IV SA/Wa 1833/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2021-02-04
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
odpadyochrona środowiskapozwolenie zintegrowanekara pieniężnagospodarowanie odpadamikontrolanaruszenie przepisówWSAadministracja publiczna

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki zarządzającej masą sanacyjną na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, utrzymującą w mocy karę pieniężną w wysokości 100 000 zł za gospodarowanie odpadami niezgodnie z pozwoleniem zintegrowanym.

Spółka zarządzająca masą sanacyjną zaskarżyła decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, która utrzymała w mocy karę 100 000 zł za naruszenie warunków pozwolenia zintegrowanego dotyczącego gospodarowania odpadami. Kontrole wykazały liczne nieprawidłowości, w tym magazynowanie odpadów niezgodnie z pozwoleniem, brak separatorów, awarie systemów oraz zanieczyszczenie gleby odciekami. Spółka kwestionowała podstawę prawną nałożenia kary oraz zarzucała naruszenie zasady dwuinstancyjności. Sąd uznał jednak, że pozwolenie zintegrowane jest podstawą do zastosowania art. 194 ust. 5 ustawy o odpadach, a postępowanie było prowadzone prawidłowo.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Zarządcy masy sanacyjnej [...] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w restrukturyzacji na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, która utrzymała w mocy decyzję wymierzającą administracyjną karę pieniężną w wysokości 100 000 zł. Kara została nałożona za gospodarowanie odpadami niezgodnie z pozwoleniem zintegrowanym, wydanym dla Centrum Innowacyjnej Gospodarki Odpadami (CIGO). Kontrole przeprowadzone przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska wykazały szereg naruszeń, w tym nieprawidłowe magazynowanie odpadów, brak wymaganych urządzeń (separatorów, reaktorów), awarie systemów monitorowania procesów, zanieczyszczenie terenu odciekami oraz powtarzające się pożary. Spółka zarzucała błędną wykładnię przepisów ustawy o odpadach, twierdząc, że art. 194 ust. 5 nie ma zastosowania do pozwoleń zintegrowanych, a także naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania. Sąd uznał jednak, że pozwolenie zintegrowane, obejmujące zbieranie i przetwarzanie odpadów, jest traktowane jako zezwolenie w rozumieniu ustawy o odpadach, co uzasadnia zastosowanie art. 194 ust. 5. Sąd stwierdził również, że postępowanie odwoławcze zostało przeprowadzone prawidłowo, a zebrany materiał dowodowy, w tym wyniki kontroli, uzasadniały nałożenie kary. Podkreślono, że spółka wielokrotnie naruszała przepisy, nie podejmowała skutecznych działań naprawczych, a skala naruszeń była znaczna, co uzasadniało wysokość kary, mimo że mieściła się ona w dolnej granicy ustawowego przedziału.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, art. 194 ust. 5 ustawy o odpadach może stanowić podstawę do nałożenia kary pieniężnej za gospodarowanie odpadami niezgodnie z pozwoleniem zintegrowanym, ponieważ pozwolenie zintegrowane obejmujące zbieranie lub przetwarzanie odpadów jest traktowane jako odpowiednie zezwolenie.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na przepisach ustawy o odpadach, które definiują gospodarowanie odpadami jako zbieranie i przetwarzanie, oraz na art. 45 ust. 9, który stanowi, że pozwolenie zintegrowane obejmujące zbieranie lub przetwarzanie odpadów jest jednocześnie odpowiednio zezwoleniem na zbieranie lub przetwarzanie odpadów. Dodatkowo, nowelizacja ustawy potwierdziła tę interpretację.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.o. art. 194 § ust. 5

Ustawa o odpadach

Podstawa do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za gospodarowanie odpadami niezgodnie z posiadanym pozwoleniem zintegrowanym.

Pomocnicze

u.o. art. 41 § ust. 1

Ustawa o odpadach

Wymaga zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów.

u.o. art. 45 § ust. 9

Ustawa o odpadach

Pozwolenie zintegrowane obejmujące zbieranie lub przetwarzanie odpadów jest odpowiednio zezwoleniem na zbieranie lub przetwarzanie odpadów.

k.p.a. art. 15 § ust. 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

p.o.ś. art. 181 § ust. 1

Ustawa Prawo ochrony środowiska

Wymaga pozwolenia zintegrowanego dla instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie.

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2

p.p.s.a. art. 3 § ust. 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwolenie zintegrowane obejmujące zbieranie lub przetwarzanie odpadów jest traktowane jako zezwolenie na zbieranie lub przetwarzanie odpadów, co uzasadnia zastosowanie art. 194 ust. 5 ustawy o odpadach. Postępowanie odwoławcze było zgodne z zasadą dwuinstancyjności, ponieważ organ odwoławczy rozpoznał sprawę w sposób kompleksowy. Ustalenia faktyczne dokonane podczas kontroli, potwierdzone przez kolejne kontrole, uzasadniały nałożenie kary za gospodarowanie odpadami niezgodnie z pozwoleniem zintegrowanym. Wysokość kary pieniężnej była adekwatna do wagi stwierdzonych naruszeń, biorąc pod uwagę skalę działalności i powtarzające się nieprawidłowości.

Odrzucone argumenty

Art. 194 ust. 5 ustawy o odpadach nie może być podstawą do nałożenia kary za naruszenie warunków pozwolenia zintegrowanego, gdyż dotyczy on zezwoleń na zbieranie lub przetwarzanie odpadów. Naruszenie art. 15 K.p.a. przez niezastosowanie zasady dwuinstancyjności, polegające na braku uwzględnienia zmian stanu prawnego i faktycznego po wydaniu decyzji organu I instancji.

Godne uwagi sformułowania

gospodarowanie odpadami niezgodnie z posiadanym pozwoleniem zintegrowanym pozwolenie zintegrowane obejmuje zbieranie odpadów lub ich przetwarzanie, to staje się ono odpowiednio zezwoleniem na zbieranie lub przetwarzanie odpadów nie podjęła skutecznych działań w kierunku przestrzegania warunków pozwolenia zintegrowanego, a co za tym idzie wyeliminowania negatywnego oddziaływania instalacji na środowisko

Skład orzekający

Aneta Dąbrowska

przewodniczący sprawozdawca

Wanda Zielińska-Baran

sędzia

Alina Balicka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kar pieniężnych za naruszenie warunków pozwolenia zintegrowanego w gospodarce odpadami oraz stosowanie zasady dwuinstancyjności w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółki zarządzającej masą sanacyjną i jej pozwolenia zintegrowanego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy poważnych naruszeń przepisów ochrony środowiska w dużej instalacji do przetwarzania odpadów, co ma znaczenie dla szerszego grona odbiorców zainteresowanych tematyką ekologiczną i odpowiedzialnością podmiotów gospodarczych.

100 tys. zł kary za nielegalne składowanie odpadów: Sąd potwierdza odpowiedzialność spółki.

Dane finansowe

WPS: 100 000 PLN

Sektor

ochrona środowiska

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

IV SA/Wa 1833/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-02-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-08-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Alina Balicka
Aneta Dąbrowska /przewodniczący sprawozdawca/
Wanda Zielińska-Baran
Symbol z opisem
6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne
Odpady
Sygn. powiązane
III OSK 6436/21 - Wyrok NSA z 2025-02-18
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 701
art. 149 ust. 5
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - t.j.
Sentencja
Dnia 4 lutego 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wanda Zielińska – Baran Sędzia WSA Alina Balicka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 lutego 2021 roku sprawy ze skargi Zarządcy masy sanacyjnej [...] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w restrukturyzacji z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2020 roku nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zarządca masy sanacyjnej [...] sp. z o.o. w restrukturyzacji z siedzibą w O. (dalej: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] czerwca 2020 r. utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] września 2019 r. wymierzającą administracyjną karę pieniężną w wysokości 100 000 zł za gospodarowanie odpadami niezgodnie z pozwoleniem zintegrowanym.
Stan sprawy przedstawia się następująco:
[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z [...] września 2019 r. wymierzył [...] Sp. z o.o. w restrukturyzacji z siedzibą w O. administracyjną karę pieniężną w wysokości 100 000 zł za gospodarowanie odpadami niezgodnie z posiadaną decyzją Marszałka Województwa [...] z [...] grudnia 2014 r. zmienianą decyzją z [...] marca 2015r. i decyzją z [...] stycznia 2017 r. udzielającą pozwolenia zintegrowanego na eksploatację instalacji Centrum Innowacyjnej Gospodarki Odpadami (CIGO) zlokalizowanej w S. przy ul. [...] stwierdzone [...] czerwca 2018r.
Od decyzji tej odwołała się [...] sp. z o.o. w restrukturyzacji z siedzibą w O.
Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z [...] czerwca 2020 r. utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z z [...] września 2019 r.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że W dniach od 4 czerwca do 7 września 2018 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska przeprowadził kontrolę interwencyjną w [...] Sp. z o.o., Sp. k. z siedzibą w O. prowadzącej działalność w zakresie gospodarowania odpadami na terenie Centrum Innowacyjnej Gospodarki Odpadami w S. przy ul. [...] (dalej: "CIGO") w oparciu o decyzję Marszałka Województwa [...] z [...] grudnia 2014 r. udzielającą pozwolenia zintegrowanego. W czasie kontroli, rozpoczętej w związku z pożarem, który miał miejsce na terenie CIGO w niedzielę [...] czerwca 2018 r., ustalono że spółka narusza warunki posiadanego pozwolenia zintegrowanego poprzez: 1) brak separatora optycznego w ciągu instalacji do mechanicznego przetwarzania odpadów; 2) brak drugiej wagi najazdowej, 3) brak pełnego wyposażenia kompostowni odpadów - zamiast 24 reaktorów do tlenowego przetwarzania odpadów zebranych w 4 moduły tylko 6 reaktorów tworzących jeden moduł; 4) lokalizację kompostowni odpadów niezgodnie z mapą terenu CIGO w S.; 5) brak możliwości funkcjonowania kompostowni odpadów z uwagi na zalegające odpady uniemożliwiające dojazd do obiektu oraz awarię systemu - nie działającą wentylację napowietrzającą i odciągającą gazy procesowe z bioreaktorów oraz nie działające czujniki do pomiaru temperatury i wilgotności; 6) magazynowanie odpadów w sposób nieselektywny, nieuporządkowany, utrudniający poruszanie się po terenie CIGO. Stwierdzono, że prowadzone prace porządkowe na terenie objętego pożarem magazynu Nr 1 oraz na terenie magazynowania odpadów pomiędzy halą sortowniczą a kompostownią (nie przeznaczonym na ten cel) polegające na przerzucaniu odpadów ciężkim sprzętem powodują dalsze mieszanie odpadów, przez co niemożliwe jest określenie, jakiego rodzaju odpady znajdują się w poszczególnych miejscach. Na terenie magazynu Nr 8 magazynowane są łącznie w jednej pryzmie: kompost, tzw. paliwo alternatywne (RDF) i odpady przypominające frakcję podsitową z mechanicznej obróbki odpadów (z dużą zawartością tworzyw sztucznych); 7) magazynowanie odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym, tj. przed kompostownią - pomiędzy halą sortowniczą a magazynem; 8) magazynowanie odpadów poakcyjnych - po pożarze stwierdzonym podczas wcześniejszej kontroli w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym; 9) zaśmiecenie terenu spadającymi z pryzm odpadami; 10) przekazanie po terminie rocznego zestawienia przedstawiającego wyniki badań odpadów uzyskanych w wyniku biologicznego przetwarzania odpadów (frakcja podsitowa) w instalacji do mechaniczno - biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych.
W dniu 6 lipca 2018 r. przeprowadzono wizję terenową z udziałem przedstawicieli Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w [...], którzy w sporządzonej notatce służbowej stwierdzili, że przy uwzględnieniu przeciwpożarowego zaopatrzenia zakładu (przeciwpożarowy zbiornik wodny o pojemności 200 m3) odpady nie są składowane z uwzględnieniem maksymalnej ilości w jednej hałdzie przyjętej na podstawie obliczonej gęstości obciążenia ogniowego, a także minimalnej odległości między hałdami oraz od obiektów i granicy lasu.
Ustalenia powyższe zostały odnotowane w protokole kontroli Nr [...] z dnia [...] września 2018 r. i zobrazowane dokumentacją fotograficzną. Strona odmówiła podpisania protokołu, a reprezentująca spółkę potwierdziła jedynie otrzymanie protokołu wraz z załącznikami. Pomimo poinformowania w protokole, że w przypadku odmowy jego podpisania kontrolowany może w terminie siedmiu dni przedstawić swoje stanowisko na piśmie, strona nie wniosła do protokołu żadnych uwag, w związku z czym pismem z 26 września 2018 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska poinformował, że w oparciu o ustalenia zawarte w protokole kontroli Nr [...] będzie podejmował dalsze działania.
W dniu 8 października 2018 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska rozpoczął kolejną, planową kontrolę dotyczącą gospodarowania odpadami na terenie CIGO w S. W ramach tej kontroli 23 października 2018 r. wraz z pracownikami Państwowego Instytutu Geologicznego (prowadzącego badania w celu oceny wpływu pożarów na stan wody podziemnej) przeprowadzono oględziny, z których inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w [...] sporządzili notatkę stanowiącą załącznik nr 4 do protokołu kontroli Nr [...]. Z uwagi na silne opady deszczu zaobserwowano spływ odcieków zabarwieniu ciemno-brunatnym z utwardzonych pól magazynowych na teren nieutwardzony niezabezpieczony przed wprowadzaniem odcieków do ziemi (przy ogrodzeniu). Podczas kolejnych oględzin przeprowadzonych 29 października 2018 r. grupa pomiarowa Laboratorium Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w [...] pobrała do badań próby gleby zanieczyszczonej odciekami.
Pismem z 9 listopada 2018 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska zawiadomił spółkę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za gospodarowanie odpadami niezgodnie z posiadaną decyzją z [...] grudnia 2014 r. – pozwoleniem zintegrowanym.
W czasie prowadzonego postępowania administracyjnego organ I instancji kontynuował kontrolę rozpoczętą 8 października 2018 r., która potwierdziła naruszenia opisane w protokole kontroli Nr [...], a ponadto w jej trakcie stwierdzono: 1) brak drugiego rozdrabniacza przy produkcji paliwa RDF; 2) przedostawanie się odcieków z magazynów odpadów na teren nieutwardzony, niezabezpieczony przed ich wnikaniem, co powoduje wsiąkanie odcieków w ziemię i zagrożenie dla wody podziemnej, gleby, roślin (sąsiedztwo lasu); 3) powtarzające się awarie programu komputerowego, które uniemożliwiły nadzór nad procesami biologicznego przetwarzania odpadów w reaktorach; 4) mieszanie kompostu otrzymanego po przetwarzaniu w reaktorach z pozostałymi odpadami na terenie magazynu Nr 8 w sposób uniemożliwiający jego późniejsze wydzielenie - przekreślenie celowości całego procesu kompostowania; 5) brak placu dojrzewania kompostu i magazynowania gotowego produktu - do 25 stycznia 2019 r.; 6) brak mobilnego sita bębnowego - do 25 stycznia 2019 r.; 7) mieszanie odpadów RDF (paliwa alternatywnego) z pozostałymi odpadami na terenie magazynu Nr 8 w sposób uniemożliwiający jego późniejsze wydzielenie - przekreślenie celowości prowadzenia produkcji paliwa alternatywnego; 8) występujące zsuwanie się odpadów (m. in. tzw. murków oporowych) z pryzmy o wysokości kilkunastu metrów, które powoduje utrudnienia w poruszaniu się po terenie zakładu oraz przedostawanie się odpadów na teren nieutwardzony; 9) uszkodzenie ogrodzenia i zaśmiecenie lasu odpadami; 9) brak osoby odpowiedzialnej za wydawanie poleceń i nadzór nad prawidłowością wykonywania prac przez pracowników; 10) sporządzenie zbiorczego zestawienia danych o odpadach za rok 2018 niezgodnie ze stanem faktycznym; 11) klasyfikowanie odpadów niezgodnie ze stanem rzeczywistym - dostarczone do CIGO 30 maja 2019 r. odpady z własnej instalacji prowadzonej przez stronę w Zakładzie Nr 1 w [...] sklasyfikowane pod kodami 20 01 01 (papier i tektura) oraz 20 01 39 (tworzywa sztuczne) w rzeczywistości były typowymi odpadami po mechanicznej obróbce odpadów i powinny być oznaczone kodem 19 12 12; 12) przepełnienie magazynów odpadami wbrew zapisowi pozwolenia zintegrowanego (na str. 44), że "zbierane odpady magazynowane są do momentu przygotowania partii transportowej, lecz nie dłużej niż określają to obowiązujące przepisy prawa, po czym przekazywane są firmom na terenie kraju posiadającym wymagane prawem zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gospodarowania odpadami".
W toku tej kontroli organ 11 razy (w okresie od 23 października 2018 r. do 30 maja 2019 r.) przeprowadzał oględziny przedmiotowego terenu, przesłuchiwał pracowników, wykonywał badania zgromadzonych odpadów, odcieków, gleby i wody, zlecał wydanie opinii dotyczących faktycznego składu odpadów klasyfikowanych pod kodem 19 12 10 (paliwo alternatywne) i 20 03 01 (zmieszane odpady komunalne) oraz przeprowadzenie nalotów fotogrametrycznych (przy użyciu drona) i na ich podstawie wykonanie obliczeń objętości zgromadzonych odpadów. Każde z powyższych działań zostało odnotowane w protokole kontroli Nr [...] z [...] czerwca 2019 r., a sporządzane przez inspektorów notatki służbowe z przeprowadzanych oględzin, stanowiące załączniki do protokołu kontroli, zostały opatrzone bogatą dokumentacją fotograficzną. Strona odmówiła podpisania protokołu kontroli Nr [...], potwierdzając jedynie jego odbiór, i pismem z 13 czerwca 2019 r. wniosła do niego uwagi i zastrzeżenia. W odpowiedzi, pismem z 19 czerwca 2019 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska odniósł się do wszystkich zastrzeżeń.
Pismem z 12 sierpnia 2019 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska zawiadomił o zakończeniu zbierania dowodów i materiałów w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej dla [...] Sp. o.o. w restrukturyzacji za gospodarowanie odpadami niezgodnie z posiadanym pozwoleniem zintegrowanym oraz o możliwości zapoznania się z aktami przedmiotowej sprawy, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Strona nie skorzystała z prawa do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym oraz nie wniosła zastrzeżeń i uwag. Postępowanie zakończyło się wydaniem zaskarżonej decyzji z [...] września 2019 r., znak: [...], od której strona złożyła odwołanie.
Pismem z 13 lutego 2020 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska zawiadomił odwołującego o zakończeniu zbierania dowodów i materiałów w postępowaniu odwoławczym oraz o możliwości zapoznania się z aktami przedmiotowej sprawy, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w terminie czternastu dni od dnia otrzymania zawiadomienia. Reprezentujący Zarządcę Masy Sanacyjnej [...] sp. z o.o. w O. w restrukturyzacji [...] Sp. z o.o. w O. [...] marca 2020 r. i zapoznał się z zebranym materiałem dowodowym. Po analizie zebranego materiału dowodowego organ odwoławczy podał, że posiadana przez stronę decyzja Marszałka Województwa [...] z [...] grudnia 2014 r. udzielająca pozwolenia zintegrowanego zobowiązywała prowadzącego eksploatację instalacji CIGO w S. do przestrzegania m.in. warunków: 1) wyposażenia instalacji do mechanicznego przetwarzania odpadów w separatory optyczne (rozdział I pkt 2.2.a pozwolenia), 2) wyposażenia instalacji do produkcji paliwa alternatywnego w dwa rozdrabniacze (rozdział I pkt 2.2.b pozwolenia), 3) wyposażenia instalacji do biologicznego przetwarzania odpadów w 24 reaktory do tlenowego przetwarzania odpadów (aktywne kompostowanie lub biosuszenie) zebranych w 4 moduły składające się z 6 reaktorów oraz dla każdego modułu pomieszczenie sterowni, w którym znajdują się m. in. dwa wentylatory - napowietrzający i odciągający gazy poprocesowe oraz czujniki do pomiaru temperatury i wilgotności (rozdział I pkt 2.2.C pozwolenia), 4) magazynowania odpadów w miejscach właściwie oznakowanych, niestwarzających zagrożenia dla środowiska, o utwardzonej i uszczelnionej nawierzchni, w sposób selektywny, uporządkowany i nie powodujący utrudnień w poruszaniu się po terenie Zakładu (rozdział V pkt 3.1.1 oraz pkt 3.3 pozwolenia), 5) magazynowania zbieranych odpadów do momentu przygotowania partii transportowej, lecz nie dłużej niż określają to obowiązujące przepisy prawa, po czym przekazywania ich firmom na terenie kraju posiadającym wymagane prawem zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gospodarowania odpadami (rozdział V pkt 3.3 pozwolenia), 6) zapobiegania występowaniu zagrożeń i awarii poprzez bezwzględne przestrzeganie przepisów BHP i przepisów przeciwpożarowych (rozdział VII pozwolenia), 7) utrzymywania w należytym stanie technicznym oraz zapewnienia prawidłowej eksploatacji wszystkich obiektów i urządzeń wchodzących w skład instalacji IPPC oraz będących w powiązaniu technologicznym i funkcjonalnym (rozdział XIII pozwolenia). Jak wykazały przedmiotowe kontrole przeprowadzone przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, których ustalenia zostały szczegółowo opisane w zaskarżonej decyzji, spółka dopuściła się naruszenia wszystkich przywołanych powyżej obowiązków nałożonych w decyzji udzielającej pozwolenia zintegrowanego. Organ I instancji bardzo dokładnie i wnikliwie ustalił stan faktyczny dotyczący prowadzonej przez stronę gospodarki odpadami na terenie CIGO i w prowadzonym postępowaniu udowodnił wystąpienie ww. naruszeń, a następnie w zaskarżonej decyzji wyczerpująco je opisał. W odwołaniu od zaskarżonej decyzji strona nie podniosła zarzutów kwestionujących ustalenia organu I instancji. Organ odwoławczy, po przytoczeniu treści art. 194 ust. 5 ustawy o odpadach, wskazał że analizując materiał dowodowy oraz naruszenia stwierdzone w trakcie kontroli doszedł do wniosku, że nałożona przez organ I instancji wysokość kary, tj. 100 000 zł, jest adekwatna do wagi stwierdzonych naruszeń. W ocenie organu odwoławczego - organ I instancji określając wysokość kary uwzględnił przesłanki wynikające z art. 194 ust. 7 ustawy o odpadach. Skala prowadzonej działalności jako instalacji mającej statut Regionalnej Instalacji Przetwarzania Odpadów Komunalnych (RIPOK) do mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych, była bardzo duża. Na podstawie przeprowadzonych 4 nalotów fotogrametrycznych UAV (przy użyciu drona) oraz wykonanych obliczeń, związanych z zobrazowaniem 3D powierzchni magazynowych, na terenie placów magazynowych - magazynów Nr 1 i Nr 8 składowanych było z naruszeniem warunków pozwolenia 85 572 m3 zmieszanych odpadów, tj. przynajmniej 21 406 Mg. Ponadto wcześniejsze pomiary wykazały objętość odpadów w tych magazynach mniejszą o 2625 m3, co oznacza, że przybyło nie mniej niż 656 Mg odpadów magazynowanych niezgodnie z posiadaną decyzją. Kolejne oględziny terenu CIGO przeprowadzane między 25 stycznia a 27 marca 2019 r. wykazywały systematyczny wzrost ilości magazynowanych, zmieszanych odpadów, co zostało uwidocznione na zdjęciach. Rosnące hałdy magazynowanych zmieszanych odpadów należy zestawić z danymi dotyczącymi wykorzystania przez stronę przewidzianych w pozwoleniu zintegrowanym mocy przerobowych instalacji do mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów. Zgodnie z pozwoleniem prowadzona przez spółkę instalacja do mechanicznego przetwarzania odpadów (sortownia) powinna umożliwiać przetworzenie 170 000 Mg/rok odpadów zmieszanych. Jak ustalono podczas kontroli w 2017 r. w sortowani przetworzono 50 285 Mg odpadów, co stanowi 29 % przewidzianych mocy przerobowych, a w 2018 r. - 14 218 Mg odpadów, czyli zaledwie 8% mocy przerobowych. Podobna tendencja dotyczy instalacji do biologicznego przetwarzania odpadów (biostabilizacji). W 2017 r. na instalacji do biologicznego przetwarzania odpadów poddano przetworzeniu 50 577 Mg odpadów, co przy przewidzianej mocy przerobowej 107 640 Mg/rok stanowi połowę mocy przerobowych. W 2018 r. przetworzono 7294 Mg odpadów, czyli jedynie 8% w stosunku do przewidzianej wydajności instalacji. Powyższe wskazuje, że strona prowadzi proces przetwarzania odpadów w minimalnym zakresie przy jednoczesnym obciążeniu magazynów do maksimum. Należy zwrócić uwagę, że ze względu na funkcję jaką pełniło CIGO, tj. regionalnej instalacji przetwarzania odpadów komunalnych, naraża to poszczególne gminy dostarczające do niej odpady na nieosiągnięcie wymaganych prawem poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia lub odzysku. Na skalę naruszeń wskazuje ilość 17 stwierdzonych nieprawidłowości udokumentowanych w protokole kontroli Nr [...], w tym 13 z nich dotyczy naruszenia warunków pozwolenia zintegrowanego. 29 października 2018 r. pracownicy Laboratorium Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w [...] pobrali do badań 3 próby ziemi zanieczyszczonej odciekami. Spośród wszystkich parametrów brak przekroczenia stwierdzono jedynie w przypadku ołowiu w próbce 2 i 3. Pozostałe parametry (zawiesiny ogólne, BZT5(02), ChZT-Cr(02), azot ogólny, fosfor ogólny, chrom, cynk, kadm, miedź, nikiel, rtęć) wskazują na znaczne przekroczenia. Ogromne przekroczenia zawiesiny ogólnej, bo ponad 100-krotne zaobserwowano w próbce 1. Przekroczenie najwyższych dopuszczalnych wartości wskaźników zanieczyszczeń dla ścieków przemysłowych oraz wielkość przekroczenia, wskazuje na zagrożenie spowodowania istotnego obniżenia jakości powierzchni ziemi oraz wody, co może przyczynić się do zniszczenia w świecie roślinnym (CIGO graniczy z lasem). Przede wszystkim jednak zagrożeniem dla ludzi i środowiska są powtarzające się pożary hałd odpadów na terenie CIGO powodujące niezorganizowaną emisję zanieczyszczeń do atmosfery. Od momentu przejęcia instalacji przez [...] Sp. z o.o. miały miejsce następujące pożary w dniach: [...].04.2015 r., [...].01.2017 r., [...].11.2017 r., [...].06.2018 r., [...].06.2019 r. oraz już po zakończeniu kontroli udokumentowanej protokołem Nr [...]:[...].07.2019 r., [...].11.2019 r., [...].12.2019 r., [...].02.2020 r. i [...].03.2020 r. W piśmie z 11 marca 2019 r. Komendant Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w [...] poinformował, iż odpady są składowane niezgodnie z wymaganiami przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz niezgodnie z opracowaniem przedstawionym przez spółkę pt.: "Analiza warunków ochrony przeciwpożarowej CIGO w [...]". Zdaniem Straży Pożarnej obecny sposób magazynowania oraz ilość magazynowanych odpadów na terenie CIGO w S. nie umożliwia przeprowadzenia sprawnej akcji gaśniczej. Ponadto analizując okoliczności sprawy mające znaczenie dla ustalenia wysokości kary organ wskazał, że strona była wcześniej karana w związku z magazynowaniem odpadów z naruszeniem warunków pozwolenia zintegrowanego - ostateczną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] maja 2017 r. i decyzją z [...] sierpnia 2018 r. utrzymaną w mocy przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska decyzją z [...] marca 2019 r., na którą skargę oddalił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 4 września 2019 r. (sygn. akt IV SA/Wa 1104/19). Pomimo nałożenia tych kar strona nie usunęła nieprawidłowości związanych z gospodarowaniem odpadami, a wręcz przeciwnie - skala naruszeń powiększyła się. W związku z powyższym w ocenie organu odwoławczego wysokość nałożonej kary w kwocie 100 000 zł jest w pełni uzasadniona, przy tym należy zauważyć, że jest ona bliższa dolnej dopuszczonej prawem granicy, gdyż maksymalna wysokość kary może osiągnąć nawet 1 000 000 zł. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu – Główny Inspektor Ochrony Środowiska stwierdził, że: 1) interpretacja strony, że art. 194 ust. 5 ustawy o odpadach nie może być podstawą do nałożenia kary w przypadku naruszenia warunków pozwolenia zintegrowanego, gdyż przepis ten ma zastosowanie jedynie w przypadku naruszenia warunków zezwolenia na zbieranie odpadów, zezwolenia na przetwarzanie odpadów oraz zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów, jest nieuzasadniony. Zgodnie z art. 194 ust. 5 ustawy o odpadach wojewódzki inspektor ochrony środowiska wymierza administracyjną karę pieniężną za gospodarowanie odpadami niezgodnie z posiadanym zezwoleniem, o którym mowa w art. 41 ustawy o odpadach. Z kolei w art. 41 nie zostały wymienione pozwolenia zintegrowane, które są wydawane na podstawie art. 181 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo Ochrony Środowiska. Niemniej jednak z treści art. 45 ust. 9 ustawy o odpadach w związku z art. 45 ust. 8, wynika że jeżeli pozwolenie zintegrowane obejmuje zbieranie odpadów lub przetwarzanie odpadów to staje się ono odpowiednio zezwoleniem na zbieranie lub przetwarzanie odpadów. Stanowisko takie zostało potwierdzone orzecznictwem sądowoadministracyjnym, np. prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 października 2015 r. (sygn. akt IV SA/Wa 1886/15). W związku z powyższym nałożenie na stronę kary w trybie art. 194 ust. 5 ustawy o odpadach jest właściwe; 2) w związku z zarzutem, że decyzja organu I instancji została błędnie skierowana do [...] Sp. z o.o. zamiast do ustanowionego Zarządcy - Kancelarii Restrukturyzacyjnej [...] sp. z o.o. w Warszawie organ wskazał, że zagadnienie to było już przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który ww. prawomocnym wyrokiem z 4 września 2019 r. (sygn. akt IV SA/Wa 1104/19) potwierdził stanowisko organów Inspekcji Ochrony Środowiska w tym zakresie. Zarządca Masy Sanacyjnej jest stroną w znaczeniu wyłącznie formalnym, czyli przysługuje mu legitymacja do występowania w postępowaniach dotyczących masy sanacyjnej. Jednakże w znaczeniu materialnym stroną pozostaje nadal [...] Sp. z o.o. w restrukturyzacji, która jest podmiotem stosunku prawnego, którego postępowanie dotyczy, co wynika bezpośrednio z przepisu art. 28 k.p.a. Zatem nałożenie kary na zarządcę, któremu nie przysługuje przymiot strony w znaczeniu materialnoprawnym, wobec obowiązku dotyczącego spółki przesądzałoby o nieprawidłowym ukształtowaniu stosunku prawnego, co stanowiłoby przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji. Uwzględnienie zarzutu skutkowałoby wydaniem decyzji obarczonej wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.; 3) nie znajduje również uzasadnienia zarzut naruszenia art. 12 § 1 k.p.a., w związku z art. 8 § 1, art. 9, art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie polegające na poinformowaniu [...] Sp. z o.o. o przeprowadzeniu i zakończeniu postępowania administracyjnego w zakresie okoliczności opisanych w protokole kontroli nr [...] dopiero w zaskarżonej decyzji wydanej w ramach postępowania administracyjnego wszczętego w związku z ustaleniami protokołu kontroli nr [...] i w rezultacie przedwczesne zakończenie postępowania uniemożliwiające przedstawienie dokumentacji prezentującej działania naprawcze. Postępowanie w sprawie nałożenia przedmiotowej kary zostało wszczęte pismem z 9 listopada 2018 r., tj. w trakcie kontroli udokumentowanej protokołem kontroli Nr [...], która rozpoczęła się [...] października 2018r., w ramach której już podczas pierwszych oględzin przeprowadzonych 23 października 2018 r. inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w [...] stwierdzili spływ odcieków o zabarwieniu ciemno-brunatnym z utwardzonych pól magazynowych na teren nieutwardzony i niezabezpieczony przed wprowadzaniem odcieków do ziemi. W ww. piśmie z 9 listopada 2018 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska zawiadomił spółkę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za gospodarowanie odpadami niezgodnie z posiadaną decyzją Marszałka Województwa [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. udzielającą pozwolenia zintegrowanego i nie wskazywał, że postępowanie to ograniczy się do ustaleń wcześniejszej, interwencyjnej kontroli udokumentowanej protokołem Nr [...]. Pismem z 12 sierpnia 2019 r., [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska zawiadomił o zakończeniu zbierania dowodów i materiałów w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej dla [...] Sp. o.o. w restrukturyzacji za gospodarowanie odpadami niezgodnie z posiadanym pozwoleniem zintegrowanym oraz o możliwości zapoznania się z aktami przedmiotowej sprawy, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, a strona nie skorzystała z prawa do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym oraz nie wniosła zastrzeżeń i uwag. W związku z powyższym zarzut niepoinformowania strony, że ustalenia kontroli udokumentowanej protokołem nr [...] zostaną objęte zaskarżoną decyzją z [...] września 2019 r. nie może się ostać. Ponadto działania naprawcze, o których strona wspomina w odwołaniu (nie podając jednak żadnych konkretnych działań) nie wpłynęły na poprawę sytuacji na terenie CIGO, o czym świadczą kolejne pożary składowanych odpadów. W związku z powyższym żaden z zarzutów podniesionych w odwołaniu nie jest zasadny. Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że prowadząc postępowania w sprawie wymierzenia kary na podstawie art. 194 ustawy o odpadach rozważał możliwość odstąpienia od wymierzenia kary w trybie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. W przedmiotowej sprawie żadna z przesłanek określonych przywołanym przepisem nie została spełniona. Wykazana powyżej ilość i waga stwierdzonych nieprawidłowości wskazują na wręcz drastyczne naruszenie prawa. Nie został także spełniony warunek zaprzestania naruszenia, o czym świadczą wyniki kolejnej kontroli przeprowadzonej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w dniach od 28 października 2019 r. do 15 stycznia 2020 r., udokumentowanej protokołem kontroli nr [...], w wyniku której organ I instancji decyzją z [...] lutego 2020 r. wydał decyzję wstrzymującą działalność [...] Sp. z o.o. w restrukturyzacji w zakresie przyjmowania odpadów na teren CIGO, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności. Ponadto Minister Klimatu decyzją z [...] lutego 2020 r. utrzymał w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z [...] października 2018 r. cofającą bez odszkodowania pozwolenie zintegrowane na eksploatację instalacji wchodzących w skład CIGO. Główny Inspektor Ochrony Środowiska posiada wiedzę, że na powyższą decyzję Ministra Klimatu z [...] lutego 2020 r. strona złożyła skargę wraz z wnioskiem o wstrzymanie jej wykonania i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 8 czerwca 2020 r. (sygn. akt: IV SA/Wa 877/20), wstrzymał wykonanie decyzji cofającej bez odszkodowania pozwolenie zintegrowane. Na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie minister Klimatu złożył zażalenie z 18 czerwca 2020 r., do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie argumentując je ustaleniami poczynionymi przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, który systematycznie kontroluje sytuację na terenie CIGO w S. Jak podał organ I instancji w piśmie z 17 czerwca 2020 r., skierowanym do Ministra Klimatu ostatnio przeprowadzone oględziny terenu z 16 czerwca 2020 r. potwierdzają, że wszystkie działania spółki były prowizoryczne: ilość odpadów nie zmieniła się, część murków oporowych, które miały zapobiegać przedostawaniu się odcieków z terenu magazynowania odpadów jest poprzewracanych, a inne nie są trwale związane z gruntem i również nie powstrzymują przedostawania się odcieków na teren nieutwardzony. Dwie ogromne pryzmy odpadów sięgające 20 metrów wysokości przypominają wyglądem bardziej składowisko aniżeli magazyn odpadów. Ponadto, co jest szczególnie uderzające, na terenie CIGO miało dotąd miejsce 15 pożarów, w tym aż 5 pożarów nastąpiło w 2020 r. W związku z powyższym w przedmiotowej sprawie brak również podstaw do zastosowania art. 189f § 2 i art. 189f § 3 k.p.a. W związku z powyższym wobec stwierdzonych naruszeń nałożenie na stronę kary należało uznać za uzasadnione, a jej wysokość za adekwatną do wagi tych naruszeń.
Zarządca masy sanacyjnej [...] sp. z o.o. z siedzibą w O. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] września 2019 r. oraz umorzenie postępowania administracyjnego, alternatywnie uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, alternatywnie uchylenie zaskarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzucono mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów:
1) art. 194 ust. 5 w zw. z art. 41 ust. 1 w zw. z art. 45 ust. 9 ustawy o odpadach przez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że naruszenie posiadanego przez [...] pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie CIGO Studzianki miałoby stanowić przykład gospodarowania odpadami niezgodnie z posiadanym zezwoleniem, o którym mowa w art. 41 (art. 194 ust. 5 ustawy o odpadach), pomimo że art. 41 dotyczy ściśle określonych decyzji z zakresu gospodarki odpadami, do których nie zaliczają się pozwolenia zintegrowane; prawidłowa wykładnia powyższych przepisów wykluczyłaby możliwość wymierzenia [...] administracyjnej kary pieniężnej za naruszenie decyzji udzielającej pozwolenia zintegrowanego w sytuacji, gdy przepis art. 194 ust. 5 ww. ustawy nie przewiduje możliwości nakładania tego rodzaju sankcji administracyjnych w sprawach dotyczących rodzajowo innych niż pozwolenie zintegrowane decyzji administracyjnych z zakresu gospodarki odpadami, czyli zezwoleń na zbieranie odpadów, zezwoleń na przetwarzanie odpadów oraz zezwoleń na zbieranie i przetwarzanie odpadów;
2) art. 15 K.p.a. przez jego niezastosowanie polegające na ograniczeniu postępowania w drugiej instancji do kontroli prawidłowości decyzji organu pierwszej instancji w świetle zarzutów przedstawionych w odwołaniu od tej decyzji administracyjnej, w szczególności przejawiającego się w faktycznym pominięciu zmian stanu prawnego i stanu faktycznego, jakie zaszły w sprawie w okresie między wydaniem decyzji organu I instancji i zaskarżonej decyzji; zastosowanie powyższego przepisu wykluczyłoby możliwość wydania zaskarżonej decyzji wyłącznie w oparciu o ustalenia dokonywane przez organ I instancji w 2018 r. i na początku 2019 r., przy jednoczesnym zignorowaniu zdarzeń prawnych i faktycznych mających wpływ m.in. na kształt "przesłanek ustalenia wysokości kary pieniężnej" przyjętych przez GIOŚ (s. 9-11 zaskarżonej decyzji).
W motywach skargi przytoczono argumentację mającą uzasadniać postawione zarzuty.
Główny Inspektor Ochrony Środowiska – w odpowiedzi na skargę – wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) - zwanej dalej: p.p.s.a.], sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany – stosownie do art. 134 p.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, nie uwzględnił skargi. W konsekwencji uznał, że decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] czerwca 2020 r. nie narusza prawa w stopniu dającym podstawy do wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Marszałek Województwa [...] decyzją z [...] grudnia 2014 r., zmienianą decyzjami z [...] marca 2015 r. i [...] stycznia 2017 r., udzielił ww. spółce [...] pozwolenia zintegrowanego na eksploatację instalacji do unieszkodliwiania odpadów innych niż niebezpieczne o zdolności przetwarzania ponad 50 ton na dobę z wykorzystaniem obróbki biologicznej oraz obróbki wstępnej odpadów przeznaczonych do termicznego przekształcania i do odzysku lub kombinacji odzysku i unieszkodliwiania o zdolności przetwarzania ponad 75 ton odpadów na dobę z wykorzystaniem obróbki biologicznej oraz obróbki wstępnej odpadów przeznaczonych do termicznego przekształcenia. Przedmiotowym pozwoleniem objęto również instalacje i urządzenia będące w powiązaniu technologicznym i funkcjonalnym z ww. instalacjami. Wszystkie te instalacje weszły w skład Centrum Innowacyjnej Gospodarki Odpadami w S., zlokalizowanego przy ul. [...] w S., czyli instalacji mechaniczno-biologicznej przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych. Eksploatacja instalacji wymagała uzyskania pozwolenia zintegrowanego, którego zgodnie z art. 181 ust. 1 pkt 1 p.o.ś. może udzielić organ ochrony środowiska. Rozwiązania zawarte w art. 181 p.o.ś. mają charakter generalny i znajdą zastosowanie do pozwoleń wydawanych na gruncie ustawy Prawo ochrony środowiska oraz ustawy o odpadach.
Przedmiotowa instalacja według art. 201 ust. 1 p.o.ś. wymagała pozwolenia zintegrowanego jako instalacja, której funkcjonowanie, ze względu na rodzaj i skalę prowadzonej w niej działalności, może powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości, [...]. Zgodnie z pkt 5 ppkt 3 lit. a tiret 1 i 2 oraz lit. b tiret 1 i 2 załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 sierpnia 2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości (Dz. U. z 2014 r. poz. 1169) - do instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości zaliczono instalacje w gospodarce odpadami dla odpadów innych niż niebezpieczne z wyłączeniem działań realizowanych podczas oczyszczania ścieków komunalnych do unieszkodliwiania o zdolności przetwarzania ponad 50 ton na dobę z wykorzystaniem następujących działań: – obróbki biologicznej, – obróbki fizyczno-chemicznej oraz do odzysku lub kombinacji odzysku i unieszkodliwiania o zdolności przetwarzania ponad 75 ton na dobę, z wykorzystaniem następujących działań: – obróbki biologicznej, – obróbki wstępnej odpadów przeznaczonych do termicznego przekształcania.
Regulacją ustawową prawa materialnego, która znalazła zastosowanie w przedmiotowej sprawie administracyjnej był art. 194 ust. 5 ustawy z dnia 12 grudnia 2012 r. o odpadach [(Dz. U. 2019, poz. 701) – dalej w skrócie: "u.o."]. Stwierdzenie naruszeń w zakresie gospodarowania odpadami niezgodnie z posiadanym pozwoleniem zintegrowanym było bezsporne i dało podstawę do wymierzenia spółce – na podstawie art. 194 ust. 5 u.o. - administracyjnej kary pieniężnej za gospodarowanie odpadami niezgodnie z posiadanym pozwoleniem zintegrowanym.
Skarżący zaoponował wydaniu decyzji wymierzającej karę pieniężną na podstawie art. 194 ust. 5 u.o. Według skarżącego przepis ten nie mógł stanowić podstawy prawa materialnego do nałożenia na stronę kary pieniężnej w przypadku naruszenia warunków pozwolenia zintegrowanego, albowiem ma on zastosowanie jedynie w przypadku naruszenia warunków zezwolenia na zbieranie odpadów, zezwolenia na przetwarzanie oraz zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów.
Odpierając ten zarzut skarżącej, należy wyjść od regulacji art. 3 ust. 1 pkt 2 u.o. Norma ta stanowi, że przez gospodarowanie odpadami - rozumie się zbieranie, transport, przetwarzanie odpadów, łącznie z nadzorem nad tego rodzaju działaniami, jak również późniejsze postępowanie z miejscami unieszkodliwiania odpadów oraz działania wykonywane w charakterze sprzedawcy odpadów lub pośrednika w obrocie odpadami. Z kolei, w myśl art. 3 ust. 1 pkt 21 u.o. – przez przetwarzanie - rozumie się procesy odzysku lub unieszkodliwiania, w tym przygotowanie poprzedzające odzysk lub unieszkodliwianie. Administracyjną karę pieniężną, zgodnie z art. 194 ust. 5 u.o., wymierza się za gospodarowanie odpadami niezgodnie z posiadanym zezwoleniem, o którym mowa w art. 41 u.o. Kara wynosi nie mniej niż 1 000 zł i nie może przekroczyć 1 000 000 zł. Przepis art. 41 ust. 1 u.o. stanowi, że prowadzenie zbierania odpadów i prowadzenie przetwarzania odpadów wymaga uzyskania zezwolenia. Ilekroć w ustawie o odpadach jest mowa o zezwoleniu na zbieranie odpadów lub zezwoleniu na przetwarzanie odpadów rozumie się przez to również zezwolenie na zbieranie i przetwarzanie odpadów (art. 41 ust. 9 u.o.). Z kolei art. 45 ust. 1 pkt 4 u.o. mówi, że z obowiązku uzyskania odpowiednio zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów zwalnia się podmiot obowiązany do uzyskania pozwolenia zintegrowanego, o którym mowa w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska. Właściwy organ, wydając pozwolenie na wytwarzanie odpadów, uwzględnia odpowiednio wymagania przewidziane dla zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów (art. 45 ust. 6 u.o.). Pozwolenie na wytwarzanie odpadów, o którym mowa w ust. 6, jest jednocześnie odpowiednio zezwoleniem na zbieranie odpadów lub zezwoleniem na przetwarzanie odpadów (art. 45 ust. 8 u.o.). Jeżeli pozwolenie zintegrowane obejmuje zbieranie odpadów lub ich przetwarzanie, przepis ust. 8 stosuje się odpowiednio (art. 45 ust. 9 u.o.). Skoro z przytoczonych regulacji wynika, że przez gospodarowanie odpadami rozumie się zbieranie i przetwarzanie odpadów oraz że pozwolenie zintegrowane zwalnia odpowiednio z obowiązku uzyskania zezwolenia na zbieranie odpadów czy zezwolenia na przetwarzanie odpadów, a nadto jeżeli pozwolenie zintegrowane obejmujące zbieranie odpadów czy przetwarzanie odpadów jest jednocześnie odpowiednio zezwoleniem na zbieranie, czy zezwoleniem na przetwarzanie odpadów, czy zezwoleniem na zbieranie i przetwarzanie odpadów, to niewątpliwie norma art. 194 ust. 5 u.o. mogła stanowić podstawę do wymierzenia spółce administracyjnej kary pieniężnej za gospodarowanie odpadami niezgodnie z posiadanym pozwoleniem zintegrowanym. Pozwolenie zintegrowane w takim rozumieniu nie zostało też zakwestionowane na przykład przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 23 października 2015 r. (sygn. akt IV SA/Wa 1886/15), a następnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 listopada 2017 r. (sygn. akt II OSK 359/16), a nadto przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 3 września 2020 r. (sygn. akt IV SA/Wa 231/20). Ponadto jak słusznie zauważył organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, od dnia 6 września 2019 r. wszedł w życie art. 45 ust. 5a ustawy o odpadach - dodany ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. (Dz. U. z 2019 r. poz. 1579) - który stanowi, że przepis ust. 5 stosuje się do wniosku o wydanie pozwolenia zintegrowanego określającego wymagania dla zbierania lub przetwarzania odpadów, dzięki czemu zostało w ustawie o odpadach dobitniej wyrażone - biorąc pod uwagę zapisy art. 45 od ust. 4 do ust. 9 u.o. - że jeżeli pozwolenie zintegrowane obejmuje zbieranie odpadów lub przetwarzanie odpadów, to staje się ono odpowiednio zezwoleniem na zbieranie lub przetwarzanie odpadów. W związku z powyższym nałożenie na stronę kary w trybie art. 194 ust. 5 u.o. było legalne.
Skarżący też podniósł naruszenie art. 15 k.p.a., czyli zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżącego zaskarżona decyzja stanowi akt administracyjny dokonujący wyłącznie kontroli prawidłowości decyzji organu pierwszej instancji, w szczególności w zakresie ustaleń dotyczących wymiaru kary opartych na regulacji art. 194 ust. 7 u.o. Tymczasem organ zobowiązany był rozstrzygnąć sprawę z uwzględnieniem wszelkich okoliczności istniejących w chwili wydawania decyzji.
W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniu skarżącego, organowi odwoławczemu nie można skutecznie zarzucić przeprowadzenia postępowania niezgodnie z zasadą dwuinstancyjności, sprowadzającą się do obowiązku ponownego rozpatrzenia sprawy w postępowaniu odwoławczym. W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy przedstawił stan sprawy jaki legł u podstaw wydania decyzji, omówił podstawę prawa materialnego zastosowanego do wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, przeprowadził kontrolę instancyjną działań, które podjął organ I instancji wydając decyzję z 3 września 2019r. w sprawie, jak też przytoczył motywy wyrażone przez organ I instancji, jednocześnie je podzielając i ustosunkował się do twierdzeń strony wynikających z treści wniesionego przez nią odwołania. Organ prowadząc postępowanie odwoławcze posiadał całościowy materiał dowodowy i na jego podstawie miał możliwość wydania rozstrzygnięcia odnoszącego się do zasadności wymierzenia kary i jej wysokości, co zostało odzwierciedlone w zaskarżonej decyzji. Zarówno organ odwoławczy, jak i organ I instancji, w wydanych decyzjach szczegółowo wskazali, które warunki posiadanego pozwolenia zintegrowanego nie zostały dotrzymane i naruszone.
Z przedstawionego stanu sprawy i akt administracyjnych sprawy wynika, że w okresie 4 czerwca – 7 września 2018 r. w Centrum Innowacyjnej Gospodarki Odpadami przy ul. [...] w S. przeprowadzono kontrolę (problemową, pozaplanową, interwencyjną) przestrzegania przepisów ustawy o odpadach i wymagań ochrony środowiska przez prowadzących instalacje wymagające uzyskania pozwolenia zintegrowanego. Kontrolę rozpoczęto w związku z pożarem, który miał miejsce [...] czerwca 2018 r. Okresem kontroli objęto stan aktualny. W okresie kontrolnym w dniach 4 czerwca, 6 lipca i 12 lipca 2018 r. przeprowadzono oględziny terenu. Ustalenia z kontroli zostały udokumentowane w protokole kontroli nr [...] z [...] września 2018 r. wraz z protokołami oględzin z dokumentacją fotograficzną. Stwierdzono 10 rodzajów nieprawidłowości w gospodarowaniu odpadami niezgodnie z posiadanym pozwoleniem zintegrowanym. Wszystkie te nieprawidłowości zostały wyszczególnione w powyższym protokole, a następnie w decyzji organu I instancji i organu odwoławczego. Protokół nie został podpisany przez spółkę, ale do protokołu kontroli nie zostały wniesione żadne uwagi. W piśmie z 26 września 2018 r. poinformowano stronę, że w oparciu o ustalenia ww. kontroli będą podejmowane dalsze działania. I tak w piśmie z 9 listopada 2018 r. zawiadomiono stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za gospodarowanie odpadami niezgodnie z posiadanym pozwoleniem zintegrowanym z 23 grudnia 2014r. (zmienianym decyzjami z [...] marca 2015 r. i [...] stycznia 2017 r.). Na czynności organu podejmowane po kontroli udokumentowanej protokołem nr [...]nałożyła się kolejna kontrola przeprowadzona w okresie od 8 października 2018 r. do 7 czerwca 2019 r. udokumentowana protokołem nr [...] z [...] czerwca 2019 r., która nie tylko potwierdziła naruszenia stwierdzone podczas kontroli opisanej w protokole nr [...], ale w jej wyniku stwierdzono też szereg innych naruszeń.
Zasadniczą podstawą wymierzenia kary w trybie art. 194 ust. 5 u.o. były naruszenia w zakresie gospodarowania odpadami niezgodnie z posiadanym pozwoleniem zintegrowanym stwierdzone, zgodnie z art. 197 ust. 1 u.o., na podstawie kontroli przeprowadzonej przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska. W niniejszej sprawie istotnie przeprowadzono dwie kontrole w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego w zakresie gospodarowania odpadami na terenie CIGO. Pierwszą interwencyjną, związaną z pożarem magazynowanych odpadów (w dniach od 4 czerwca do 7 września 2018 r.) oraz drugą planową (w dniach od 23 października 2018 r. do 7 czerwca 2019 r.). Niemniej o wszczęciu postępowania w sprawie wymierzenia stronie administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 194 ust. 5 u.o., a następnie wydaniu decyzji nakładającej na spółkę przedmiotową karę, zadecydowały wyniki kontroli przeprowadzonej w okresie od 4 czerwca do 7 września 2018 r. zakończonej protokołem nr [...] z [...] września 2018 r. Innymi słowy miarodajne dla wymiaru kary były ustalenia faktyczne dokonane podczas pierwszej kontroli. Zaś przywołanie ustaleń kolejnej kontroli przeprowadzonej w okresie 8 października 2018 r. do 7 września 2019 r. i udokumentowanej protokołem kontroli nr [...] z [...] września 2019 r. było konieczne, celem wykazania, że strona nie wyeliminowała stwierdzonych naruszeń kontroli, której wyniki były asumptem do wszczęcia niniejszego postępowania administracyjnego. Zatem skoro podstawę do ustalenia stanu faktycznego i wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej stanowiły ustalenia dokonane w trakcie pierwszej z kontroli, a druga kontrola stwierdziła podtrzymywanie naruszeń i czynności kontrole miały miejsce przed wydaniem decyzji o cofnięciu pozwolenia zintegrowanego bez odszkodowania i wstrzymaniu działalności w zakresie przyjmowania odpadów, czyli w czasie funkcjonowania pozwolenia zintegrowanego w obrocie prawnym, to wymierzenie kary za gospodarowanie odpadami niezgodnie z warunkami posiadanego przez spółkę pozwolenia zintegrowanego było uprawnione. Również w tamtym okresie instalacja posiadała status regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, a nadto stwierdzone rozmiary prowadzonej działalności musiały być powiązane z okresem, w którym stwierdzono naruszenia. Zatem ustalenia faktyczne i prawne w niniejszej sprawie były prawidłowe. W świetle powyższego wywodu Sąd nie stwierdził naruszenia art. 15 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Postępowanie dowiodło, że strona nie podjęła skutecznych działań w kierunku przestrzegania warunków pozwolenia zintegrowanego, a co za tym idzie wyeliminowania negatywnego oddziaływania instalacji na środowisko. Wymierzona zatem kara była adekwatna do stwierdzonych naruszeń. Przedmiotowa kara pieniężna została wymierzona na podstawie art. 194 § 5 u.o. Wymierzenie kary pieniężnej na przedmiotowej podstawie jest obligatoryjne i nie przewiduje żadnych odstępstw. Również brak podstaw do stwierdzenia, że wysokość administracyjnej kary pieniężnej została ustalona w niewłaściwej wysokości. Nałożona kara jest karą wysoką, ale mieszczącą się w przedziale przewidzianym przez ustawodawcę, zatem brak podstaw do uznania, że została wymierzona w nadmiernej wysokości, z naruszeniem zasady proporcjonalności. Strona prowadząc działalność wymagającą uzyskania pozwolenia zintegrowanego, jest obowiązana do przestrzegania jego warunków. Tymczasem gospodarowanie odpadami niezgodnie z posiadanym pozwoleniem w przypadku strony jest stwierdzane od kilku lat, na przestrzeni których wydawane są decyzję sankcjonujące przedmiotową działalność, dochodzi do ciągłych pożarów zagrażających środowisku oraz zdrowiu i życiu ludzi, nadto strona nie podejmuje skutecznych działań naprawczych, nie postępuje zgodnie z prawem.
Powyższe dowodzi bezzasadności skargi. W wyniku kontroli zaskarżonej decyzji pod względem legalności, Sąd nie stwierdził wydania jej z naruszeniem przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy i z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy Sąd – na mocy art. 151 p.p.s.a. - oddalił skargę.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę