IV SA/Wa 1795/21

IV SA/Wa 1795/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-03-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-12-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Wójcik /sprawozdawca/
Anna Sękowska
Anna Szymańska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I OSK 1237/22 - Wyrok NSA z 2023-05-26
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1326
art. 12 ust 16
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych - tj
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska Sędziowie sędzia WSA Anna Sękowska sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 marca 2022 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia opłaty rocznej z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją Marszałka Województwa [...] z dnia [...] lipca 2021 r. Nr [...] znak: [...] powołując się na art. 12 ust. 16 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, odmówiono Gminie [...] umorzenia opłaty rocznej za 2021 r. w wysokości 17 487,00 zł ustalonej decyzją Starosty [...] z dnia [...].08.2019r. z tytułu wyłączenia gruntów
z produkcji rolniczej pod budowę obiektów sportowych, utwardzenie terenu i budowę malej infrastruktury.
Gmina [...] wniosła odwołanie od powyższej decyzji.
W wyniku rozpoznania odwołania, decyzją z [...] października 2021r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 12 ust. 16 ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. 2021.1326 j.t.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 12 ust. 16 ustawy, na wniosek organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego marszałek województwa - w odniesieniu do gruntów rolnych, dyrektor regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych - w odniesieniu do gruntów leśnych, a w odniesieniu do obszarów wchodzących w skład parków narodowych - dyrektor parku mogą umorzyć całość lub część należności i opłat rocznych, a w odniesieniu do gruntów leśnych również jednorazowe odszkodowanie w razie dokonania przedwczesnego wyrębu drzewostanu w przypadku inwestycji o charakterze użyteczności publicznej z zakresu oświaty i wychowania, kultury, kultu religijnego oraz ochrony zdrowia i opieki społecznej, jeżeli inwestycja ta służy zaspokojeniu potrzeb lokalnej społeczności, oraz dotyczącej powiększenia lub założenia cmentarza, jeżeli obszar gruntu podlegający wyłączeniu nie przekracza 1 ha i nie ma możliwości zrealizowania inwestycji na gruncie nieobjętym ochroną.
Przesłankami zastosowania instytucji uregulowanej w treści art. 12 ust. 16 ustawy jest zatem łączne spełnienie następujących warunków:
1. złożenie wniosku o umorzenie przez organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego;
2. inwestycje, których dotyczy wniosek, mają charakter użyteczności publicznej
z zakresu: oświaty i wychowania, kultury, kultu religijnego, ochrony zdrowia i opieki społecznej, służące zaspokojeniu potrzeb lokalnej społeczności, powiększenie lub założenie cmentarza;
3. obszar gruntu podlegający wyłączeniu nie przekracza 1 ha; ,
4. nie ma możliwości zrealizowania inwestycji na gruncie nieobjętym ochroną.
Niespełnienie powyższych przesłanek oznacza brak możliwości umorzenia opłaty rocznej, spełnienie ich nie przesądza natomiast o obligatoryjnym umorzeniu opłaty. Wynika to z tego, że organ administracji rozstrzygając, wniosek o umorzenie opłaty rocznej w przypadku zaistnienia łącznie wszystkich przesłanek wskazanych w art. 12 ust. 16 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych korzysta ze swobody w ramach tzw. uznania administracyjnego.
Wskazano, że umorzenie jest instytucją o charakterze wyjątkowym, gdyż zasadą jest płacenie podatków, nie zaś zwalnianie podatników z tego obowiązku. Umorzenie stałej opłaty rocznej albo odmowa jej umorzenia w trybie tego przepisu oparte są na uznaniu administracyjnym. Dokonując oceny zebranego w sprawie całokształtu materiału dowodowego oraz mając na względzie uzasadniony interes strony
i uzasadniony interes publiczny organ doszedł do przekonania, że nie jest możliwe umorzenie kwoty opłaty rocznej za 2021 r. W uzasadnieniu decyzji wykazano,
że przeanalizowano sytuację finansową Gminy [...] bardzo dokładnie. W związku
z ustaleniem, iż sytuacja finansowa wnioskodawcy wskazuje na możliwość zapłacenia opłaty bez większego uszczerbku dla budżetu gminy nie znaleziono podstaw do umorzenia opłaty w kwocie 17 487,00 zł. za rok 2021. Rozważona także proporcję pomiędzy słusznym interesem obywateli gminy [...] a społecznym interesem.
Organ uwzględnił również interes publiczny z zakresu ochrony środowiska realizowany przepisami ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Przedmiot ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych i jednocześnie nadrzędny jej cel zawarty został w art. 1, zgodnie z treścią którego, ustawa reguluje zasady ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz rekultywacji i poprawiania wartości użytkowej gruntów. Wskazano, że wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej i przeznaczenie ich na cele nierolnicze wiąże się ze stratą dla środowiska naturalnego, co rekompensować ma właśnie opłata za wyłączenie gruntów. Podkreślono, że mowa tu o trwałym wyłączeniu, co wiąże się z nieodwracalnością szkody.
Dodatkowo uwzględniono okoliczność, że zgodnie z art. 22b ust. 1 pkt 2 ustawy
o ochronie gruntów rolnych i leśnych pobierane na podstawie ustawy opłaty roczne są dochodami budżetu województwa związanymi z wyłączaniem gruntów rolnych
z produkcji. Dochody natomiast, o których mowa w ust. 1, są niepodatkowymi należnościami budżetowymi o charakterze publiczno-prawnym w rozumieniu ustawy
z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, do których zgodnie z art. 67 ust. 1 cyt. ustawy zastosowanie znajdują przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, a zatem również instytucja umorzenia.
Skargę na powyższą decyzję wniosła Gmina [...], zarzucając jej :
naruszenie art. 12 ust. 16 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych poprzez jego błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, iż mimo spełnienia przez Gminę [...] wszystkich przesłanek zawartych w art. 12 ust. 16 ustawy o ochronie gruntów rolnych
i leśnych, a więc przesłanek enumeratywnie wyliczonych przez ustawę, niemożliwe jest wydanie decyzji umarzającej opłatę roczną za rok 2021 z uwagi na dokonaną ocenę sytuacji finansowej Gminy [...], a tym samym dokonanie rozszerzającej wykładni w zakresie przesłanek warunkujących umorzenie;
- naruszenie art. 7, art. 8 w zw. z art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. polegające na braku wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a w konsekwencji dowolną ocenę stanu faktycznego oraz zaniechanie dokonania wyczerpujących ustaleń faktycznych polegające na uznaniu, iż mimo stwierdzenia, że zostały spełnione przesłanki z art. 12 ust. 16 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, ocena sytuacji finansowej Gminy [...] powoduje, iż według organów I, jaki i II instancji brak jest możliwości do umorzenia opłaty rocznej za rok 2021;
W oparciu o tak sformułowane zarzuty, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. skarżąca wniosła o:
- uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] oraz poprzedzającej jej decyzji Marszałka Województwa [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2021 r. i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez zwolnienie Skarżącej z należności jednorazowej w całości;
- zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych na podstawie art. 200 p.p.s.a.;
W uzasadnieniu skargi wskazano, że skarżąca nie podziela stanowiska zarówno organu I instancji, jak i organu II instancji . Podkreślono, że wszystkie przesłanki opisane w art. 12 ust. 16 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych zostały
w przedmiotowej sprawie spełnione. Projektowana inwestycja ma charakter użyteczności publicznej, inwestycja służy zaspokojeniu potrzeb lokalnej społeczności,
obszar gruntu nie przekracza 1 ha i nie było możliwości realizacji inwestycji na gruncie nie objętym ochroną. Wskazany przepis nie wskazuje aby dodatkowymi przesłankami umorzenia opłaty rocznej podlegającymi badaniu jest zła sytuacja finansowa wnoszącego o umorzenie oraz że strona powinna wykazać ważny interes, który uzasadniałby umorzenie opłaty. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, iż organ administracyjny winien badać jakiekolwiek inne przesłanki poza enumeratywnie wyliczonymi przez ustawę. Organy dokonały zatem jego rozszerzającej wykładni
w zakresie przesłanek warunkujących umorzenie. To nie sytuacja majątkowa wnioskującego, a raczej charakter inwestycji decyduje o tym, czy takie zwolnienie zostanie przyznane. Uznaniowy charakter decyzji nie oznacza dowolności w jej podejmowaniu, a w szczególności nie oznacza, że organy administracji publicznej mogą dowolnie rozszerzać katalog przesłanek warunkujących umorzenie, czy też nakładać na stronę dodatkowe obowiązki nieprzewidziane wyraźnie jako przesłanka, od której spełnienia zależy przyznanie ulgi w postaci umorzenia opłaty. Odnosząc się do argumentacji SKO w [...] dotyczącej uwzględnienia interesu społecznego wskazano, iż z punktu widzenia struktury i celów postępowania administracyjnego interes społeczny i słuszny interes obywateli są prawnie równorzędne, wobec czego organ administracji nie może kierować się założeniem o nadrzędności interesu społecznego nad interesem obywatela. Organ działający na podstawie przepisów prawa materialnego przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, obowiązany jest, zgodnie z art. 7 kpa, załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny ani nie przekracza to możliwości organu wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków. Nie można zatem w opinii Skarżącej zgodzić się ze stwierdzeniem, że "umorzenie w takiej sytuacji stałej opłaty rocznej prowadziłoby do nierównego traktowania podmiotów ubiegających się o taką ulgę w tych opłatach, które co do zasady winien ponosić każdy podmiot, któremu zezwolono na wyłączenie gruntu z użytkowania rolniczego". Gdyby taki właśnie cel przyświecał ustawodawcy, nie tworzyłby on przesłanek od których spełnienia zależałoby przyznanie ulgi w postaci umorzenia opłaty za wyłączenie gruntu z produkcji rolnej.
Podkreślono także, że stosownie do art. 22b ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych dochody z tytułu opłat za wyłączenie z produkcji rolniczej są traktowane jak niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym, do których zgodnie z art. 67 ust. 1 ustawy zastosowanie znajdują przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, a zatem również instytucja umorzenia. W wyroku z dnia 16 stycznia 2019 r. IIFSK 66/17 Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził dotychczasowe stanowisko, wyrażone wprawdzie na tle prawa podatkowego, ale znajdujące zastosowanie także
w przedmiotowej sprawie, według którego wszelkiego rodzaju zwolnienia i ulgi podatkowe są wyjątkiem od zasady powszechnego obowiązku płacenia podatków
(art. 84 Konstytucji RP] i brak jest jakichkolwiek podstaw, by przesłanki ich zastosowania interpretować rozszerzające. W konsekwencji wszelkie przepisy regulujące ulgi i zwolnienia podatkowe należy interpretować ściśle. To właśnie zgodnie z zasadą równości i sprawiedliwości opodatkowania, wszystkie podmioty znajdujące się w takiej samej sytuacji faktycznej i prawnej powinny być tak samo traktowane przez prawo podatkowe. Skoro przepisy dotyczące ulg i zwolnień podatkowych stanowią wyjątek od zasady powszechności opodatkowania wynikającej z art. 84 Konstytucji RP, to wyjątki od tej zasady, jako wyrazu równości i sprawiedliwości, powinny być ściśle określone przez prawo, a podatnik nie może oczekiwać innych przywilejów podatkowych aniżeli te, jakie można ustalić na podstawie norm prawnych regulujących ulgi i zwolnienia. Ustawodawca posiada przy tym swobodę w określaniu warunków formalnych skorzystania z takich ulg i zwolnień podatkowych. Uprawnienie to wynika wprost z treści art. 217 Konstytucji RP, zgodnie z którym nakładanie podatków, innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy. Takim właśnie przepisem jest art. 12 ust. 16 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych z którego wynika, że na wniosek organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego marszałek województwa, w odniesieniu do gruntów rolnych może umorzyć całość lub część należności i opłat rocznych
w przypadku inwestycji o charakterze użyteczności publicznej z zakresu kultu religijnego, jeżeli inwestycja ta służy zaspokojeniu potrzeb lokalnej społeczności,
a obszar gruntu podlegający wyłączeniu nie przekracza 1 ha i nie ma możliwości zrealizowania inwestycji na gruncie nieobjętym ochroną. Przesłanki te muszą wystąpić łącznie. Jeśli zatem art. 12 ust. 16 przewiduje możliwość umorzenia opłaty rocznej, rzeczą organu jest rozważenie wniosku w związku z uwzględnieniem opisanych w nim przesłanek. Nie można zgodzić się z Marszałkiem Województwa, według którego, skoro ma obowiązek kierować się zasadami gospodarności, oszczędności i; celowości to w każdym razie umorzenie przedmiotowej należności nie leży w interesie społecznym. Pomijając już, że art. 67a ust. 1 ordynacji podatkowej jako przesłankę umorzenia wskazuje obok interesu społecznego także ważny interes podatnika, czego w ogóle nie rozważano, to przecież przyjęcie takiego założenia właściwie eliminuje zastosowanie tej instytucji, skoro z reguły umorzenie jakiejkolwiek należności powoduje uszczerbek w dochodach, co trudno przecież pogodzić z gospodarnością, czy oszczędnością, o jakiej wspomina organ. Jeśli powołuje się na racjonalnego ustawodawcę, zasadne byłoby stwierdzenie, że w takim razie instytucja umorzenia
w ogóle nie zostałaby przewidziana. Nie sposób przy tym pogodzić się ze stanowiskiem organów, według których zostały spełnione wszystkie warunki z art. 12 ust. 16 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, zaś nie wyrażono zgody na umorzenie opłaty rocznej za rok 2021.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 190) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022r. poz. 329, dalej: "P.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Po rozpoznaniu sprawy Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawą wydania obu zapadłych w niniejszym postępowaniu decyzji stanowił art. art. 12 ust. 16 ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 1326 tj.), zgodnie z którym, "Na wniosek organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego marszałek województwa - w odniesieniu do gruntów rolnych, dyrektor regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych - w odniesieniu do gruntów leśnych, a w odniesieniu do obszarów wchodzących w skład parków narodowych - dyrektor parku mogą umorzyć całość lub część należności i opłat rocznych, a w odniesieniu do gruntów leśnych również jednorazowe odszkodowanie w razie dokonania przedwczesnego wyrębu drzewostanu w przypadku inwestycji o charakterze użyteczności publicznej z zakresu oświaty i wychowania, kultury, kultu religijnego oraz ochrony zdrowia i opieki społecznej, jeżeli inwestycja ta służy zaspokojeniu potrzeb lokalnej społeczności, oraz dotyczącej powiększenia lub założenia cmentarza, jeżeli obszar gruntu podlegający wyłączeniu nie przekracza 1 ha i nie ma możliwości zrealizowania inwestycji na gruncie nieobjętym ochroną".
Jak słusznie wskazał zatem organ odwoławczy przesłankami zastosowania instytucji uregulowanej w treści art. 12 ust. 16 ustawy jest zatem łączne spełnienie następujących warunków:
1. złożenie wniosku o umorzenie przez organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego;
2. inwestycje, których dotyczy wniosek, mają charakter użyteczności publicznej z zakresu: oświaty i wychowania, kultury, kultu religijnego, ochrony zdrowia i opieki społecznej, służące zaspokojeniu potrzeb lokalnej społeczności, powiększenie lub założenie cmentarza;
3. obszar gruntu podlegający wyłączeniu nie przekracza 1 ha;
4. nie ma możliwości zrealizowania inwestycji na gruncie nieobjętym ochroną.
Niespełnienie powyższych przesłanek oznacza brak możliwości umorzenia opłaty rocznej. Wbrew jednak stanowisku skarżącej gminy, spełnienie ich nie przesądza wprost o obligatoryjnym umorzeniu opłaty. Wynika to z brzmienia powyższego przepisu w którym, co należy podkreślić, ustawodawca nie wskazał wprost, że organ po spełnieniu wymienionych wyżej przesłanek umarza opłatę, lecz przewidział jedynie taką możliwość. Organ administracji jedynie bowiem "może" umorzyć tę opłatę/ jednorazowe odszkodowanie w całości lub w części w przypadku zaistnienia łącznie wszystkich przesłanek wskazanych w art. 12 ust. 16 ustawy
o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Oznacza to, że organ rozpoznający wniosek korzysta ze swobody w ramach tzw. uznania administracyjnego. W związku
z powyższym możliwe jest również wydanie przez organ, przy spełnieniu ustawowych przesłanek dla umorzenia należności z tytułu opłaty rocznej opłaty, rozstrzygnięcia
o odmowie umorzenia. Wskazać bowiem należy, że z przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych wynika co do zasady obowiązek uiszczenia należności
i opłat rocznych za wyłączenie gruntów z produkcji. Tym samym możliwość umorzenia opłaty rocznej winna mieć charakter wyjątkowy.
Podkreślenia wymaga przy tym, że uznanie administracyjne oznacza swobodę organu w podjęciu decyzji, swoboda ta bynajmniej nie oznacza jednak dowolności. Stanowisko swe organ oprzeć musi na prawidłowo zebranym materiale dowodowym, po wnikliwym rozpatrzeniu którego możliwe jest wydanie rozstrzygnięcia. Integralną częścią rozstrzygnięcia wydanego w ramach uznania administracyjnego jest jego uzasadnienie, w którym organ dać musi wyraz swemu stanowisku i przedstawić argumenty zarówno za, jak i przeciw wydaniu decyzji określonej treści. Konieczność właściwego uargumentowania stanowiska istnieje szczególnie wówczas, gdy organ odmawia zadośćuczynieniu wnioskowi strony. Uzasadniając stanowisko organ zobowiązany jest szczególnie do rozważenia zróżnicowanych interesów stron, indywidualnego i społecznego.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że w sprawie nie budzi wątpliwości, iż skarżąca wnioskując o umorzenie opłaty za 2021r. wykazała, że spełniła przesłanki opisane w art. 12 ust. 16 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Projektowana inwestycja ma charakter użyteczności publicznej, inwestycja służy zaspokojeniu potrzeb lokalnej społeczności, obszar gruntu nie przekracza 1 ha i nie było możliwości realizacji inwestycji na gruncie nie objętym ochroną.
Odmowę umorzenia w ocenie organy oparły na analizie sytuacji finansowej gminy, wywodząc, że jest ona dobra i uiszczenie należnej w sprawie kwoty nie wpłynie ujemnie na możliwość realizacji zadań Gminy. Organ odwoławczy uwzględnił również interes publiczny z zakresu ochrony środowiska realizowany przepisami ustawy
o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Przedmiot ustawy o ochronie gruntów rolnych
i leśnych i jednocześnie nadrzędny jej cel zawarty został w art. 1, zgodnie z treścią którego, ustawa reguluje zasady ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz rekultywacji
i poprawiania wartości użytkowej gruntów.
Wskazać należy, że wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej i przeznaczenie ich na cele nierolnicze wiąże się ze stratą dla środowiska naturalnego, co rekompensować ma właśnie opłata za wyłączenie gruntów. Podkreślenia wymaga to, że mowa o trwałym wyłączeniu, co wiąże się z nieodwracalnością szkody. W związku z powyższym interes społeczny i interes prywatny nie są w tym przypadku równoważne, wbrew twierdzeniu strony skarżącej.
Dodatkowo w ocenie Sądu słusznie organ wskazał na okoliczność, że zgodnie
z art. 22b ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych pobierane na podstawie ustawy opłaty roczne są dochodami budżetu województwa związanymi
z wyłączaniem gruntów rolnych z produkcji. Dochody natomiast, o których mowa
w ust. 1, są niepodatkowymi należnościami budżetowymi o charakterze publiczno-prawnym w rozumieniu ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 869), do których zgodnie z art. 67 ust. 1 cyt. ustawy zastosowanie znajdują przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 900), a zatem również instytucja umorzenia. W wyroku z 16 stycznia 2019 r., sygn. akt II FSK 66/17, Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził dotychczasowe stanowisko, wyrażone wprawdzie na tle prawa podatkowego, ale znajdujące zastosowanie także w przedmiotowej sprawie, według którego wszelkiego rodzaju zwolnienia i ulgi podatkowe są wyjątkiem od zasady powszechnego obowiązku płacenia podatków (art. 84 Konstytucji RP) i brak jest jakichkolwiek podstaw, by przesłanki ich zastosowania interpretować rozszerzająco. W konsekwencji wszelkie przepisy regulujące ulgi i zwolnienia podatkowe należy interpretować ściśle. To właśnie zgodnie z zasadą równości
i sprawiedliwości opodatkowania wszystkie podmioty znajdujące się w takiej samej sytuacji faktycznej i prawnej powinny być tak samo traktowane przez prawo podatkowe. Skoro przepisy dotyczące ulg i zwolnień podatkowych stanowią wyjątek od zasady powszechności opodatkowania wynikającej z art. 84 Konstytucji RP, to wyjątki od tej zasady, jako wyrazu równości i sprawiedliwości, powinny być ściśle określone przez prawo. Ustawodawca posiada przy tym swobodę w określaniu warunków formalnych skorzystania z takich ulg i zwolnień podatkowych. Uprawnienie to wynika wprost z treści art. 217 Konstytucji RP, zgodnie z którym nakładanie podatków, innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy. Takim właśnie przepisem jest art. 12 ust. 16 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Należy mieć zatem na względzie to, że ulgi, umorzenia i zwolnienia od obowiązku uiszczania należności są wyjątkiem od powszechnego obowiązku podatkowego.
Oceniając rozstrzygnięcia zapadłe w niniejszym postępowaniu administracyjnym Sąd stwierdza, że organ pierwszej instancji prawidłowo wyważył sprzeczne interesy strony i publiczny, odmawiając Skarżącej umorzenia opłaty rocznej. W ocenie Sądu organ I instancji zgromadził i ocenił materiał dowodowy pozwalający na merytoryczne rozstrzygnięcie wniosku wskazując w ocenie Sądu słusznie, z jakich przyczyn nie jest uzasadnione zwolnienie zobowiązanego od obowiązku wniesienia opłaty. Dokonano również prawidłowego wyważenia interesu strony skarżącej i interesu publicznego. Podmiot decydujący się na realizację inwestycji na gruntach objętych zgodą na wyłączenie z produkcji rolnej lub leśnej musi mieć świadomość konieczności ponoszenia publicznych ciężarów z tego tytułu. Wnioskując zaś o ich umorzenie musi wykazać, że znajduje się w sytuacji, która uzasadnia zastosowanie właśnie w stosunku do niego powyższego wyjątku od powszechnego obowiązku uiszczenia opłaty. W rozpoznawanej sprawie skarżąca gmina nie wykazała zaś, pomimo stosownego wezwania okoliczności, które przemawiałyby za udzieleniem jej wnioskowanego umorzenia. Z ustaleń poczynionych przez organy wynika zaś, że jest ona w stanie uiścić wymaganą opłatę bez istotnego uszczerbku dla jej dalszego funkcjonowania.
Sąd nie uznał w związku z powyższym jako zasadnych zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, nie został bowiem naruszony przez organ art. 7 , art. 8, w zw. z art. 77 o raz art. 80 i 107§3 k.p.a.
Z tych przyczyn należało orzec o oddaleniu skargi, co Sąd uczynił na podstawie art. 151 P.p.s.a.