IV SA/Wa 1901/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, utrzymując w mocy karę pieniężną za nielegalny demontaż pojazdów wycofanych z eksploatacji poza stacją demontażu.
Skarżący zaskarżył decyzję GIOŚ, która utrzymała w mocy karę pieniężną w wysokości 90 000 zł za dokonywanie demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji poza stacją demontażu. Skarżący zarzucał organom dowolne ustalenie stanu faktycznego i przypisanie mu własności pojazdów. Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny, wskazując na wyłączne władanie przez skarżącego działką i dokonywanie na niej nielegalnego demontażu pojazdów, co potwierdził zgromadzony materiał dowodowy. Sąd podkreślił, że własność działki i pojazdów nie ma znaczenia dla przypisania odpowiedzialności za delikt administracyjny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę P. R. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska o wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej w wysokości 90 000 zł. Kara została nałożona za dokonywanie poza stacją demontażu czynności związanych z demontażem pojazdów wycofanych z eksploatacji, takich jak usuwanie substancji niebezpiecznych, wymontowywanie części nadających się do ponownego użycia oraz elementów nadających się do odzysku lub recyklingu. Skarżący kwestionował ustalenia organów, twierdząc, że nie potwierdzają one jego działań, a także że nie jest on właścicielem ani posiadaczem działki, na której miały być prowadzone te czynności. Sąd uznał jednak, że organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny. Wykazały one, że skarżący faktycznie władał działką i dokonywał na niej nielegalnego demontażu pojazdów, co potwierdził zgromadzony materiał dowodowy, w tym oględziny, zeznania świadków, dokumentacja fotograficzna oraz dowody przekazywania odpadów. Sąd podkreślił, że kluczowe dla przypisania odpowiedzialności jest faktyczne dysponowanie pojazdami i dokonywanie ich demontażu, a nie tytuł własności. Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, tytuł własności do działki ani pojazdów nie jest konieczny do przypisania odpowiedzialności za delikt administracyjny z art. 53a ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji. Kluczowe jest faktyczne dysponowanie pojazdami i dokonywanie ich demontażu.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na wykładni przepisów ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji oraz orzecznictwie NSA, zgodnie z którym odpowiedzialność powstaje niezależnie od tytułu własności, jeśli osoba faktycznie dokonuje demontażu poza stacją demontażu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (7)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.r.p.w.e. art. 53a § ust. 1
Ustawa z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji
Przepis znajduje zastosowanie niezależnie od tego, czy demontaż dotyczył jednego pojazdu czy większej liczby, jak również niezależnie od tego, czyją pojazd stanowił własność.
Pomocnicze
u.r.p.w.e. art. 5 § ust. 2
Ustawa z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji
k.p.a. art. 75 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 189f
Kodeks postępowania administracyjnego
u.o.
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
Argumenty
Skuteczne argumenty
Fakt faktycznego władania działką i dokonywania na niej demontażu pojazdów jest wystarczający do przypisania odpowiedzialności, niezależnie od tytułu własności. Nielegalny demontaż pojazdów poza stacją demontażu stanowi naruszenie o znacznej wadze, uniemożliwiające odstąpienie od wymierzenia kary. Wykorzystanie dowodów z postępowania karnego w postępowaniu administracyjnym jest dopuszczalne.
Odrzucone argumenty
Organy dokonały dowolnej oceny materiału dowodowego. Skarżący nie jest właścicielem ani posiadaczem działki ani pojazdów. Niedopuszczalne jest odwoływanie się do ustaleń postępowania karnego. Organy nie zgromadziły dowodu potwierdzającego dokonywanie przez skarżącego zakazanych czynności. Powoływanie się na ogłoszenia internetowe było wadliwe. Organy wadliwie uznały pojazdy za własność skarżącego. Przekazywanie odpadów podmiotowi zbierającemu odpady nie stanowi dowodu na prowadzenie zakazanej działalności.
Godne uwagi sformułowania
O dopuszczeniu się przez daną osobę deliktu administracyjnego przewidzianego w art.53a u.r.p.w.e. przesądza bowiem sam fakt dokonania przez tę osobę, poza stacją demontażu, czynności, o których mowa w art.53a ust.1 pkt 1 – 3 u.r.p.w.e., w odniesieniu do pojazdów samochodowych wycofanych z eksploatacji, niezależnie od tego, czy pojazdy te stanowią własność podmiotu dokonującego czynności, czy też innych osób, oraz niezależnie od tego, czy czynności te dokonane zostały na terenie należącym do dokonującego czynności, czy też innych osób.
Skład orzekający
Anita Wielopolska
przewodniczący
Marzena Milewska-Karczewska
członek
Tomasz Wykowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności za nielegalny demontaż pojazdów wycofanych z eksploatacji, niezależnie od tytułu własności do działki i pojazdów, oraz brak możliwości odstąpienia od wymierzenia kary w przypadku naruszeń o znacznej wadze."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nielegalnego demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony środowiska i odpowiedzialności administracyjnej, z interesującym stanem faktycznym dotyczącym nielegalnego demontażu pojazdów.
“Nielegalny demontaż pojazdów: Sąd potwierdza karę 90 tys. zł, nawet jeśli nie jesteś właścicielem.”
Dane finansowe
WPS: 90 000 PLN
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Wa 1901/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-02-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-12-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anita Wielopolska /przewodniczący/
Marzena Milewska-Karczewska
Tomasz Wykowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne
Odpady
Sygn. powiązane
III OSK 1539/22 - Wyrok NSA z 2024-04-04
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Anita Wielopolska Sędziowie: sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.) sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. R. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2021 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej oddala skargę.
Uzasadnienie
I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia 29 października 2021 r. nr DKO-420/1463d/20/kc (dalej "zaskarżoną decyzją" albo "decyzją odwoławczą") Główny Inspektor Ochrony Środowiska (dalej "Organ" albo "GIOŚ"), po rozpatrzeniu odwołania P. R., zam. ul. [...] (dalej "Skarżącego") od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej "[...]WIOŚ") z dnia [...] listopada 2020 r. znak: [...], wymierzającej Skarżącemu karę pieniężną w wysokości 90 000 zł (słownie: dziewięćdziesiąt tysięcy złotych) za dokonywanie na działce o nr ewid. [...]. obręb [...], poza stacją demontażu: (-) usunięcia z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów lub substancji niebezpiecznych, w tym płynów, (-) wymontowania z pojazdów wycofanych z eksploatacji przedmiotów wyposażenia lub części nadających się do ponownego użycia oraz (-) wymontowania z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów nadających się do odzysku lub recyklingu – utrzymał decyzję [...]WIOŚ w mocy.
II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez GIOŚ zaskarżonej obecnie decyzji odwoławczej, przedstawia się następująco:
1. Pismem z dnia 16 września 2020 r. znak: [...] [...]WIOŚ zawiadomił Skarżącego, na podstawie art.61 § 1 i 4 k.p.a. w zw. z art.53a ust.1, 2 i 3 oraz art.2 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (obecnie t.j. Dz.U. z 2020, poz. 2056), dalej "u.r.p.w.e.", o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia Skarżącemu kary pieniężnej za dokonywanie poza stacją demontażu: 1) usunięcia z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów lub substancji niebezpiecznych, w tym płynów, 2) wymontowania z pojazdów wycofanych z eksploatacji przedmiotów wyposażenia lub części nadających się do ponownego użycia, 3) wymontowania z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów nadających się do odzysku lub recyklingu.
2. Decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. [...]WIOŚ orzekł o wymierzeniu Skarżącemu kary pieniężnej w wysokości 90 000 zł za dokonywanie na działce o nr ewid. [...], obręb [...] (dalej "działka [...]"), poza stacją demontażu: (-) usunięcia z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów lub substancji niebezpiecznych, w tym płynów, (-) wymontowania z pojazdów wycofanych z eksploatacji przedmiotów wyposażenia lub części nadających się do ponownego użycia oraz (-) wymontowania z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów nadających się do odzysku lub recyklingu.
3. Pismem z dnia 11 grudnia 2020 r. Skarżący wniósł do GIOŚ odwołanie od decyzji [...]WIOŚ (za pośrednictwem tego organu), zarzucając tej decyzji:
(-) dowolne ustalenie, że Skarżący dokonywał na działce [...] demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji w sytuacji, w której nie potwierdza tego żaden z przeprowadzonych w sprawie dowodów a jednocześnie Skarżący ani nie jest właścicielem przedmiotowej działki, ani nie znajduje się ona w jego posiadaniu;
(-) zaniechanie poczynienia ustaleń co do osoby właściciela działki nr [...] oraz właścicieli zgromadzonych na tej działce pojazdów (organ winien dokonać w tym zakresie sprawdzeń w Wydziale Komunikacji i Dróg Starostwa Powiatowego w [...]) oraz nieuprawnione przyjęcie w to miejsce, iż właścicielami pojazdów był sam Skarżący oraz jego matka i żona.
III. Jak już wskazano, decyzją zaskarżoną obecnie GIOŚ rozpoznał odwołanie Skarżącego od decyzji [...]WIOŚ, utrzymując tę decyzję w mocy.
W uzasadnieniu w/w rozstrzygnięcia odwoławczego GIOŚ wskazał w szczególności, co następuje:
1. Przedmiotem wszczętego przez WIOŚ postępowania administracyjnego było rozstrzygnięcie, czy zachodzą przesłanki do wymierzenia Skarżącemu, na podstawie art.53a u.r.p.w.e., kary pieniężnej z tytułu demontażu, poza stacją demontażu, samochodów wycofanych z eksploatacji.
Jak bowiem wskazano w przepisach u.r.p.w.e.:
Demontaż pojazdów wycofanych z eksploatacji może być prowadzony wyłącznie w stacjach demontażu (art. 5 ust. 2 u.r.p.w.e.).
Ten, kto poza stacją demontażu dokonuje:
1) usunięcia z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów lub substancji niebezpiecznych, w tym płynów,
2) wymontowania z pojazdów wycofanych z eksploatacji przedmiotów wyposażenia lub części nadających się do ponownego użycia.
3) wymontowania z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów nadających się do odzysku lub recyklingu
- podlega karze pieniężnej od 15 000 do 500 000 zł (art.53a ust. 1 u.r.p.w.e.).
2. W toku postępowania zakończonego decyzją [...]WIOŚ, kwestionowaną obecnie odwołaniem, organ I instancji zgromadził materiał dowodowy, jednoznacznie wskazujący na to, iż Skarżący dokonywał poza stacją demontażu czynności, o których mowa w art. 53a u.r.p.w.e. (demontaż pojazdów wycofanych z eksploatacji). Stosownie do powyższego:
(i) Oględziny działki [...], dokonane przy asyście funkcjonariuszy Policji przez pracownika Gminy oraz inspektorów [...]WIOŚ, wykazały obecność na nieutwardzonym terenie pojazdów różnych marek, w różnym stanie technicznym (całe pojazdy oraz pojazdy bez elementów karoserii, silników), wymontowanych elementów i części pojazdów, jak również beczek z różnymi substancjami. Stwierdzono, że silniki zawierające olej oraz zużyte akumulatory kwasowo-ołowiowe złożone były bezpośrednio na gruncie bez żadnego zabezpieczenia. Ujawniono zbiornik typu "mauzer" z nieznaną substancją, z widocznymi odciekami do gruntu, oraz jedno palenisko części samochodowych (foteli, opon, tworzyw sztucznych, kanistrów). Stwierdzono, że na ww. działce znajdowały się 164 pojazdy, z czego zdecydowaną większość stanowiły pojazdy z niemieckimi tablicami rejestracyjnymi. Stan ujawnionych pojazdów potwierdza dokumentacja fotograficzna sporządzona w trakcie oględzin. Wykonane badania próbek gleby pobranych podczas oględzin potwierdzają znaczne zanieczyszczenie gleby węglowodorami ropopochodnymi C10-C40.
(ii) Trafnie przyjął [...]WIOŚ, iż pomimo tego, że Skarżący nie był właścicielem działki [...], to jednakże faktycznie dysponował zarówno tą działką, jaki pojazdami na niej zgromadzonymi, dokonując ich demontażu. [...]WIOŚ ustalił m.in., że:
(-) Skarżący przez cały czas wykazywał zainteresowanie czynnościami kontrolnymi, dokonywanymi na działce [...]. W dniu 7 listopada 2019 r. nie chciał uczestniczyć w oględzinach, niemniej oświadczył, że w razie wejścia na tę działkę wezwie Policję (protokół kontroli Urzędu Gminy nr [...] z dnia [...] stycznia 2020 r.). Ponadto z zeznań funkcjonariusza Policji, asystującego w oględzinach (protokół przesłuchania świadka znajdujący się w aktach sprawy znak: [...]) wynika, że Skarżący obserwował dokonywane czynności z oddali;
(-) Ogłoszenia na portalu społecznościowym Facebook, zamieszczane przez córkę Skarżącego, zawierały oferty sprzedaży pojazdów znajdujących się na terenie działki [...];
(-) Kontrola przeprowadzona w podmiocie zbierającym odpady wykazała, że to Skarżący oddawał do tego podmiotu odpady z kontenerów ustawionych przy ul. [...] w [...] (potwierdzają to rachunki i formularze przyjęcia odpadów metali od osoby fizycznej, tj. Skarżącego ). Kody tych odpadów i ich opisy na rachunkach odpowiadały rodzajowi odpadów pochodzących z demontażu pojazdów;
(-) Skarżący zeznał, że przebywał na działce [...] prawie codziennie, czasem po kilka razy;
(-) Z protokołów zeznań świadków, zgromadzonych w aktach sprawy, wynika, że często widywali oni Skarżącego na terenie działki [...];
(-) Na działce [...] przechowywane były pojazdy, stanowiące przedmiot własności lub współwłasności Skarżącego oraz pojazd zarejestrowany na A. R..
(iii) O prowadzeniu na działce [...] demontażu pojazdów świadczy zgromadzenie tam: (-) pojazdów zdekompletowanych (potwierdzone dokumentacją fotograficzną), (-) wymontowanych elementów i części pojazdów, jak również (-) pojemników z płynami eksploatacyjnymi. Ujawnione zostało miejsce spalania elementów wymontowanych z pojazdów (foteli, opon, tworzyw sztucznych, kanistrów) oraz stwierdzone zostało zanieczyszczenie gleby substancjami ropopochodnymi.
(iv) Kontrola przeprowadzona w podmiocie zbierającym odpady wykazała, że Skarżący przekazywał temu podmiotowi duże ilości odpadów (w okresie od końca października 2019 r. do lipca 2020 r. 76,968 Mg brutto odpadów), których kody i opisy na rachunkach odpowiadały rodzajowi odpadów pochodzących z demontażu pojazdów. W kontenerach udostępnionych przez podmiot zbierający odpady, znajdujących się przy ul. [...], stwierdzono obecność części samochodowych, takich jak: drzwi (łącznie z szybą i uszczelką gumową), błotniki, elementy silników i zawieszenia.
(v) Twierdzenia Skarżącego, że ujawnione odpady pochodziły ze zbieractwa, bądź były wrzucane przez inne osoby, są niewiarygodne.
(vi) W trakcie oględzin w dniu [...] lipca 2020 r. [...]WIOŚ stwierdził przechowywanie na tej działce jedynie 57 ze 164 pojazdów, które znajdowały się tam w dniach [...] i [...] listopada 2019 r. Porównanie stosownych cech identyfikacyjnych pojazdów oraz części pochodzących z pojazdów, znajdujących się na działce w dniu [...] lipca 2020 r. z pojazdami ujawnionymi w trakcie oględzin z [...] i [...] listopada 2019 r., prowadzi do wniosku, że niektóre części posiadały pewne cechy identyfikacyjne, takie jak marka i kolor samochodu, a w niektórych przypadkach naklejki na szybach z numerem rejestracyjnym lub tablice rejestracyjne, które pozwalały je przy pisać do pojazdów zewidencjonowanych w listopadzie 2019 r. (łącznie 12 pojazdów – wykazów numerów VIN oraz numerów rejestracyjnych na str.9 i 10 uzasadnienia zaskarżonej decyzji). Części z czterech spośród w/w dwunastu pojazdów znaleziono z leżącymi obok tablicami rejestracyjnymi lub naklejkami z numerem rejestracyjnym na szybie (wykaz numerów VIN oraz numerów rejestracyjnych na str.9 i 10 decyzji).
(vii) Podniesiona przez Skarżącego kwestia własności pojazdów zgromadzonych w na działce [...] jest obojętna dla wyniku sprawy, albowiem rozstrzygające znaczenie dla przypisania odpowiedzialności za delikt z art.53a u.r.p.w.e. ma to, kto faktyczne pojazdami dysponował i dokonywał ich demontażu. Taką wykładnię przepisów u.r.p.w.e. potwierdza orzecznictwo sądowe. Zgodnie bowiem z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2016 r. II OSK 2044 14 "Odpowiedzialność za dokonanie demontażu pojazdu poza stacją demontażu rodzi zarówno demontaż pojazdu nie będącego własnością osoby dokonującej tej czynności jak i demontaż pojazdu stanowiącego własność tej osoby. Ustawa z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji ma zagwarantować, aby nikt nie dokonywał demontażu pojazdu (nawet własnego pojazdu) poza stacją demontażu, a więc poza miejscami do tego przeznaczonymi, dla których Minister Gospodarki i Pracy określił minimalne wymagania, które muszą być spełnione dla zapewnienia bezpieczeństwa środowiska i zdrowia ludzi - rozporządzenie z dnia 28 lipca 2005 r. w sprawie minimalnych wymagań dla stacji demontażu oraz sposobu demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji ( Dz. U. Nr 143. poz. 1206 ze zm.). Z powyższych względów przepis art. 53a ust. 1 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. Nr 25, poz. 202, ze zm.) znajduje zastosowanie niezależnie od tego, czy demontaż poza stacją demontażu dotyczył jednego pojazdu wycofanego z eksploatacji czy też większej liczby pojazdów, jak też niezależnie od tego, czyją ten pojazd stanowił (te pojazdy stanowiły) własność.".
Z ustaleń [...]WIOŚ wynika zatem jednoznacznie, że wprawdzie właściciel działki [...] zmarł, a postępowanie spadkowe nie zostało zakończone, niemniej to Skarżący dysponował działką [...] oraz pojazdami na niej zgromadzonymi, dokonując ich demontażu.
W tym kontekście nie ma znaczenia dla wyniku sprawy podniesiony przez Skarżącego fakt przysługiwania innej osobie prawa własności do pojazdu [...] o nr rej. [...], znajdującego się na działce [...]. Skarżący przedłożył na tę okoliczność dowody w postaci: 1) umowy sprzedaży pojazdu z dnia [...] września 2016 r. (dane kupującego zostały zanonimizowane), 2) korespondencji z Ubezpieczeniowym Funduszem Gwarancyjnym. Na marginesie zauważyć należy, iż w świetle informacji przekazanych przez Centralny Ośrodek Informatyki w [...] (według stanu na dzień [...] lutego 2020 r.) Skarżący nie zgłosił faktu zbycia ww. pojazdu i w dalszym ciągu figurował jako jego nabywca.
(viii) W świetle art. 75 § 1 k.p.a. nietrafnie kwestionuje Skarżący dopuszczalność uwzględnienia w niniejszym postępowaniu ustaleń faktycznych, poczynionych w postępowaniu karnym, toczącym się przed Sądem Rejonowym w [...] (sygn. akt [...]). Powołanie się przez [...]WIOŚ na znajdujące się w ww. aktach sprawy zeznanie świadka, świadczące o dysponowaniu przez Skarżącego działką jest zatem prawidłowe. Podkreślić też należy, że w/w zeznanie świadka nie jest jedynym dowodem w sprawie prowadzenia demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji przez Skarżącego. W sprawie zebrano bowiem szereg dowodów (opisanych wyżej), które potwierdzają fakt dysponowania przez Skarżącego działką [...] oraz pojazdami znajdującymi się na tej działce, w tym ich demontażu.
(ix) Na wynik niniejszej sprawy nie wpłynęła decyzja Wójta z dnia [...] kwietnia 2020 r., wydana w odrębnej sprawie administracyjnej o usunięcie z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, tj. z terenu działki [...], zgromadzonych odpadów niebezpiecznych powstałych z demontażu samochodów. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia prowadzenia przez Skarżącego nielegalnego demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji jest postępowaniem odrębnym, w którym dokonano oceny całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego w zakresie możliwości zastosowania przepisów art. 53a u.r.p.w.e. Niezależnie od powyższego nietrafnie podnosi Skarżący, iż decyzja Wójta i decyzja [...]WIOŚ powołują się na te same fakty i okoliczności.
Decyzja Wójta została bowiem wydana w dniu [...] kwietnia 2020 r., zaś decyzja [...]WIOŚ, wydana w dniu [...] listopada 2020 r., uwzględnia również materiał dowodowy zebrany po [...] kwietnia 2020 r., w szczególności: 1) ustalenia kontroli przeprowadzonej w dniach [...] – [...] sierpnia 2020 r. w podmiocie zbierającym odpady w zakresie odpadów przekazywanych przez Skarżącego, czy też 2) ustalenia z oględzin przeprowadzonych w dniu [...] lipca 2020 r.
(x) Całokształt zebranych w sprawie dowodów potwierdza więc, że wykonywał on. poza stacją demontażu, czynności, o których mowa w art. 53a u.r.p.w.e.
Skarżący nie był podmiotem uprawnionym do zbierania i demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji, nie posiadając pozwolenia marszałka województwa, o którym mowa w art. 40 ust. 1 u.r.p.w.e. z eksploatacji, które jest wymagane przy prowadzeniu działalności polegającej na demontażu pojazdów. Teren, na którym Skarżący wykonywał czynności demontażowe nie spełniał minimalnych wymagań dla stacji demontażu, określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 28 lipca 2005 r. w sprawie minimalnych wymagań dla stacji demontażu pojazdów oraz sposobu demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. z 2005 r., Nr 143. poz. 1206, z późn. zm.), dalej "r.m.w.s.d.".
Zgodnie z art. 3 pkt 6 u.r.p.w.e. pojazdem wycofanym z eksploatacji jest pojazd stanowiący odpad w rozumieniu ustawy o odpadach. Zgodnie zaś z art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o. przez odpad rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się. zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Należy wyjaśnić, że w literaturze wyrażono pogląd, według którego kluczowym elementem definicji odpadów jest pojęcie "pozbycie się", gdyż przedmiot staje się odpadem właśnie z chwilą "pozbycia się" go przez dotychczasowego posiadacza (M. Górski, Gospodarowanie odpadami w świetle prawa wspólnotowego i polskiego prawa wewnętrznego. Poznań 2005, s. 41.). Czynność polegającą na pozbyciu się odpadu należy odnosić do pojęcia subiektywnej lub obiektywnej wartości substancji lub przedmiotu, którą ona przedstawia dla jego posiadacza. Jest ona bezpośrednio powiązana z utratą pierwotnej funkcji substancji lub przedmiotu. W definicji tej pozbycie się, wzorem interpretacji przyjętych w prawie wspólnotowym i orzecznictwie sądów europejskich, nie może być rozumiane jako utrata kontroli nad przedmiotem, a raczej jako zasadnicza zmiana sposobu jego wykorzystywania, odmienna od podstawowego jego przeznaczenia, do którego przestał się ten przedmiot nadawać (być przydatnym), która to zmiana może spowodować także poważne negatywne konsekwencje dla człowieka lub środowiska. Możliwe jest w ięc pozbycie się przedmiotu także wówczas, gdy pozostaje on nadal we władaniu tego samego podmiotu. Jeżeli pozbycie się miałoby być obowiązkiem danego podmiotu, to obowiązek pozbycia się określonego przedmiotu powinien wynikać z przepisu prawa. Pozbyciem się przedmiotu będzie też przekazanie innemu podmiotowi, który to podmiot będzie dany przedmiot wykorzystywał w ten zasadniczo odmienny sposób (odmienny od jego pierwotnego przeznaczenia, a stosowany ze względu na nieprzydatność przedmiotu do wykorzystania w sposób pierwotnie zakładany).
Pojazdy, które nie były przez Skarżącego wykorzystywane zgodnie z ich pierwotnym przeznaczeniem (do poruszania się po drogach), tylko zostały podane demontażowi w celu uzyskania części i surowców wtórnych, stanowiły bez wątpienia pojazdy wycofane z eksploatacji.
3. W sprawie nie wystąpiły przesłanki z art. 189f § 2 k.p.a., umożliwiające odstąpienie przez organ od wymierzenia kary i poprzestanie na pouczeniu. Stosownie do powyższego:
3.1. W odniesieniu do braku możliwości odstąpienia od wymierzenia kary z uwagi na znikomą wagę stwierdzonego naruszenia (art. 189 § 1 pkt 1 k.p.a.):
(i) Stacje demontażu, czyli miejsca legalnego demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji, mają status przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (§ 2 ust. 1 pkt 42 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839).
Prowadzenie działalności w zakresie demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji obwarowane zostało szeregiem wymogów wskazanych w przepisach u.r.p.w.e. W szczególności przedsiębiorca prowadzący stację demontażu powinien uzyskać odpowiednią decyzję w zakresie gospodarowania pojazdami wycofanymi z eksploatacji oraz zapewniać bezpieczne dla środowiska i zdrowia ludzi przetwarzanie takich odpadów. W tym celu powinien wyposażyć teren stacji demontażu oraz prowadzić demontaż pojazdów wycofanych z eksploatacji zgodnie z wymogami r.m.w.s.d. Przedsiębiorca prowadzący stację demontażu obowiązany jest ponadto do wykonania czynności związanych z: (-) unieważnieniem dokumentów pojazdów, (-) wydaniem zaświadczenia o demontażu pojazdu (bądź zaświadczenia o przyjęciu niekompletnego pojazdu), jak również (-) poinformowania organu rejestrującego o przyjęciu pojazdu do demontażu. Naruszenie powyższych przepisów poprzez prowadzenie demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji poza stacją demontażu powoduje w każdym przypadku znaczące konsekwencje, nie tylko poprzez zagrożenie dla środowiska, ale również poprzez wpływ na funkcjonowanie Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK), czy bezpieczeństwo w ruchu drogowym. Nielegalny demontaż pojazdów powoduje także straty dla budżetu państwa.
(ii) Oceniając w świetle powyższych uwarunkowań stan faktyczny niniejszej sprawy, stwierdzić należy, iż dokonując demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji poza stacją demontażu, Skarżący nie dopełnił obowiązku, wynikającego z art. 18 u.r.p.w.e., a więc obowiązku wyrejestrowania pojazdów wycofanych z eksploatacji na podstawie art. 24 ust. 1 oraz art. 25 ust. 1 18 u.r.p.w.e. w związku z art. 79 ust. 1 pkt 1 i 6 oraz ust. 2 i 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 450, z późn. zm.).
Szacuje się, że choć w Polsce zarejestrowanych jest w CEPiK około 23,2 mln pojazdów, to ponad pięć milionów istnieje tylko na papierze, gdyż posłużyły one do zalegalizowania aut kradzionych albo rozebrane na części zostały sprzedane i nikt ich nie wyrejestrował. Swoimi działaniami Skarżący w sposób niewątpliwy przyczynił się do powyższego negatywnego zjawiska, gdyż pojazdy przez niego zdemontowane nie zostały wyrejestrowane. Skarżący nie był bowiem uprawniony do wydania zaświadczenia o demontażu pojazdu wycofanego z eksploatacji koniecznego do wyrejestrowania pojazdu. Pojazdy demontowane w nielegalny sposób nie są więc zgłaszane do organów rejestrujących i przez to nie zostają wyrejestrowane z bazy CEPiK, co powoduje, że informacje gromadzone w tej bazie nie są rzetelne (znaczna część pojazdów, pomimo tego, iż w następstwie demontażu przestaje istnieć, w dalszym ciągu figuruje w bazie jako pojazdy zarejestrowane).
(iii) Niedopełnienie przez Skarżącego wymogów w zakresie wyposażenia miejsca demontażu zgodnie wskazanymi powyżej przepisami oraz wymogu podjęcia czynności związanych wystawieniem dokumentów, dotyczących demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji postawiło Skarżącego w uprzywilejowanej pozycji w stosunku do przedsiębiorców działających legalnie działających. Dokonując więc nielegalnego demontażu Skarżący osiągnął nieuzasadnione korzyści z tytułu nielegalnej działalności w stosunku do legalnie działających przedsiębiorców, którzy musieli ponosić koszty związane z zabezpieczeniem środowiska oraz wypełnieniem obowiązków związanych z uzyskaniem decyzji oraz wydawaniem zaświadczeń o demontażu pojazdów. Celem administracyjnej kary pieniężnej wymierzanej niniejszą decyzją jest również pozbawienie Skarżącego tych nieuzasadnionych korzyści, a poprzez prewencyjne działanie odstraszenie Strony i innych od podejmowania działań niezgodnych z ustawą.
(iv) Miejsce demontażu pojazdów, prowadzonego przez Stronę, nie było wyposażone w odpowiednie urządzenia i zabezpieczenia chroniące środowisko (m.in. brak separatora substancji ropopochodnych, szczelnego podłoża, pojemników na usunięte lub wymontowane z pojazdów odpady). Wskazać więc należy, iż zgodnie z art. 16 ustawy o odpadach samo stwarzanie zagrożenia dla środowiska jest już działaniem nielegalnym, gdyż gospodarkę odpadami należy prowadzić w sposób zapewniający ochronę życia i zdrowia ludzi oraz środowiska, w szczególności gospodarka odpadami nie może powodować zagrożenia dla wody, powietrza, gleby, roślin lub zwierząt. Strona nie mając więc odpowiedniego wyposażenia miejsca, gdzie prowadziła demontaż, w sposób niewątpliwy stwarzała takie zagrożenie. W trakcie kontroli stwierdzono bardzo duże zanieczyszczenie gleby węglowodorami ropopochodnymi C10-C40 oraz spalanie odpadów.
(v) W świetle wszystkich powyższych aspektów nielegalnej działalności Skarżącego nie można uznać, iż waga stwierdzonych naruszeń prawa jest znikoma. Powyższe uniemożliwia odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu Skarżącego.
3.2. Zastosowania w niniejszej sprawie nie będzie miał również art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. gdyż za to samo naruszenie w stosunku do Strony nie była wydawana prawomocna decyzja o nałożeniu administracyjnej kary pieniężnej przez inny uprawniony organ, a ponadto Strona nie została prawomocnie ukarana inną z kar wymienionych w ww. przepisie.
3.3. Odnosząc się natomiast do przepisów określonych w art. 189f § 2 i 3 k.p.a. zdaniem GIOŚ nie jest możliwe usunięcie wszystkich skutków popełnionego przez Stronę naruszenia przepisów (jak opisano powyżej skutkiem naruszenia przepisów dot. demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji jest naruszenie szeregu innych przepisów’, np. dotyczących wyrejestrowania pojazdów). Przede wszystkim jednak należy podkreślić, iż brak ukarania Strony nie zapewni realizacji funkcji prewencyjnej i zapobiegawczej kary pieniężnej określonej w art. 53a u.r.p.w.e. Nie pozbawi Strony osiągniętych korzyści z tytułu nielegalnie prowadzonej działalności w zakresie demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji. W przypadku braku ukarania Strony przedsiębiorcy legalnie prowadzący stacje demontażu mogliby dojść do przekonania, iż Strona osiągnęła ich kosztem nieuzasadnione korzyści, nie ponosząc żadnych z tego tytułu konsekwencji. Interes publiczny wymaga więc, aby Strona poniosła konsekwencje własnych działań. W związku z tym ww. przepis nie będzie miał zastosowania w niniejszej sprawie.
4. Przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej należało wziąć pod uwagę, że:
(-) Skarżący dokonywał nielegalnego demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji w miejscu niedostosowanym do wymogów rozporządzenia w sprawie minimalnych wymagań dla stacji demontażu oraz sposobu demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji, tj. w sposób zagrażający środowisku, bez odpowiedniego zezwolenia,
(-) w następstwie działań Skarżącego doszło do znacznego zanieczyszczenia gleby substancjami ropopochodnymi,
(-) w sprawie miało miejsce spalanie odpadów pochodzących z pojazdów.
W sprawie wykazano przeprowadzenie demontażu przy najmniej 15 szt. pojazdów wycofanych z eksploatacji, choć należy uznać, że faktyczna skala prowadzonej nielegalnej działalności, wynikająca z ilości nagromadzonych pojazdów, była najprawdopodobniej wielokrotnie większa.
Uwzględniono natomiast, fakt, że naruszenie przez Skarżącego przepisów, dot. demontażu pojazdów wy cofanych z eksploatacji nastąpiło po raz pierwszy. W świetle powyższego kara pieniężna w wysokości 90 000 zł (stanowiąca sześciokrotność minimalnej wysokości kary, podczas gdy maksymalna wysokość kary to 500 000 zł.) jest adekwatna do stopnia szkodliwości czynu popełnionego przez Skarżącego.
IV. Pismem z dnia 29 listopada 2021 r. Skarżący wniósł do tut. Sądu skargę na decyzję odwoławczą GIOŚ, zarzucając Organowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, polegające na dokonaniu wadliwej oceny materiału dowodowego, prowadzące do:
(-)dowolnego ustalenia, że to Skarżący dokonywał nielegalnego demontażu pojazdów na działce [...] w sytuacji, w której: (-) tego rodzaju działań Skarżącego nie potwierdzają jakiekolwiek zgromadzone przez organy dowody, (-) Skarżący nie jest ani właścicielem ani posiadaczem działki [...];
(-) dowolnego przypisania Skarżącemu i członkom Jego rodziny prawa własności przedmiotów znajdujących się na działce [...], zakwalifikowanych przez organy jako odpady.
W uzasadnieniu w/w zarzutów Skarżący wskazał w szczególności, co następuje:
(-) Organy oparły się na niedopuszczalnym domniemaniu, iż Skarżący korzystał z działki [...], czego nie potwierdzają zgromadzone w sprawie dowody;
(-) W/w domniemanie zostało przyjęte jako podstawa rozstrzygnięcia nie tylko w sprawie niniejszej ale również w sprawie o nakazanie usunięcia odpadów, zakończonej decyzją Wójta z dnia [...] kwietnia 2020 r. W obu postępowaniach organy oparły się na ustaleniach kontroli z dnia [...] czerwca 2019 r., przeprowadzanej na innej działce, tj. działce nr [...], stanowiącej wprawdzie własność Skarżącego, niemniej nie będącej przedmiotem obu postępowań. Czynności kontrolne z dnia [...].10.2019 r. dotyczyły właśnie tej działki i ujawnionych na niej przedmiotów, a także również kolejnej działki gruntu o nr ewidencyjnym [...], a więc również nieruchomości nie będącej również przedmiotem skarżonej ówczesnym odwołaniem decyzji.
W toku obu postępowań Skarżący konsekwentnie podnosił, że przedmioty znajdujące się na działce [...], zakwalifikowane przez organy jako odpady, nie stanowią jego własności. Tym samym wadliwie przyjęły organy, iż ujawnione pojazdy należą do Skarżącego, Jego żony i matki, nie przeprowadzając w tym zakresie dowodu z dokumentacji prowadzonej przez Wydział Komunikacji i Dróg Starostwa Powiatowego w [...].
Wadliwie przyjmując, iż Skarżący oraz członkowie jego rodziny są właścicielami samochodów, znajdujących się na działce [...], organy wyprowadziły nieuprawnione domniemanie, że Skarżący jest również właścicielem innych, znajdujących się na tej działce ruchomości. Tymczasem wobec bezspornie możliwego ustalenia, że ani Skarżący, ani członkowie Jego rodziny nie są właścicielami samochodów znajdujących się na działce [...], uprawnionym jest zakładanie, że nie są również właścicielami pozostałych przedmiotów znajdujących się na tej samej działce;
(-) W toku postępowania administracyjnego wadliwie zaniechano zatem poczynienia ustaleń zarówno na okoliczność właściciela działki [...], jak i właścicieli składowanych na tej działce pojazdów;
(-) Niedopuszczalne było odwoływanie się przez organy do ustaleń postępowania karnego, toczącego się przed Sądem Rejonowym w [...] ( sygn. akt [...] ). Powoływanie się więc na dowody zgromadzone w tych aktach , o ile organ sam ich nie przeprowadził i nie potwierdził ewentualnie wynikających z nich ustaleń jest wprost co najmniej nielegalne;
(-) W toku postępowania administracyjnego żaden z organów nie zgromadził dowodu, potwierdzającego dokonywanie przez Skarżącego czynności, których zakazuje art. 53a u.r.p.w.e.;
(-) Niedopuszczalne było powoływanie się przez organy na treść ogłoszeń internetowych z ofertami sprzedaży pojazdów (pojazdów a nie zdemontowanych części samochodowych) w sytuacji, w której organy ustaliły, że Skarżący nie jest ich autorem;
(-) Organy wadliwie uznały za własność Skarżącego pojazdy, w stosunku do których Skarżący wykazał, iż stanowią własność innych osób;
(-) Organy nie miały podstaw do traktowania jako dowód na prowadzenie przez Skarżącego działań, o których mowa w art.53a u.r.p.w.e., faktu przekazywania przez Skarżącego odpadów podmiotowi zbierającemu odpady, poprzedzonego gromadzeniem odpadów w kontenerach (nie znajdujących się na działce [...]). Skarżący wyjaśnił w toku postępowania, iż odpady te pochodzą z innego źródła niż działalność zakazana art. 53a u.r.p.w.e., na którą to okoliczność organy nie przeprowadziły żadnego kontrdowodu. Podmiot zbierający odpady potwierdził, iż nie mógł przyjmować części samochodowych od podmiotów innych niż prowadzących legalne stacje demontażu pojazdu. Skoro podmiot ten złom przyjmował, to oznacza to, że nie były to części pochodzące z demontażu pojazdów (por. ustalenia postępowania karnego w sprawie [...] Sądu Rejonowego w [...]).
V. W odpowiedzi na skargę, udzielonej w piśmie z dnia 21 grudnia 2021 r., Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
VI. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Organu z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j. Dz.U z 2019, poz. 2167). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2019 poz. 2325, zwanej dalej "p.p.s.a.").
W myśl art.134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei w myśl art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób upoważniający Sąd do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.
Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a.
W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził.
Zgodnie z art.15 zzs4 ust.3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz.374) przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
VII. Kontrola legalności zaskarżonej do Sądu decyzji odwoławczej Organu prowadzi do następujących wniosków:
1. Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, uregulowanego w art.53a ust.1, 2, 4, 5 u.r.p.w.e., było wymierzenie Skarżącemu kary pieniężnej z tytułu dokonywania demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji poza stacją demontażu.
Przekonująco wykazały organy obu instancji, iż Skarżący dopuścił się czynów, o których mowa w art.53a ust.1 pkt 1 – 3 u.r.p.w.r., realizując je na działce [...], którą władał. Zarzuty skargi, powielające stanowisko odwołania co do niewykazania przez organy tytułów własności Skarżącego do działki nr [...] oraz do pojazdów i części pojazdów znajdujących się na tej działce, które to okoliczności nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, nie zasługują na uwzględnienie.
2. Stan prawny, regulujący przedmiot sprawy, przedstawia się następująco:
2.1. W odniesieniu do obowiązku dokonywania demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji wyłącznie w stacjach demontażu:
Zbieranie pojazdów wycofanych z eksploatacji mogą prowadzić wyłącznie przedsiębiorcy prowadzący punkty zbierania pojazdów i przedsiębiorcy prowadzący stacje demontażu (art.5 ust.1 u.r.p.w.e.).
Demontaż pojazdów wycofanych z eksploatacji może być prowadzony wyłącznie w stacjach demontażu (art.5 ust.2 u.r.p.w.e.).
Ilekroć w ustawie jest mowa o pojeździe wycofanym z eksploatacji rozumie się przez to pojazd stanowiący odpad w rozumieniu przepisów o odpadach (art.3 pkt 6 u.r.p.w.e.).
Ilekroć w ustawie jest mowa o stacji demontażu - rozumie się przez to zakład prowadzący przetwarzanie, w tym demontaż obejmujący następujące czynności:
a) usunięcie z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów i substancji niebezpiecznych, w tym płynów,
b) wymontowanie z pojazdów wycofanych z eksploatacji przedmiotów wyposażenia i części nadających się do ponownego użycia,
c) wymontowanie z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów nadających się do odzysku lub recyklingu (art.3 pkt 10 u.r.p.w.e.).
Właściciel pojazdu wycofanego z eksploatacji przekazuje go wyłącznie do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów (art.18 u.r.p.w.e.).
Przedsiębiorca prowadzący stację demontażu podlega wpisowi do rejestru, o którym mowa w ustawie z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (art.21a u.r.p.w.e.).
2.2. W odniesieniu do sankcji administracyjnej z tytułu prowadzenia demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji poza stacją demontażu:
Kto poza stacją demontażu dokonuje:
1) usunięcia z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów lub substancji niebezpiecznych, w tym płynów,
2) wymontowania z pojazdów wycofanych z eksploatacji przedmiotów wyposażenia lub części nadających się do ponownego użycia,
3) wymontowania z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów nadających się do odzysku lub recyklingu
– podlega karze pieniężnej od 15 000 do 500 000 zł (art.53a ust.1 u.r.p.w.e.).
Kary pieniężne, o których mowa w ust. 1, wymierza, w drodze decyzji, wojewódzki inspektor ochrony środowiska (art.53a ust.2 u.r.p.w.e.).
Kary pieniężne, o których mowa w ust. 1, wnosi się na wyodrębniony rachunek bankowy wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska (art.53a ust.3 u.r.p.w.e.).
Przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, należy uwzględnić stopień szkodliwości czynu, w szczególności zakres naruszeń, ilość odpadów, rodzaj stwarzanego zagrożenia dla środowiska oraz okoliczności uprzedniego naruszenia przepisów o odpadach (art.53a ust.4 u.r.p.w.e.).
W sprawach dotyczących kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska (art.53a ust.5 u.r.p.w.e.).
"Artykuł 53a ust. 1 ustawy z 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji znajduje zastosowanie niezależnie od tego, czy demontaż poza stacją demontażu dotyczył jednego pojazdu wycofanego z eksploatacji czy też większej liczby pojazdów, jak też niezależnie od tego czyją ten pojazd stanowił własność." – wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2016 r., sygn. akt II OSK 2044/14.
2.3. W odniesieniu do zasady swobodnej oceny dowodów w postępowaniu administracyjnym:
Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art.80 k.p.a.).
Jak trafnie podkreślono w wyroku NSA z dnia 15 lutego 2019 r., sygn. akt I OSK 606/18, publ. CBOSA: "W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że "artykuł 80 k.p.a. statuuje zasadę swobodnej oceny dowodów, a zatem nie wyznacza on organowi merytorycznych reguł oceny wyników postępowania dowodowego. Oznacza to, że organ prowadzący postępowanie według swojej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności. Oceniając wyniki postępowania dowodowego (wiarygodność i moc dowodów), organ powinien uwzględnić treść wszystkich przeprowadzonych i rozpatrzonych dowodów, wskazując w uzasadnieniu decyzji fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej" (por. wyrok NSA z dnia 27 marca 2013 r., II GSK 1940/11, LEX nr 1331838). O naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów można mówić wtedy, gdy w ramach tej oceny okoliczności faktyczne sprawy zostaną ustalone w sposób sprzeczny z prawidłami logiki, zasadami doświadczenia życiowego, w wyniku przeinaczenia ocenianych treści badanych dokumentów, czy też z pominięciem istotnych dla sprawy dowodów.".
3. Odniesienie w/w uwarunkowań prawnych do stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy prowadzi do następujących wniosków:
(i) Trafnie przyjęły organy, iż do pociągnięcia Skarżącego do odpowiedzialności administracyjnej przewidzianej w art.53a u.r.p.w.e. nie było konieczne wykazanie, że Skarżący jest właścicielem działki nr [...], jak też znajdujących się na tej działce pojazdów samochodowych wycofanych z eksploatacji oraz nielegalnie zdemontowanych części takich pojazdów.
O dopuszczeniu się przez daną osobę deliktu administracyjnego przewidzianego w art.53a u.r.p.w.e. przesądza bowiem sam fakt dokonania przez tę osobę, poza stacją demontażu, czynności, o których mowa w art.53a ust.1 pkt 1 – 3 u.r.p.w.e., w odniesieniu do pojazdów samochodowych wycofanych z eksploatacji, niezależnie od tego, czy pojazdy te stanowią własność podmiotu dokonującego czynności, czy też innych osób, oraz niezależnie od tego, czy czynności te dokonane zostały na terenie należącym do dokonującego czynności, czy też innych osób.
(ii) Nie sposób zaprzeczyć, iż w toku kontrolowanego postępowania organy nie zgromadziły dowodu, stwierdzającego w sposób bezpośredni, iż to Skarżący dokonywał demontażu pojazdów na działce nr [...] (tj. np. zeznań naocznego świadka takich działań Skarżącego). Okoliczność ta wynika jednakże bezspornie z innych dowodów, zgromadzonych w toku obszernego i wyczerpującego postępowania wyjaśniającego. Stosownie do powyższego:
Organy wykazały nieprzerwane i wyłączne władanie przez Skarżącego działką nr [...], do której nie miał On potwierdzonego tytułu prawnego. Składając w dniu [...] października 2020 r. zeznania w sprawie, Skarżący przyznał, iż dysponował działką, twierdząc jednakże, iż wykorzystywał ją na inne cele niż przypisywane przez organy - "Od około 2 lat przebywałem na działce [nr ewid. [...]] prawie codziennie, raz lub więcej razy", "Posiadam tam namiot, w którym trzymam opony", "Prowadziłem działalność gospodarczą w zakresie wulkanizacji, którą prowadziłem przez 2-3 lata od około 2015 r." – k.239 akt [...]WIOŚ. Z kolei z zeznań świadka T. R. (sąsiad działki nr [...]), złożonego na potrzeby postępowania karnego (5 czerwca 2020 r. – k.215 akt [...]WIOŚ) wynika, że: (-) Skarżący użytkuje działkę przynajmniej od kilku lat, (-) z działki słychać odgłosy stukania, (-) często przy wjeździe widać było lawety z pojazdami (chociaż ostatnio już rzadziej).
Organy wykazały, iż w okresie władania działką przez Skarżącego była ona wykorzystywana do dokonywania na dużą skalę nielegalnego demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji, co skutkowało: (-) zgromadzeniem na działce dużej ilości pojazdów oraz zdemontowanych części, (-) urządzeniem na działce paleniska części, (-) zanieczyszczeniem ziemi substancjami ropopochodnymi (okoliczności stwierdzone w toku oględzin nieruchomości, przeprowadzonych w dniach [...] i [...] listopada 2019 r. oraz w dniu [...] lipca 2020 r.).
Organy wykazały systematyczne oddawanie przez Skarżącego do podmiotu zbierającego odpady odpadów samochodowych, których kody i opisy na rachunkach odpowiadały rodzajowi odpadów pochodzących z demontażu pojazdów (w okresie od końca października 2019 r. do lipca 2020 r. 76,968 Mg brutto odpadów), potwierdzone wynikami kontroli przeprowadzonej w tym podmiocie.
Ocena tych faktów świetle elementarnych wskazań logiki i doświadczenia życiowego nie może pozostawiać wątpliwości co do tego, iż to Skarżący dopuścił się deliktu administracyjnego z art. art.53a u.r.p.w.e.
Próba wywiedzenia przez Skarżącego, iż de facto nie wie On, kto jest sprawcą naruszenia, popełnianego na działce, którą władał, przez szereg miesięcy i na dużą skalę, a stwierdzone wejście przez Niego w posiadanie dużej ilości odpadów, przekazanych następnie podmiotowi zbierającemu odpady, miałoby nie mieć żadnego związku ze stwierdzonym na działce naruszeniem ("Odpady oddawałem do punktu, odpady uzyskane w ramach zbierania w okolicy odpadów porzuconych przez ludzi" - k.238 a. [...]WIOŚ), nie wytrzymuje próby krytyki.
(iii) Szczegółowo wykazana wysoka szkodliwość popełnionego przez Skarżącego czynu, obejmująca zarówno działanie na szkodę systemu rejestracji pojazdów samochodowych, jak i wywołanie szkód w środowisku, w oczywisty sposób uniemożliwiła organom zastosowanie w sprawie instytucji odstąpienia od wymierzenia kary na zasadzie art.189f k.p.a.
(iv) Nietrafnie kwestionuje Skarżący dopuszczalność przeprowadzenia w kontrolowanym postępowaniu dowodu z materiałów postępowania karnego, równolegle toczącego się przeciwko Skarżącemu (zwłaszcza w sytuacji, w której rozstrzygnięcia organów nie zostały oparte wyłącznie w oparciu o ten dowód). W przepisach k.p.a. (art.75 § 1 k.p.a.) przyjęto bowiem koncepcję otwartego katalogu dowodowego, w myśl której jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. "W świetle dyspozycji art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód trzeba dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia danej sprawy administracyjnej, a nie jest sprzeczne z prawem. Oznacza to, że mogą to być m.in. dokumenty, zeznania świadków, oględziny czy też opinie biegłych, a więc także dowody wytworzone poza prowadzonym danym postępowaniem administracyjnym, jak i że nie ma obowiązku przeprowadzenia określonego rodzaju dowodu." – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2021 r., sygn. akt II GSK 1336/18.
W świetle powyższych okoliczności wniesiona skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Z tej racji Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI