IV SA/Wa 1912/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu i zakazie wjazdu z powodu naruszeń proceduralnych w postępowaniu administracyjnym.
Sąd uchylił decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców zobowiązującą G.D. do powrotu i zakazującą mu wjazdu do Polski. Główną przyczyną uchylenia były naruszenia proceduralne, w tym brak należytego zbadania stanu faktycznego, nieprzeprowadzenie wnioskowanych dowodów oraz wadliwe doręczenie wezwań, co uniemożliwiło skarżącemu czynny udział w postępowaniu. Sąd podkreślił, że nawet w postępowaniach uproszczonych kluczowe jest niezbite stwierdzenie przesłanek ustawowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, która zobowiązywała G.D. do powrotu i zakazywała mu ponownego wjazdu na terytorium RP i państw Schengen. Sąd uznał, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania, w tym art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 K.p.a. Głównym zarzutem było nieprzeprowadzenie wystarczającego postępowania wyjaśniającego, brak odniesienia się do wszystkich zarzutów skarżącego, w tym wniosków dowodowych, oraz wadliwe doręczenie wezwań, co uniemożliwiło skarżącemu czynny udział w postępowaniu. Sąd podkreślił, że obligatoryjność wydania decyzji o zobowiązaniu do powrotu dotyczy sytuacji, gdy przesłanki ustawowe zostaną niezbicie stwierdzone. Dodatkowo, sąd zwrócił uwagę na fakt, że termin dobrowolnego powrotu wyznaczony w decyzji organu pierwszej instancji upłynął w trakcie postępowania odwoławczego, co czyniło utrzymanie tej decyzji w mocy przez organ II instancji nieprawidłowym i naruszającym prawo do odwołania. Sąd wskazał na konieczność indywidualnej oceny sytuacji cudzoziemca, uwzględniając jego osobiste zachowanie i potencjalne zagrożenie dla porządku publicznego, a także zasady praworządności i pogłębiania zaufania do państwa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, naruszenie przepisów postępowania, takich jak art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji nie przeprowadziły wystarczającego postępowania wyjaśniającego, nie odniosły się do wszystkich zarzutów skarżącego i wadliwie doręczały pisma, co uniemożliwiło skarżącemu czynny udział w postępowaniu. Nawet w postępowaniach uproszczonych kluczowe jest niezbite stwierdzenie przesłanek ustawowych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (16)
Główne
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania.
u.o.c. art. 302 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Przesłanka do wydania decyzji o zobowiązaniu do powrotu z powodu przebywania na terytorium RP bez ważnej wizy lub innego dokumentu pobytowego.
u.o.c. art. 302 § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Przesłanka do wydania decyzji o zobowiązaniu do powrotu z powodu nieopuszczenia terytorium RP po wykorzystaniu dopuszczalnego okresu pobytu na podstawie wizy krajowej.
u.o.c. art. 318 § ust. 1 i ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Podstawa do orzeczenia zakazu ponownego wjazdu.
u.o.c. art. 319 § pkt 1
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Podstawa do określenia okresu zakazu ponownego wjazdu.
Pomocnicze
u.o.c. art. 303 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Okoliczności wyłączające wydanie decyzji o zobowiązaniu do powrotu.
K.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności i pogłębiania zaufania do organów państwa.
K.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania do organów państwa.
K.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
K.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny materiału dowodowego.
K.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
K.p.a. art. 44 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Doręczanie pism w przypadku nieobecności adresata.
K.p.a. art. 44 § § 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Doręczanie pism w przypadku nieobecności adresata.
u.o.c. art. 108 § pkt 2
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Uznanie pobytu za legalny od dnia złożenia wniosku do dnia ostateczności decyzji.
Ustawa z dnia 24 listopada 2017 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw art. 12
Stosowanie przepisów dotychczasowych do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy.
Rozporządzenie Rady (WE) NR 539/2001 z dnia 15 marca 2001 r. art. 1 § ust. 2
Zwolnienie z obowiązku wizowego dla obywateli niektórych państw trzecich.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 10 § 1 K.p.a. poprzez wydanie decyzji w tym samym dniu, co uniemożliwiło stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów. Naruszenie art. 7 i art. 8 K.p.a., a także 77 § 1 K.p.a. wskutek nieprzeprowadzenia w sposób należyty postępowania wyjaśniającego. Naruszenie art. 81 K.p.a., poprzez uznanie okoliczności faktycznych za udowodnione w sytuacji, gdy strona nie miała możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Naruszenie art. 303 ust. 2 w zw. z art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, w zw. z art. 44 § 2 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, gdy Skarżący złożył wniosek o przedłużenie pozwolenia na pobyt, które to pismo zostało pozostawione bez rozpatrzenia nie z winy Skarżącego. Naruszenie art. 303 ust. 2 w zw. z art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach w zw. z art. 8 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie i nieuwzględnienie faktu, że Skarżący jako obywatel [...] nie posługuje się językiem polskim, a formalności w jego imieniu załatwiali inni obywatele. Niezastosowanie art. 7 i 7a K.p.a. w kontekście oceny słusznego interesu strony i interesu społecznego.
Godne uwagi sformułowania
Decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy... obligatoryjność ta dotyczy sytuacji, gdy zostanie stwierdzone, że zachodzą przesłanki do wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu. nawet, gdy mamy do czynienia z postępowaniem uproszczonym, konieczne jest niezbite wręcz stwierdzenie przesłanki ustawowej, wpływającej na treść rozstrzygnięcia. nie można dokonać jego subsumpcji, skoro stan sprawy nie został ustalony w sposób pewny, bądź organ nie dał temu wyrazu w uzasadnieniu decyzji. upływ wyznaczonego skarżącemu terminu do dobrowolnego powrotu, uchybia powołanym zasadom. Kłóci się w sposób oczywisty z elementarnym poczuciem sprawiedliwości, naruszając przy tym wynikającą z ww. art. 8 § 1 K.p.a. zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.
Skład orzekający
Grzegorz Rząsa
przewodniczący
Katarzyna Golat
sprawozdawca
Anna Sidorowska-Ciesielska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenia proceduralne w postępowaniach administracyjnych dotyczących cudzoziemców, znaczenie zasady czynnego udziału strony, prawidłowość doręczeń, ocena słusznego interesu strony oraz wpływ upływu terminów na postępowanie odwoławcze."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań w sprawach cudzoziemców, ale zawiera uniwersalne zasady postępowania administracyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne organów administracji mogą doprowadzić do uchylenia decyzji, nawet w sprawach o charakterze obligatoryjnym. Podkreśla znaczenie praw strony i prawidłowości formalnej postępowania.
“Błędy proceduralne uchylają decyzję o deportacji cudzoziemca – co musisz wiedzieć?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Wa 1912/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-08-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2018-07-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Sidorowska-Ciesielska
Grzegorz Rząsa /przewodniczący/
Katarzyna Golat /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne
Cudzoziemcy
Skarżony organ
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat (spr.), asesor WSA Anna Sidorowska-Ciesielska, Protokolant ref. staż. Anna Arendt, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi G. D. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium RP i innych państw obszaru Schengen 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...]; 2. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz G. D. kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...], Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, działając na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 1 i 3, art. 315 ust. 1, art. 318 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 oraz art. 319 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2017 r. poz. 2206, z późn. zm.), w zw. z art. 12 ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 107) oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, z późn. zm.), określanej dalej jako K.p.a., po rozparzeniu odwołania wniesionego przez G.D. (wskazywanego dalej jako skarżący), od decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...], orzekającej o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, w terminie 20 dni od dnia doręczenia decyzji oraz o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres 1 roku od dnia wykonania decyzji lub upływu terminu dobrowolnego powrotu w niej określonego, w przypadku braku informacji o wykonaniu decyzji;
- terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 1 roku od dnia wykonania decyzji, na wypadek, jeżeli w terminie określonym w decyzji cudzoziemiec nie opuści terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przekroczy lub będzie usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ przedstawił następujący stan sprawy.
W dniu 30 stycznia 2017 r. Komendant Placówki Straży Granicznej w [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie zobowiązania do powrotu G.D.. Następnie, w tym samym dniu organ, decyzją nr [...] orzekł o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, w terminie 20 dni od dnia doręczenia decyzji oraz o zakazie ponownego wjazdu na:
- terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres 1 roku od dnia wykonania decyzji lub upływu terminu dobrowolnego powrotu w niej określonego, w przypadku braku informacji o wykonaniu decyzji;
- terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 1 rok od dnia wykonania decyzji, na wypadek, jeżeli w terminie określonym w decyzji cudzoziemiec nie opuści terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przekroczy lub będzie usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa.
Organ I instancji uznał, że stosuje się art. 302 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o cudzoziemcach, tj. doszło do przebywania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu, uprawniającego go do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim, jeżeli wiza lub inny dokument są lub były wymagane (pkt 1) oraz nieopuszczenie terytorium Rzeczypospolitej Polskiej po wykorzystaniu dopuszczalnego okresu jego pobytu wskazanego w wizie Schengen w każdym okresie 180 dni, lub po wykorzystaniu dopuszczalnego okresu pobytu na podstawie wizy krajowej (pkt 3). Organ I instancji wskazał ponadto, iż nie stwierdził w sprawie żadnej z okoliczności z art. 303 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r., o cudzoziemcach, kiedy decyzji o zobowiązaniu do powrotu nie wydaje się.
Decyzja została doręczona stronie w dniu 30 stycznia 2017 r. W odwołaniu od ww. decyzji, skarżący wniósł o uchylenie decyzji oraz m.in. o przeprowadzenie dowodów, wymienionych w treści odwołania. Wskazał, że doszło do naruszenia:
• art. 10 § 1 K.p.a. poprzez m.in. wydanie decyzji w tym samym dniu, tj. 30 stycznia 2017 r., a tym samym uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji w sprawie,
• art. 7 i art. 8 K.p.a., a także 77 § 1 K.p.a. wskutek nieprzeprowadzenia w sposób należyty postępowania wyjaśniającego,
• art. 81 K.p.a., poprzez uznanie okoliczności faktycznych za udowodnione w sytuacji, gdy strona nie miała możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, a zwłaszcza wskazania okoliczności dla których jej wniosek został pozostawiony bez rozpoznania przez [...] Urząd Wojewódzki.
W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, iż w dniu 30 listopada 2016 r. złożył do Wojewody [...] wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium RP. W dniu 5 grudnia 2016 r. Wojewoda [...] wezwał stronę do uzupełnienia wniosku o brakujące oświadczenie o zamiarze powierzenia wykonywania pracy. M.K., w imieniu skarżącego, dopełnił formalności i w połowie grudnia 2016 r. wysłał brakujący dokument. W celu weryfikacji powyższej informacji pełnomocnik wniósł o przeprowadzenie przesłuchania wymienionych obywateli Polski. W dalszej części uzasadnienia skarżący stwierdził, iż postępowanie w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu zostało wszczęte tego samego dnia, w którym wydano decyzję, co stanowi rażące naruszenie zasad postępowania administracyjnego. Ponadto cudzoziemiec został pozbawiony czynnego udziału w postępowaniu. Podkreślił, iż sygnalizował w trakcie postępowania prowadzonego przez Komendanta PSG w [...], iż nie otrzymał żadnego rozstrzygnięcia od Wojewody [...], wobec czego organ I instancji powinien zweryfikować powziętą informację. Jednak zgłoszone żądanie sprawdzenia tych okoliczności zostało pominięte przez organ.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że sprawa o zobowiązanie do powrotu G.D. została wszczęta z urzędu w dniu 30 styczni 2017 r., a zatem przed dniem 12 lutego 2018 r., tj. datą wejścia w życie ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw. Zgodnie z art. 12 powyższej ustawy do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że przepis art. 100 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach oraz przepis art. 88j ust. 2 ustawy zmienianej w art. 4 [tj. ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2017 r. poz. 1065, z późn. zm.) stosuje się w brzmieniu nadanym nową ustawą.
W dniu 30 stycznia 2017 r. wobec G.D. funkcjonariusze Placówki Straży Granicznej w [...] przeprowadzili w miejscowości [...] kontrolę legalności pobytu. Do powyższej kontroli skarżący okazał paszport, ważny od dnia 26 października 2007 r., do dnia 26 października 2017 r. wraz z zmieszczoną w nim polską wizą krajową, ważną w okresie od dnia 28 czerwca 2016 r., do dnia 11 grudnia 2016 r., cel wydania: wykonywanie pracy, w okresie nieprzekraczającym 6 miesięcy w ciągu kolejnych 12 miesięcy.
W toku czynności kontrolnych ustalono, iż skarżący wjechał na terytorium RP w dniu 29 czerwca 2016 r. i przebywa tu nieprzerwanie do dnia dzisiejszego. Ponadto na podstawie systemu teleinformatycznego Pobyt2 ustalono, że wymieniony w dniu 30 listopada 2016 r. tj. w czasie legalnego pobytu złożył do Wojewody [...] wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Powyższy wniosek decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] został pozostawiony bez rozpoznania. Mając na uwadze powyższe dzień 30 stycznia 2017 r. był 216 dniem pobytu cudzoziemca na terytorium RP. Stosownie do postanowień art. 288 ustawy cudzoziemiec w okresie pobytu na terytorium RP jest obowiązany posiadać ważny dokument podróży oraz dokumenty uprawniające go do pobytu na terytorium RP, jeżeli są wymagane.
Przepis art. 299 ust 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach stanowi, że cudzoziemiec jest obowiązany opuścić terytorium RP przed upływem okresu pobytu, objętego wizą Schengen lub wizą krajową oraz przed upływem okresu ważności tej wizy.
W wyniku powyższej kontroli oraz w nawiązaniu do brzmienia ww. przepisu stwierdzono, iż G.D. nie opuścił terytorium Rzeczypospolitej Polskiej po wykorzystaniu dopuszczalnego okresu pobytu na podstawie wizy krajowej, co wyczerpuje przesłankę z art. 302 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach. Ponadto mając na uwadze, iż termin ważności posiadanej wizy upłynął z dniem 11 grudnia 2016 r., skarżący wypełnił kolejną przesłankę z art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy, obligując do wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu.
Dalej organ wywodził, że zgodnie z art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) NR 539/2001 z dnia 15 marca 2001 r. wymieniające państwa trzecie, których obywatele muszą posiadać wizy podczas przekraczania granic zewnętrznych oraz te, których obywatele są zwolnieni z tego wymogu (Dz.Urz.UE.L 201.7 nr 133 poz 1); obywatele państw trzecich, wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik II są zwolnieni z obowiązku określonego w ust. 1, gdy ich całkowity pobyt nie przekracza 90 dni w ciągu każdego 180 - dniowego okresu. Zgodnie z załącznikiem nr II, zawierającym wspólną list państw określonych w art. 1 ust 2 ww. rozporządzenia zniesienie wiz dotyczy wyłącznie posiadaczy paszportów biometrycznych wydanych przez Gruzję zgodnie z normami Organizacji Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego (ICAO). Mając na uwadze treść powyższego artykułu, przepisy Kodeksu Granicznego Schengen oraz zważywszy na posiadanie przez G.D. zwykłego paszportu należy stwierdzić, iż i w dniu przeprowadzonej kontroli, był on zobligowany w czasie pobytu na terytorium Polski i strefy Schengen do posiadania wizy lub innego dokumentu pobytowego uprawniającego go do wjazdu i pobytu na tych terytoriach.
Zgodnie z art. 302 ust. 2 ustawy przepisów ust. 1 pkt 1-3 nie stosuje się w przypadkach, o których mowa w art. 299 ust. 6. Przepis art. 299 ust. 6 pkt 1 ustawy stanowi, że cudzoziemiec jest obowiązany opuścić terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja:
1) o odmowie przedłużenia mu wizy Schengen lub wizy krajowej, udzielenia mu zezwolenia na pobyt czasowy, zezwolenia na pobyt stały lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE lub decyzja o cofnięciu mu zezwolenia na pobyt czasowy, zezwolenia na pobyt stały lub zezwolenia na V pobyt rezydenta długoterminowego UE lub
2) o odmowie nadania mu statusu uchodźcy lub udzielenia ochrony uzupełniającej, o uznaniu wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej za niedopuszczalny, o umorzeniu postępowania w sprawie udzielenia mu ochrony międzynarodowej lub decyzja o pozbawieniu go statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej, lub,
3) o cofnięciu zgody na pobyt ze względów humanitarnych
- stała się ostateczna, a w przypadku wydania decyzji przez organ wyższego stopnia, od dnia, w którym decyzja ostateczna została cudzoziemcowi doręczona.
Powyższy przepis nie ma zastosowania do wymienionego, ponieważ złożony przez niego wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy został pozostawiony bez rozpoznania.
Organ przytoczył treść art. 303 ust. 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach i w kontekście tych przepisów przywołał art. 348, 349 i art. 351 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach. Nadto wskazał na art. 348 art. 349 ust. 1 i 2 tego aktu.
Dalej organ wywodził, że G.D. przed wydaniem skarżonej decyzji wjechał do Polski w dniu 29 czerwca 2016 r., na podstawie wizy krajowej nr [...], ważnej przez 167 dni w okresie od dnia 28 czerwca 2016 r. do dnia 11 grudnia 2016 r. Składając w dniu 30 listopada 2016 r. wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, zainteresowany przebywał w Polsce legalnie, na podstawie ww. wizy krajowej. Strona złożyła zatem wniosek z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 105 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, zgodnie z którym cudzoziemiec składa wniosek o udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy osobiście, nie później niż w ostatnim dniu jego legalnego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z tym, że wniosek o udzielenie G.D. zezwolenia na pobyt czasowy i pracę zawierał braki formalne, które co prawda skarżący uzupełnił w wyznaczonym terminie, jednak nie uczynił tego zgodnie z wezwaniem (z pisma Wojewody [...] nr [...] wynika, że dostarczona kopia oświadczenia o zamiarze powierzenia wykonywania pracy, nie spełniała wymogów określonych w art. 76a § 2 K.p.a., i nie była dowodem w sprawie) i z tego powodu wniosek został pozostawiony bez rozpoznania. Z uwagi na fakt, iż wniosek o udzielenie G.D. zezwolenia na pobyt czasowy i pracę zawierał braki formalne, a braki te nie zostały przez stronę uzupełnione w wyznaczony terminie Wojewoda [...] nie zamieścił w dokumencie podróży cudzoziemca (seria i nr [...]) stempla, o którym mowa w art. 108 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach. Nadto organ wskazał, że wobec, nie miał zastosowania art. 108 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach.
Organ uznał, że wobec strony zachodzi przesłanka z art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Złożony przez cudzoziemca w dniu 30 listopada 2016 r. do Wojewody [...] wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę zawierał braki formalne, które nie zostały uzupełnione w terminie, a zatem jego pobyt od dnia złożenia wniosku nie był uznawany za legalny na zasadzie określonej w art. 108 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach. Tym samym od dnia 11 grudnia 2016 r., tj. po upływie ważności posiadanej przez strony wizy krajowej nr [...], do dnia 30 stycznia 2017 r., tj. do kontroli legalności G.D. przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez wymaganej ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu pobytowego.
Ponadto, mając na uwadze, iż dopuszczalnych okres pobytu G.D. na terytorium RP na podstawie posiadanej wizy krajowej nr [...] wynosił 167 dni, a dzień kontroli był 216 dniem pobytu cudzoziemca, należy stwierdzić, iż nie opuścił on terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, po wykorzystaniu dopuszczalnego okresu pobytu na podstawie wizy krajowej. Organ uznał, że powyższa okoliczność wyczerpuje przesłankę z art. 302 ust. 1 pkt 3 ustawy. Z ustaleń faktycznych wynika, iż wobec strony nie zachodzą okoliczności z art. 302 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, czy z art. 303 ust. 2 ustawy, wyłączające stosowanie art. 302 ust. 1 pkt i ustawy.
W kontekście przesłanek odmowy zobowiązania do powrotu organ wskazał, że G.D. nie legitymuje się wizami, czy innymi tytułami pobytowymi uwzględnionymi wart. 303 ust. 1 pkt 1-3 i 5-7 ustawy. Nie zachodzą również okoliczności, o którym mowa w art. 303 ust. 1, kiedy decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu nie wydaje się. Ponadto Panu G.D., nie udzielono zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany (por. art. 303 ust. 1 pkt 2 ustawy). Organ wskazał, że postępowanie dowodowe nie wykazało, aby w sprawie zachodziła okoliczność z art. 348 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Z uwagi na okoliczności pobytu G.D. na terytorium Polski, a także po przeanalizowaniu całości materiału dowodowego wynika, iż zainteresowany nie prowadzi w Polsce życia rodzinnego w rozumieniu art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, bowiem na stałe mieszka w [...].
Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy nie stwierdził tym samym istnienia w sprawie przesłanki udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych określonej w art. 348 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach.
Organ nie stwierdził, aby wobec G.D. zachodziły okoliczności z art. 349 ustawy o cudzoziemcach, a zatem nie ma zastosowania przesłanka z art. 351 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Organ nie stwierdził również, aby w sprawie zachodziła przesłanka z art. 351 pkt 2 i 3 ustawy o cudzoziemcach.
Mając na uwadze brak świadomości G.D. że przebywa on na terytorium RP nielegalnie, wynikającej z faktu, iż cudzoziemiec był przekonany, że pracodawca uzupełnił wszystkie dokumenty, a On sam może spokojnie mieszkać w Polsce i oczekiwać na decyzje Wojewody [...], a także z uwagi na treść odwołania – organ wskazał, iż zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o cudzoziemcach stwierdzenie, iż cudzoziemiec nie opuścił terytorium , Rzeczypospolitej Polskiej po wykorzystaniu dopuszczalnego okresu pobytu wskazanego w wizie krajowej, obliguję organ rozpatrujący sprawę zobowiązania do powrotu do powołania przesłanki z art 302 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach. Nie budzi również wątpliwości fakt, iż termin ważności posiadanej przez wymienionego wizy upłynął z dniem 11 grudnia 2016 r., dlatego przebywa on na terytorium Polski bez wymaganej, ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego go do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim, co wyczerpuje przesłankę z art. 302 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy. Stwierdzenie, że w sprawie zachodzą wymienione przesłanki i nie zachodzą okoliczności z art. 303 ust. 1 i 2 ustawy obliguje organ rozpatrujący sprawę do utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji. Z uwagi na kategoryczne sformułowanie użyte w dyspozycji normy zawartej w art. 302 ust. 1 ww. ustawy ("Decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy...") podjęcie niniejszego rozstrzygnięcia jest obligatoryjne. Wobec powyższego wynikająca z art. 7 K.p.a. zasada, iż sprawę należy załatwić zgodnie z wnioskiem strony o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, uwzględniając słuszny interes strony - doznaje istotnego ograniczenia. Zastosowanie tej zasady nie może bowiem prowadzić do naruszenia przepisów prawa materialnego. Pogląd taki opiera się na założeniu, że zasada powyższa ma zastosowanie tylko w odniesieniu do decyzji uznaniowych, podczas gdy w niniejszym postępowaniu o treści rozstrzygnięcia wprost rozstrzyga przepis prawa materialnego.
W decyzji został określony 20-dniowy termin dobrowolnego powrotu, który organ odwoławczy, uznał za zasadny. G.D. zeznał w dniu 30 stycznia 2017 r., iż posiada środki finansowe na pokrycie podróży powrotnej, termin jest wystarczający na zakup biletu i zamknięcie przez cudzoziemca swoich spraw.
W sytuacji stwierdzenia w sprawie przesłanki, o której mowa w art. 302 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy organ jest zobligowany na mocy art. 319 pkt 1 ustawy do określenia co najmniej 6-cio miesięcznego okresu zakazu ponownego wjazdu. Organ odwoławczy stosując art. 319 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, uznał za zasadne określenie rocznego okresu zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej tj. dłuższego, niż: minimalny, prawnie dopuszczalny. Powyższe w ocenie organu odwoławczego uzasadniają okoliczności faktyczne oraz stopień naruszenia przez G.D. obowiązujących przepisów. Naruszenia zasady wynikającej z art. 7 K.p.a. nie stanowi również oparte na art. 318 ust. 2 pkt 2 i art. 319 ust. 1 ustawy orzeczenie przez organ I instancji o zakazie wjazdu przez cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 1 roku od dnia wykonania decyzji, w sytuacji, której zainteresowany nie zastosowałby się do decyzji o zobowiązaniu do powrotu i nie opuścił w terminie określonym w decyzji terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przekroczy lub usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa.
Ponadto organ wskazał, że w dniu 12 grudnia 2017 r. do Urzędu ds. Cudzoziemców wpłynęło pismo Komendanta Placówki Straży Granicznej z dnia 5 grudnia 2017 r., z którego wynika, iż G.D. w okresie od dnia 15 lutego 2017 do dnia 14 listopada 2017 r. wykonywał pracę w firmie "[...] ul. [...] [...] na stanowisku kucharz, bez wymaganego zezwolenia na prace. Mając na uwadze powyższe, kierując się zasadą wyrażoną w art. 7 i 77 § 1 K.p.a. organ odwoławczy zobligowany jest ponadto do stwierdzenia, iż obecnie wobec G.D. zachodzi również przesłanka zobowiązania cudzoziemca do powrotu, określona w art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach. W dniu rozpoczęcia kontroli cudzoziemiec wykonywał pracę nielegalnie, co wyczerpuje przesłankę z ww. artykułu, tj. wykonuje lub w dniu wszczęcia kontroli legalności wykonywania pracy prowadzonej przez uprawniony do tego organ wykonywał pracę bez odpowiedniego zezwolenia na pracę lub oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi wpisanego do ewidencji oświadczeń. Powyższa okoliczność wystąpiła dopiero na etapie postępowania odwoławczego, dlatego nie stanowi podstawy prawnej skarżonej decyzji, jednak zgodnie z powyższymi zasadami postępowania administracyjnego musi zostać uwzględniona przez organ odwoławczy. Należy jednocześnie wyjaśnić, iż z uwagi na stwierdzenie w sprawie przesłanki z art. 302 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o cudzoziemcach, która stanowi podstawę wydania skarżonej decyzji, powołanie w sprawie dodatkowo przesłanki z art. 302 ust. 1 pkt 4 wymienionej ustawy, pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie kwestii zasadności zobowiązania do powrotu. Już bowiem samo stwierdzenie okoliczności z art. 302 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy obliguje do stwierdzenia, iż zachodzi przesłanka zobowiązania cudzoziemca do powrotu.
Odnosząc się do treści odwołania organ stwierdził, iż do akt sprawy dołączono protokół zapoznania strony z dokumentacją postępowania administracyjnego. Strona oświadczyła wówczas, że umożliwiono jej czynny udział w każdym stadium postępowania. W trakcie całego postępowaniu administracyjnego o zobowiązanie cudzoziemca do powrotu uczestniczył tłumacz języka [...].
Pismem z dnia 5 grudnia 2016 r. strona została wezwana do uzupełnień braków formalnych w nieprzekraczalnym terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma. Powyższe pismo zostało odebrane przez stronę w dniu 15 grudnia 2016 r. W dniu 21 grudnia 2016 r., tj. w wyznaczonym terminie strona doręczyła do [...] Urzędu Wojewódzkiego wymagane dokumentu. Niemniej jednak z uwagi, iż dostarczony dokument nie spełniał wymogów dowodu w sprawie w dniu 4 stycznia 2017 r. Wojewoda [...] pozostawił wniosek bez rozpoznania. Powyższe zawiadomienie zostało wysłane stronie na adres wskazany jako adres do doręczeń. Na podstawie akt nadesłanych z [...] Urzędu Wojewódzkiego ustalono, iż przesyłka został skutecznie doręczona Stronie zgodnie z art. 44 § 4 K.p.a.
Ponadto odnosząc się powołanego w odwołaniu art. 81 K.p.a. po przez nie wykazanie okoliczności dla których wniosek o udzieleni zezwolenia na pobyt czasowy został pozostawiony bez rozpoznania należy stwierdzić, iż pismem z dnia 4 stycznia 2017 r. Wojewoda [...] zawiadomił stronę o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o udzieleni zezwolenia na pobyt czasowy i pracę obywatelowi Republiki [...], G.D.. Zawiadomienie zostało wysłane na adres do doręczeń wskazany w ww. wniosku. Pismo został skutecznie doręczone stronie zgodnie z art. 44 § 2 K.p.a. Ponadto odnosząc się do zarzutu niewykazania okoliczności pozostawienia wniosku bez rozpoznania należy stwierdzić, iż Wojewoda [...] uznał, iż co prawda G. D. dostarczył w terminie wymagane oświadczenie o zamiarze powierzenia wykonywania pracy, jednak była to kserokopia dokumentu, co spowodowało, że Wojewoda [...] uznał, że zastosowanie ma art. 64 § 2 K.p.a.
G.D. wywiódł skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] kwietnia 2018 r., sygn. [...], zarzucając naruszenie: 1. art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 §1 K.p.a., w zw. z art. 78 § 1 K.p.a. przez nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań świadków J.H. i M.K. przez co nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie;
2. art. 303 ust. 2 w zw. z art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, w zw. z art. 44 § 2 K.p.a poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, gdy Skarżący złożył wniosek o przedłużenie pozwolenia na pobyt, które to pismo zostało pozostawione bez rozpatrzenia nie z winy Skarżącego oraz (w odniesieniu do art. 44 § 2 K.p.a.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy Wojewoda [...] znał adres korespondencyjny Skarżącego, a co za tym idzie nie było potrzeby pozostawienia przesyłki we właściwym Urzędzie Gminy, gdyż można było ją skutecznie doręczyć; 3. art. naruszenie art. 303 ust. 2 w zw. z art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach w zw. z art. 8 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie i nieuwzględnienie faktu, że Skarżący jako obywatel [...] nie posługuje się językiem polskim, a formalności w jego imieniu związane z legalnością jego pobytu załatwiali J.H. i M.K. oraz nieuwzględnienie faktu, że skarżący jako obcokrajowiec nie jest zobowiązany znać polskie regulacje (w tym art. 76a K.p.a.) i nieuwzględnienie faktu, że Skarżący działał w pełnym zaufaniu do administracji publicznej. Mając na uwadze powyższe zarzuty wniósł m.in. o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Skarżący, na mocy decyzji organu I instancji został zobowiązany do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z decyzją tą skarżący się nie zgodził i w ustawowym terminie złożył odwołanie. Zaskarżoną niniejszą skargą decyzją organ II instancji postanowił utrzymać w mocy decyzję organu I instancji, wskazując jednocześnie, że skarżący nie wypełnił przesłanek z art. 303 ust. 2 w zw. z art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, ponieważ jego wniosek o przedłużenie zgody na pobyt został pozostawiony bez rozpoznania (na skutek nieuzupełnienia braków wniosku).
Organy rozpatrujące legalność pobytu skarżącego na terenie Rzeczypospolitej Polskiej nie uwzględniły jego wniosków o przesłuchanie J.H. i Pana M. K., a przeprowadzenie dowodów z zeznań tych świadków miało istotny wpływ na wynik postępowania i ocenę prawidłowości działań organów administracji, gdyż to te osoby brały udział w legalizacji pobytu Skarżącego. Zarzut ten dodatkowo jest zasadny, albowiem, jak wskazał organ II instancji, Organ ten, bezpodstawnie, uznał za niezasadne przeprowadzenie dowodów z zeznań w/w świadków, gdyż wystarczające dla Organu II instancji były dokumenty nadesłane przez Wojewodę. Jednakże zeznania zawnioskowanych świadków mogły rzucić nowe światło na całość sprawy.
Zastosowanie fikcji doręczenia, a w tym także doręczenie poprzez złożenie pisma w Urzędzie Gminy było całkowicie nieuzasadnione, ponieważ Wojewoda [...] znał adres do doręczeń Skarżącego i z tego też względu niedopuszczalne było stwierdzenie, że przez bądź co bądź niewłaściwe postępowanie [...] Urzędu Wojewódzkiego, Skarżący nie dopełnił wymogów wniosku, co skutkowało niepoinformowaniem Skarżącego o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Przyjęcie natomiast takiego postępowania właściwych organów za postępowanie właściwe spowoduje, że w przyszłości za każdym razem organ będzie mógł poinformować Stronę o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania poprzez złożenie pisma w Urzędzie Gminy, pomimo że organowi wydającemu decyzję znany jest adres korespondencyjny jej adresata. Stanowisko takie nie może się ostać.
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
I. Skarga okazała się zasadna.
II. Jej przedmiotem jest decyzja z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...], którą Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, działając na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 1 i 3, art. 315 ust. 1, art. 318 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 oraz art. 319 pkt 1 powoływanej wcześniej ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, w zw. z art. 12 ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw, po rozparzeniu odwołania skarżącego od decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] z dnia [...] stycznia 2017 r., orzekającej o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, w terminie 20 dni od dnia doręczenia decyzji oraz o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres 1 roku, od dnia wykonania decyzji lub upływu terminu dobrowolnego powrotu w niej określonego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Przyczyną, w której organ I instancji upatrywał podstawy do wydania decyzji o zobowiązaniu do powrotu jest przesłanka z art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Organ uznał, że złożony przez cudzoziemca w dniu 30 listopada 2016 r. do Wojewody [...] wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę zawierał braki formalne, które nie zostały uzupełnione w terminie, a zatem jego pobyt od dnia złożenia wniosku nie był uznawany za legalny, na zasadzie określonej w art. 108 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach. Z powyższego wywodził, że od dnia 11 grudnia 2016 r., tj. po upływie ważności posiadanej przez strony wizy krajowej nr [...], do dnia 30 stycznia 2017 r., tj. do kontroli legalności pobytu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, G.D. przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, bez wymaganej ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu pobytowego uprawniającego go do wjazdu i pobytu na tym terytorium.
III. Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że organ administracji naruszył przepisy postępowania a mianowicie art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 K.p.a. i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ, wywodząc o nieuzupełnieniu braków w terminie, nie zbadał dostatecznie czy zaszła przesłanka do wydania rozstrzygnięcia. Tymczasem musi ona być stwierdzona, aby uznać, że istotnie doszło do zaistnienia przesłanki do zobowiązania do powrotu.
IV. Zasadnie organ wywodził, że z uwagi na kategoryczne sformułowanie, użyte w dyspozycji normy zawartej w art. 302 ust. 1 ww. ustawy ("Decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy...") podjęcie niniejszego rozstrzygnięcia jest obligatoryjne. Tym niemniej obligatoryjność ta dotyczy sytuacji, gdy zostanie stwierdzone, że zachodzą przesłanki do wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu.
Posiłkując się do wykładnią systemową Sąd zauważa, że dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne jest, że w judykaturze przyjmuje się, że nawet, gdy mamy do czynienia z postępowaniem uproszczonym, konieczne jest niezbite wręcz stwierdzenie przesłanki ustawowej, wpływającej na treść rozstrzygnięcia.
Gwoli analogicznego na podstawie wykładni systemowej przykładu Sąd wskazuje, że NSA w wyroku z dnia 18 lipca 2019 r., sygn. akt II OSK 414/19 wskazał, że postępowanie o odmowie wjazdu jest postępowaniem uproszczonym, do którego nie mają zastosowania wszystkie przepisy K.p.a. Przepis ten jest zatem przepisem szczególnym, w stosunku do przepisów ww. Kodeksu, w tym przede wszystkim, co do zakresu prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Użycie przez ustawodawcę w art. 34 ust. 1, zwrotu: "ogranicza się", wskazuje na jego intencję co do traktowania tego przepisu jako wyjątku, od zasad wprowadzonych w Kodeksie postępowania administracyjnego co do postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia przesłanek do wydania decyzji określonej treści (zob. R. Rogala [w:] J. Chlebny, Ustawa o cudzoziemcach. Komentarz, Warszawa 2015 r., s. 209-210; wyrok NSA z dnia 26 lipca 2018 r., sygn. akt II OSK 1752/18, dostępny [w:] CBOSA). Każdorazowo organ musi zatem ocenić, czy w danych okolicznościach została spełniona podstawowa przesłanka, a mianowicie "niebudzące wątpliwości" okoliczności, uzasadniające odmowę wjazdu z tym, że ta przesłanka musi być spełniona zarówno co do przesłanek pozytywnych (art. 28 ust. 1), jak i negatywnych (art. 28 ust. 2). Nie budzące wątpliwości to tego rodzaju przesłanki, które są oczywiste, rzucające się w oczy przy prostym zestawieniu znajdujących się w postępowaniu dowodów lub okoliczności znanych organowi z urzędu. Aby stwierdzić taką oczywistość, organ administracji musi przeprowadzić choćby ograniczone postępowanie wyjaśniające (tak NSA w powoływanym wyroku sygn. akt II OSK 414/19).
Argumentując z mniejszego na większe, Sąd zauważa, że skoro nie stosuje się wszystkich przepisów K.p.a. w postępowaniu w sprawie odmowy wjazdu, a judykatura wymaga stwierdzenia przesłanek ustawowych, to obligacja taka istnieje tym bardziej w postępowaniu, w którym K.p.a. się stosuje.
Sąd uznał, że braki w odniesieniu się przez organ orzekający do wszystkich aspektów sprawy, w tym powołanych przez skarżącego w odwołaniu (oraz w barku przeprowadzenia wniosku dowodowego), czyni zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające je rozstrzygnięcie przedwczesnym. Prawo nie mogło być zatem zastosowane, bowiem nie można dokonać jego subsumpcji, skoro stan sprawy nie został ustalony w sposób pewny, bądź organ nie dał temu wyrazu w uzasadnieniu decyzji. Bez odniesienia się do tych okoliczności nie można skutecznie wywodzić, że został ustalony stan sprawy, co za tym idzie nie można dokonać subsumpcji pod określony przepis prawa, a tym bardziej, w sposób dający się obiektywnie obronić stwierdzić, że doszło do naruszenia normy prawnej. Błąd w braku odniesienia się do wszystkich zaistniałych w sprawie okoliczności, z uwagi na ich prawne znaczenie, mógł mieć wpływ na wynik sprawy i interpretację przepisów prawa materialnego.
Odnosząc się do szczegółowych aspektów sprawy Sąd zauważa, że nie została wyjaśniona kwestia doręczenia przez M.K., w imieniu skarżącego, w połowie grudnia 2016 r. do [...] Urzędu Wojewódzkiego brakującego dokumentu (zgodnie z wezwaniem, wystosowanym przez Wojewodę [...] do uzupełnienia wniosku o brakujące oświadczenie o zamiarze powierzenia wykonywania pracy, w związku ze złożeniem dnia 30 listopada 2016 r. do Wojewody Dolnośląskiego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium RP). W celu weryfikacji powyższej informacji pełnomocnik skarżącego wniósł o przeprowadzenie przesłuchania wymienionych obywateli Polski. W dalszej części uzasadnienia skarżący stwierdził, iż postępowanie w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu zostało wszczęte tego samego dnia, w którym wydano decyzję, co stanowi rażące naruszenie zasad postępowania administracyjnego. Ponadto cudzoziemiec został pozbawiony czynnego udziału w postępowaniu. Organ nie odniósł się do twierdzeń skarżącego, że sygnalizował on w trakcie postępowania prowadzonego przez Komendanta PSG w [...], iż nie otrzymał żadnego rozstrzygnięcia od Wojewody [...], jednak zgłoszone żądanie sprawdzenia tych okoliczności zostało pominięte przez organ. W ocenie Sądu doszło do naruszenia art. 81 K.p.a., poprzez uznanie okoliczności faktycznych za udowodnione w sytuacji, gdy strona nie miała możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, a zwłaszcza wskazania okoliczności dla których jej wniosek został pozostawiony bez rozpoznania przez [...] Urząd Wojewódzki.
V. Organ nie rozpatrzył sprawy w kontekście art. 7 i 7a K.p.a., w szczególności nie zbadał czy interes skarżącego był słuszny w tym sensie, że jego realizacja - pobyt na terytorium Polski - nie wiązała się z naruszeniem porządku prawnego. Jednocześnie czy interes ten nie pozostawał w kolizji z interesem społecznym tj. nie powodował zagrożenia dla bezpieczeństwa czy porządku publicznego, a także nie godził w żadne interesy poszczególnych obywateli (tak NSA w wyroku z dnia 18 października 2017 r., sygn. akt II OSK 669/17, odnoszącym się do art. 23 pkt 2, w zw. z art. 108 ustawy o cudzoziemcach, w którym NSA stwierdził, że przepisy te należy interpretować także z uwzględnieniem okoliczności, że cudzoziemiec, który nie posiada ważnego dokumentu pobytu chociaż, spełnia przesłanki wskazane w art. 108 ust. 1 pkt 1 i 2, ale nie przekracza granicy zewnętrznej UE).
Skoro w świetle orzecznictwa ETPC polskie organy powinny dokonywać oceny tego, czy względy ochrony porządku publicznego lub bezpieczeństwa państwa wymagają natychmiastowego wydalenia cudzoziemca, w sposób indywidualny, pozwalający ustalić, czy osobiste zachowanie danego cudzoziemca stanowi rzeczywiste, aktualne i dostatecznie poważne zagrożenie dla jednego z podstawowych interesów społeczeństwa, a przy dokonywaniu tej oceny organy powinny uwzględnić każdą okoliczność faktyczną lub prawną związaną z sytuacją danego cudzoziemca, która może pomóc rozstrzygnąć kwestię, czy jego osobiste zachowanie stanowi takie zagrożenie (tak J. Wojnarowska-Radzińska, Zakaz arbitralnego wydalania cudzoziemców w świetle art. 1 Protokołu n & EKPC i jego realizacja w polskim prawie i praktyce, RPEiS Rok LXXIX – zeszyt 1 – 2017), to w braku zagrożenia dla względów bezpieczeństwa indywidualne względy tym bardziej powinny być badane.
VI. Nadto Sąd podnosi, że niezależnie od powyższych wątpliwości, związanych z treścią rozstrzygnięcia zawartego w pkt 2 decyzji organu I instancji, wyekspirował 20 dniowy termin, wskazany w decyzji organu I instancji do dobrowolnego opuszczenia Rzeczypospolitej Polskiej. W decyzji organu I instancji, uwzględniając sytuację pobytową cudzoziemca na terytorium RP, został bowiem określony taki termin do dobrowolnego przez cudzoziemca do kraju pochodzenia, który zaskarżoną decyzją utrzymany został w mocy. Skoro określony w decyzji organu I instancji termin dobrowolnego opuszczenia przez cudzoziemca Polski w dacie orzekania przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców upłynął co oznacza, iż organ odwoławczy nie mógł w tym zakresie utrzymać w mocy zaskarżonej decyzji to uznanie, że termin ten jest prawidłowy już po jego wyekspirowaniu na etapie postępowania przed organem odwoławczym w istocie powodowałoby, iluzoryczność prawa do odwołania się strony od rozstrzygnięcia, które uznaje za nieprawidłowe. Na skutek bowiem wyekspirowania terminu w trakcie postępowania przed organem odwoławczym skarżący musiałby ponieść konsekwencje, związane z nieopuszczeniem terytorium Rzeczypospolitej Polskiej we wskazanym terminie. Zatem, nie dokonując zmiany decyzji organu I instancji w tym zakresie i utrzymując w mocy orzeczenie pierwszoinstancyjne organ odwoławczy wydał decyzję z oczywistym pokrzywdzeniem cudzoziemca.
Zgodnie z art. 140 K.p.a., w sprawach nieuregulowanych w art. 136-139 w postępowaniu przed organami odwoławczymi mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji. Strona powinna mieć zapewniony realny, czynny udział również w postępowaniu odwoławczym, które – stosownie do art. 15 K.p.a. – ma być formułą procesową stworzoną dla dwukrotnego rozstrzygnięcia spawy. W świetle konstrukcji przyjętych w K.p.a., postępowania przed organem II instancji nie można zatem scharakteryzować jako li tylko formalnego, w którym udział strony nie jest potrzebny. Tym bardziej, że skarżący w odwołaniu sformułował liczne zastrzeżenia i wniosku dowodowe należało uznać, że na etapie postępowania przed organem II instancji, jego udział może być potrzebny dla jej rozstrzygnięcia.
VI. Dodatkowo Sąd, w aspekcie wykładni celowościowej, wskazuje, że podziela pogląd wyrażony przez NSA w wyroku z dnia 28 maja 2019 r. IV SA/Wa 21/19, w którym wskazał on, że "Oczywiście w przypadku cudzoziemców mogą istnieć pewne ograniczenia, jednak muszą one być uregulowane aktem prawnym rangi ustawowej. W tym kontekście zasługują na uwzględnienie fundamentalne zasady postępowania administracyjnego, wyrażone w ustawie z dnia z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego, jak zasada praworządności (art. 6 kpa, która jest powtórzeniem zasady konstytucyjnej - art. 7 Konstytucji, zgodnie z którym organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa) czy zasada pogłębiania zaufania do państwa (art. 8). Powyższe zasady, jak wyżej wskazano, odnoszą się także do cudzoziemców. A zatem, zaskarżona decyzja, nie uwzględniając faktu upływu wyznaczonego skarżącemu terminu do dobrowolnego powrotu, uchybia powołanym zasadom. Kłóci się w sposób oczywisty z elementarnym poczuciem sprawiedliwości, naruszając przy tym wynikającą z ww. art. 8 § 1 K.p.a. zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej".
VII. Zgodnie z art. 108 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, jeżeli termin na złożenie wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy został zachowany i wniosek nie zawiera braków formalnych lub braki formalne zostały uzupełnione w terminie: pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się za legalny od dnia złożenia wniosku do dnia, w którym decyzja w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy stanie się ostateczna.Wymienione wyżej zaniechania organu mogły mieć wpływ na niewłaściwe zastosowanie art. 108 pkt 2 tej ustawy, czego jednak Sąd nie stwierdza, z uwagi na przedwczesność takiego wniosku, wynikającą z braku ustaleń faktycznych.
VIII. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ postąpi zgodnie z oceną prawną, w szczególności odniesienie się do zarzutów odwołania i uzupełni braki w wyjaśnieniu, czy istotnie z pewnością doszło do doręczenia wezwania, a co za tym idzie do pozostawienia bez rozpoznania, które skarżący mógł w terminie zaskarżyć.
Organ naruszył art. 7, 77, 80, 107 K.p.a., co przekłada się na stwierdzenie, że doszło do spełnienia pozytywnych przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm.). Powyższe implikowało uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., o czym Sąd orzekł w wyroku.
IX. W przedmiocie zwrotu kosztów postępowania (pkt 2 sentencji wyroku), obejmujących wpis od skargi (300 zł), koszty zastępstwa procesowego, do których zaliczono wynagrodzenie adwokata w wysokości 480 zł oraz opłatę od czynności pełnomocnictwa, Sąd rozstrzygał na podstawie art. 200 P.p.s.a., 205 P.p.s.a., w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800, ze zm.).Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI