IV SA/Wa 1872/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2009-04-30
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo pomocykoszty sądowezwolnienie z kosztówwarunki zabudowyrolniksytuacja materialnapostępowanie administracyjneWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przyznania prawa pomocy rolnikowi, uznając, że jego dochody i majątek nie uzasadniają zwolnienia z kosztów sądowych.

Rolnik złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wskazał na posiadanie domu, gospodarstwa rolnego o powierzchni 34 ha, budynków gospodarczych, ciągnika i maszyn rolniczych. Roczny dochód z gospodarstwa wyniósł ponad 37 tys. zł, a dodatkowo uzyskał dopłaty do gruntów rolnych w wysokości blisko 20 tys. zł. Sąd, analizując dochody i wydatki, uznał, że sytuacja materialna skarżącego nie jest na tyle trudna, aby uzasadnić przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał wniosek J. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, który obejmował zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej odmowy ustalenia warunków zabudowy. Skarżący, będący właścicielem domu o powierzchni 96 m2, gospodarstwa rolnego o powierzchni 34 ha, budynków gospodarczych, ciągnika C-360 i maszyn rolniczych, zadeklarował roczny dochód z gospodarstwa w wysokości 37.058,69 zł oraz dopłaty do gruntów rolnych w kwocie 19.408,86 zł w 2008 roku. Sąd, analizując przedstawione przez skarżącego wydatki (m.in. na węgiel, energię elektryczną, odbiór śmieci, ubezpieczenia, paliwo, nawozy, opryski, utrzymanie domu, opłaty za studia), stwierdził, że łączny miesięczny dochód netto gospodarstwa domowego wynosi około 4.705 zł. W ocenie Sądu, taka sytuacja materialna nie pozwala na uznanie, że skarżący znajduje się w bardzo ciężkiej sytuacji materialnej, uniemożliwiającej zaspokojenie nawet podstawowych potrzeb życiowych i ponoszenie kosztów postępowania sądowego. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przeznaczona dla osób w bardzo trudnej sytuacji finansowej. W związku z tym, Sąd postanowił odmówić przyznania prawa pomocy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sytuacja materialna skarżącego nie uzasadnia przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dochody i majątek skarżącego (gospodarstwo rolne, dom, aktywa) nie wskazują na bardzo ciężką sytuację materialną, która uniemożliwiałaby ponoszenie kosztów postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (3)

Główne

PPSA art. 246 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jest to instytucja wyjątkowa.

Pomocnicze

PPSA art. 245

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 260

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sytuacja materialna skarżącego, mimo posiadania gospodarstwa rolnego i innych aktywów, nie jest na tyle trudna, aby uzasadniać przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Godne uwagi sformułowania

Instytucja prawa pomocy w zakresie całkowitym ma wyjątkowy charakter. Pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności albo posiadających bardzo skromny dochód lub oszczędności, a więc wobec tych osób, które znajdują się w bardzo ciężkiej sytuacji materialnej, pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych.

Skład orzekający

Łukasz Krzycki

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania prawa pomocy w sprawach administracyjnych dla osób prowadzących działalność rolniczą."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji materialnej wnioskodawcy i specyfiki dochodów z gospodarstwa rolnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów o prawie pomocy i pokazuje, jak sąd ocenia sytuację materialną wnioskodawcy, nawet jeśli prowadzi on działalność gospodarczą.

Czy rolnik z 34 hektarami ziemi może liczyć na darmowy proces? Sąd wyjaśnia.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wa 1872/08 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2009-04-30
Data wpływu
2008-11-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Łukasz Krzycki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
II OZ 676/09 - Postanowienie NSA z 2009-08-20
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 245, art. 246 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Sędzia WSA - Łukasz Krzycki po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2008 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy p o s t a n a w i a: - odmówić przyznania prawa pomocy.
Uzasadnienie
W dniu 10 marca 2009 r. J. B. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2008 r.
W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, iż jest właścicielem domu o pow. 96 m2, gospodarstwa rolnego o pow. 34 ha oraz budynków gospodarczych (stodoły, budynku inwentarskiego, garażu). Wśród przedmiotów wartościowych skarżący wskazał także ciągnik c-360 oraz maszyny rolnicze. W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym skarżący wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz czworgiem pełnoletnich dzieci. Źródłem utrzymania rodziny skarżącego jest gospodarstwo rolne, z którego rocznie osiąga dochód w wysokości 37.058,69 zł.
Ze złożonego oświadczenia wynika, iż skarżący ponosi następujące wydatki: zakup węgla – 4000 zł (na okres 6 miesięcy), energia elektryczna – 150 zł (miesięcznie), opłata za odbiór śmieci – 48 zł (na okres 3 miesięcy), ubezpieczenia budynków – 439 zł (na rok), ubezpieczenie dwóch samochodów i ciągnika – 715 zł (na rok), paliwo do maszyn rolniczych – 1200 zł (na miesiąc), nawozy – 800 zł (na miesiąc), opryski – 500 zł (na miesiąc), utrzymanie domu – 1200 zł (miesięcznie), opłata za studia dwóch domowników – 1200 zł. Ponadto, skarżący w 2008 r. uzyskał dopłaty do gruntów rolnych w łącznej wysokości 19 408,86 zł. Z nadesłanego wyciągu z konta bankowego wynika, że saldo na koncie skarżącego na dzień 31 marca 2009 r. wynosiło 669,98 zł.
Postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2009 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy.
W uzasadnieniu podniesiono, iż instytucja prawa pomocy w zakresie całkowitym ma wyjątkowy charakter. Pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności albo posiadających bardzo skromny dochód lub oszczędności, a więc wobec tych osób, które znajdują się w bardzo ciężkiej sytuacji materialnej, pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych.
Z przedstawionych przez skarżącego dokumentów wynika, iż łączny miesięczny dochód osiągany w gospodarstwie domowym skarżącego wynosi około 4.705 zł netto (miesięczny dochód z gospodarstwa rolnego powiększony o dopłaty do gruntów rolnych). Uwzględniając aktualny poziom cen dóbr i usług niezbędnych do zaspokojenia elementarnych potrzeb życiowych, jak również koszty prowadzenia gospodarstwa rolnego należy stwierdzić, że zestawienie wysokości stałego dochodu uzyskiwanego przez rodzinę skarżącego z miesięcznymi kosztami niezbędnego utrzymania, nie pozwala przyjąć że skarżący znajduje się w bardzo ciężkiej sytuacji materialnej, umożliwiającej zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Ponadto skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, a na koncie posiada dostępne środki w wysokości 669,98 zł.
W sprzeciwie J. B. podniósł, iż mimo teoretycznie dobrej kondycji finansowej, sytuacja jego w rzeczywistości nie jest dobra.
Rozpoznając sprawę w wyniku sprzeciwu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym.
Przedmiotem postępowania po złożeniu sprzeciwu nie jest więc ocena postanowienia wydanego przez referendarza sądowego, lecz ponowne rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie wnioskowanym przez skarżącego.
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, mającą służyć osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do Sądu.
Co do zasady każda osoba wnosząc skargę do Sądu musi się liczyć z poniesieniem określonych kosztów. J. B. powinien więc w ponoszonych przez siebie wydatkach uwzględnić także potrzebę ponoszenia opłat, związanych z występowaniem jako strona w sprawach sądowych.
Należy jeszcze raz podkreślić, iż ustawodawca przewidział instytucję przyznania prawa pomocy i zwolnienia od kosztów sądowych jedynie w przypadkach wyjątkowych, dla osób znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej. Tego rodzaju okoliczność w niniejszej sprawie nie zachodzi. Jak wynika bowiem z przedstawionych przez skarżącego dokumentów (formularza PPF oraz pisma z dnia 1 kwietnia 2009 r.) J. B. jest właścicielem domu o pow. 96 m2, wielkoobszarowego gospodarstwa rolnego (pow. 34 ha) oraz budynków gospodarczych. Wśród przedmiotów wartościowych skarżący wymienił ciągnik C-360 oraz maszyny rolnicze. Ze złożonego przez skarżącego oświadczenia wynika także, iż ponosi on następujące wydatki: zakup węgła – 4000 zł (co 6 miesięcy), energia elektryczna – 150 zł (miesięcznie), opłata za odbiór śmieci – 48 zł (co 3 miesiące), ubezpieczenie budynków – 439 zł (raz na rok), ubezpieczenie dwóch samochodów i ciągnika – 715 zł (raz na rok), paliwo do maszyn rolniczych – 1200 zł (miesięcznie), nawozy – 800 zł (miesięcznie), opryski – 500 zł (miesięcznie), utrzymanie domu – 1200 zł (miesięcznie), opłata za studia domowników – 1200 zł. Ponadto w 2008 r. skarżący uzyskał dopłaty do gruntów rolnych w łącznej wysokości 19.408,86 zł. Natomiast z nadesłanego wyciągu z konta bankowego wynika, że saldo na koncie skarżącego na dzień 31 marca 2009 r. wynosiło 669,98 zł. Biorąc powyższe pod uwagę należy uznać, iż łączny miesięczny dochód osiągany w gospodarstwie domowym skarżącego wynosi około 4.705 zł netto (miesięczny dochód z gospodarstwa rolnego powiększony o dopłaty do gruntów rolnych).
W związku z tym należy przyjąć, iż sytuacja materialna skarżącego nie uzasadnia uwzględnienia przedmiotowego wniosku. Nie można bowiem uznać, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 246 § 2 w zw. z art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI