IV SA/WA 1922/23

IV SA/Wa 1922/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-11-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Wąsikowska /sprawozdawca/
Aleksandra Westra /przewodniczący/
Michał Sułkowski
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Aleksandra Westra Sędziowie: sędzia WSA Agnieszka Wąsikowska (spr.) asesor WSA Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w [...] na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 30 maja 2023 r. nr DOOŚ-WDŚZIL.420.1.2022.mk.10 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (dalej: GDOŚ) postanowieniem z 30 maja 2023 r., Nr DOOŚ-WDŚZIL.420.1,2022.mk.10 na podstawie art. 149 § 3 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, ze zm., dalej: k.p.a.), po rozpoznaniu wniosku [...]. z siedzibą w [...] (dalej: [...]) z 15 listopada 2021 r., uzupełnionego pismem z 19 października 2022 r., o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z 24 lutego 2017 r., znak: DOOŚ-DŚII.4200.34.2016.aj.l - odmówił wznowienia postępowania.
GDOŚ rozpoznając wniosek wskazał, że:
decyzją z 29 lutego 2016 r., znak: WOOŚ-II.4200.8.2015.MW, RDOŚ w Warszawie określił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie drogi krajowej nr 7 do parametrów drogi ekspresowej na odcinku [...]- [...], według wariantu I przebiegu drogi z wariantem 2 przebudowy mostu przez [...]W wyniku postępowania odwoławczego GDOŚ, decyzją z 24 lutego 2017 r., znak: DOOŚ- DŚII.4200.34.2016.aj.l, częściowo uchylił decyzję RDOŚ w Warszawie z 29 lutego 2016 r. i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy, a w pozostałej części utrzymał decyzję w mocy.
Pismem z 15 listopada 2021 r. [...] (nadanym 15 listopada 2021 r.), złożyła do RDOŚ wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją tego organu z 29 lutego 2016 r. wskazując na wystąpienie przesłanki wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Wniosek ten został przekazany zgodnie z właściwością do GDOŚ, pismem z 28 grudnia 2021 r., znak: WOOŚ-II.420.95.2021 .MC.
W wyniku przeprowadzonego przez GDOŚ postępowania wyjaśniającego ustalono, że o wydanej decyzji, jej przedmiocie i rozstrzygnięciu [...] wiedziała już 26 sierpnia 2021 r., tj. w dniu złożenia wniosku o udostępnienie kopii decyzji do RDOŚ. Z tym dniem rozpoczął swój bieg termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania, a co za tym idzie złożenie podania o wznowienie postępowania 15 listopada 2021 r. nastąpiło z uchybieniem miesięcznego terminu, o jakim mowa w art. 148 § 2 k.p.a.
W związku z powyższym postanowieniem z 3 lutego 2022 r., znak: DOOŚ- WDŚZIL.420.1.2022.mk.2, GDOŚ odmówił wznowienia postępowania, bowiem podanie[...]z 15 listopada 2021 r. w zakresie obejmującym podstawę wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., zostało wniesione z uchybieniem miesięcznego terminu określonego w art. 148 § 2 k.p.a.
Na ww. postanowienie [...] wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, dalej WSA w Warszawie. Wskutek kontroli sądowej WSA w Warszawie, wyrokiem z 6 czerwca 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 712/22, uchylił postanowienie GDOŚ z 3 lutego 2022 r. W wyroku Sąd stwierdził, że "W ocenie Sądu organ prawidłowo ustalił, że skarżąca dowiedziała się o decyzji 26 sierpnia 2021 r., kiedy to złożyła wniosek o udostępnienie jej kserokopii. Z tym dniem rozpoczął bieg termin do wniesienia podania o wznowienie, a jego upływ nastąpił 26 września 2022 r. Z kolei podanie o wznowienie skarżąca wniosła 15 listopada 2021 r. Zatem zdecydowanie po upływie terminu jednego miesiąca liczonego od 26 sierpnia 2021 r. i wymaganego na zasadzie art. 148 § 2 k.p.a. Oznacza to, że doszło do uchybienia terminu". Postanowienie GDOS z 3 lutego 2022 r. zostało jednak uchylone, bowiem Sąd zauważył, że organ, rozpatrując wniosek [...], miał obowiązek zastosować art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095, ze zm.), z uwagi na obowiązujący wówczas stan epidemii spowodowany COVID-19. Norma ta stanowi, że w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów zawitych z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. Zgodnie z art. 15zzzzzn2 ust. 3 ww. ustawy, w przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a., prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Sąd zauważył, że skoro zastosowanie przedmiotowej regulacji zostało pominięte przez organ, to oznacza, że wydanie postanowienia o treści zaskarżonej było przedwczesne.
GDOŚ ponownie rozpoznając sprawę wykonując ww. wyrok WSA w Warszawie i mając na uwadze art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19, pismem z 20 września 2022 r., zawiadomił [...], że wniosek z 15 listopada 2021 r. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją GDOŚ z 24 lutego 2017 r., został złożony z uchybieniem miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. Jednocześnie wyznaczony został termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, który będzie liczony od dnia otrzymania zawiadomienia.
Organ wskazał, że zawiadomienie zostało doręczone [...] 22 września 2022 r., zatem termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu upłynął 24 października 2022 r. (biorąc pod uwagę, że koniec terminu przypadł na sobotę). Pismo [...] z 19 października 2022 r. zostało nadane 21 października 2022 r., w terminie. Pismem tym strona wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania oraz uzupełniła wniosek o wznowienie postępowania.
W uzupełnionym wniosku o wznowienie strona powtórzyła argumentację zawartą w piśmie z 15 listopada 2021 r., gdzie próbowała wykazać, że wniosek ten złożyła z zachowaniem terminu. Strona wskazała, że kopię decyzji RDOŚ w Warszawie z 29 lutego 2016 r. otrzymała 19 października 2021 r. Termin, w którym [...] otrzymała decyzję jest, w jej ocenie, terminem, w którym wnioskujący dowiedział się o planowanej na jego nieruchomości inwestycji.
Odnosząc się do powyższego GDOŚ powołał się na art. 153 p.p.s.a. i wyjaśnił, że prawomocnym wyrokiem z 6 czerwca 2022 r. WSA w Warszawie stwierdził, że podanie o wznowienie wniesione zostało przez [...] z uchybieniem miesięcznego terminu wymaganego na zasadzie art. 148 § 2 k.p.a. i tym stanowiskiem jest związany.
[...] reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie GDOŚ z 30 maja 2023 r., zarzucając mu rażące naruszenie:
1. art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez bezzasadne jego niezastosowanie i nie zbadanie przesłanek wznowienia postępowania,
2. przepisów postępowania tj. art. 7 k.p.a. poprzez przyjęcie, że zgromadzony przez organ materiał dowodowy jest wystarczający do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, art. 8 § 1 k.p.a. bowiem w niniejszym postępowaniu działania organu nie budzą zaufania, art. 107 § 1 k.p.a., poprzez brak wskazania aktualnego publikatora tekstu jednolitego kodeksu postępowania administracyjnego ponieważ jedynie wtedy strona może w pełni zapoznać się z obowiązującym aktem prawnym oraz art. 10 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i niezapewnienie stronie czynnego udziału w sprawie. Poza tym wskazano na naruszenie art. 153 p.p.s.a., poprzez uznanie, że WSA wyraził ocenę prawną, a tym samym nie ma potrzeby przeprowadzania postępowania dowodowego przed organem.
[...] wniosła o uchylenie postanowienia GDOŚ i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu [...] powołując się na art. 153 p.p.s.a. wskazała, że organ, jeżeli tego wymaga sprawa ma przeprowadzić postępowanie, wychodząc poza wytyczne sądu, a tego w sprawie nie uczynił.
Strona zwróciła uwagę, że stan faktyczny jest odmienny od przyjętego przez WSA w wyroku sygn. akt IV SA/Wa 712/22, bowiem skarżąca pismem z 26 sierpnia 2021 r., skierowanym do RDOŚ, złożyła wniosek o udostępnienie decyzji RDOŚ o środowiskowych uwarunkowaniach dla lokalizacji inwestycji pod nazwą "Projekt i budowa drogi ekspresowej S7 na odcinku [...]-[...]odcinek III od węzła Modlin do węzła [...]". Organ udostępnił skarżącej inną decyzję niż wnioskowana.
[...] wskazała, że decyzja pn. "Projekt i budowa drogi ekspresowej S7 na odcinku [...]-[...] odcinek [...]od węzła [...]do węzła [...]" nigdy nie została udostępniona stronie skarżącej. Zatem skarżąca nie wnosiła o wznowienie postępowania w sprawie wydania takiej decyzji.
Decyzja znak WOOŚ-II.4200.8.2015.MW o środowiskowych uwarunkowaniach "dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie drogi krajowej nr 7 do parametrów drogi ekspresowej na odcinku [...]-[...]została udostępniona skarżącej w dacie 19 października 2021 r. w wyniku złożenia przez skarżącego skargi do WSA w Warszawie na bezczynność RDOŚ. Wniosek o wznowienie postępowania został przez skarżącą złożony w stosunku do postępowania zakończonego tą decyzją. Ten fakt wskazuje, że skarżąca nie miała wiedzy jaka decyzja została wydana; skarżąca nie miała też informacji, że w niniejszej sprawie orzekał również GDOŚ. Ponieważ termin do wniesienia podania biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji, to w niniejszej sprawie należy zaznaczyć, że skarżąca dowiedziała się 26 sierpnia 2021 r. o innej decyzji, niż ta co do której domaga się wznowienia postępowania. Informację o decyzji, co do której skarżąca domaga się wznowienia postępowania wpłynęła wraz z uzyskaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach "dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie drogi krajowej nr [...] do parametrów drogi ekspresowej na odcinku [...] -[...] (...)" w dniu 19 października 2021 r. Informacja o fakcie wydania orzeczenia w tej sprawie przez GDOŚ, jako, że organ orzekał w ostatniej instancji, nie została przekazana skarżącemu w żadnej formie, aż do dnia 3 stycznia 2022r., kiedy RDOŚ pismem znak: WOOŚ-11.420.95.2021.MC.2 zawiadomił skarżącą o przekazaniu wniosku o wznowienie postępowania do GDOŚ, bowiem to GDOŚ wydał w tej sprawie decyzję w ostatniej instancji. Zatem skarżąca w dacie wystosowania wniosku nie miała również wiedzy o organach, które orzekały, o decyzjach jakie te organy wydały; o tym jakie decyzje pozostają w obrocie prawnym oraz o przedmiocie, którego dotyczą.
Powyższe fakty wskazują zdaniem Skarżącej, że strona o istniejącej decyzji dowiedziała się otrzymując ją w dniu 19 października 2021 r., a składając wniosek o wznowienie postępowania dochowała ustawowego terminu.
W odpowiedzi na skargę GDOŚ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w związku z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano normy prawa materialnego.
Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Sąd nie stwierdził naruszeń, które kwalifikowały się na naruszenia mające wpływ na wynik sprawy.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do najdalej idącej kwestii, tj. wykonania przez organy wydanego w sprawie wyroku WSA w Warszawie z dnia 6 czerwca 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 712/22, Sąd stwierdza, że organ nie naruszył art. 153 p.p.s.a. i działał zgodnie z wytycznymi tego Sądu.
Należy przypomnieć, że zgodnie z tym przepisem ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Wskazać należy także, że pomimo użycia w art. 153 p.p.s.a. określenia "orzeczenie" obejmuje on również uzasadnienie wyroku. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem w pierwszym rzędzie z wykładnią prawa, a ta może mieścić się jedynie w uzasadnieniu wyroku (wyrok NSA z 15 stycznia 1998 r., sygn. II SA 1560/97, niepubl.). Ocena prawna, o której stanowi analizowany przepis, może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w przypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną.
Zauważenia w związku z tym wymaga, że związanie sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (wyrok NSA z 21 marca 2014 r., sygn. akt I GSK 534/12, CBOSA). Oznacza to, że ilekroć sprawa będzie przedmiotem ponownego rozpoznania przez sąd oraz organ administracji publicznej, będą one obowiązane podporządkować się ocenie prawnej wyrażonej w uzasadnieniu poprzednio wydanego wyroku, jeżeli nie zostanie on uchylony, nie ulegnie istotnej zmianie stan faktyczny sprawy lub zmianie nie ulegną przepisy (wyrok NSA z 10 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1328/10, CBOSA).
W wydanym w tej sprawie wyroku z 6 czerwca 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 712/22, Sąd przyjął, że skarżący o decyzji w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie drogi krajowej nr 7 do parametrów drogi ekspresowej na odcinku [...]-[...], według wariantu I przebiegu drogi z wariantem 2 przebudowy mostu przez [...] – dowiedział się 26 sierpnia 2021 r., kiedy to złożył wniosek o udostępnienie jej kserokopii. W tym miejscu należy wyjaśnić, że Sąd rozpoznający niniejszą sprawę rozumie wątpliwości skarżącej odnoszące się do kwestii, że wnosiła o udostępnienie kserokopii decyzji RDOŚ, a nie GDOŚ. W okolicznościach sprawy i uwzględniając wyrok Sądu jest to bez znaczenia, bowiem Sąd przyjął, że nie jest istotne o jaką decyzję chodzi, tj. której instancji, tylko przyjął, że Strona w tym dniu dowiedziała się o wydaniu decyzji "w tym przedmiocie" i od tego terminu liczył termin do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania.
Cyt. "W ocenie Sądu organ prawidłowo ustalił, że skarżąca dowiedziała się o decyzji 26 sierpnia 2021 r., kiedy to złożyła wniosek o udostępnienie jej kserokopii. Z tym dniem rozpoczął bieg termin do wniesienia podania o wznowienie, a jego upływ nastąpił 26 września 2022 r. Z kolei podanie o wznowienie skarżąca wniosła 15 listopada 2021 r. Zatem zdecydowanie po upływie terminu jednego miesiąca liczonego od 26 sierpnia 2021 r. i wymaganego na zasadzie art. 148 § 2 k.p.a. Oznacza to, że doszło do uchybienia terminu."
Należy zauważyć, że [...], kwestionując przyjęte wówczas ustalenia przez Sąd, nie złożyła skargi kasacyjnej od ww. wyroku WSA.
Poza tym w uzasadnieniu skargi złożonej w sprawie IV SA/Wa 712/22 sama podniosła, że jeśli organ uzna, że złożyła wniosek z uchybieniem terminu, to należy uwzględniając przepisy covidowe poinformować [...] o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Jak wynika z uzasadnienia wyroku z 6 czerwca 2022 r. Sąd powyższe przyjął i wskazał odpowiednie w tym zakresie wytyczne, a organ ponownie rozpoznając sprawę, do tych wytycznych się zastosował.
Jak już wskazano – wbrew twierdzeniom skarżącego – Sąd w niniejszej sprawie był obowiązany podporządkować się ocenie prawnej wyrażonej w uzasadnieniu poprzednio wydanego wyroku, nie został on bowiem uchylony, nie uległ istotnej zmianie stan faktyczny sprawy, zmianie nie uległy też przepisy.
Sąd poza tym nie dopatrzył się innych naruszeń przepisów postępowania lub prawa materialnego, które powodowałyby konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia. Bezpodstawny jest bowiem zarzut naruszenia przez GDOŚ art. 10 k.p.a. Skarżąca nie wykazała bowiem, że jego naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Podobnie nie można uznać braku wskazania w postanowieniu GDOŚ aktualnego publikatora tekstu jednolitego k.p.a. za uchybienie mające wpływ na wynik sprawy. Słusznie zwrócił organ w odpowiedzi na skargę, że GDOŚ rozpatrując sprawę kierował się właściwym brzmieniem przepisów na dzień wydania orzeczenia.
Zważywszy na powyższe okoliczności, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga podlega oddaleniu, o czym Sąd orzekł w sentencji.