IV SA/Wa 1831/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki [...] sp. z o.o. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o cofnięciu pozwolenia na wprowadzanie do obrotu nawozu organicznego "[...] nawóz organiczny do trawników". Podstawą cofnięcia pozwolenia było stwierdzenie, że spółka wykorzystywała do produkcji nawozu odpady o kodzie 20 01 08 (odpady kuchenne ulegające biodegradacji), które zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1069/2009 są produktami ubocznymi pochodzenia zwierzęcego. W momencie ubiegania się o pozwolenie, spółka nie zadeklarowała użycia takich surowców ani nie przedstawiła wymaganych opinii weterynaryjnych i zatwierdzenia zakładu przez powiatowego lekarza weterynarii. Spółka argumentowała, że używała wyłącznie odpadów pochodzenia roślinnego i kwestionowała ustalenia organu, powołując się na uchwały rady gminy oraz wyniki badań DNA. Sąd uznał jednak, że kontrole Inspekcji Ochrony Środowiska oraz dane z Bazy Danych o Produktach i Opakowaniach oraz o Gospodarce Odpadami (BDO) jednoznacznie wskazują na użycie odpadów kuchennych. Sąd podkreślił, że definicja odpadów gastronomicznych w prawie UE obejmuje wszystkie odpady żywnościowe, a regulaminy gmin nie zawsze ograniczają odpady kuchenne wyłącznie do pochodzenia roślinnego. Badania DNA przeprowadzone przez Instytut Zootechniki, na które powoływała się spółka, zostały uznane za niewystarczające, ponieważ dotyczyły pojedynczej próbki i nie uwzględniały możliwości degradacji DNA w wyniku rocznego przechowywania nawozu. Sąd stwierdził, że organ administracji posiadał wystarczającą wiedzę merytoryczną do oceny zebranego materiału dowodowego i nie było konieczności powoływania biegłego. Sąd uznał, że spółka naruszyła przepisy ustawy o nawozach i nawożeniu, zarówno w zakresie obligatoryjnego cofnięcia pozwolenia (art. 7 ust. 2 pkt 3) ze względu na użycie nieujawnionych produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, jak i fakultatywnego cofnięcia (art. 7 ust. 2a) z powodu zmiany składu surowcowego. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezasadną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego w kontekście produkcji nawozów, obowiązki informacyjne przedsiębiorców, ocena dowodów w postępowaniu administracyjnym.
Sprawa dotyczy specyficznego przypadku użycia odpadów kuchennych i ich klasyfikacji w kontekście prawa UE i krajowego. Wyniki badań DNA mogą być oceniane różnie w zależności od okoliczności.
Zagadnienia prawne (4)
Czy użycie odpadów kuchennych (kod 20 01 08) do produkcji nawozu organicznego, które zgodnie z prawem UE są produktami ubocznymi pochodzenia zwierzęcego, stanowi podstawę do cofnięcia pozwolenia na obrót nawozem, jeśli nie zostały one zadeklarowane na etapie wniosku i nie spełniono wymogów sanitarnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, użycie takich odpadów stanowi podstawę do cofnięcia pozwolenia, ponieważ narusza przepisy dotyczące składu surowcowego i wymogów sanitarnych, a spółka nie spełniła obowiązków informacyjnych i proceduralnych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że odpady kuchenne (kod 20 01 08) są produktami ubocznymi pochodzenia zwierzęcego w rozumieniu rozporządzenia (WE) nr 1069/2009. Ich użycie do produkcji nawozu bez spełnienia wymogów sanitarnych i bez zadeklarowania na etapie wniosku o pozwolenie stanowi naruszenie przepisów, uzasadniające cofnięcie pozwolenia.
Czy badania DNA przeprowadzone przez prywatny instytut, ponad rok po pierwszej kontroli, mogą skutecznie podważyć ustalenia organu dotyczące użycia produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego do produkcji nawozu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie badania nie są wystarczające, jeśli dotyczą pojedynczej próbki i nie uwzględniają możliwości degradacji DNA, a organ posiada inne, wystarczające dowody.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wyniki badań DNA nie były jednoznaczne, ponieważ dotyczyły tylko jednej próbki i nie można wykluczyć wpływu czynników zewnętrznych na próbkę w okresie przechowywania, co mogło wpłynąć na wynik. Organ dysponował innymi dowodami (kontrole, BDO) wskazującymi na użycie niedozwolonych surowców.
Czy organ administracji ma obowiązek powołać biegłego, jeśli posiada wystarczającą wiedzę merytoryczną do oceny zebranego materiału dowodowego, w tym dokumentów i wyników kontroli?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powołanie biegłego jest fakultatywne, a organ nie musi go powoływać, jeśli sam dysponuje odpowiednią wiedzą i może dokonać oceny dowodów.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że pracownicy Ministerstwa Rolnictwa posiadają odpowiednią wiedzę merytoryczną do oceny materiału dowodowego w sprawach dotyczących nawozów i produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, co czyni powołanie biegłego zbędnym.
Czy błędna klasyfikacja lub kodowanie odpadów przez wytwórcę lub przedsiębiorcę odbierającego odpady może być podstawą do uznania, że nawóz nie zawiera produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, błędna nomenklatura i kodowanie odpadów nie mogą być podstawą do kwestionowania rzeczywistego składu surowcowego nawozu, jeśli istnieją inne dowody wskazujące na użycie niedozwolonych substancji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że praktyka nadawania kodów odmiennie od kwalifikacji prawnej nie świadczy o rzeczywistym składzie produktu i nie może być przeciwwagą dla ustaleń organu opartych na innych dowodach.
Przepisy (23)
Główne
u.n.n. art. 7 § ust. 2 pkt 3
Ustawa o nawozach i nawożeniu
Podstawa do obligatoryjnego cofnięcia pozwolenia, jeżeli nawóz zawiera produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego, które nie spełniają wymagań.
u.n.n. art. 7 § ust. 2a
Ustawa o nawozach i nawożeniu
Podstawa do fakultatywnego cofnięcia pozwolenia, jeżeli zmieniono skład lub surowce wykorzystywane do produkcji.
P.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
rozp. (WE) 1069/2009 art. 2 § ust. 2 lit. g
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009
Odpady gastronomiczne przeznaczone do kompostowania objęte są przepisami rozporządzenia bez wyłączeń.
rozp. MK z 2.01.2020
Rozporządzenie Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów
Katalog odpadów, w tym kod 20 01 08 (odpady kuchenne ulegające biodegradacji).
Pomocnicze
u.n.n. art. 4 § ust. 6 pkt 2
Ustawa o nawozach i nawożeniu
Określa wymogi, które muszą spełniać nawozy wytworzone z produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego.
u.n.n. art. 4 § ust. 4 pkt 5
Ustawa o nawozach i nawożeniu
Wymóg przedłożenia kopii decyzji powiatowego lekarza weterynarii o zatwierdzeniu zakładu.
u.n.n. art. 4 § ust. 6 pkt 2 lit. a
Ustawa o nawozach i nawożeniu
Wymóg posiadania opinii Państwowego Instytutu Weterynaryjnego.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania niezbędnych działań do dokładnego ustalenia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.a. art. 84 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Powołanie biegłego jako fakultatywne.
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo strony do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.
u.o. art. 83 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o odpadach
Dostęp organu do Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO).
u.o. art. 4 § ust. 1
Ustawa o odpadach
Klasyfikacja odpadów.
u.o. art. 66 § ust. 1
Ustawa o odpadach
Obowiązek prowadzenia ewidencji odpadów.
u.o. art. 67
Ustawa o odpadach
Dokumenty stosowane na potrzeby ewidencji odpadów (karty przekazania odpadów).
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany granicami skargi.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy do uwzględnienia skargi (naruszenie prawa materialnego lub procesowego).
P.u.s.a. art. 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola zgodności działalności administracji publicznej z prawem.
rozp. (UE) 142/2011 art. Załącznik I § pkt 22
Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 142/2011
Definicja odpadów gastronomicznych.
rozp. MRiRW z 18.06.2008
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2008 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o nawozach i nawożeniu
Określa kompetencje Państwowego Instytutu Weterynaryjnego w zakresie wydawania opinii.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Użycie odpadów kuchennych (kod 20 01 08) do produkcji nawozu, które są produktami ubocznymi pochodzenia zwierzęcego w rozumieniu prawa UE, stanowi naruszenie przepisów. • Spółka nie spełniła wymogów sanitarnych i informacyjnych związanych z użyciem produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego. • Badania DNA przeprowadzone przez spółkę nie były wystarczające do obalenia ustaleń organu. • Organ posiadał wystarczającą wiedzę merytoryczną do oceny dowodów bez konieczności powoływania biegłego.
Odrzucone argumenty
Nawóz był produkowany wyłącznie z odpadów pochodzenia roślinnego. • Uchwały rady gminy i wyniki badań DNA potwierdzają brak użycia produktów pochodzenia zwierzęcego. • Błędna klasyfikacja i kodowanie odpadów przez wytwórcę nie świadczą o rzeczywistym składzie nawozu. • Organ powinien był powołać biegłego do oceny składu nawozu. • Organ naruszył art. 10 K.p.a. poprzez brak zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu.
Godne uwagi sformułowania
Odpady gastronomiczne przeznaczone do kompostowania objęte są przepisami tego rozporządzenia bez wyłączeń. • Nie można założyć, że degradacja DNA nie była większa, a tym samym uniemożliwiająca otrzymanie wyniku pozytywnego pomimo obecności w nim DNA zwierzęcego. • Powołanie biegłego w postępowaniu administracyjnym jest fakultatywne i do organu prowadzącego postępowanie należy ocena, czy skorzystanie z tego środka dowodowego jest konieczne.
Skład orzekający
Joanna Borkowska
przewodniczący
Katarzyna Golat
sprawozdawca
Monika Barszcz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego w kontekście produkcji nawozów, obowiązki informacyjne przedsiębiorców, ocena dowodów w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego przypadku użycia odpadów kuchennych i ich klasyfikacji w kontekście prawa UE i krajowego. Wyniki badań DNA mogą być oceniane różnie w zależności od okoliczności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii bezpieczeństwa żywności i środowiska, a także interpretacji przepisów UE w kontekście krajowym. Pokazuje, jak istotne jest dokładne przestrzeganie procedur i wymogów prawnych.
“Produkcja nawozu z odpadów kuchennych – czy to legalne i bezpieczne?”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.