powyższego cudzoziemiec przedstawił tytuł prawny do tego lokalu, w postaci umowy najmu zawartej w dniu [...].08.2013 r. na czas określony do dnia [...].03.2014 r. oraz akt własności wynajmującego. Ponadto załączył potwierdzenie zameldowania na pobyt czasowy pod tym adresem w okresie od [...].08.2013 r. do dnia [....].03.2014 r. wydane przez USC w S. w dniu [...].08.2013r. Wnioskodawca przedstawił także m.in. umowę o pracę zawartą w dniu [...].12.2013 r. z [...] Sp. j. na czas określony do dnia [...].11.2014 r., w treści której jako adres zamieszkania cudzoziemca podano ten sam lokal znajdujący się w S., Osiedle [...].
Składając wniosek o udzielenie przedmiotowego zezwolenia cudzoziemiec podpisał oświadczenie znajdujące się na końcu wniosku, z którego wynika m.in., iż jest świadomy, że złożenie wniosku lub dołączenie dokumentów zawierających nieprawdziwe dane osobowe lub fałszywe informacje spowoduje odmowę udzielenia zezwolenia lub jego cofnięcie. Powyższe oświadczenie sformułowane zostało w języku zrozumiałym dla cudzoziemca, tj. w języku angielskim. Cudzoziemiec przy składaniu wniosku został ponadto szczegółowo pouczony w języku angielskim o uprawnieniach i obowiązkach wynikających z faktu złożenia przedmiotowego wniosku.
Nadto, jak podał Szef Urzędu, w dniu [...].02.2014 r. pełnomocnik strony wyjaśnił, iż aktualny kontrakt o profesjonalne uprawianie piłki nożnej zawarty w dniu [...].01.2014 r. z "Klubem Sportowym "[...]" (k. 28) zobowiązuje władze klubu m.in. do pokrycia kosztów wyżywienia i zamieszkania cudzoziemca. D. M., właściciel [...] Sp. j. w złożonym pisemnym oświadczeniu potwierdził fakt pobytu cudzoziemca w budynku motelowym należącym do firmy, znajdującym się na jej obiekcie w M.. W trakcie kontroli legalności zatrudnienia cudzoziemca w Klubie Sportowym "[...]" ustalono, iż poprzednio cudzoziemiec posiadał kontrakt o profesjonalne uprawianie piłki nożnej zawarty z tym klubem w dniu [...].07.2013 r., który także obligował pracodawcę do pokrycia kosztów wyżywienia i noclegu.
Organ odwoławczy przyjął zatem, że nic nie wskazuje na to, aby w przypadku cudzoziemca zachodziła oczywista omyłka przy wypełnianiu wniosku lub też, by powodowany był on błędnym przeświadczeniem o prawdziwości składanego oświadczenia. Zarzut odnośnie spełnienia przez stronę dyspozycji art. 57 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o cudzoziemcach pozostaje zasadny w związku z usiłowaniem wprowadzenia przez cudzoziemca w błąd organu rozpatrującego sprawę w przedmiocie miejsca zamieszkania.
Podanie nieprawdziwych informacji we wniosku oraz przedstawienie umowy najmu lokalu, w którym cudzoziemiec nie zamieszkiwał, skutkowało wszczęciem postępowania, jak podał Szef Urzędu, jednocześnie uniemożliwiło dokonanie szczegółowych ustaleń, dotyczących kosztów związanych z zamieszkiwaniem cudzoziemca w Polsce, o których mowa w art. 53b ust. 5 i 5a ustawy o cudzoziemcach.
Fakt, że cudzoziemiec może posiadać niedostateczną znajomość języka polskiego, w ocenie tut. organu nie może stanowić okoliczności łagodzącej, jako, że pytanie o miejsce aktualnego i zamierzonego pobytu w Polsce zawarte w treści wniosku zostało sformułowane zarówno w języku polskim, jak i w języku ojczystym strony, tj. języku angielskim - Place of intended stay in the Republic of Poland" oraz "Place of the current residence"). Cudzoziemiec na etapie składania wniosku otrzymał niezbędne pouczenie o sposobie wypełnienia wniosku w języku dla siebie zrozumiałym. W przypadku braku takiej świadomości do jego obowiązku i w jego słusznym interesie leżało zasięgniecie pomocy językowej i prawnej, bądź co najmniej sygnalizowanie wątpliwości osobie ten wniosek przyjmującej.
O tym, które informacje mogą być potencjalnie istotne w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony rozstrzygnął ustawodawca ustanawiając w rozporządzeniu wzór formularza wniosku.
Organ odwoławczy nie dał wiary wyjaśnieniom strony, iż nie posiadała wiedzy o konieczności wskazania w treści wniosku miejsca faktycznego zamieszkiwania na terytorium Polski, nie zaś miejsca zameldowania w Polsce. Nie uwierzył także jej oświadczeniu, złożonemu na etapie postępowania odwoławczego, iż w chwili występowania z wnioskiem w przedmiotowej sprawie lokal w S. pod adresem: Os. [...] był miejscem jego faktycznego zamieszkania na terytorium Polski.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że pierwszy kontrakt o profesjonalne uprawianie piłki nożnej, na mocy którego cudzoziemiec uzyskał prawo żądania od pracodawcy pokrycia noclegu i wyżywienia, cudzoziemiec zawarł z Klubem Sportowym [...] w dniu [...].07.2013 r. Jak ustalono w toku postępowania w sprawie o wydalenie cudzoziemca z terytorium Polski, cudzoziemiec z tą datą podjął pracę na rzecz tego klubu sportowego w charakterze piłkarza, nie posiadając wymaganego prawem zezwolenia na pracę. Prawdopodobne jest zatem, iż w następstwie zawarcia kontraktu cudzoziemiec zamieszkał w lokalu będącym własnością klubu sportowego. Natomiast treść zeznań wskazujących, iż cudzoziemiec zamieszkał w m. M. dopiero w grudniu 2013 r./styczniu 2014 r., w ocenie organu rozpatrywać należy w kontekście ustaleń w zakresie legalności zatrudnienia cudzoziemca na terytorium Polski, kwestionowanych przez stronę i jej pracodawcę.
Konkludując Szef Urzędu stwierdził, że materiał dowodowy zgromadzony w przedmiotowej sprawie wskazuje, iż w toku przedmiotowego postępowania cudzoziemiec w treści wniosku podał adres odmienny od rzeczywistego, w związku z zamiarem zatajenia faktu podjęcia zatrudnienia na rzecz Klubu [...], bez stosownego zezwolenia na pracę zachodziła zatem przesłanka z art. 57 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o cudzoziemcach.
Jednocześnie Szef Urzędu uznać za bezzasadne badanie, czy w przedmiotowej sprawie zachodzą okoliczności określone w art. 53 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy, pozostawałoby to bowiem bez wpływu na rozstrzygnięcie i prowadziło do bezzasadnego przedłużania sprawy. Odnotował jedynie, iż decyzją z dnia [...].07.2014r. Wojewoda [...] orzekł o wydaleniu cudzoziemca z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zakazie ponownego wjazdu na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej przez okres 1 roku oraz określił termin dobrowolnego opuszczenia terytorium Polski na 30 dni od daty doręczenia decyzji. Na chwilę obecną przedmiotowa decyzja nie posiada przymiotu ostateczności.
We wniesionej skardze cudzoziemiec zarzucił:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.
1) art. 104 ust. 1a ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r. poz. 680, ze zm.) polegającą na jego niezastosowaniu przez organy obu instancji i niewydaniu decyzji w sprawie udzielenia zgody na pobyt tolerowany w sytuacji ujawnienia się po wydaniu decyzji o wydaleniu okoliczności, o których mowa w art. 97 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, tj. w sytuacji gdy wydalenie skarżącego do [...] zagraża jego prawu do życia z uwagi na występowanie zachorowań na śmiertelny wirus [...] i wprowadzenie z tego powodu stanu wyjątkowego przez władze [...];
2) art. 57 ust. 1 pkt 6 ppkt b ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011 r. Nr 264, poz. 1573, ze zm.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż złożenie w trakcie postępowania o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony jakiekolwiek informacji nieprawdziwej w tym przypadku informacji dotyczącej miejsca zamieszkania, czy też jej zatajenie, w sytuacji w której informacja ta nie ma żadnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy i sama przez się stanowi samodzielną i jedyną przesłankę do odmowy udzielenia tego zezwolenia.
1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.
1) art. 7 K.p.a., art. 8 K.p.a., art. 9 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a, poprzez ich niezastosowanie polegające na zaniechaniu udzielenia niezbędnych informacji stronie w postępowaniu administracyjnym, zaniechanie należytego ustalenia okoliczności w jaki sposób doszło do omyłkowego i błędnego wypełnienia wniosku przez skarżącego;
2) art. 11 ust. 4 w zw. z art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach w zw. z art. 7, art. 77 oraz art. 80 K.p.a. przez jego : niezastosowanie, tj. przeprowadzenie przesłuchania cudzoziemca bez obecności tłumacza przysięgłego mimo, że po myśli powołanych przepisów zasadne jest aby wszelkie czynności postępowania (zarówno ustne jak i pisemne) przeprowadzane były w języku polskim, a tłumaczenie dokonywane było przez tłumacza przysięgłego, a w konsekwencji nie przeprowadzenie rzetelnego postępowania wyjaśniającego i oparcie rozstrzygnięcia w sprawie na treści zeznań, co do których rzeczywistej i zamierzonej treści należy mieć w niniejszej sprawie wątpliwości.
Skarżący wyjaśnił w szczególności, że jest cudzoziemcem przebywającym na terenie obcego kraju, niewładającym w sposób biegły językiem polskim, ciężko mu było zrozumieć o jaki konkretnie adres pytają go urzędnicy. Przyjął, iż skoro oficjalnie figuruje w urzędach pod adresem zameldowania, to taki właśnie adres winien być wskazywany we wszelkiego rodzaju wnioskach. Zwłaszcza, iż był on aktualny na chwilę składania wniosku. Skarżący nie miał świadomości i zamiaru wprowadzenia organu w błąd i zatajania przed nim czegokolwiek.
Nadto organ ma obowiązek poczynienia ustaleń w zakresie świadomego i zamierzonego posłużenia się przez wnioskodawcę nieprawdziwymi lub fałszywymi informacjami. Tymczasem organ zaniechał należytego ustalenia okoliczności, w jaki sposób doszło do ewentualnego omyłkowego i błędnego wypełnienia wniosku przez skarżącego oraz ustalenia, czy skarżący miał tym samym, zamiar wprowadzenia w błąd organu.
Skarżący bowiem dopiero od nowego roku zamieszkał na stałe w hotelu w M., co było spowodowane bliskością miejsca zatrudnienia. Z tego również powodu już wcześniej zdarzało mu się nocować w tym hotelu. Zwłaszcza w sytuacji, gdy istniała potrzeba pojawienia się w miejscu zatrudnienia z samego rana. Ponadto ostatni miesiąc 2013 r. Był okresem, w którym pomimo najmowania pomieszczeń na os. [..] w S., zdarzało mu się nocować w hotelu w M.. Podłożem takich decyzji były okoliczności zawodowe. Jednakże nie można uznać, iż skarżący podał nieprawdę we wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie w Polsce.
Skarżący wyjaśnił, że był przesłuchiwany bez udziału tłumacza przysięgłego, podczas gdy znajomość języka polskiego przez niego jest niewystarczająca, ażeby wiedział co pisane było do protokołu oraz następnie przekazane mu do podpisu. Skarżący nie posługuje się bowiem językiem polskim w sposób swobodny i w dalszym ciągu uczy się języka polskiego.
W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, jakkolwiek nie wszystkie jej zarzuty są trafne.
Wojewódzkie sądy administracyjne w oparciu m. in. o art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.) uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów Sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. Należy nadto zauważyć, iż w myśl art. 134 P.p.s.a., Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że organy obu instancji orzekały w niniejszej sprawie wg stanu prawnego sprzed uchwalenia obecnie obowiązującej ustawy o cudzoziemcach z 12.12.2013 r. (Dz. U. 2013 r., poz. 1650), która weszła w życie 1.05.2014 r. Zadecydował o tym art. 513 ust. 1 pkt 2 wskazanej ustawy o cudzoziemcach z 12.12.2013 r., znajdujący zastosowanie, z uwagi na fakt, że przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte wnioskiem cudzoziemca z grudnia 2013 r. pod rządami ustawy o cudzoziemcach z 13.06.2003 r.
Podstawą utrzymania rozstrzygnięcia Wojewody przez organ odwoławczy było stwierdzenie zaistnienia przesłanki odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas określony przez cudzoziemca z art. 57 ust. 1 pkt 6 lit. a w zw. z art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Dokonał zatem oceny stanu faktycznego sprawy w zakresie węższym niż uczynił to Wojewoda, uznając ten zakres za wystarczający do odmowy wydania żądanego zezwolenia.
W ocenie Sądu, przeprowadzone w sprawie postępowanie wyjaśniające nie dało jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, czy cudzoziemiec rzeczywiście świadomie złożył wniosek zawierający nieprawdziwe dane i czy fakt ten miał zasadniczy wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Z przesłuchania cudzoziemca nie wynikało, by chciał zataić fakt zatrudnienia w klubie piłkarskim ("Klubie Sportowym "[...]"), prowadzonym przez D. M., właściciela P. Sp. j., który zobowiązał się do pokrycia w całości jego kosztów wyżywienia i noclegu. Pan M. zresztą, w złożonym pisemnym oświadczeniu (protokół wyjaśnień z [...].04.2014 r., k. 42 akt admin.) potwierdził fakt pobytu cudzoziemca w budynku motelowym należącym do firmy, znajdującym się w jej obiekcie w M.. Wyjaśnił jednocześnie, że był przekonany, iż zatrudnienie cudzoziemca w sklepie i magazynie pozwoli mu także na grę w piłkę nożną, skoro jest to ten sam pracodawca. To stanowisko pracodawcy z pewnością znał też cudzoziemiec, prawie niewładający językiem polskim, po raz pierwszy zresztą przebywający w Polsce. Dając zapewne wiarę tym zapewnieniom, nie miał powodu - wbrew temu co przyjęły organy obu instancji - by nie przyznawać się do swego faktycznego miejsca zamieszkania.
W tym kontekście nie można zgodzić się z Szefem Urzędu, że podanie tej nieprawdziwej wiadomości miało zasadnicze znaczenie w postępowaniu tyczącym owego zezwolenia i że zmierzało do wprowadzenia organu w błąd. Takie ustalenia są zbyt daleko idące.
Nie można było więc wykluczyć, że skarżący, który zawsze kontaktował się z organem za pomocą tłumacza, rzeczywiście mimo tłumaczenia mu pouczeń i instytucji prawnych znajdujących zastosowanie w sprawie na język angielski, nie dostrzegł wyraźnej różnicy, jaka w systemie prawa polskiego zachodzi co do skutków posiadania adresu zamieszkania oraz adresu zameldowania. Znamienne jest, że do wniosku załączył właśnie meldunek. Nie można też pominąć faktu, że owego wniosku sam nie wypełniał, we wszystkich działaniach, jak wynika z akt administracyjnych sprawy, kierowany był przez osoby związane z tym klubem sportowym i zainteresowane jego dalszymi treningami. Wobec tego z tej też pewnie przyczyny przesłuchany do protokołu w dniu [...].04.2014 r. "Nie potrafił wytłumaczyć przyczyn, dla których posiada zameldowanie w innym miejscu ("Po prostu tak"). Cudzoziemiec zeznał, iż w S. w lokalu ul. [....] zamieszkiwał w lipcu 2013 r. W odniesieniu do kwestii miejsca zamieszkania oraz przyczyn podania w treści wniosku, jako miejsca aktualnego i zamierzonego pobytu adresu w S. cudzoziemiec zeznał: nie mam prawa jazdy i ciężko tam mieszkać, dojeżdżać. [Dlaczego podał Pan inny adres?] Bo miałem tam meldunek. [Gdzie zamierza Pan mieszkać (...)?] W M., bo tam mam kontrakt (...)".
Stanowisko swe rozwinął w odwołaniu podając, że "W chwili składania wniosku (...) moim miejscem zameldowania był adres. [...] w S.. Był to pierwszy adres, pod jakim zamieszkiwałem w Polsce (...) Jako Cudzoziemcowi (...) ciężko mi było zrozumieć o jaki konkretnie adres pytają mnie urzędnicy. Wyszedłem z założenia, że skoro oficjalnie figuruję w urzędach pod adresem zameldowania, to taki właśnie adres powinienem wskazywać we wszelkiego rodzaju wnioskach."
Kadrowa firmy zatrudniającej cudzoziemca stwierdziła, że pod pierwszym adresem mieszkał krócej, z czego wynikałoby, że składając wniosek w grudniu 2013 r. już tam na stałe nie zamieszkiwał, choć zawarta umowa najmu obejmowała ten okres. Jednakże nawet gdyby tak było, podanie tej nieprawidłowej informacji nie mogło świadczyć o wprowadzaniu organu w błąd przez cudzoziemca. Argumentacja, że nie odbierał przez to kierowanych do niego wezwań też jest dla niego krzywdząca. Pod adresem tym bowiem, jak ustalił organ zamieszkują państwo Z., a M. Z. w dniu [...].02.2014 r. ustanowił swym pełnomocnikiem w postępowaniu administracyjnym dotyczącym przedłużenia mu karty pobytu (k. 24 akt administracyjnych).
Przyjęcie zatem wyłącznie tej przesłanki za podstawę odmowy, czyni tę odmowę przedwczesną.
Znacznie poważniejsze wątpliwości może budzić posługiwanie się przez cudzoziemca zezwoleniem na pracę typu A nr [...] z [...].11.2013 r. również w P. Sp. j., w którym stwierdzono, że cudzoziemiec ma zostać zatrudniony jako doradca klienta w sklepie motoryzacyjnym, a jego brak wystarczającej znajomości języka polskiego w praktyce uniemożliwiał mu wykonywanie tej pracy. Tę okoliczność analizował w swym rozstrzygnięciu Wojewoda. Nadmienić bowiem należy, że ustawodawca wart. 2 ust. 1 pkt 14 ustawy z 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013, poz.672 ze zm.) zawarł legalną definicję nielegalnego wykonywania pracy przez cudzoziemca, co w rozumieniu tego przepisu oznacza wykonywanie pracy przez cudzoziemca, który nie posiada ważnej wizy lub innego dokumentu uprawniającego go do pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, lub którego podstawa pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie uprawnia do wykonywania pracy, lub który wykonuje pracę bez zezwolenia, w przypadkach gdy jest ono wymagane, lub na innych warunkach lub na innym stanowisku niż określone w zezwoleniu na pracę, z zastrzeżeniem art. 88i, lub bez zawarcia wymaganych umów o pracę albo umów cywilnoprawnych.
Wskazanej kwestii organ odwoławczy w rozpatrywanej sprawie jednakże nie analizował w kontekście zapisów wskazanej ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy uznając, że wystarczające do odmowy było wystąpienie okoliczności z art. 57 ust. 1 pkt 6 lit. a w zw. z art 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, a więc podanie nieaktualnego adresu. Zastosowana przez Szefa Urzędu przesłanka sama w sobie jednakże, w ocenie Sądu, nie mogła prowadzić do odmowy udzielenia przedmiotowego zezwolenia. Skutek ten mogła wywołać jedynie w powiązaniu np. z nielegalnym wykonywaniem pracy, której to okoliczności organ odwoławczy już nie analizował, w przeciwieństwie do Wojewody, choć stwierdził, że z uwagi na fakt zatrudnienia w klubie piłkarskim cudzoziemiec podał inny adres, niż adres zamieszkania i z tą okolicznością wiązał podstawy zastosowania art. 57 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o cudzoziemcach.
Nie zasługuje natomiast na uwzględnienie zarzut skargi, że przesłuchanie cudzoziemca zostało przeprowadzone bez udziału tłumacza przysięgłego. W przesłuchaniu tym brał udział tłumacz, skarżący zaś wyraził na to zgodę i stwierdził, że przetłumaczone mu pouczenia są dla niego jasne. Obowiązek sporządzania tłumaczenia przez tłumacza przysięgłego dotyczy natomiast wyłącznie sytuacji z art. 11 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach z 2003 r.
W tym stanie rzeczy, z uwagi na uchybienie art. 7 oraz 77 § 1 oraz 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 15 K.p.a., zaskarżona decyzja jako przedwczesna nie mogła się ostać, a po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku organ II. instancji, ponownie rozpatrując odwołanie, winien zastosować się do oceny prawnej i wskazań zawartych w tym wyroku.
Mając to na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit c oraz art. 152 P.p.s.a. rozstrzygnął w pkt. 1 i 2 sentencji.
O kosztach postępowania sądowego Sąd rozstrzygnął w pkt. 3 na podstawie art. 205 P.p.s.a., zwracając skarżącemu uiszczony wpis od skargi.