IV SA/Wa 187/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2010-05-31
NSAochrona środowiskaWysokawsa
odpadymiędzynarodowe przemieszczanie odpadówczęści samochodowekara pieniężnaochrona środowiskanielegalny przywózodpady niebezpieczneprawo administracyjnekodeks karny

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję nakładającą karę pieniężną za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów w postaci części samochodowych, uznając części te za odpady i potwierdzając zgodność przepisów z Konstytucją.

Skarżący B. W. zaskarżył decyzję nakładającą na niego karę pieniężną za nielegalne sprowadzenie z zagranicy części samochodowych, które uznał za odpady. Skarżący podnosił zarzuty naruszenia prawa, niezgodności przepisów z Konstytucją oraz podwójnego karania za ten sam czyn. Sąd administracyjny, związany prawomocnym wyrokiem skazującym skarżącego za przywóz odpadów, uznał części samochodowe za odpady i oddalił skargę, odrzucając argumenty o niekonstytucyjności przepisów i naruszeniu zasady ne bis in idem.

Sprawa dotyczyła skargi B. W. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu administracyjnej kary pieniężnej za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów w postaci używanych części samochodowych. Skarżący kwestionował kwalifikację tych części jako odpadów, powołując się na przepisy unijne dotyczące ponownego użycia części samochodowych i homologacji pojazdów, a także na wyrok WSA w Rzeszowie. Podnosił również zarzuty naruszenia zasady proporcjonalności i zasady ne bis in idem (podwójnego karania za ten sam czyn), wskazując na wcześniejszy wyrok skazujący go za przywóz odpadów. Sąd administracyjny, opierając się na art. 11 P.p.s.a., uznał się za związany ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego Sądu Rejonowego, który jednoznacznie zakwalifikował przywiezione części jako odpady. Sąd oddalił wniosek o wystąpienie z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego, uznając art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów za zgodny z Konstytucją. Podkreślono, że kara pieniężna nałożona w trybie administracyjnym i grzywna wymierzona w procesie karnym mają różne podstawy i cele, a w tym przypadku skarżący był karany za przywóz odpadów oraz za ich odbiór jako odbiorca. Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, używane części samochodowe, które noszą ślady długotrwałego użytkowania i których ponowne użycie zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego lub negatywnie wpływa na środowisko, należy kwalifikować jako odpady.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny, związany prawomocnym wyrokiem skazującym, uznał przywiezione części samochodowe za odpady z grup 1601 i 1606, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (24)

Główne

u.m.p.o. art. 32 § 1

Ustawa z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.

k.k. art. 183 § 4

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.

Pomocnicze

u.p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit a-c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

p.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

p.p.s.a. art. 11

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

u.m.p.o. art. 2 § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.

u.m.p.o. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.

u.m.p.o. art. 25 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.

u.o. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach.

k.k. art. 183 § 1 i 4

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.

k.k. art. 71 § 1

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.

rozp. M.I. z 28.09.2005

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 września 2005 r. w sprawie wykazu przedmiotów wyposażenia i części wymontowanych z pojazdów, których ponowne użycie zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego lub negatywnie wpływa na środowisko

rozp. M.Ś. z 27.09.2001

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów

rozp. (WE) 1013/2006 art. 3 § 1

Rozporządzenie (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów

rozp. (WE) 1013/2006 art. 2 § pkt 35 lit. a

Rozporządzenie (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 31 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r.

u.m.p.o. art. 35 § 2 i 3

Ustawa z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kwalifikacja przywiezionych części samochodowych jako odpadów w rozumieniu przepisów prawa. Związanie sądu administracyjnego ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego w postępowaniu karnym. Brak naruszenia zasady ne bis in idem poprzez nałożenie kary pieniężnej i wcześniejsze skazanie za przywóz odpadów. Zgodność art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów z Konstytucją RP (zasada proporcjonalności i art. 2 Konstytucji).

Odrzucone argumenty

Kwalifikacja przywiezionych części samochodowych jako części nadające się do ponownego użycia, a nie odpadów. Naruszenie prawa wspólnotowego (Dyrektywa 2000/53/WE, Dyrektywa 2005/64/WE). Niezgodność art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów z Konstytucją RP (zasada proporcjonalności, art. 2 i 31 ust. 3 Konstytucji). Naruszenie zasady ne bis in idem poprzez podwójne karanie za ten sam czyn.

Godne uwagi sformułowania

Sąd, zgodnie z art. 11 p.p.s.a., związany jest ustaleniami prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] lutego 2009 r., sygn. akt [...], którym skazano skarżącego za popełnienie przestępstwa z art. 183 § 4 kodeksu karnego - w tym w zakresie ustaleń co do sklasyfikowania przywiezionych przez skarżącego części samochodowych jako odpadów z grup 1601 i 1606 zawartych w rozporządzeniu w sprawie katalogu odpadów. Kara pieniężna w trybie administracyjnym nie jest tożsama z wymierzeniem w trybie procesu karnego kary grzywny. Okoliczność, że dolna granica kary została określona wysoko nie narusza zasady proporcjonalności, która nakazuje ustawodawcy stosować do osiągnięcia celu środki proporcjonalne.

Skład orzekający

Danuta Dopierała

przewodniczący sprawozdawca

Tomasz Wykowski

przewodniczący

Agnieszka Góra-Błaszczykowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska sądów administracyjnych w zakresie kwalifikacji używanych części samochodowych jako odpadów, interpretacji zasady ne bis in idem w kontekście kar administracyjnych i karnych, oraz oceny zgodności przepisów o przemieszczaniu odpadów z Konstytucją."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów prawa obowiązujących w 2010 roku. Związanie sądu ustaleniami wyroku karnego jest kluczowe dla rozstrzygnięcia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ochrony środowiska i bezpieczeństwa ruchu drogowego, a także problematyki podwójnego karania i zgodności przepisów z Konstytucją. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i karnym.

Części samochodowe z zagranicy to odpady? Sąd potwierdza karę pieniężną za nielegalny przywóz.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wa 187/10 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2010-05-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-02-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Dopierała /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Odpady
Sygn. powiązane
II OSK 1959/10 - Wyrok NSA z 2011-12-22
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
art 1 par 1 i par 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 3 par 1, art 145 par 1 pkt 1  lit a-c, art 135, art 134, art 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2007 nr 124 poz 859
art 32 ust 1, art 26 pkt 3
Ustawa z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.
Dz.U. 1997 nr 88 poz 553
art 183 par 4
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie Sędzia WSA Danuta Dopierała (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Protokolant Joanna Kurek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2010 r. sprawy ze skargi B. W. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., Nr [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w S. z dnia [...] maja 2009 r. nr [...], znak: [...], nakładającą administracyjną karę pieniężną na B. W. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą ,,A.", ul. [...],S., będącego odbiorcą odpadów przywiezionych nielegalnie, w wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż z analizy dokumentów przekazanych organowi wynika, że dnia [...] lipca 2008 r. funkcjonariusze Straży Granicznej w L. poddali kontroli w transporcie drogowym zestaw ciężarowy, tj, ciągnik samochodowy marki [...] z naczepą, którym kierował A. M.. W wyniku kontroli ujawniono transport części samochodowych w postaci elementów zawieszeń wraz z układem hamulcowym (tarczce, klocki), tłumiki układu wydechowego, silniki z wyciekającym olejem, drążki kierownicze, wały napędowe, drzwi, maski, zderzaki, opony, siedzenia oraz cały samochód. Z protokołu przesłuchania świadka A. M. wynika, że ww. części samochodowe oraz samochód osobowy marki [...] transportował z W. na terytorium RP, a transportowany ładunek miał być dostarczony do firmy "A." w S. przy ul. [...]. Protokół oględzin rzeczy NR [...] sporządzony z udziałem biegłego z zakresu techniki samochodowej dowodzi, iż ładunek obejmował części samochodowe, wśród których znajdowały się akumulator (4 szt.), układ wydechowy (10 szt.), kolumny Mc'Persona (14 szt.), fotele z napinaczami pasów bezpieczeństwa (11 szt.), kanapa z napinaczami pasów bezpieczeństwa (1 szt.), wahacze z amortyzatorami (2 szt.), belka tylnego zawieszenia z przegubami tarczami, zaciskami i klockami hamulcowymi (1 szt.), kolumna przedniego zawieszenia (2 szt.). Wszystkie części samochodowe nie są fabrycznie nowe i noszą ślady długotrwałego użytkowania, Z opinii sporządzonej przez M. M. - biegłego sądowego w dziedzinie techniczno-kryminalistycznej rekonstrukcji wypadków drogowych i techniki samochodowej wynika, iż ww. części i zespoły ponownie użyte zagrażają bezpieczeństwu ruchu
Sygn. akt IV SA/Wa 187/10
drogowego lub negatywnie wpływają na środowisko w rozumieniu rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 września 2005 r. w sprawie wykazu przedmiotów wyposażenia i części wymontowanych z pojazdów, których ponowne użycie zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego lub negatywnie wpływa na środowisko (Dz. U. Nr 201, poz. 1666), W dniu [...] lutego 2009 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na odbiorcę odpadów z grup 1601 oraz 1606 zawartych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 27 września 2009 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. nr 112, poz. 1206). W dniu [...] kwietnia 2009 r. wpłynęła do organu kopia wyroku Sądu Rejonowego w S. skazującego B. W. za dokonanie przywozu na terytorium RP wbrew przepisom ustawy odpady z grup 1601 oraz 1606 zawartych w ww. rozporządzeniu, tj. o czyn z art. 183 § 1 i 4 Kodeksu karnego.
Decyzją z dnia [...] maja 2009 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nałożył administracyjną karę pieniężną w wysokości [...] zł na B. W. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "A.", ul. [...] S., jak odbiorcę ww. odpadów, przywiezionych nielegalnie z W. bez dokonania zgłoszenia wymaganego na podstawie art. 3 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE L 190 z 12 lipca 2006 r.). Jako podstawę wydania decyzji organ powołał art. 32 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. nr 124, poz. 859 ze zm.) oraz w zw. z art. 3 rozporządzenia (WE) 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ przywołał okoliczności ujawnienia międzynarodowego przemieszczenia ww. części samochodowych oraz wskazał, iż części te zostały objęte rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 28 września 2005 r., co uprawnia do zakwalifikowania przedmiotowych części samochodowych do kategorii Q2 - produkty nie odpowiadające wymaganiom jakościowym, Q6 -przedmioty lub ich części nie nadające się do użytku określonych w załączniku Nr 1 do ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o odpadach (Dz. U. nr 124, poz. 859), a zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 27 września 2009 r. w sprawie katalogu odpadów należy zakwalifikować je jako odpady z grup 1601 oraz 1606. Organ wskazał, iż poprzedni właściciel wyzbył się przedmiotowych części
Sygn. akt IV SA/Wa 187/10
samochodowych, co stanowi wyzbycie w rozumieniu art. 3 ust. 1 ww. ustawy o odpadach. Jednak organ zauważył, iż nie można przypisać odpowiedzialności za przedmiotowe nielegalne międzynarodowe przemieszczenie podmiotowi prawnemu zbywającemu, gdyż dokonał on wyzbycia na terenie W.. Organ wskazał, iż B. W. dokonując międzynarodowego przemieszczenia odpadów bez dokonania pisemnego zgłoszenia i uzyskania zgody, dokonał nielegalnego międzynarodowego przemieszczenia odpadów.
Główny Inspektor Ochrony Środowiska w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, iż z protokołu oględzin rzeczy Nr RSD [...] wynika, że zatrzymany pojazd zawierał ładunek m.in. w postaci akumulatorów (4 szt.), układu wydechowego (10 szt.), kolumn Mc'Persona (14 szt.), foteli z napinaczami pasów bezpieczeństwa (11 szt.), kanapy z napinaczami pasów bezpieczeństwa (1 szt.), wahaczy z amortyzatorami (2 szt.), belki tylnego zawieszenia z przegubami tarczami, zaciskami i klockami hamulcowymi (1 szt.), kolumn przedniego zawieszenia (2 szt.).
Wszystkie ww. części samochodowe, z wyjątkiem akumulatorów objęte są zakazem ich powtórnego użycia. W ocenie organu transport przedmiotowych odpadów z W. na terytorium Polski nosi znamiona nielegalnego międzynarodowego przemieszczenia opadów, o którym mowa w art. 2 pkt 35 lit. a rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006. Z listu przewozowego wynika, że B. W. jest zarówno wysyłającym przedmiotowe odpady, jak i ich odbiorcą.
Zdaniem organu sankcje wynikające z art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczeniu odpadów mają charakter dolegliwości finansowej. Wprawdzie Sąd Rejonowy w S. wymierzył grzywnę B. W. na podstawie art. 71 § 1 kodeksu karnego, tym nie mniej sankcja finansowa nałożona wyrokiem na skarżącego związana jest z zawieszeniem wykonania kary pozbawienia wolności i nie stanowi dolegliwości finansowej za przywóz odpadów z zagranicy. Przedmiot nałożenia grzywny jest odmienny od przedmiotu będącego powodem nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w trybie art. 32 ust. 1 ww. ustawy. Główny Inspektor Ochrony Środowiska wskazał, iż postępowanie administracyjne prowadzone przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska zmierza do nałożenia kary pieniężnej na odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie, nie zaś do określenia sposobu gospodarowania odpadami sprowadzonymi nielegalnie.
Sygn. akt IV SA/Wa 187/10
W ocenie organu [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska zobligowany był do nałożenia przedmiotowej kary pieniężnej, bowiem obowiązek ten wynika z art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, którego treść nie uzależnia nałożenia przedmiotowej kary od różnych okoliczności, lecz czyni ten obowiązek obligatoryjnym w każdym przypadku w stosunku do odbiorcy odpadów.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe rozstrzygnięcie złożył B. W. podnosząc zarzut naruszenia art. 3 ust, 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. (Dz. U. z 2007 r., Nr 39, poz. 251) w związku z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 września 2005 r. w sprawie wykazu przedmiotów wyposażenia i części wymontowanych z pojazdów, których ponowne użycie zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego lub negatywnie wpływa na środowisko (Dz. U nr 201, poz. 1666 ze zm.), w związku z art. 7 ust. 1 Dyrektywy 2000/53/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 września 2000 r. w sprawie pojazdów wycofanych z eksploatacji oraz w związku z załącznikiem nr 5 do Dyrektywy 2005/64/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 października 2005 r. dotyczącej homologacji typu pojazdów mechanicznych pod względem ich przydatności do ponownego użycia, zdolności do recyklingu i odzysku oraz zmieniającej dyrektywę Rady 70/156/EWG poprzez uznanie, że sprawdzone części samochodowe należy uznać za opady. Ponadto B. W. wskazał, iż decyzja została wydana na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, który pozostaje w sprzeczności z art. 2 i 31 ust. 3 Konstytucji RP.
Dodatkowo skarżący wniósł o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z następującymi pytaniami: "czy art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów w zakresie w jakim dopuszcza stosowanie wobec tej osoby, za ten sam czyn sankcji administracyjnej określonej przez powołaną ustawę jako "kara pieniężna" i odpowiedzialność za przestępstwo jest zgodny z art. 2 Konstytucji RP oraz "czy art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów w zakresie w jakim nakazuje wymierzenie kary pieniężnej w wysokości od 50 000 zł do 300 000 zł, bez możliwości miarkowania kary poniżej 50 000 zł, a także odstąpienia od wymierzenia kary
Sygn. akt IV SA/Wa 187/10
pozostaje w zgodzie z zasadą proporcjonalności, tj. art. 2 Konstytucji oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP?"
Skarżący podniósł, iż organy l i II instancji niesłusznie uznały, że sprowadzone części samochodowe należy zakwalifikować jako odpady. Organy nie wzięły pod uwagę prawa wspólnotowego, tj. załącznika nr 5 Dyrektywy 2005/64/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 października 2005 r., dotyczącej homologacji typu pojazdów mechanicznych pod względem ich przydatności do ponownego użycia, zdolności do recyklingu i odzysku oraz Dyrektywy 2000/53/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 września 2000 r. w sprawie pojazdów wycofanych z eksploatacji, w której w art. 7 ust, 1 zalecono, aby państwa członkowskie podjęły niezbędne środki w celu zachęcenia do ponownego używania części, do odzyskiwania części, które nie mogą być ponownie użyte oraz do przyznawania preferencji recyklingowi. Takie stanowisko zajął WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 23 września 2009 r., sygn. akt II SA/Rz 387/09. Uzasadnia to uchylenie zaskarżonych decyzji.
Skarżący ponadto wskazał, iż najpierw został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w S., a następnie została na niego nałożona - zaskarżoną decyzją - kara pieniężna. Opis czynu w wyroku karnym, jak i decyzji administracyjnej są ze sobą niemal tożsame. Przy czym kara pieniężna jest niemal 15-krotnie wyższa niż orzeczona wyrokiem grzywna, co prowadzi do wniosku o niezgodności art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów z art. 31 ust. 3 Konstytucji z powodu naruszenia zasady proporcjonalności.
W ocenie skarżącego jeżeli Trybunał Konstrukcyjny uznaje, że nie można łączyć odpowiedzialności administracyjnej i wykroczeniowej, tym bardziej jest niedopuszczalne łączenie odpowiedzialności administracyjnej i karnej. Art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów w zakresie, w jakim dopuszcza wobec tej samej osoby za ten sam czyn sankcji administracyjnej określonej przez ww. ustawę jako kara pieniężna i odpowiedzialności za przestępstwo wywołuje poważne wątpliwości co do zgodności z art. 2 Konstytucji RP.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Sygn. akt IV SA/Wa 187/10
Na rozprawie w dniu 24 maja 2010 r. Sąd oddalił wniosek pełnomocnika skarżącego o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z ww. pytaniami prawnymi.
Ponadto pełnomocnik skarżącego podniósł, iż decyzja organu pierwszej instancji nie jest kompletna, ponieważ nie zawiera określenia terminu uiszczenia kary pieniężnej. Element ten został uzupełniony w postanowieniu o sprostowaniu decyzji pierwszej instancji (postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w S. z dnia [...] grudnia 2009 r.), poprzez dopisanie do treści pouczenia numeru konta, na który należy dokonać wpłaty kary pieniężnej oraz terminu jej uiszczenia. Pouczenie to jest również błędne, ponieważ operuje pojęciem "ostateczności" a nie "prawomocności" decyzji. Ponadto od postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2009 r. zostało złożone zażalenie, które nie zostało do dnia dzisiejszego rozpatrzone.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 p.p.s.a.).
Kierując się powyższymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, Sąd uznał, iż skarga złożona w przedmiotowej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona
Sygn. akt IV SA/Wa 187/10
decyzja nie narusza bowiem przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania administracyjnego w stopniu kwalifikującym decyzję do wyeliminowania z obrotu prawnego.
Przedmiotem postępowania prowadzonego przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji z dnia [...] listopada 2009 r., Nr [...], było nałożenie na skarżącego kary pieniężnej na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. Nr 124, poz. 859 ze zm,), powoływanej dalej jako: "ustawa o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów". Ustawa określa postępowanie i organy właściwe do wykonania zadań z zakresu międzynarodowego przemieszczania odpadów wynikających z rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE L190 z 12 lipca 2006, str. 1), powoływanego dalej jako: "rozporządzenie (WE) Nr 1013/2006" oraz kary pieniężne za naruszanie obowiązków w zakresie międzynarodowego przemieszczania odpadów. Zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nakłada na odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości od 50.000 do 300.000 zł. Ustawa o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów w art. 2 ust. 1 pkt 4 stanowi, że przez odbiorcę odpadów sprowadzonych nielegalnie rozumie się każdą osobę fizyczną, prawną lub jednostkę organizacyjną, do której zostały przemieszczone nielegalnie odpady. Treść art. 3 ust. 1 rozporządzenia wskazuje, że do przemieszczania odpadów na terytorium Wspólnoty z tranzytem lub bez tranzytu przez państwa trzecie stosuje się procedurę uprzedniego pisemnego zgłoszenia i uzyskania zgody właściwych zainteresowanych organów. Zgodnie z art. 2 pkt 35 lit, a) rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006, nielegalne przemieszczenie odpadów oznacza przemieszczenie odpadów dokonane bez zgłoszenia go wszystkim zainteresowanym właściwym organom, zgodnie z tym rozporządzeniem.
W sprawie niesporne jest to, że skarżący nie dokonał zgłoszenia, zgodnie z ww. regulacjami, przywiezionych z W. używanych części samochodowych.
Sygn. akt IV SA/Wa 187/10
Zatem pierwszorzędne znaczenie, dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji, ma okoliczność czy części te są odpadem w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach.
Kwestia ta została wyjaśniona w innym postępowaniu prowadzonym przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Organ ten postanowieniem z [...] października 2008 r., nr [...], działając na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, wezwał skarżącego do oddania odpadów do przedsiębiorcy posiadającego zezwolenie na zbieranie i odzysk odpadów. Rozstrzygnięcie postanowienia wymieniało szczegółowo rodzaj oraz ilość części samochodowych oraz klasyfikowało je jako odpady do grup 1601 oraz 1606 określonych w załączniku do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. Nr 112, poz. 1206), powoływanego dalej jako: "rozporządzenie w sprawie katalogu odpadów".
Wobec wykonania przez skarżącego powyższego obowiązku Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z [...] stycznia 2009 r., nr [...] umorzył postępowanie w sprawie nałożenia na skarżącego obowiązku oddania odpadów z grup 1601 oraz 1606. Zauważyć należy, że decyzja o umorzeniu postępowania jest ostateczna a skarżący oddając odpady zgodził się z ustaleniem organu co do charakteru odebranych części samochodowych.
Poza tym - co najistotniejsze w sprawie - kwestia klasyfikowania przywiezionych przez skarżącego części samochodowych, jako odpadów z grup 1601 i 1606 określonych w załączniku do rozporządzenia w sprawie katalogu odpadów, rozstrzygnięta została w wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] lutego 2009 r., sygn. akt [...]. Wyrokiem tym skarżący uznany został za winnego popełnienia czynu polegającego na przywozie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wbrew przepisom ustawy, odpadów z grup 1601 i 1606 zawartych w rozporządzeniu w sprawie katalogu odpadów, tj. o czyn z art. 183 § 4 kodeksu karnego. Wyrok skazujący skarżącego za popełnienie przestępstwa jest prawomocny. Zgodnie z art. 11 p.p.s.a. ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny.
Związanie ustaleniami prawomocnego wyroku oznacza, że sąd w tym zakresie, w jakim związanie istnieje, pozbawiony jest możliwości dokonywania jakichkolwiek ustaleń, przede wszystkim zaś ustaleń odmiennych. Związanie sądu
Sygn. akt IV SA/Wa 187/10
administracyjnego skazującym i prawomocnym wyrokiem karnym odnosi się tylko do faktu popełnienia przestępstwa, a więc odnosi się do sfery ustaleń faktycznych mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy sądowo administracyjnej. Związanie to zostało wprowadzone, aby uniknąć sytuacji, w których na podstawie tych samych stanów faktycznych budowane były rożne orzeczenia w postępowaniu karnym i sądowoadministracyjnym. Rozwiązanie to eliminuje potrzebę prowadzenia podwójnego postępowania dowodowego dla ustalenia tych samych faktów w rożnych postępowaniach sądowych i w postępowaniu administracyjnym ("Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz" T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, W-wa 2005 r., str. 121 i następne).
Sąd rozpatrując przedmiotową sprawę, zgodnie żart. 11 p.p.s.a., związany jest ustaleniami prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] lutego 2009 r., sygn. akt [...], którym skazano skarżącego za popełnienie przestępstwa z art. 183 § 4 kodeksu karnego - w tym w zakresie ustaleń co do sklasyfikowania przywiezionych przez skarżącego części samochodowych jako odpadów z grup 1601 i 1606 zawartych w rozporządzeniu w sprawie katalogu odpadów. Objęte prawomocnym wyrokiem skazującym części samochodowe są tożsame z częściami ocenionymi przez organy orzekające w rozpatrywanej sprawie, dotyczącej nałożenia kary pieniężnej. Oznacza to, że skarżący nie może skutecznie kwestionować ustaleń organu, co do charakteru spornych części samochodowych przywiezionych przez skarżącego, które są zasadniczo zgodne z ustaleniami zawartymi w prawomocnym wyroku skazującym. W tej sytuacji podniesione zarzuty - dotyczące błędnego uznania części samochodowych za odpady - należało uznać za nieuzasadnione. Na marginesie zauważyć można, że powołany przez skarżącego wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 23 września 2009 r., sygn. akt II SA/Rz 387/09, wydany został w indywidualnych okolicznościach danej sprawy. Brak jest podstaw do przyjęcia, że w rozstrzygniętej powyższym wyrokiem sprawie zachodziło związanie, tak jak w przedmiotowej sprawie, sądu administracyjnego ustaleniami zawartymi w prawomocnym wyroku skazującym. Poza tym wskazany wyrok WSA w Rzeszowie jest nieprawomocny.
W ocenie Sądu nieuzasadnione są również zarzuty skarżącego, wskazujące na niekonstytucyjność art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu
Sygn. akt IV SA/Wa 187/10
odpadów, który stanowił podstawę prawną zaskarżonej decyzji. Tym samym nieuzasadnione są sformułowane w skardze wnioski o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z odnośnym pytaniem prawnym.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U, z 1997 r., Nr 102, poz. 643 ze zm.) każdy sąd może przedstawić Trybunałowi pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Użyte w tym przepisie "może" nie oznacza obowiązku. Ocena ta została pozostawiona sądowi orzekającemu, a sąd zgodnie z przepisami proceduralnymi, o ile nie znajduje podstaw, powinien podać, z jakich powodów wystąpienie nie jest uzasadnione (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 września 2004 r., sygn. akt GSK 746/04, LEX nr 162438).
Odnosząc się do zarzutu, że przepis art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów narusza konstytucyjną zasadę proporcjonalności wyrażoną w art. 31 ust. 3 Konstytucji zauważyć należy, że dolna wysokość kary pieniężnej przewidzianej w powyższym przepisie ustawy jest bardzo wysoka i niewątpliwie może być dla odbiorcy odpadów bardzo dotkliwa. Określenie w przepisie prawa wysokości kary pieniężnej należy do uprawnień ustawodawcy i przepisy Konstytucji nie zawierają w tym przedmiocie ograniczeń. Kara przewidziana w art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów nie jest karą sztywną. Określona została górna i dolna granica tej kary co pozwala organowi administracji różnicować sytuację odbiorców odpadów. Okoliczność, że dolna granica kary została określona wysoko nie narusza zasady proporcjonalności, która nakazuje ustawodawcy stosować do osiągnięcia celu środki proporcjonalne.
Sąd nie podziela argumentów skarżącego, że art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów narusza zasadę ne bis in idem, którą wywodzi się z art. 2 Konstytucji. Zauważyć należy, że skarżący skazany został wyrokiem Sądu Rejonowego S. Prawobrzeże i Zachód w S. z dnia [...] lutego 2009 r. za dokonanie przywozu na terytorium RP wbrew przepisom ustawy odpadów z grup 1601 oraz 1606 zawartych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów, tj. za czyn z art. 183 § 4 kodeksu karnego. Natomiast kara pieniężna została nałożona na skarżącego jako na odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie bez dokonania wymaganego
Sygn. akt IV SA/Wa 187/10
zgłoszenia. Zatem dolegliwości finansowe skarżącego, mają swoje źródło w różnych zachowaniach skarżącego polegających na przywozie odpadów oraz na odbiorze odpadów. Oznacza to, że w sprawie nie zachodzi tożsamość sytuacji, w związku z którą skarżący został dwukrotnie "ukarany". Nie sposób w tym miejscu nie zauważyć, że nałożenie w trybie administracyjnym kary pieniężnej nie jest tożsame z wymierzeniem w trybie procesu karnego kary grzywny.
Sąd zauważa, że decyzja organu I instancji nie zawierała pouczenia odnośnie konta bankowego, na które należy wpłacić nałożoną na skarżącego karę pieniężną oraz nie wskazywała terminu, w jakim należy uiścić karę. Omawiane kwestie wynikają wprost z art. 35 ust. 2 i 3 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Przepisy te stanowią, że karę pieniężną wnosi się na rachunek wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, który wydał decyzję w przedmiocie wymierzenia kary oraz, że karę pieniężną uiszcza się w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji. Brak pouczenia w powyższym zakresie nie miał wpływu na prawidłowość decyzji rozstrzygającej o nałożeniu kary pieniężnej. Nie mógł zatem doprowadzić do uwzględnienia skargi.
Uwzględniając wszystko powyższe Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i na podstawie art. 151 p.p.s.a. - oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI