IV SA/Wa 1837/25

IV SA/Wa 1837/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-09-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-08-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Elżbieta Granatowska. /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję - art. 64a ppsa
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
aRT. 49, ART. 138 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 64 a, 64 e, 151 a § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w następującym składzie: Przewodniczący: Asesor WSA Elżbieta Granatowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 września 2025 r. sprzeciwu Województwa Mazowieckiego od decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 16 czerwca 2025 r., znak: W.RUZ.4220.9.2024 w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz Województwa Mazowieckiego kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 16 czerwca 2025 r., znak: W.RUZ.4220.9.2024 Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 14 ust. 4 w związku z art. 401 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2024 r. poz. 1087) - dalej p.w., po rozpatrzeniu odwołań [...] Sp. z o.o. z siedzibą w L. oraz "[...] Sp. j. z siedzibą w L. od decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w L. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 13 listopada 2023 r., znak: WA.ZUZ.5.4210.783.2023.AK w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji oraz stwierdził, że odwołania zostały wniesione w terminie, ponieważ zaskarżona decyzja nie została prawidłowo doręczona stronom odwołującym się, co czyni zbędnym wydanie postanowień o przywróceniu terminu.
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Decyzją z dnia 13 listopada 2023 r., znak: WA.ZUZ.5.4210.783.2023.AK Dyrektor Zarządu Zlewni w L. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie udzielił Mazowieckiemu Zarządowi Dróg Wojewódzkich w Warszawie (reprezentującemu Województwo Mazowieckie) pozwolenia wodnoprawnego dla inwestycji pn.: "Budowa nowego przebiegu drogi wojewódzkiej nr [...] na odcinku od drogi krajowej nr [...] do skrzyżowania z ul. [...] w P." zlokalizowanej na terenie obręb L., S., S., gmina R., pow. p., obręb J., obręb L., obręb N., obręb K., obręb N., obręb S., obręb L., gmina L., powiat p. oraz obręb P. , gmina P. , powiat p. , we wskazanym w tej decyzji zakresie. Na decyzji zamieszczono adnotację, że stała się ona ostateczna w dniu 28 grudnia 2023 r.
Odwołania od tej decyzji wniosły spółki [...] Sp. z o.o. z siedzibą w L. , właściciel nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] , położoną w obrębie 0001, w gminie L. oraz [...] Sp. j. z siedzibą w L. , właściciel nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...], położoną w obrębie 0001, w gminie L. . W dniu 12 marca 2024 r., pełnomocnik obu spółek złożył w ich imieniu wnioski o przywrócenie terminu do wniesienia odwołań, wraz z identycznymi odwołaniami, wskazując na brak prawidłowego doręczenia decyzji. Obie spółki dowiedziały się o wydaniu decyzji z artykułu opublikowanego w dniu 5 marca 2024 r. na stronie internetowej portalu [...].pl, zatytułowanego "Coraz bliżej obwodnicy L. Kiedy powstanie?". Strony twierdzą, że nie doręczono im decyzji ani za pośrednictwem operatora pocztowego, ani poprzez obwieszczenie w Biuletynie Informacji Publicznej (BIP) Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, zgodnie z wymogami p.w. W przypadku doręczenia poprzez obwieszczenie, zgodnie z art. 49 § 1 k.p.a. w zw. z art. 401 p.w., doręczenie uważa się za dokonane w dniu obwieszczenia lub po upływie 14 dni od jego publikacji w BIP. W niniejszej sprawie organ I instancji obwieszczał wszczęcie postępowania w dniu 1 września 2023 r. oraz zakończenie postępowania w dniu 29 września 2023 r. w BIP. Nie dokonano jednak obwieszczenia o wydaniu decyzji w BIP. Zdaniem pełnomocnika, z uwagi na brak prawidłowego doręczenia decyzji, termin 14-dniowy do wniesienia odwołań się nie rozpoczął. W konsekwencji odwołania złożone przez obie spółki w dniu 12 marca 2024 r. są terminowe, bez konieczności wydawania postanowień o przywróceniu terminu. Doręczenie decyzji organu I instancji stronom odwołującym się nie jest potrzebne, ponieważ odwołania zostały złożone, a przedmiotowa sprawa zostanie przekazana do ponownego rozpatrzenia, w trakcie którego organ zapewni prawidłowe procedury dla stron postępowania.
Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie wskazał w zaskarżonej decyzji, że odwołania podnoszą identyczne zarzuty:
1. Naruszenie art. 14 ust. 2 p.w. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., gdyż organ I instancji oparł się na nieprawomocnej decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 16 listopada 2020 r., znak: DOOŚ-WDŚ/ZIL.420.94.2018.KCz.48.
Organ II instancji uznał ten zarzut za zasadny, ponieważ zasada swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.) wymaga kompleksowej i zgodnej z prawem oceny materiału dowodowego. Opieranie się na nieprawomocnej decyzji narusza normy proceduralne, gdyż brak jest pewności prawnej co do jej ostatecznego kształtu.
2. Naruszenie art. 14 ust. 2 p.w. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a., art. 140 k.c., art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez naruszenie zasady bezstronności i równego traktowania stron w związku z brakiem wyjaśnienia kwestii prawa własności oraz uciążliwości, jakie powstać mogą z wykonania zaskarżonej decyzji.
W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji nie rozważył wpływu decyzji na prawa własności obu spółek oraz nie uzasadnił należycie tych kwestii. Zasada bezstronności i równego traktowania (art. 8 k.p.a.) wymaga uwzględnienia interesów wszystkich stron, czego organ I instancji nie dokonał, pomijając potencjalne uciążliwości dla wykonywania prawa własności przez obie spółki.
3. Naruszenie art. 14 ust. 2 p.w. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. i art. 401 ust. 1 p.w. - organ I instancji nie zapewnił udziału wszystkich stron w postępowaniu. Obie spółki jako właściciele nieruchomości, nie zostały prawidłowo powiadomione ani włączone w postępowanie, co narusza zasadę czynnego udziału stron (art. 10 k.p.a.).
W ocenie organu odwoławczego, jest to istotne uchybienie proceduralne, ponieważ ustawa p.w. wyraźnie wskazuje właścicieli nieruchomości dotkniętych planowanym korzystaniem z wód jako strony postępowania. Jak wynika z metryki sprawy wgląd do akt umożliwił pełnomocnikowi zapoznanie się z materiałem dowodowym, co częściowo realizuje zasadę czynnego udziału stron (art. 10 § 1 k.p.a.). Niemniej jednak, nawet jeśli pełnomocnik aktywnie uczestniczył w postępowaniu, brak doręczenia decyzji pozostaje samodzielnym uchybieniem proceduralnym, które uniemożliwiło spółkom skorzystanie z prawa do odwołania. Zgodnie z orzecznictwem administracyjnym nieformalna wiedza strony o decyzji (np. poprzez wgląd do akt) nie zastępuje wymogu prawidłowego doręczenia decyzji, które jest warunkiem rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania (art. 134 k.p.a.).
W świetle powyższego, organ odwoławczy uznał, że decyzja I instancji została wydana z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego. Stwierdzone uchybienia proceduralne, w szczególności brak prawidłowego powiadomienia oraz niezapewnienie udziału obu spółek jako stron postępowania, uzasadniają uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Organ I instancji powinien zapewnić prawidłowe powiadomienie wszystkich stron, w tym obu spółek odwołujących się, zgodnie z art. 49 k.p.a. i art. 401 p.w. oraz ponownie ocenić materiał dowodowy, w szczególności w odniesieniu do nieprawomocnej decyzji środowiskowej, zgodnie z art. 7, 77 i 80 k.p.a. Organ I instancji musi zweryfikować, czy decyzja środowiskowa osiągnęła status prawomocności oraz uzupełnić postępowanie dowodowe w tym zakresie. Ponadto organ I instancji powinien rozważyć wpływ decyzji na prawa własności obu spółek i innych podmiotów, zapewniając pełne uzasadnienie zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.
Organ odwoławczy stwierdził, że wnioski o wstrzymanie wykonania decyzji (art. 60 k.p.a.) złożone przez obie spółki stają się bezprzedmiotowe, ponieważ uchylenie decyzji uniemożliwia jej wykonanie do czasu wydania nowej decyzji.
Zdaniem organu II instancji, stwierdzone uchybienia proceduralne (brak doręczenia decyzji, naruszenie zasady czynnego udziału stron) oraz merytoryczne (oparcie się na nieprawomocnej decyzji środowiskowej, brak rozważenia wpływu na prawa własności) wymagają ponownego przeprowadzenia postępowania dowodowego i naprawienia błędów proceduralnych, co uzasadnia przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Sprzeciw od tej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło Województwo Mazowieckie, reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając ją w całości i zarzucając naruszenie:
- art. 129 § 2 k.p.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. poprzez rozpoznanie odwołań wniesionych przez spółki [...] sp. z o.o. oraz [...] sp.j. od decyzji organu I instancji, pomimo braku doręczenia decyzji tym podmiotom, a w konsekwencji nierozpoczęcia biegu do wniesienia odwołania przez te podmioty, przez co rozpoznanie odwołań w/w spółek oraz wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu o przepis art. 138 ust. 2 k.p.a. było obarczone poważną wadą prawną w rozumieniu art. 156 §1 pkt 2 k.p.a.;
- art. 59 § 1 k.p.a. w związku z art. 138 §1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 134 k.p.a. w związku z art. 6 i art. 61 §1 k.p.a. wskutek rozpoznania odwołania od decyzji organu I instancji niedoręczonej stronie odwołującej w sposób wskazany w przepisie art. 40 k.p.a., w sytuacji gdy strona odwołująca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji, a organ II instancji uznał postanowienie o przywróceniu terminu za zbędne i zaniechanie rozpoznania wniosków obu spółek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy,
- art. 138 §1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz 151 §1 pkt 2 k.p.a. wskutek nierozważenia przez organ odwoławczy przesłanek do wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia 13 listopada 2023 r. w związku z błędną wykładnią przepisów o działaniu organu II instancji, w sytuacji braku doręczenia stronie odwołującej decyzji i uznaniu że strona otrzymała decyzję w dacie umożliwiającej wniesienie odwołania, zwłaszcza, że strona odwołująca wnosiła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a następnie rozpoznaniu środka odwoławczego i wydanie zaskarżonej sprzeciwem decyzji, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy;
- błąd w ustaleniach faktycznych oraz sprzeczność ustaleń faktycznych poczynionych w zakresie ustalenia daty doręczenia decyzji i utożsamienia tej daty z dniem zapoznania się z artykułem prasowym - według twierdzeń odwołującej strony -w dniu 5 marca 2024 r., jak też stwierdzenie, że bieg terminu do wniesienia odwołania złożonego przez odwołujące strony nie rozpoczął się, a także uznanie, że mimo tego wniesione odwołania przez strony odwołujące się są wniesione w terminie, które błędy i sprzeczności w ustaleniach miały wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie.
Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych, jak również o przekazanie do rozpoznania niniejszego sprzeciwu na rozprawie.
W uzasadnieniu sprzeciwu wskazano, że skoro, jak twierdzą spółki [...] sp. z o.o. oraz [...] sp.j., decyzja organu I instancji nie została im doręczona, to nie rozpoczął się bieg termin do wniesienia odwołania. Wskazane powyżej spółki nie miały możliwości skorzystania z wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. W ocenie skarżącego, właściwym środkiem ochrony prawnej, z którego mogły skorzystać spółki [...] sp. z o.o. oraz [...] sp.j., był, w okolicznościach sprawy, wniosek o wznowienie postępowania, złożony w przewidzianym do tego terminie względnie inny środek ochrony prawnej w trybie nadzwyczajnym. W konsekwencji, wobec braku możliwości prawidłowego wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, nie było możliwości oparcia zaskarżonej decyzji o przepis art. 138 ust. 2 k.p.a.
W ocenie skarżącego, organ II instancji błędnie uznał, że nie ma konieczności wydawania postanowień o przywróceniu terminów do wniesienia odwołań.
Z uwagi na brak prawidłowego doręczenia decyzji, termin 14-dniowy do wniesienia odwołań się nie rozpoczął. W związku z powyższym, niewątpliwie w niniejszej sprawie organ II instancji uznał, że doręczenie decyzji stronom odwołującym nastąpiło w dniu 5 marca 2024 r., względnie organ II instancji uznał, że może działać na zasadzie art. 138 k.p.a. z urzędu. Przy czym takie arbitralne i pozbawione podstaw zarówno faktycznych, jak i prawnych uznanie organu II instancji skutkowało wydaniem zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji z 16 czerwca 2025 r.
Organ II instancji bez przeprowadzenia postępowania dowodowego i niezbędnych ustaleń uznał, że twierdzenia odwołującej strony co do faktu zapoznania się z treścią decyzji w prasie oznaczają doręczenie stronie decyzji. Jednakże takie stwierdzenie jest sprzeczne nie tylko z przepisami k.p.a., ale również z tzw. doświadczeniem życiowym. Ponadto uwzględniając powyższe, nie można uznać za dopuszczalne rozpatrzenia odwołania od decyzji, która albo korzysta z waloru ostateczności w rozumieniu k.p.a. albo nie weszła do obrotu prawnego wskutek braku doręczenia w odniesieniu do stron odwołujących się od decyzji pierwszoinstancyjnej. Jak wskazuje sama strona odwołująca, zapoznała się ona jedynie z informacją o istnieniu decyzji, lecz decyzji takiej nie otrzymała w dacie 5 marca 2024 r. Pośrednio świadczy o tym wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, natomiast o tym, że strona odwołująca decyzji nie otrzymała świadczą błędne ustalenia organu II instancji. W takiej sytuacji wskutek wydania zaskarżonej sprzeciwem decyzji dochodzi do pozaprocesowego uchylenia ostatecznej decyzji organu I instancji. Decyzja ostateczna może być wzruszona tylko w prawem przywidzianych przypadkach (np. art. 145 k.p.a. lub art. 156 k.p.a.). O uznaniu jako ostatecznej decyzji z 13 listopada 2023 r. świadczy oparcie się przez inne organy na rozstrzygnięciu uchylonej niezasadnie decyzji z 13 listopada 2023 r.
W sytuacji, w której decyzja nie została doręczona bądź doręczenie zostało dokonane z obrazą przepisów k.p.a. traktujących o doręczeniu, brak jest podstaw do ustalenia, że rozpoczął się bieg terminu do złożenia odwołania. W niniejszej sprawie właśnie z takim - poważnym naruszeniem k.p.a. mamy do czynienia. Organ II instancji powinien ustalić datę doręczenia, o ile nastąpiło, a także rozstrzygnąć wniosek strony odwołującej o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Ustalenia organu II instancji w tym zakresie powinny opierać się na ustaleniach prowadzonych zgodnie z art. 7 k.p.a. i art. 16 § 1 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 64e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej w skrócie p.p.s.a.), rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 151a § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając sprzeciw od decyzji, uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Jak z powyższego wynika, cechą odróżniającą sprzeciw od skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest ograniczony zakres kontroli sądu dotyczący decyzji objętej sprzeciwem. Rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia bowiem wyłącznie istnienie przesłanek do wydania decyzji kasacyjnej; nie rozstrzyga więc, jak w przypadku skarg, w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sąd nie bada zatem w tym postępowaniu (o charakterze przyśpieszonym) innych naruszeń prawa niż prawidłowe zastosowanie przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a., a kontrola zgodności z prawem decyzji objętej sprzeciwem sprowadza się wyłącznie do oceny, czy w realiach konkretnej sprawy organ drugiej instancji w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasacyjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty. Podstawowym obowiązkiem sądu administracyjnego rozpoznającego sprzeciw od decyzji kasacyjnej będzie więc ustalenie, czy zachodziły przesłanki do odstąpienia od zasady ogólnej ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy albo zakończenia jej w inny sposób.
Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Z unormowania tego wynika, że organ odwoławczy ma możliwość wydania decyzji kasacyjnej, ale jedynie przy zaistnieniu łącznie dwóch wskazanych wyżej przesłanek. Przesłanki z art. 138 § 2 k.p.a. nawiązują zaś do nieprzeprowadzenia przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwia merytoryczne załatwienie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Wprawdzie bowiem postępowanie odwoławcze jest postępowaniem weryfikującym rozstrzygnięcie organu I instancji, w którym materiał dowodowy zgromadzony przez organ I instancji może być uzupełniony, niemniej organ odwoławczy może to uczynić jedynie w niezbędnym zakresie wyznaczonym treścią art. 136 k.p.a. Ponadto, na treść i zakres decyzji kasacyjnej ma wpływ także art. 138 § 2a k.p.a., zgodnie z którym, jeżeli organ pierwszej instancji dokonał w zaskarżonej decyzji błędnej wykładni przepisów prawa, które mogą znaleźć zastosowanie w sprawie, w decyzji o której mowa w § 2, organ odwoławczy określa także wytyczne w zakresie wykładni tych przepisów.
Rozpoznając sprzeciw wniesiony w tej sprawie, Sąd uznał, że jest on zasadny.
Na wstępie podkreślić należy, iż przepis art. 138 § 2 k.p.a. może być przez organ II instancji zastosowany, jeżeli skutecznie zostało wszczęte postępowanie odwoławcze, tj. odwołanie zostało wniesione od decyzji, która nie stała się wcześniej ostateczna, zostało wniesione w terminie i przez uprawniony podmiot. Zatem organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, wyłącznie po skutecznym wszczęciu postępowania odwoławczego. W rozpoznawanej sprawie ustalenia zatem przede wszystkim wymagało czy organ II instancji prawidłowo uznał, że decyzja organu I instancji nie została prawidłowo doręczona stronom i nie jest decyzją ostateczną.
Zgodnie z art. 401 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2024 r. poz. 1087, dalej p.w.) stroną postępowania w sprawach dotyczących pozwoleń wodnoprawnych jest wnioskodawca oraz podmioty, na które będzie oddziaływać zamierzone korzystanie z wód, lub podmioty znajdujące się w zasięgu oddziaływania planowanych do wykonania urządzeń wodnych. W myśl art. 401 ust. 3 p.w. jeżeli liczba stron w postępowaniu w sprawach dotyczących pozwolenia wodnoprawnego przekracza 10, do stron innych niż wnioskodawca stosuje się art. 49 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Przepis art. 401 ust. 4 p.w. stanowi natomiast, że w przypadku, o którym mowa w ust. 3, zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawach dotyczących pozwolenia wodnoprawnego doręcza się wnioskodawcy na adres wskazany we wniosku oraz zawiadamia się pozostałe strony w drodze obwieszczeń, odpowiednio w urzędzie zapewniającym obsługę ministra właściwego do spraw gospodarki wodnej albo siedzibie właściwej jednostki organizacyjnej Wód Polskich, a także w Biuletynie Informacji Publicznej na stronach podmiotowych urzędów starostwa powiatowego i urzędów gmin, właściwych ze względu na zakres korzystania z wód lub lokalizację planowanych do wykonania urządzeń wodnych, robót lub działań.
W myśl art. 401 ust. 8 zdanie drugie p.w. do zawiadomienia stron o wszczęciu postępowania w sprawach dotyczących pozwolenia wodnoprawnego, innych czynnościach organu lub o wydaniu decyzji w sprawach dotyczących pozwolenia wodnoprawnego stosuje się przepisy art. 49 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. W myśl art. 49 k.p.a. jeżeli przepis szczególny tak stanowi, zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej może nastąpić w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej.
Z akt sprawy wynika, że przed wydaniem decyzji przez organ I instancji, w dniu 27 września 2023 r., udostępniono pełnomocnikowi spółek [...] sp. z o.o. oraz [...] sp.j. akta sprawy do wglądu w siedzibie organu. Zatem organ uznał, iż wskazanym spółkom przysługiwał przymiot stron tego postępowania.
Jak wynika z rozdzielnika decyzji organu I instancji z dnia 13 listopada 2023 r., poza wnioskodawcą, zawiadomienie o wydaniu decyzji zostało obwieszczone pozostałym stronom postępowania w trybie art. 49 k.p.a. w zw. z art. 401 ust. 3 p.w. Brak było zatem podstaw do odrębnego doręczenia tej decyzji na piśmie spółkom [...] sp. z o.o. oraz [...] sp.j.
Organ I instancji obwieszczenia o wydaniu decyzji skierował do Urzędu Gminy Raszyn, Urzędu Gminy L. , Urzędu Miasta i Gminy P. , Starostwa Powiatowego w P. oraz Starostwa Powiatowego w P. celem podania do publicznej wiadomości poprzez wywieszenie na tablicy ogłoszeń przez okres 14 dni. W aktach sprawy znajduje się też egzemplarz obwieszczenia, z podkreślonym pkt 6 – Biuletyn Informacji Publicznej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, co oznacza, że zostało ono skierowane do publikacji w Biuletynie. Organ I instancji uznał, że decyzja z dnia 13 listopada 2023 r. została prawidłowo doręczona stronom i stwierdził, że stała się ona ostateczna i prawomocna w dniu 28 grudnia 2023 r.
W ocenie Sądu, organ odwoławczy nie ustalił w ogóle stanu faktycznego sprawy w zakresie prawidłowości doręczenia decyzji organu I instancji, ponieważ nie przeanalizował dokumentów znajdujących się w aktach organu I instancji w świetle obowiązujących przepisów prawa dotyczących doręczenia decyzji w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego, jak również nie zwrócił się do organu I instancji o wyjaśnienie, z jakich powodów organ ten uznał, że decyzja została prawidłowo doręczona stronom i stała się ostateczna z dniem 28 grudnia 2023 r. Organ II instancji swoje twierdzenie o braku doręczenia decyzji z dnia 13 listopada 2023 r. wskazanym spółkom oparł wyłącznie na ich twierdzeniu, że obwieszczenie o wydaniu tej decyzji nie zostało opublikowane w Biuletynie Informacji Publicznej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. Organ odwoławczy nie zwrócił się jednak do organu I instancji o wyjaśnienie czy taka publikacja rzeczywiście nie miała miejsca, poza tym organ nie rozważył innych dopuszczalnych w świetle art. 49 k.p.a. form zawiadomienia o wydaniu decyzji (publicznego obwieszczenia, innej formy publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości). Zatem twierdzenie organu II instancji o braku doręczenia decyzji wskazanym spółkom nie zostało w uzasadnieniu decyzji poparte żadną analizą faktyczną i prawną, która mogłaby prowadzić do uznania, że decyzja organu I instancji nie została doręczona spółkom w trybie art. 49 k.p.a. Przedwczesne jest zatem uznanie przez organ II instancji, że decyzja organu I instancji nie została doręczona przedmiotowym spółkom i że nie stała się ona w związku z tym ostateczna. Okoliczności te powinny zostać wnikliwie wyjaśnione przez organ odwoławczy, ponieważ rozpatrzenie odwołania od decyzji ostatecznej stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).
W przypadku uznania przez organ II instancji, że decyzja organu I instancji została prawidłowo doręczona wskazanym spółkom w trybie art. 49 k.p.a., organ ten powinien rozpoznać wnioski spółek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołań.
Z uwagi na powyższe Sąd stwierdził, że organ II instancji co najmniej przedwcześnie uznał, że w sprawie zaistniały podstawy do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., gdyż organ nie wykazał, że dopuszczalne było w ogóle rozpatrzenie odwołań spółek [...] sp. z o.o. oraz [...] sp.j. od decyzji organu I instancji. Zasadne są zatem zarzuty sprzeciwu naruszenia przez organ odwoławczy art. 129 § 2 k.p.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a., jak również art. 59 § 1 k.p.a.
Mając na uwadze powyższe, Sąd, na podstawie art. 151a § 1 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję.
Ponownie rozpatrując przedmiotową sprawę, organ uwzględni ocenę prawną zawartą w uzasadnieniu wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na koszty te składają się wpis od sprzeciwu (100 zł) i koszty zastępstwa procesowego skarżącego przez radcę prawnego (480 zł).
Sprzeciw został rozpoznany na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 64d § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 90 § 2 p.p.s.a. Sąd może skierować sprawę na posiedzenie jawne i wyznaczyć rozprawę także wówczas, gdy sprawa podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Taka możliwość została pozostawiona jednak uznaniu Sądu i w tym zakresie nie jest uwarunkowana stanowiskiem stron. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie nie zachodziła potrzeba rozpoznania sprzeciwu na rozprawie z uwagi na występujący w sprawie problem prawny wynikający z zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a. W związku z powyższym brak było podstaw do uwzględnienia wniosku strony skarżącej o rozpoznanie sprzeciwu na rozprawie.